https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D8%B1%D8%A7 2026-06-16T04:17:58Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D8%B1%D8%A7&diff=5207&oldid=prev 2025-05-01T08:38:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4789:rev-5207:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D8%B1%D8%A7&diff=4789&oldid=prev 2025-04-28T17:51:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حاجعلی رزم آرا|رزم‌آرا، حاجعلی]] (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سیاسی و نظامی و نخست‌وزیر دوره پهلوی دوم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حاجعلی رزم آرا|رزم‌آرا، حاجعلی]] (1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل سیاسی و نظامی و نخست‌وزیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>دوره پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دوم.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در خانواده‌ای نظامی در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد و تحصیلات خود را در ایران و در مدرسه نظام مشیرالدوله ([[حسن پیرنیا]]) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در فرانسه رفت&lt;ref&gt;'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.&lt;/ref&gt; و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهده‌دار گردید&lt;ref&gt;  عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.&lt;/ref&gt;. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد&lt;ref&gt;قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در خانواده‌ای نظامی در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد و تحصیلات خود را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و در مدرسه نظام مشیرالدوله ([[حسن پیرنیا]]) به پایان برد. سپس به دانشکده افسری سن سیر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 </ins>فرانسه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>رفت&lt;ref&gt;'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.&lt;/ref&gt; و پس از بازگشت، مناصب مهمی را در ارتش عهده‌دار گردید&lt;ref&gt;  عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.&lt;/ref&gt;. او در 1316ش «اداره جغرافیایی ارتش» را بنیان نهاد&lt;ref&gt;قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت&lt;ref&gt;  قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.  .&lt;/ref&gt; و در 5 تیر همان سال به مقام نخست‌وزیری رسید&lt;ref&gt;عاقلی، باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.&lt;/ref&gt;. برنامه کابینه رزم‌آرا عبارت بود از: تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>عظیمی.فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">309؛ </del>عاقلی.باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.&lt;/ref&gt;. اما دولت او با مخالفت‌های گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد&lt;ref&gt;  برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">327؛ عظیمی</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. ص 312-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">332؛ قدس</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص 36-46؛ رزم‌آرا در دوران نخست‌وزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک: علم، مصطفی</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفت، قدرت و اصول</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">115</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">138. </del>&lt;/ref&gt; و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه فداییان اسلام،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; به قتل رسید&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>عراقی، مهدی. '''''ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی'''''. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">80؛ عده‌ای بر این عقیده‌اند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای آگاهی بیشتر، نک: ترکمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370؛ </del>مصور رحمانی، غلامرضا. '''''کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.&lt;/ref&gt;. سپهبد رزم‌آرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار ریاست «ستاد مشترک ارتش» را بر عهده داشت&lt;ref&gt;  قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.  .&lt;/ref&gt; و در 5 تیر همان سال به مقام نخست‌وزیری رسید&lt;ref&gt;عاقلی، باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.&lt;/ref&gt;. برنامه کابینه رزم‌آرا عبارت بود از: تشکیل انجمن‌های ایالتی و ولایتی، بهبود وضعیت اقتصادی و پایین آوردن هزینه زندگی و برنامه تمرکززدایی دولت&lt;ref&gt;عظیمی.فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">309.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>عاقلی.باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.&lt;/ref&gt;. اما دولت او با مخالفت‌های گوناگون، از جمله از سوی دربار مواجه شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]</ins>&lt;ref&gt;  برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">327. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374</ins>. ص<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>312-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">332</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;قدس، محمودرضا</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ظهور </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سقوط سپهبد رزم آرا»</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه علی میرزایی، </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاه نو</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">36</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">46؛</ins>&lt;/ref&gt; و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلوله خلیل طهماسبی عضو گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فدائیان اسلام|</ins>فداییان اسلام،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; به قتل رسید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[2]</ins>&lt;ref&gt;عراقی، مهدی. '''''ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی'''''. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">80</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>مصور رحمانی، غلامرضا. '''''کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.&lt;/ref&gt;. سپهبد رزم‌آرا چند جلد کتاب در زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حسن پیرنیا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حسن پیرنیا]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فدائیان اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پاورقی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]. رزم‌آرا در دوران نخست‌وزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک&lt;ref&gt;علم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[2].عده‌ای بر این عقیده‌اند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک&lt;ref&gt;ترکمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D8%B1%D8%A7&diff=4274&oldid=prev 2025-04-24T21:06:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حسن پیرنیا]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حسن پیرنیا]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D8%B1%D8%A7&diff=4273&oldid=prev 2025-04-24T21:05:40Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''رزم‌آرا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجعلي </del>(1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست‌وزير دورة پهلوي </del>دوم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Art59.jpg|بندانگشتی|حاجعلی رزم آرا برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.beytoote.com/art/negah-gozashte/razmara-birth1-terror.html]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجعلی رزم آرا|</ins>رزم‌آرا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجعلی]] </ins>(1319ق / 1901م-1329ش)'''، رجل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست‌وزیر دوره پهلوی </ins>دوم.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانواده‌اي نظامي </del>در تهران به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنيا </del>آمد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصيلات </del>خود را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسة </del>نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشيرالدوله </del>(حسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيرنيا</del>) به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايان </del>برد. سپس به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشكدة افسري </del>سن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سير </del>در فرانسه رفت&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و پس از بازگشت، مناصب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمي </del>را در ارتش عهده‌دار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرديد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; او در 1316ش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ادارة جغرافيايي </del>ارتش» را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنيان </del>نهاد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانواده‌ای نظامی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تهران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصور|تهران]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیا </ins>آمد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحصیلات </ins>خود را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسه </ins>نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشیرالدوله </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیرنیا]]</ins>) به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان </ins>برد. سپس به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشکده افسری </ins>سن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیر </ins>در فرانسه رفت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا.''''' به کوشش کامبیز رزم آرا و کاوه بیات، تهران: شیرازه، 1382، ص 17-47.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و پس از بازگشت، مناصب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمی </ins>را در ارتش عهده‌دار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گردید</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  عظیمی، فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374، ص 307.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>او در 1316ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اداره جغرافیایی </ins>ارتش» را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیان </ins>نهاد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياست </del>«ستاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشترك </del>ارتش» را بر عهده داشت&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و در 5 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تير </del>همان سال به مقام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست‌وزيري رسيد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برنامة كابينة </del>رزم‌آرا عبارت بود از: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل انجمن‌هاي ايالتي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولايتي، </del>بهبود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وضعيت اقتصادي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايين </del>آوردن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزينة زندگي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برنامة تمركززدايي </del>دولت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اما دولت او با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخالفت‌هاي </del>گوناگون، از جمله از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي </del>دربار مواجه شد&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلولة خليل طهماسبي </del>عضو گروه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فداييان </del>اسلام،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; به قتل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; سپهبد رزم‌آرا چند جلد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمينة جغرافياي نظامي ايران تأليف كرده </del>است.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاست </ins>«ستاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشترک </ins>ارتش» را بر عهده داشت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمه علی میرزایی، '''''نگاه نو'''''. فروردین ـ اردیبهشت 1372، ش 13، ص 31.  .</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و در 5 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیر </ins>همان سال به مقام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست‌وزیری رسید</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاقلی، باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 692.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. برنامه کابینه </ins>رزم‌آرا عبارت بود از: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل انجمن‌های ایالتی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولایتی، </ins>بهبود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وضعیت اقتصادی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایین </ins>آوردن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزینه زندگی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برنامه تمرکززدایی </ins>دولت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  عظیمی.فخرالدین. '''''بحران دموکراسی در ایران'''''. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و بیژن نوذری، تهران: البرز، 1374. ص 309؛ عاقلی.باقر. '''''نخست‌وزیران ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: جاویدان، 1374 . ص 694-695.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اما دولت او با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخالفت‌های </ins>گوناگون، از جمله از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی </ins>دربار مواجه شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  برای اطلاع از نحوه اجرا و نتایج برنامه‌های دولت رزم‌آرا و مخالفت‌های بر ضد او، نک: آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محمدابراهیم فتاحی و احمد گل‌محمدی، تهران: نشر نی، 1377، ص 324-327؛ عظیمی. همان. ص 312-332؛ قدس. همان. ص 36-46؛ رزم‌آرا در دوران نخست‌وزیری مخفیانه مشغول مذاکره با مقامات شرکت نفتی ایران و انگلیس برای انعقاد قرارداد جدید نفتی بود. برای اطلاع از این ماجرا، نیز نک: علم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گلوله خلیل طهماسبی </ins>عضو گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فداییان </ins>اسلام،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; به قتل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسید</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  عراقی، مهدی. '''''ناگفته‌ها، خاطرات شهید حاج مهدی عراقی'''''. به کوشش محمود مقدسی، مسعود دهشور، حمیدرضا شیرازی، تهران: رسا، 1370، ص 79-80؛ عده‌ای بر این عقیده‌اند که در ترور رزم آرا دربار نیز شرکت داشته است. برای آگاهی بیشتر، نک: ترکمان، محمد. '''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370؛ مصور رحمانی، غلامرضا. '''''کهنه سرباز، خاطرات سیاسی و نظامی'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>سپهبد رزم‌آرا چند جلد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمینه جغرافیای نظامی ایران تألیف کرده </ins>است.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-    '''''خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلي رزم آرا.''''' به كوشش كامبيز رزم آرا و كاوة بيات، تهران: شيرازه، 1382، ص 17-47.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حسن پیرنیا]]  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-    عظيمي، فخرالدين. '''''بحران دموكراسي در ايران'''''. ترجمة عبدالرضا هوشنگ مهدوي و بيژن نوذري، تهران: البرز، 1374، ص 307.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-    قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمة علي ميرزايي، '''''نگاه نو'''''. فروردين ـ ارديبهشت 1372، ش 13، ص 31.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-    همان.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5-    عاقلي، باقر. '''''نخست‌وزيران ايران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامي.''''' تهران: جاويدان، 1374، ص 692.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6-    عظيمي. همان. ص 309؛ عاقلي. همان. ص 694-695.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7-    براي اطلاع از نحوة اجرا و نتايج برنامه‌هاي دولت رزم‌آرا و مخالفت‌هاي بر ضد او، نك: آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة محمدابراهيم فتاحي و احمد گل‌محمدي، تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشر ني، 1377، ص 324-327؛ عظيمي</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان. ص 312-332؛ قدس. همان. ص 36-46؛ رزم‌آرا در دوران نخست‌وزيري مخفيانه مشغول مذاكره با مقامات شركت نفتي ايران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليس براي انعقاد قرارداد جديد نفتي بود. براي اطلاع از اين ماجرا، نيز نك: علم، مصطفي. '''''نفت، قدرت و اصول'''''. ترجمة غلامحسين صالحيار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8-    عراقي، مهدي</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''ناگفته‌ها، خاطرات شهيد حاج مهدي عراقي'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به كوشش محمود مقدسي، مسعود دهشور، حميدرضا شيرازي، </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسا، 1370، ص 79-80؛ عده‌اي بر اين عقيده‌اند كه در ترور رزم آرا دربار نيز شركت داشته است. براي آگاهي بيشتر، نك</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمان، محمد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''اسرار قتل رزم آرا'''''. تهران: رسا، 1370؛ مصور رحماني، غلامرضا. '''''كهنه سرباز، خاطرات سياسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامي'''''. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%B1%D8%B2%D9%85_%D8%A2%D8%B1%D8%A7&diff=1099&oldid=prev 2024-08-14T22:27:10Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;رزم‌آرا، حاجعلي (1319ق / 1901م-1329ش)&#039;&#039;&#039;، رجل سياسي و نظامي و نخست‌وزير دورة پهلوي دوم. در خانواده‌اي نظامي در تهران به دنيا آمد و تحصيلات خود را در ايران و در مدرسة نظام مشيرالدوله (حسن پيرنيا) به پايان برد. سپس به دانشكدة افسري سن سير در فرانسه رفت&lt;...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;رزم‌آرا، حاجعلي (1319ق / 1901م-1329ش)&#039;&#039;&#039;، رجل سياسي و نظامي و نخست‌وزير دورة پهلوي دوم.<br /> <br /> در خانواده‌اي نظامي در تهران به دنيا آمد و تحصيلات خود را در ايران و در مدرسة نظام مشيرالدوله (حسن پيرنيا) به پايان برد. سپس به دانشكدة افسري سن سير در فرانسه رفت&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و پس از بازگشت، مناصب مهمي را در ارتش عهده‌دار گرديد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; او در 1316ش «ادارة جغرافيايي ارتش» را بنيان نهاد.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> رزم آرا از 1321 تا 1329ش 3 بار رياست «ستاد مشترك ارتش» را بر عهده داشت&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; و در 5 تير همان سال به مقام نخست‌وزيري رسيد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; برنامة كابينة رزم‌آرا عبارت بود از: تشكيل انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي، بهبود وضعيت اقتصادي و پايين آوردن هزينة زندگي و برنامة تمركززدايي دولت.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; اما دولت او با مخالفت‌هاي گوناگون، از جمله از سوي دربار مواجه شد&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; و سرانجام در 16 اسفند ماه همان سال به ضرب گلولة خليل طهماسبي عضو گروه فداييان اسلام،&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; به قتل رسيد.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; سپهبد رزم‌آرا چند جلد كتاب در زمينة جغرافياي نظامي ايران تأليف كرده است. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-    &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلي رزم آرا.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به كوشش كامبيز رزم آرا و كاوة بيات، تهران: شيرازه، 1382، ص 17-47.<br /> <br /> 2-    عظيمي، فخرالدين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بحران دموكراسي در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة عبدالرضا هوشنگ مهدوي و بيژن نوذري، تهران: البرز، 1374، ص 307.<br /> <br /> 3-    قدس، محمودرضا. «ظهور و سقوط سپهبد رزم آرا». ترجمة علي ميرزايي، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نگاه نو&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. فروردين ـ ارديبهشت 1372، ش 13، ص 31.<br /> <br /> 4-    همان.<br /> <br /> 5-    عاقلي، باقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نخست‌وزيران ايران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامي.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: جاويدان، 1374، ص 692.<br /> <br /> 6-    عظيمي. همان. ص 309؛ عاقلي. همان. ص 694-695.<br /> <br /> 7-    براي اطلاع از نحوة اجرا و نتايج برنامه‌هاي دولت رزم‌آرا و مخالفت‌هاي بر ضد او، نك: آبراهاميان، يرواند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران بين دو انقلاب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمدابراهيم فتاحي و احمد گل‌محمدي، تهران: نشر ني، 1377، ص 324-327؛ عظيمي. همان. ص 312-332؛ قدس. همان. ص 36-46؛ رزم‌آرا در دوران نخست‌وزيري مخفيانه مشغول مذاكره با مقامات شركت نفتي ايران و انگليس براي انعقاد قرارداد جديد نفتي بود. براي اطلاع از اين ماجرا، نيز نك: علم، مصطفي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نفت، قدرت و اصول&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة غلامحسين صالحيار، تهران: چاپخش، 1377، ص 115-138. <br /> <br /> 8-    عراقي، مهدي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ناگفته‌ها، خاطرات شهيد حاج مهدي عراقي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمود مقدسي، مسعود دهشور، حميدرضا شيرازي، تهران: رسا، 1370، ص 79-80؛ عده‌اي بر اين عقيده‌اند كه در ترور رزم آرا دربار نيز شركت داشته است. براي آگاهي بيشتر، نك: تركمان، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسرار قتل رزم آرا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: رسا، 1370؛ مصور رحماني، غلامرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كهنه سرباز، خاطرات سياسي و نظامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: رسا، 1365، ص 353-358.<br /> <br /> محمدمهدی موسی خان</div>

Samei