https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C
حاجی بابای اصفهانی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T09:50:12Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10574&oldid=prev
Samei در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۳
2025-06-21T14:13:06Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:238442344236045402345426344026.jpg|بندانگشتی|حاجی بابای اصفهانی برگرفته از وبسایت کتابستان قابل بازیابی از<nowiki/>https://ketabestan.net/product/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:238442344236045402345426344026.jpg|بندانگشتی|حاجی بابای اصفهانی برگرفته از وبسایت کتابستان قابل بازیابی از<nowiki/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>https://ketabestan.net/product/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ https://ketabestan.net/product</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''[[حاجی بابای اصفهانی|</del>حاجی بابای اصفهانی،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]''' </del>سرگذشت حاجی بابا پسر یک دلاک اصفهانی که در راه [[مشهد]] گرفتار ترکمنان میشود و سرانجام در ادامه سفر به استانبول و لندن میرسد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حاجی بابای اصفهانی، سرگذشت حاجی بابا پسر یک دلاک اصفهانی که در راه [[مشهد]] گرفتار ترکمنان میشود و سرانجام در ادامه سفر به استانبول و لندن میرسد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل این [[کتاب]] را جیمز موریه[ J. Morier] منشی سفارت انگلیس در [[ایران امروز|ایران]] به زبان انگلیسی نوشت و [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] اصفهانی، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) ادیب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ایرانی که به استانبول تبعید شده بود، آن را از زبان [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] ترجمه کرد<ref>''دایره المعارف تشیّع''. ذیل حبیب اصفهانی، ج 6، ص 57.</ref>. میرزا حبیب با ترجمه [[فارسی]] خود، این رمان را در واقع دوباره مینویسد و تا آنجا که ممکن است از این داستان استعماری، داستانی ضداستعماری میآفریند. ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>حاجی بابای اصفهانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>'' گنجینهای از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زبانی ساده و تصویری زنده از زندگی مردم [[ایران]] در اوایل دوره [[قاجاریه|قاجار]] از طریق حوادث گوناگونی که بر تیپهای متنوع میگذرد، ارائه میدهد<ref>عابدینی، حسن. ''صد سال داستاننویسی در ایران''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.</ref>. قهرمانان این داستان رجال و بزرگانی مانند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]، میرزا شفیع صدراعظم، [[ملک الشعرای بهار|ملک الشعرا]] فتحعلی خان صبا و دیگران هستند که موریه در مدت 6 سال اقامت خود در [[ایران]] با آنها در تماس بوده است<ref>ناطق، هما. «حاجی موریه و قصه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استعمار»، </del>''میرزا حبیب دستان بنی در آیینه پژوهش''. به کوشش حبیبالله توفیقی و بابک زمانی پور، شهرکرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان چهارمحال و بختیاری، چ 1، 1379، ص 192.</ref>. از نکات مهم ترجمه [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] این است که وی به یاری گفتار و اشعار اضافی، چهرهای از فتحعلی خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملکالشعرای دربار [[قاجاریه|قاجار]] ترسیم میکند که با چهرهای که تا کنون مورخان دوره صبا و زمان ما از او ترسیم کردهاند، سخت مغایرت دارد<ref>ناطق، هما''. از ماست که برماست''. تهران: آگاه، 1357، ص 151.</ref>. در مقدمه [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] اول [[کتاب]] که فیلات[ Phillott] در 1905م آن را در کلکته منتشر کرده، مترجم شیخ احمد روحی کرمانی معرفی شده است، حال آنکه شیخ احمد در نامهای به پرفسور براون صریحاً آورده که میرزا حبیب اصفهانی ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>حاجی بابای اصفهانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>'' را از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] تحت اللفظی درآورده است<ref>جمالزاده، محمدعلی. مقدمه بر ''سرگذشت حاجی بابای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهانی</del>'' جیمز موریه. تهران: امیرکبیر، 1348، ص15 (دیباچه).</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل این [[کتاب]] را جیمز موریه[ J. Morier] منشی سفارت انگلیس در [[ایران امروز|ایران]] به زبان انگلیسی نوشت و [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] اصفهانی، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) ادیب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ایرانی که به استانبول تبعید شده بود، آن را از زبان [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] ترجمه کرد<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''دایره المعارف تشیّع''.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>ذیل حبیب اصفهانی، ج 6، ص 57.</ref>. میرزا حبیب با ترجمه [[فارسی]] خود، این رمان را در واقع دوباره مینویسد و تا آنجا که ممکن است از این داستان استعماری، داستانی ضداستعماری میآفریند. ''حاجی بابای اصفهانی'' گنجینهای از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زبانی ساده و تصویری زنده از زندگی مردم [[ایران]] در اوایل دوره [[قاجاریه|قاجار]] از طریق حوادث گوناگونی که بر تیپهای متنوع میگذرد، ارائه میدهد<ref>عابدینی، حسن. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''صد سال داستاننویسی در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.</ref>. قهرمانان این داستان رجال و بزرگانی مانند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]، میرزا شفیع صدراعظم، [[ملک الشعرای بهار|ملک الشعرا]] فتحعلی خان صبا و دیگران هستند که موریه در مدت 6 سال اقامت خود در [[ایران]] با آنها در تماس بوده است<ref>ناطق، هما. «حاجی موریه و قصه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استعمار»'''، </ins>''میرزا حبیب دستان بنی در آیینه پژوهش''.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>به کوشش حبیبالله توفیقی و بابک زمانی پور، شهرکرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان چهارمحال و بختیاری، چ 1، 1379، ص 192.</ref>. از نکات مهم ترجمه [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] این است که وی به یاری گفتار و اشعار اضافی، چهرهای از فتحعلی خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملکالشعرای دربار [[قاجاریه|قاجار]] ترسیم میکند که با چهرهای که تا کنون مورخان دوره صبا و زمان ما از او ترسیم کردهاند، سخت مغایرت دارد<ref>ناطق، هما''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>از ماست که برماست<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''<nowiki/>'</ins>''.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>تهران: آگاه، 1357، ص 151.</ref>. در مقدمه [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] اول [[کتاب]] که فیلات[ Phillott] در 1905م آن را در کلکته منتشر کرده، مترجم شیخ احمد روحی کرمانی معرفی شده است، حال آنکه شیخ احمد در نامهای به پرفسور براون صریحاً آورده که میرزا حبیب اصفهانی ''حاجی بابای اصفهانی'' را از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] تحت اللفظی درآورده است<ref>جمالزاده، محمدعلی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>مقدمه بر ''سرگذشت حاجی بابای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهانی،'''</ins>'' جیمز موریه. تهران: امیرکبیر، 1348، ص15 (دیباچه).</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[میرزا حبیبالله چهرهنگار<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|میرزا حبیب</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[میرزا حبیبالله چهرهنگار]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قاجاریه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|قاجار</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قاجاریه]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فتحعلی شاه قاجار<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|فتحعلی شاه</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فتحعلی شاه قاجار]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ملک الشعرای بهار<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ملک الشعرا]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ملک الشعرای بهار]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ<references /></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10475&oldid=prev
Karimian در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰
2025-06-11T20:40:27Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ<references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9950&oldid=prev
Karimian در ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۳
2025-06-07T22:03:55Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حاجی بابای اصفهانی|حاجی بابای اصفهانی،]]''' سرگذشت حاجی بابا پسر یک دلاک اصفهانی که در راه [[مشهد]] گرفتار ترکمنان میشود و سرانجام در ادامه سفر به استانبول و لندن میرسد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حاجی بابای اصفهانی|حاجی بابای اصفهانی،]]''' سرگذشت حاجی بابا پسر یک دلاک اصفهانی که در راه [[مشهد]] گرفتار ترکمنان میشود و سرانجام در ادامه سفر به استانبول و لندن میرسد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل این [[کتاب]] را جیمز موریه[ J. Morier] منشی سفارت انگلیس در [[ایران امروز|ایران]] به زبان انگلیسی نوشت و [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] اصفهانی، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) ادیب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ایرانی که به استانبول تبعید شده بود، آن را از زبان [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] ترجمه کرد<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''دایره المعارف تشیّع<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. ذیل حبیب اصفهانی، ج 6، ص 57.</ref>. میرزا حبیب با ترجمه [[فارسی]] خود، این رمان را در واقع دوباره مینویسد و تا آنجا که ممکن است از این داستان استعماری، داستانی ضداستعماری میآفریند. ''[[حاجی بابای اصفهانی]]'' گنجینهای از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زبانی ساده و تصویری زنده از زندگی مردم [[ایران]] در اوایل دوره [[قاجاریه|قاجار]] از طریق حوادث گوناگونی که بر تیپهای متنوع میگذرد، ارائه میدهد<ref>عابدینی، حسن. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''صد سال داستاننویسی در ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.</ref>. قهرمانان این داستان رجال و بزرگانی مانند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]، میرزا شفیع صدراعظم، [[ملک الشعرای بهار|ملک الشعرا]] فتحعلی خان صبا و دیگران هستند که موریه در مدت 6 سال اقامت خود در [[ایران]] با آنها در تماس بوده است<ref>ناطق، هما. «حاجی موریه و قصه استعمار»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''میرزا حبیب دستان بنی در آیینه پژوهش<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. به کوشش حبیبالله توفیقی و بابک زمانی پور، شهرکرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان چهارمحال و بختیاری، چ 1، 1379، ص 192.</ref>. از نکات مهم ترجمه [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] این است که وی به یاری گفتار و اشعار اضافی، چهرهای از فتحعلی خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملکالشعرای دربار [[قاجاریه|قاجار]] ترسیم میکند که با چهرهای که تا کنون مورخان دوره صبا و زمان ما از او ترسیم کردهاند، سخت مغایرت دارد<ref>ناطق، هما''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>از ماست که برماست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران: آگاه، 1357، ص 151.</ref>. در مقدمه [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] اول [[کتاب]] که فیلات[ Phillott] در 1905م آن را در کلکته منتشر کرده، مترجم شیخ احمد روحی کرمانی معرفی شده است، حال آنکه شیخ احمد در نامهای به پرفسور براون صریحاً آورده که میرزا حبیب اصفهانی ''[[حاجی بابای اصفهانی]]'' را از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] تحت اللفظی درآورده است<ref>جمالزاده، محمدعلی. مقدمه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''سرگذشت حاجی بابای اصفهانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>'' جیمز موریه. تهران: امیرکبیر، 1348، ص15 (دیباچه).</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل این [[کتاب]] را جیمز موریه[ J. Morier] منشی سفارت انگلیس در [[ایران امروز|ایران]] به زبان انگلیسی نوشت و [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] اصفهانی، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) ادیب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ایرانی که به استانبول تبعید شده بود، آن را از زبان [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] ترجمه کرد<ref>''دایره المعارف تشیّع''. ذیل حبیب اصفهانی، ج 6، ص 57.</ref>. میرزا حبیب با ترجمه [[فارسی]] خود، این رمان را در واقع دوباره مینویسد و تا آنجا که ممکن است از این داستان استعماری، داستانی ضداستعماری میآفریند. ''[[حاجی بابای اصفهانی]]'' گنجینهای از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زبانی ساده و تصویری زنده از زندگی مردم [[ایران]] در اوایل دوره [[قاجاریه|قاجار]] از طریق حوادث گوناگونی که بر تیپهای متنوع میگذرد، ارائه میدهد<ref>عابدینی، حسن. ''صد سال داستاننویسی در ایران''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.</ref>. قهرمانان این داستان رجال و بزرگانی مانند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]، میرزا شفیع صدراعظم، [[ملک الشعرای بهار|ملک الشعرا]] فتحعلی خان صبا و دیگران هستند که موریه در مدت 6 سال اقامت خود در [[ایران]] با آنها در تماس بوده است<ref>ناطق، هما. «حاجی موریه و قصه استعمار»، ''میرزا حبیب دستان بنی در آیینه پژوهش''. به کوشش حبیبالله توفیقی و بابک زمانی پور، شهرکرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان چهارمحال و بختیاری، چ 1، 1379، ص 192.</ref>. از نکات مهم ترجمه [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] این است که وی به یاری گفتار و اشعار اضافی، چهرهای از فتحعلی خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملکالشعرای دربار [[قاجاریه|قاجار]] ترسیم میکند که با چهرهای که تا کنون مورخان دوره صبا و زمان ما از او ترسیم کردهاند، سخت مغایرت دارد<ref>ناطق، هما''. از ماست که برماست''. تهران: آگاه، 1357، ص 151.</ref>. در مقدمه [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] اول [[کتاب]] که فیلات[ Phillott] در 1905م آن را در کلکته منتشر کرده، مترجم شیخ احمد روحی کرمانی معرفی شده است، حال آنکه شیخ احمد در نامهای به پرفسور براون صریحاً آورده که میرزا حبیب اصفهانی ''[[حاجی بابای اصفهانی]]'' را از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به [[فارسی]] تحت اللفظی درآورده است<ref>جمالزاده، محمدعلی. مقدمه بر ''سرگذشت حاجی بابای اصفهانی'' جیمز موریه. تهران: امیرکبیر، 1348، ص15 (دیباچه).</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9665&oldid=prev
Karimian در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۳
2025-06-06T12:03:14Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9664:rev-9665:php=table -->
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9664&oldid=prev
Karimian در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲
2025-06-06T12:02:03Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجي باباي اصفهاني،</del>''' سرگذشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجي </del>بابا پسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك دلاك اصفهاني كه </del>در راه مشهد گرفتار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمنان ميشود </del>و سرانجام در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادامة </del>سفر به استانبول و لندن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرسد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:238442344236045402345426344026.jpg|بندانگشتی|حاجی بابای اصفهانی برگرفته از وبسایت کتابستان قابل بازیابی از<nowiki/>https://ketabestan.net/product/%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجی بابای اصفهانی|حاجی بابای اصفهانی،]]</ins>''' سرگذشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجی </ins>بابا پسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک دلاک اصفهانی که </ins>در راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گرفتار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمنان میشود </ins>و سرانجام در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادامه </ins>سفر به استانبول و لندن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرسد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جيمز موريه</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منشي </del>سفارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليس </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>به زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليسي </del>نوشت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرزا حبيب اصفهاني، </del>متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اديب، </del>پژوهشگر، شاعر و مترجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني كه </del>به استانبول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبعيد </del>شده بود، آن را از زبان فرانسه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>ترجمه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرزا حبيب </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة فارسي </del>خود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رمان را در واقع دوباره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مينويسد </del>و تا آنجا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه ممكن </del>است از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>داستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استعماري، داستاني ضداستعماري ميآفريند</del>. ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجي باباي اصفهاني</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنجينهاي </del>از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زباني </del>ساده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصويري </del>زنده از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگي </del>مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوايل دورة </del>قاجار از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريق </del>حوادث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوناگوني كه </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيپهاي </del>متنوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگذرد، </del>ارائه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدهد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> قهرمانان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>داستان رجال و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگاني </del>مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتحعلي شاه، ميرزا شفيع </del>صدراعظم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملك </del>الشعرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتحعلي </del>خان صبا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگران </del>هستند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه موريه </del>در مدت 6 سال اقامت خود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>با آنها در تماس بوده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نكات </del>مهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة ميرزا حبيب اين </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه وي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ياري </del>گفتار و اشعار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اضافي، چهرهاي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتحعلي </del>خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملكالشعراي </del>دربار قاجار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترسيم ميكند كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرهاي كه </del>تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنون </del>مورخان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>صبا و زمان ما از او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترسيم كردهاند، </del>سخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغايرت </del>دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمة </del>چاپ اول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب كه فيلات</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>] در 1905م آن را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلكته </del>منتشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده، </del>مترجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيخ </del>احمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحي كرماني معرفي </del>شده است، حال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنكه شيخ </del>احمد در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهاي </del>به پرفسور براون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صريحاً </del>آورده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه ميرزا حبيب اصفهاني </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاجي باباي اصفهاني</del>'' را از فرانسه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>تحت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اللفظي </del>درآورده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این [[کتاب]] </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جیمز موریه</ins>[ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">J. Morier</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منشی </ins>سفارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیس </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران امروز|ایران]] </ins>به زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیسی </ins>نوشت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] اصفهانی، </ins>متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادیب، </ins>پژوهشگر، شاعر و مترجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی که </ins>به استانبول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبعید </ins>شده بود، آن را از زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 </ins>فرانسه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فارسی]] </ins>ترجمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دایره المعارف تشیّع'''''. ذیل حبیب اصفهانی، ج 6، ص 57.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. میرزا حبیب </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه [[فارسی]] </ins>خود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رمان را در واقع دوباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مینویسد </ins>و تا آنجا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که ممکن </ins>است از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>داستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استعماری، داستانی ضداستعماری میآفریند</ins>. ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجی بابای اصفهانی]]</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنجینهای </ins>از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبانی </ins>ساده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصویری </ins>زنده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی </ins>مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوایل دوره [[قاجاریه|</ins>قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق </ins>حوادث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوناگونی که </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیپهای </ins>متنوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگذرد، </ins>ارائه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدهد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عابدینی، حسن. '''''صد سال داستاننویسی در ایران'''''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>قهرمانان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>داستان رجال و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگانی </ins>مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]، میرزا شفیع </ins>صدراعظم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ملک الشعرای بهار|ملک </ins>الشعرا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] فتحعلی </ins>خان صبا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگران </ins>هستند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که موریه </ins>در مدت 6 سال اقامت خود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]] </ins>با آنها در تماس بوده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناطق، هما. «حاجی موریه و قصه استعمار»، '''''میرزا حبیب دستان بنی در آیینه پژوهش'''''. به کوشش حبیبالله توفیقی و بابک زمانی پور، شهرکرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان چهارمحال و بختیاری، چ 1، 1379، ص 192.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نکات </ins>مهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]] این </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که وی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاری </ins>گفتار و اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اضافی، چهرهای </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتحعلی </ins>خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملکالشعرای </ins>دربار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] ترسیم میکند که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرهای که </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنون </ins>مورخان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>صبا و زمان ما از او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترسیم کردهاند، </ins>سخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغایرت </ins>دارد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناطق، هما''. '''از ماست که برماست'''''. تهران: آگاه، 1357، ص 151.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه [[چاپ و چاپخانه|</ins>چاپ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اول [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[کتاب]] که فیلات[ Phillott</ins>] در 1905م آن را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلکته </ins>منتشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده، </ins>مترجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ </ins>احمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحی کرمانی معرفی </ins>شده است، حال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنکه شیخ </ins>احمد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهای </ins>به پرفسور براون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صریحاً </ins>آورده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که میرزا حبیب اصفهانی </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حاجی بابای اصفهانی]]</ins>'' را از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 </ins>فرانسه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فارسی]] </ins>تحت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اللفظی </ins>درآورده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمالزاده، محمدعلی. مقدمه بر '''''سرگذشت حاجی بابای اصفهانی''''' جیمز موریه. تهران: امیرکبیر، 1348، ص15 (دیباچه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[میرزا حبیبالله چهرهنگار|میرزا حبیب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه|قاجار]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی شاه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ملک الشعرای بهار|ملک الشعرا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرةالمعارف تشيّع</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''. ذيل حبيب اصفهاني، ج 6، ص 57.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># عابديني، حسن. '''''صد سال داستاننويسي در ايران'''''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ناطق، هما. «حاجي موريه و قصة استعمار»، '''''ميرزا حبيب دستان بني در آيينة پژوهش'''''. به كوشش حبيبالله توفيقي و بابك زماني پور، شهركرد: ادارة كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان چهارمحال و بختياري، چ 1، 1379، ص 192.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ناطق، هما''. '''از ماست كه برماست'''''. تهران: آگاه، 1357، ص 151.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># جمالزاده، محمدعلي. مقدمه بر '''''سرگذشت حاجي باباي اصفهاني''''' جيمز موريه. تهران: اميركبير، 1348، ص15 (ديباچه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">J</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Morier</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Phillott</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9614&oldid=prev
Karimian در ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۵
2025-06-05T22:25:24Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حاجي باباي اصفهاني،''' سرگذشت حاجي بابا پسر يك دلاك اصفهاني كه در راه مشهد گرفتار تركمنان ميشود و سرانجام در ادامة سفر به استانبول و لندن ميرسد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حاجي باباي اصفهاني،''' سرگذشت حاجي بابا پسر يك دلاك اصفهاني كه در راه مشهد گرفتار تركمنان ميشود و سرانجام در ادامة سفر به استانبول و لندن ميرسد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل اين كتاب را جيمز موريه[1] منشي سفارت انگليس در ايران به زبان انگليسي نوشت و ميرزا حبيب اصفهاني، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) اديب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ايراني كه به استانبول تبعيد شده بود، آن را از زبان فرانسه به فارسي ترجمه كرد.<sup>1</sup> ميرزا حبيب با ترجمة فارسي خود، اين رمان را در واقع دوباره مينويسد و تا آنجا كه ممكن است از اين داستان استعماري، داستاني ضداستعماري ميآفريند. ''حاجي باباي اصفهاني'' گنجينهاي از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زباني ساده و تصويري زنده از زندگي مردم ايران در اوايل دورة قاجار از طريق حوادث گوناگوني كه بر تيپهاي متنوع ميگذرد، ارائه ميدهد.<sup>2</sup> قهرمانان اين داستان رجال و بزرگاني مانند فتحعلي شاه، ميرزا شفيع صدراعظم، ملك الشعرا فتحعلي خان صبا و ديگران هستند كه موريه در مدت 6 سال اقامت خود در ايران با آنها در تماس بوده است.<sup>3</sup> از نكات مهم ترجمة ميرزا حبيب اين است كه وي به ياري گفتار و اشعار اضافي، چهرهاي از فتحعلي خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملكالشعراي دربار قاجار ترسيم ميكند كه با چهرهاي كه تا كنون مورخان دورة صبا و زمان ما از او ترسيم كردهاند، سخت مغايرت دارد.<sup>4</sup> در مقدمة چاپ اول كتاب كه فيلات[2] در 1905م آن را در كلكته منتشر كرده، مترجم شيخ احمد روحي كرماني معرفي شده است، حال آنكه شيخ احمد در نامهاي به پرفسور براون صريحاً آورده كه ميرزا حبيب اصفهاني ''حاجي باباي اصفهاني'' را از فرانسه به فارسي تحت اللفظي درآورده است.<sup>5</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل اين كتاب را جيمز موريه[1] منشي سفارت انگليس در ايران به زبان انگليسي نوشت و ميرزا حبيب اصفهاني، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) اديب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ايراني كه به استانبول تبعيد شده بود، آن را از زبان فرانسه به فارسي ترجمه كرد.<sup>1</sup> ميرزا حبيب با ترجمة فارسي خود، اين رمان را در واقع دوباره مينويسد و تا آنجا كه ممكن است از اين داستان استعماري، داستاني ضداستعماري ميآفريند. ''حاجي باباي اصفهاني'' گنجينهاي از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زباني ساده و تصويري زنده از زندگي مردم ايران در اوايل دورة قاجار از طريق حوادث گوناگوني كه بر تيپهاي متنوع ميگذرد، ارائه ميدهد.<sup>2</sup> قهرمانان اين داستان رجال و بزرگاني مانند فتحعلي شاه، ميرزا شفيع صدراعظم، ملك الشعرا فتحعلي خان صبا و ديگران هستند كه موريه در مدت 6 سال اقامت خود در ايران با آنها در تماس بوده است.<sup>3</sup> از نكات مهم ترجمة ميرزا حبيب اين است كه وي به ياري گفتار و اشعار اضافي، چهرهاي از فتحعلي خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملكالشعراي دربار قاجار ترسيم ميكند كه با چهرهاي كه تا كنون مورخان دورة صبا و زمان ما از او ترسيم كردهاند، سخت مغايرت دارد.<sup>4</sup> در مقدمة چاپ اول كتاب كه فيلات[2] در 1905م آن را در كلكته منتشر كرده، مترجم شيخ احمد روحي كرماني معرفي شده است، حال آنكه شيخ احمد در نامهاي به پرفسور براون صريحاً آورده كه ميرزا حبيب اصفهاني ''حاجي باباي اصفهاني'' را از فرانسه به فارسي تحت اللفظي درآورده است.<sup>5</sup></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:'''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:'''</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله</ins></div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C_%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9439&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''حاجي باباي اصفهاني،''' سرگذشت حاجي بابا پسر يك دلاك اصفهاني كه در راه مشهد گرفتار تركمنان ميشود و سرانجام در ادامة سفر به استانبول و لندن ميرسد. اصل اين كتاب را جيمز موريه[1] منشي سفارت انگليس در ايران به زبان انگليسي نوشت و ميرزا حبيب اصفه...» ایجاد کرد
2025-06-04T14:07:05Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''حاجي باباي اصفهاني،''' سرگذشت حاجي بابا پسر يك دلاك اصفهاني كه در راه مشهد گرفتار تركمنان ميشود و سرانجام در ادامة سفر به استانبول و لندن ميرسد. اصل اين كتاب را جيمز موريه[1] منشي سفارت انگليس در ايران به زبان انگليسي نوشت و ميرزا حبيب اصفه...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''حاجي باباي اصفهاني،''' سرگذشت حاجي بابا پسر يك دلاك اصفهاني كه در راه مشهد گرفتار تركمنان ميشود و سرانجام در ادامة سفر به استانبول و لندن ميرسد.<br />
<br />
اصل اين كتاب را جيمز موريه[1] منشي سفارت انگليس در ايران به زبان انگليسي نوشت و ميرزا حبيب اصفهاني، متخلص به دستان (د 1311ق / 1893م) اديب، پژوهشگر، شاعر و مترجم ايراني كه به استانبول تبعيد شده بود، آن را از زبان فرانسه به فارسي ترجمه كرد.<sup>1</sup> ميرزا حبيب با ترجمة فارسي خود، اين رمان را در واقع دوباره مينويسد و تا آنجا كه ممكن است از اين داستان استعماري، داستاني ضداستعماري ميآفريند. ''حاجي باباي اصفهاني'' گنجينهاي از اصطلاحات و ضربالمثلها را در بر دارد و با زباني ساده و تصويري زنده از زندگي مردم ايران در اوايل دورة قاجار از طريق حوادث گوناگوني كه بر تيپهاي متنوع ميگذرد، ارائه ميدهد.<sup>2</sup> قهرمانان اين داستان رجال و بزرگاني مانند فتحعلي شاه، ميرزا شفيع صدراعظم، ملك الشعرا فتحعلي خان صبا و ديگران هستند كه موريه در مدت 6 سال اقامت خود در ايران با آنها در تماس بوده است.<sup>3</sup> از نكات مهم ترجمة ميرزا حبيب اين است كه وي به ياري گفتار و اشعار اضافي، چهرهاي از فتحعلي خان صبا (1178ـ1238ق / 1764ـ1823م) ملكالشعراي دربار قاجار ترسيم ميكند كه با چهرهاي كه تا كنون مورخان دورة صبا و زمان ما از او ترسيم كردهاند، سخت مغايرت دارد.<sup>4</sup> در مقدمة چاپ اول كتاب كه فيلات[2] در 1905م آن را در كلكته منتشر كرده، مترجم شيخ احمد روحي كرماني معرفي شده است، حال آنكه شيخ احمد در نامهاي به پرفسور براون صريحاً آورده كه ميرزا حبيب اصفهاني ''حاجي باباي اصفهاني'' را از فرانسه به فارسي تحت اللفظي درآورده است.<sup>5</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# '''''دايرةالمعارف تشيّع'''''. ذيل حبيب اصفهاني، ج 6، ص 57.<br />
# عابديني، حسن. '''''صد سال داستاننويسي در ايران'''''. تهران: نشر تندر، چ 1، 1366، ج 1، ص 47.<br />
# ناطق، هما. «حاجي موريه و قصة استعمار»، '''''ميرزا حبيب دستان بني در آيينة پژوهش'''''. به كوشش حبيبالله توفيقي و بابك زماني پور، شهركرد: ادارة كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان چهارمحال و بختياري، چ 1، 1379، ص 192.<br />
# ناطق، هما''. '''از ماست كه برماست'''''. تهران: آگاه، 1357، ص 151.<br />
# جمالزاده، محمدعلي. مقدمه بر '''''سرگذشت حاجي باباي اصفهاني''''' جيمز موريه. تهران: اميركبير، 1348، ص15 (ديباچه).<br />
<br />
[1]. J. Morier<br />
<br />
[2]. Phillott<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei