https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF 2026-06-16T08:46:07Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=5327&oldid=prev 2025-05-01T12:47:55Z

<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5326:rev-5327:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=5326&oldid=prev 2025-05-01T12:47:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[جوهر فرد]]&#039;&#039;&#039;، یا جزء لایتجزا، اصطلاح فلسفی و کلامی، کوچکترین جزء تشکیل دهنده جسم. این مبحث از دوران یونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامی موضوع اختلافی میان متکلمان و فیلسوفان به شمار می‌آید. وجود جزء لایتجزا به جسم و اتصال آن باز می‌گردد. در نظر برخی از متفکران، جسم به اجزاء ریزی تقسیم می‌شود تا به کوچکترین جزء خود برسد که دیگر قابل تجزیه نیست. دموکریتس این نظریه را ابراز کرد (نظریه اتم‌ها) و ارسطو، سده 4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;ref&gt;  ارسطو، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طبیعیات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[جوهر فرد]]&#039;&#039;&#039;، یا جزء لایتجزا، اصطلاح فلسفی و کلامی، کوچکترین جزء تشکیل دهنده جسم. این مبحث از دوران یونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامی موضوع اختلافی میان متکلمان و فیلسوفان به شمار می‌آید. وجود جزء لایتجزا به جسم و اتصال آن باز می‌گردد. در نظر برخی از متفکران، جسم به اجزاء ریزی تقسیم می‌شود تا به کوچکترین جزء خود برسد که دیگر قابل تجزیه نیست. دموکریتس این نظریه را ابراز کرد (نظریه اتم‌ها) و ارسطو، سده 4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;ref&gt;  ارسطو، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طبیعیات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بحث در عالم اسلامی با دقت بیشتری دنبال شد و هم در میان متکلمان و هم در میان فیلسوفان، نظرات گوناگونی را برانگیخت. روی هم رفته، متکلمان با وجود برخی اختلافات، به وجود جزء لایتجزا معتقد شدند&lt;ref&gt;  قطب‌الدین شیرازی'''''.شرح حكمه الاشراق'''''. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;نصیرالدین طوسی'''''. شرح اشارات'''''. در ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، 2/8-9.&lt;/ref&gt; و فیلسوفان نیز با وجود اختلاف جزئی در میان مشائیان و اشراقیان، به ابطال ان رأی داده‌اند. فیلسوفان که به پیروی از ارسطو، جسم را مرکب از هیولی (ماده) و صورت می‌دانند، برانند که جسم تا بی‌نهایت قابل انقسام است و جزء لایتجزا را باطل می‌دانند&lt;ref&gt;  ابن‌سینا. '''''الشفا'''''. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.&lt;/ref&gt;. متکلمان مسلمان، بنا بر مبانی خود، تصور بی‌نهایت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به این جهت با مفهوم لایتناهی مخالفت کرده‌اند و به همین سبب در مبحث جسم به جزء لایتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ این اشکال که: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم کوچک تا بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، گفته‌اند: تجزیه شدن و تقسیم‌ پذیرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسیاری از موارد مراد از تقسیم شدن تا بی‌نهایت، تقسیم شدن بالقوه است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بحث در عالم اسلامی با دقت بیشتری دنبال شد و هم در میان متکلمان و هم در میان فیلسوفان، نظرات گوناگونی را برانگیخت. روی هم رفته، متکلمان با وجود برخی اختلافات، به وجود جزء لایتجزا معتقد شدند&lt;ref&gt;  قطب‌الدین شیرازی'''''.شرح حكمه الاشراق'''''. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;نصیرالدین طوسی'''''. شرح اشارات'''''. در ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، 2/8-9.&lt;/ref&gt; و فیلسوفان نیز با وجود اختلاف جزئی در میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حکمت مشاء|</ins>مشائیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و اشراقیان، به ابطال ان رأی داده‌اند. فیلسوفان که به پیروی از ارسطو، جسم را مرکب از هیولی (ماده) و صورت می‌دانند، برانند که جسم تا بی‌نهایت قابل انقسام است و جزء لایتجزا را باطل می‌دانند&lt;ref&gt;  ابن‌سینا. '''''الشفا'''''. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.&lt;/ref&gt;. متکلمان مسلمان، بنا بر مبانی خود، تصور بی‌نهایت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به این جهت با مفهوم لایتناهی مخالفت کرده‌اند و به همین سبب در مبحث جسم به جزء لایتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ این اشکال که: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم کوچک تا بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، گفته‌اند: تجزیه شدن و تقسیم‌ پذیرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسیاری از موارد مراد از تقسیم شدن تا بی‌نهایت، تقسیم شدن بالقوه است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسلام]]&lt;br /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حکمت مشاء</ins>]]&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5325:rev-5326:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=5325&oldid=prev 2025-05-01T12:46:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3447:rev-5325:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=3447&oldid=prev 2025-04-18T08:44:39Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[جوهر فرد]]'''، یا جزء لایتجزا، اصطلاح فلسفی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلامی، كوچکترین </del>جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </del>دهنده جسم. این مبحث از دوران یونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامی موضوع اختلافی میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمان </del>و فیلسوفان به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید</del>. وجود جزء لایتجزا به جسم و اتصال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>باز می‌گردد. در نظر برخی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متفكران، </del>جسم به اجزاء ریزی تقسیم می‌شود تا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچکترین </del>جزء خود برسد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>دیگر قابل تجزیه نیست. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموكریتس </del>این نظریه را ابراز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>(نظریه اتم‌ها) و ارسطو، سده 4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;ref&gt;  ارسطو، '''''طبیعیات'''''. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.&lt;/ref&gt;. این بحث در عالم اسلامی با دقت بیشتری دنبال شد و هم در میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمان </del>و هم در میان فیلسوفان، نظرات گوناگونی را برانگیخت. روی هم رفته، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمان </del>با وجود برخی اختلافات، به وجود جزء لایتجزا معتقد شدند&lt;ref&gt;  قطب‌الدین شیرازی'''''.شرح حكمه الاشراق'''''. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </del>نصیرالدین طوسی'''''. شرح اشارات'''''. در<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، 2/8-9.&lt;/ref&gt; و فیلسوفان نیز با وجود اختلاف جزئی در میان مشائیان و اشراقیان، به ابطال ان رأی داده‌اند. فیلسوفان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به پیروی از ارسطو، جسم را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركب </del>از هیولی (ماده) و صورت می‌دانند، برانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>جسم تا بی‌نهایت قابل انقسام است و جزء لایتجزا را باطل می‌دانند&lt;ref&gt;  ابن‌سینا. '''''الشفا'''''. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمان </del>مسلمان، بنا بر مبانی خود، تصور بی‌نهایت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به این جهت با مفهوم لایتناهی مخالفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند </del>و به همین سبب در مبحث جسم به جزء لایتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشكال كه</del>: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچك </del>تا بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، گفته‌اند: تجزیه شدن و تقسیم‌ پذیرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسیاری از موارد مراد از تقسیم شدن تا بی‌نهایت، تقسیم شدن بالقوه است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[جوهر فرد]]'''، یا جزء لایتجزا، اصطلاح فلسفی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلامی، کوچکترین </ins>جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>دهنده جسم. این مبحث از دوران یونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامی موضوع اختلافی میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمان </ins>و فیلسوفان به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید</ins>. وجود جزء لایتجزا به جسم و اتصال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>باز می‌گردد. در نظر برخی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متفکران، </ins>جسم به اجزاء ریزی تقسیم می‌شود تا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچکترین </ins>جزء خود برسد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>دیگر قابل تجزیه نیست. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموکریتس </ins>این نظریه را ابراز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>(نظریه اتم‌ها) و ارسطو، سده 4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;ref&gt;  ارسطو، '''''طبیعیات'''''. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بحث در عالم اسلامی با دقت بیشتری دنبال شد و هم در میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمان </ins>و هم در میان فیلسوفان، نظرات گوناگونی را برانگیخت. روی هم رفته، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمان </ins>با وجود برخی اختلافات، به وجود جزء لایتجزا معتقد شدند&lt;ref&gt;  قطب‌الدین شیرازی'''''.شرح حكمه الاشراق'''''. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>نصیرالدین طوسی'''''. شرح اشارات'''''. در ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، 2/8-9.&lt;/ref&gt; و فیلسوفان نیز با وجود اختلاف جزئی در میان مشائیان و اشراقیان، به ابطال ان رأی داده‌اند. فیلسوفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به پیروی از ارسطو، جسم را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکب </ins>از هیولی (ماده) و صورت می‌دانند، برانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>جسم تا بی‌نهایت قابل انقسام است و جزء لایتجزا را باطل می‌دانند&lt;ref&gt;  ابن‌سینا. '''''الشفا'''''. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمان </ins>مسلمان، بنا بر مبانی خود، تصور بی‌نهایت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به این جهت با مفهوم لایتناهی مخالفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند </ins>و به همین سبب در مبحث جسم به جزء لایتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشکال که</ins>: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچک </ins>تا بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، گفته‌اند: تجزیه شدن و تقسیم‌ پذیرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسیاری از موارد مراد از تقسیم شدن تا بی‌نهایت، تقسیم شدن بالقوه است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=3078&oldid=prev 2025-04-13T18:21:21Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[جوهر فرد]]&#039;&#039;&#039;، یا جزء لایتجزا، اصطلاح فلسفی و كلامی، كوچکترین جزء تشكیل دهنده جسم. این مبحث از دوران یونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامی موضوع اختلافی میان متكلمان و فیلسوفان به شمار می‌اید. وجود جزء لایتجزا به جسم و اتصال ان باز می‌گردد. در نظر برخی از متفكران، جسم به اجزاء ریزی تقسیم می‌شود تا به كوچکترین جزء خود برسد كه دیگر قابل تجزیه نیست. دموكریتس این نظریه را ابراز كرد (نظریه اتم‌ها) و ارسطو، سده 4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;ref&gt;  ارسطو، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طبیعیات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.&lt;/ref&gt;. این بحث در عالم اسلامی با دقت بیشتری دنبال شد و هم در میان متكلمان و هم در میان فیلسوفان، نظرات گوناگونی را برانگیخت. روی هم رفته، متكلمان با وجود برخی اختلافات، به وجود جزء لایتجزا معتقد شدند&lt;ref&gt;  قطب‌الدین شیرازی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.شرح حكمه الاشراق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره)؛ نصیرالدین طوسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شرح اشارات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. در: ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، 2/8-9.&lt;/ref&gt; و فیلسوفان نیز با وجود اختلاف جزئی در میان مشائیان و اشراقیان، به ابطال ان رأی داده‌اند. فیلسوفان كه به پیروی از ارسطو، جسم را مركب از هیولی (ماده) و صورت می‌دانند، برانند كه جسم تا بی‌نهایت قابل انقسام است و جزء لایتجزا را باطل می‌دانند&lt;ref&gt;  ابن‌سینا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الشفا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.&lt;/ref&gt;. متكلمان مسلمان، بنا بر مبانی خود، تصور بی‌نهایت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به این جهت با مفهوم لایتناهی مخالفت كرده‌اند و به همین سبب در مبحث جسم به جزء لایتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ این اشكال كه: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم كوچك تا بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، گفته‌اند: تجزیه شدن و تقسیم‌ پذیرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسیاری از موارد مراد از تقسیم شدن تا بی‌نهایت، تقسیم شدن بالقوه است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[جوهر فرد]]&#039;&#039;&#039;، یا جزء لایتجزا، اصطلاح فلسفی و كلامی، كوچکترین جزء تشكیل دهنده جسم. این مبحث از دوران یونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامی موضوع اختلافی میان متكلمان و فیلسوفان به شمار می‌اید. وجود جزء لایتجزا به جسم و اتصال ان باز می‌گردد. در نظر برخی از متفكران، جسم به اجزاء ریزی تقسیم می‌شود تا به كوچکترین جزء خود برسد كه دیگر قابل تجزیه نیست. دموكریتس این نظریه را ابراز كرد (نظریه اتم‌ها) و ارسطو، سده 4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;ref&gt;  ارسطو، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طبیعیات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.&lt;/ref&gt;. این بحث در عالم اسلامی با دقت بیشتری دنبال شد و هم در میان متكلمان و هم در میان فیلسوفان، نظرات گوناگونی را برانگیخت. روی هم رفته، متكلمان با وجود برخی اختلافات، به وجود جزء لایتجزا معتقد شدند&lt;ref&gt;  قطب‌الدین شیرازی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.شرح حكمه الاشراق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره)؛ نصیرالدین طوسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شرح اشارات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. در: ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، 2/8-9.&lt;/ref&gt; و فیلسوفان نیز با وجود اختلاف جزئی در میان مشائیان و اشراقیان، به ابطال ان رأی داده‌اند. فیلسوفان كه به پیروی از ارسطو، جسم را مركب از هیولی (ماده) و صورت می‌دانند، برانند كه جسم تا بی‌نهایت قابل انقسام است و جزء لایتجزا را باطل می‌دانند&lt;ref&gt;  ابن‌سینا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الشفا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.&lt;/ref&gt;. متكلمان مسلمان، بنا بر مبانی خود، تصور بی‌نهایت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به این جهت با مفهوم لایتناهی مخالفت كرده‌اند و به همین سبب در مبحث جسم به جزء لایتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ این اشكال كه: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم كوچك تا بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، گفته‌اند: تجزیه شدن و تقسیم‌ پذیرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسیاری از موارد مراد از تقسیم شدن تا بی‌نهایت، تقسیم شدن بالقوه است&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=2843&oldid=prev 2025-04-03T21:02:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''جوهر فرد'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايتجزا، </del>اصطلاح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلامي، كوچك‌ترين </del>جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل دهندة </del>جسم. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مبحث از دوران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يونان </del>باستان مطرح بوده و در عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي </del>موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلافي ميان </del>متكلمان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فيلسوفان </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد</del>. وجود جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايتجزا </del>به جسم و اتصال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>باز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گردد</del>. در نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>از متفكران، جسم به اجزاء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ريزي تقسيم مي‌شود </del>تا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچك‌ترين </del>جزء خود برسد كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر </del>قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجزيه نيست</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموكريتس اين نظريه </del>را ابراز كرد (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرية </del>اتم‌ها) و ارسطو، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>4 پ. م، از او انتقاد نمود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بحث در عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي </del>با دقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتري </del>دنبال شد و هم در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>متكلمان و هم در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان فيلسوفان، </del>نظرات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوناگوني </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برانگيخت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>هم رفته، متكلمان با وجود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>اختلافات، به وجود جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايتجزا </del>معتقد شدند&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;2&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فيلسوفان نيز </del>با وجود اختلاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزئي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان مشائيان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشراقيان، </del>به ابطال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن رأي </del>داده‌اند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فيلسوفان </del>كه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروي </del>از ارسطو، جسم را مركب از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيولي </del>(ماده) و صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌دانند، برآنند </del>كه جسم تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌نهايت </del>قابل انقسام است و جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايتجزا </del>را باطل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌دانند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; متكلمان مسلمان، بنا بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مباني </del>خود، تصور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌نهايت </del>را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>جهت با مفهوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايتناهي </del>مخالفت كرده‌اند و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين </del>سبب در مبحث جسم به جزء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايتجزا </del>قائل شده‌اند و در پاسخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>اشكال كه: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم كوچك تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌نهايت تجزيه مي‌شوند، </del>گفته‌اند: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجزيه </del>شدن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم‌ پذيرفتن </del>دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسياري </del>از موارد مراد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>شدن تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌نهايت، تقسيم </del>شدن بالقوه است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جوهر فرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایتجزا، </ins>اصطلاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلامی، كوچکترین </ins>جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل دهنده </ins>جسم. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مبحث از دوران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونان </ins>باستان مطرح بوده و در عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلافی میان </ins>متكلمان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلسوفان </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید</ins>. وجود جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایتجزا </ins>به جسم و اتصال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>باز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گردد</ins>. در نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>از متفكران، جسم به اجزاء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریزی تقسیم می‌شود </ins>تا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچکترین </ins>جزء خود برسد كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجزیه نیست</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموكریتس این نظریه </ins>را ابراز كرد (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه </ins>اتم‌ها) و ارسطو، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>4 پ. م، از او انتقاد نمود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  ارسطو، '''''طبیعیات'''''. ترجمه مهدی فرشاد، تهران: 1363، ص 61.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. این </ins>بحث در عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>با دقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتری </ins>دنبال شد و هم در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>متكلمان و هم در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان فیلسوفان، </ins>نظرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوناگونی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برانگیخت</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>هم رفته، متكلمان با وجود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>اختلافات، به وجود جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایتجزا </ins>معتقد شدند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  قطب‌الدین شیرازی'''''.شرح حكمه الاشراق'''''. چاپ عكسی، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، فی مباحث یتعلق بالهیولی و صوره)؛ نصیرالدین طوسی'''''. شرح اشارات'''''. در: ابن‌سینا، الاشارات و التنبیهات، 1378ق، </ins>2<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/8-9.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلسوفان نیز </ins>با وجود اختلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزئی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان مشائیان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشراقیان، </ins>به ابطال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان رأی </ins>داده‌اند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلسوفان </ins>كه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروی </ins>از ارسطو، جسم را مركب از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیولی </ins>(ماده) و صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دانند، برانند </ins>كه جسم تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌نهایت </ins>قابل انقسام است و جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایتجزا </ins>را باطل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دانند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  ابن‌سینا. '''''الشفا'''''. «الهیات»، به كوشش ابراهیم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>متكلمان مسلمان، بنا بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبانی </ins>خود، تصور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌نهایت </ins>را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>جهت با مفهوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایتناهی </ins>مخالفت كرده‌اند و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین </ins>سبب در مبحث جسم به جزء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایتجزا </ins>قائل شده‌اند و در پاسخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>اشكال كه: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم كوچك تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌نهایت تجزیه می‌شوند، </ins>گفته‌اند: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجزیه </ins>شدن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم‌ پذیرفتن </ins>دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیاری </ins>از موارد مراد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>شدن تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌نهایت، تقسیم </ins>شدن بالقوه است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: مكتبه المصطفوی، 2/(2)/.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    ارسطو، '''''طبيعيات'''''. ترجمة مهدي فرشاد، تهران: 1363، ص 61.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    قطب‌الدين شيرازي'''''.شرح حكمه الاشراق'''''. چاپ عكسي، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، في مباحث يتعلق بالهيولي و صوره)؛ نصيرالدين طوسي'''''. شرح اشارات'''''. در: ابن‌سينا، الاشارات و التنبيهات، 1378ق، 2/8-9.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    ابن‌سينا. '''''الشفا'''''. «الهيات»، به كوشش ابراهيم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    صدرالدين شيرازي. '''''اسفار'''''. قم: مكتبه المصطفوي، 2/(2)/.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AC%D9%88%D9%87%D8%B1_%D9%81%D8%B1%D8%AF&diff=504&oldid=prev 2024-08-12T23:18:54Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;جوهر فرد&#039;&#039;&#039;، يا جزء لايتجزا، اصطلاح فلسفي و كلامي، كوچك‌ترين جزء تشكيل دهندة جسم. اين مبحث از دوران يونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامي موضوع اختلافي ميان متكلمان و فيلسوفان به شمار مي‌آيد. وجود جزء لايتجزا به جسم و اتصال آن باز مي‌گردد....» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;جوهر فرد&#039;&#039;&#039;، يا جزء لايتجزا، اصطلاح فلسفي و كلامي، كوچك‌ترين جزء تشكيل دهندة جسم. اين مبحث از دوران يونان باستان مطرح بوده و در عالم اسلامي موضوع اختلافي ميان متكلمان و فيلسوفان به شمار مي‌آيد. وجود جزء لايتجزا به جسم و اتصال آن باز مي‌گردد. در نظر برخي از متفكران، جسم به اجزاء ريزي تقسيم مي‌شود تا به كوچك‌ترين جزء خود برسد كه ديگر قابل تجزيه نيست. دموكريتس اين نظريه را ابراز كرد (نظرية اتم‌ها) و ارسطو، سدة 4 پ. م، از او انتقاد نمود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اين بحث در عالم اسلامي با دقت بيشتري دنبال شد و هم در ميان متكلمان و هم در ميان فيلسوفان، نظرات گوناگوني را برانگيخت. روي هم رفته، متكلمان با وجود برخي اختلافات، به وجود جزء لايتجزا معتقد شدند&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و فيلسوفان نيز با وجود اختلاف جزئي در ميان مشائيان و اشراقيان، به ابطال آن رأي داده‌اند. فيلسوفان كه به پيروي از ارسطو، جسم را مركب از هيولي (ماده) و صورت مي‌دانند، برآنند كه جسم تا بي‌نهايت قابل انقسام است و جزء لايتجزا را باطل مي‌دانند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; متكلمان مسلمان، بنا بر مباني خود، تصور بي‌نهايت را با وجود خدا و صفات او درست ندانسته و به اين جهت با مفهوم لايتناهي مخالفت كرده‌اند و به همين سبب در مبحث جسم به جزء لايتجزا قائل شده‌اند و در پاسخ اين اشكال كه: چگونه هم جسم بزرگ و هم جسم كوچك تا بي‌نهايت تجزيه مي‌شوند، گفته‌اند: تجزيه شدن و تقسيم‌ پذيرفتن دو گونه است: بالفعل و بالقوه و در بسياري از موارد مراد از تقسيم شدن تا بي‌نهايت، تقسيم شدن بالقوه است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    ارسطو، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طبيعيات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة مهدي فرشاد، تهران: 1363، ص 61.<br /> <br /> 2.    قطب‌الدين شيرازي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.شرح حكمه الاشراق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ عكسي، 238-239و بعد (المقاله الثالثه، في مباحث يتعلق بالهيولي و صوره)؛ نصيرالدين طوسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شرح اشارات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. در: ابن‌سينا، الاشارات و التنبيهات، 1378ق، 2/8-9.<br /> <br /> 3.    ابن‌سينا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الشفا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. «الهيات»، به كوشش ابراهيم مدكور، تهران: 1363، ص 63-65.<br /> <br /> 4.    صدرالدين شيرازي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: مكتبه المصطفوي، 2/(2)/.<br /> <br /> منوچهر پزشک</div>

Samei