https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85 2026-06-22T09:33:36Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85&diff=5330&oldid=prev 2025-05-01T12:49:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85&diff=3454&oldid=prev 2025-04-18T09:29:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حدوث و قدم]]،''' حدوث به معنی پیدا شدن امری تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و کلام، اصطلاحی است که از دیدگاه هستی شناسی و جهان‌شناسی مطرح می‌شود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>1) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>دیدگاه هستی‌شناسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''': </del>حدوث، مسبوقیت به غیر و قدم، عدم مسبوقیت به غیر است&lt;ref&gt;  سبزواری، ملاهادی. '''''شرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومة </del>حکمت'''''. ص112.&lt;/ref&gt;. در صورتی که این مسبوقیت به زمان باشد یعنی زمان، قبل یک موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان پدید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اید </del>از این پدید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امدن </del>به حدوث زمانی و از موجودی که در بستر زمان پدید امده است به حادث زمانی تعبیر می‌شود مثل حیوان و انسان&lt;ref&gt;ابن‌سینا. '''''کتاب‌ الحدود'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادة </del>«احداث زمانی».&lt;/ref&gt; و در صورتی که مسبوقیت به علت باشد، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>به حدوث ذاتی تعبیر می‌شود و هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌چه </del>را که معلول علت باشد، امّا در بستر زمان پدید نیاید حادث ذاتی می‌نامند مثل عقول در نظر حکما. 2) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>دیدگاه جهان‌شناسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>فیلسوفان بدان سبب که بنیادهای جهان (=  مجردات، افلاک، عناصر، ماده) را فرا زمان می‌شمارند جهان را قدیم زمانی (= ازلی) و حادث ذاتی می‌دانند و برانند که جهان (= بنیادهای جهان) ازلی است، امّا معلول خداست و متکلمان برانند که جز خدا هیچ چیز قدیم (= ازلی) نیست و چون مرادشان از قدیم و حادث، تنها قدیم و حادث زمانی است، لاجرم جهان را حادث زمانی می‌دانند. در میان فلاسفه، تنها صدرالمتألهین به گونه‌ای متفاوت با متکلمین و با تکیه بر حرکت جوهری، حدوث زمانی عالم را اثبات می‌کند&lt;ref&gt;  ملاصدرا. '''''اسفار اربعه'''''. 3/ فصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">33؛ </del>سبزواری، ملاهادی. '''''شرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومة </del>حکمت'''''. ص62.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>بنابراین: '''حدوث زمانی''' یعنی هم معلول بودن هم در زمان بودن؛ '''حدوث ذاتی'''، یعنی معلول بودن؛ '''قِدَم زمانی''' یا ازلیت یعنی در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛ '''قدم ذاتی''' (که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژة </del>خداست) یعنی در زمان نبودن و معلول نبودن.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حدوث و قدم]]،''' حدوث به معنی پیدا شدن امری تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و کلام، اصطلاحی است که از دیدگاه هستی شناسی و جهان‌شناسی مطرح می‌شود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>1) دیدگاه هستی‌شناسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حدوث، مسبوقیت به غیر و قدم، عدم مسبوقیت به غیر است&lt;ref&gt;  سبزواری، ملاهادی. '''''شرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومه </ins>حکمت'''''. ص112.&lt;/ref&gt;. در صورتی که این مسبوقیت به زمان باشد یعنی زمان، قبل یک موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان پدید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آید </ins>از این پدید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمدن </ins>به حدوث زمانی و از موجودی که در بستر زمان پدید امده است به حادث زمانی تعبیر می‌شود مثل حیوان و انسان&lt;ref&gt;ابن‌سینا. '''''کتاب‌ الحدود'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماده </ins>«احداث زمانی».&lt;/ref&gt; و در صورتی که مسبوقیت به علت باشد، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>به حدوث ذاتی تعبیر می‌شود و هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌چه </ins>را که معلول علت باشد، امّا در بستر زمان پدید نیاید حادث ذاتی می‌نامند مثل عقول در نظر حکما.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>2) دیدگاه جهان‌شناسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فیلسوفان بدان سبب که بنیادهای جهان (=  مجردات، افلاک، عناصر، ماده) را فرا زمان می‌شمارند جهان را قدیم زمانی (= ازلی) و حادث ذاتی می‌دانند و برانند که جهان (= بنیادهای جهان) ازلی است، امّا معلول خداست و متکلمان برانند که جز خدا هیچ چیز قدیم (= ازلی) نیست و چون مرادشان از قدیم و حادث، تنها قدیم و حادث زمانی است، لاجرم جهان را حادث زمانی می‌دانند. در میان فلاسفه، تنها صدرالمتألهین به گونه‌ای متفاوت با متکلمین و با تکیه بر حرکت جوهری، حدوث زمانی عالم را اثبات می‌کند&lt;ref&gt;  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملاصدرا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. '''''اسفار اربعه'''''. 3/ فصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">33.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>سبزواری، ملاهادی. '''''شرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومه </ins>حکمت'''''. ص62.&lt;/ref&gt; بنابراین: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>'''حدوث زمانی''' یعنی هم معلول بودن هم در زمان بودن؛  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>'''حدوث ذاتی'''، یعنی معلول بودن؛  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>'''قِدَم زمانی''' یا ازلیت یعنی در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>'''قدم ذاتی''' (که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه </ins>خداست) یعنی در زمان نبودن و معلول نبودن.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;نیز نگاه کنید به&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;نیز نگاه کنید به&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85&diff=3099&oldid=prev 2025-04-13T18:46:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>ماخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ماخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85&diff=3086&oldid=prev 2025-04-13T18:32:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[حدوث و قدم]]،&#039;&#039;&#039; حدوث به معنی پیدا شدن امری تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و کلام، اصطلاحی است که از دیدگاه هستی شناسی و جهان‌شناسی مطرح می‌شود. 1) &#039;&#039;&#039;دیدگاه هستی‌شناسی&#039;&#039;&#039;: حدوث، مسبوقیت به غیر و قدم، عدم مسبوقیت به غیر است&lt;ref&gt;  سبزواری، ملاهادی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح منظومة حکمت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص112.&lt;/ref&gt;. در صورتی که این مسبوقیت به زمان باشد یعنی زمان، قبل یک موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان پدید اید از این پدید امدن به حدوث زمانی و از موجودی که در بستر زمان پدید امده است به حادث زمانی تعبیر می‌شود مثل حیوان و انسان&lt;ref&gt;ابن‌سینا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;کتاب‌ الحدود&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مادة «احداث زمانی».&lt;/ref&gt; و در صورتی که مسبوقیت به علت باشد، از ان به حدوث ذاتی تعبیر می‌شود و هر ان‌چه را که معلول علت باشد، امّا در بستر زمان پدید نیاید حادث ذاتی می‌نامند مثل عقول در نظر حکما. 2) &#039;&#039;&#039;دیدگاه جهان‌شناسی:&#039;&#039;&#039; فیلسوفان بدان سبب که بنیادهای جهان (=  مجردات، افلاک، عناصر، ماده) را فرا زمان می‌شمارند جهان را قدیم زمانی (= ازلی) و حادث ذاتی می‌دانند و برانند که جهان (= بنیادهای جهان) ازلی است، امّا معلول خداست و متکلمان برانند که جز خدا هیچ چیز قدیم (= ازلی) نیست و چون مرادشان از قدیم و حادث، تنها قدیم و حادث زمانی است، لاجرم جهان را حادث زمانی می‌دانند. در میان فلاسفه، تنها صدرالمتألهین به گونه‌ای متفاوت با متکلمین و با تکیه بر حرکت جوهری، حدوث زمانی عالم را اثبات می‌کند&lt;ref&gt;  ملاصدرا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار اربعه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 3/ فصل 33؛ سبزواری، ملاهادی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح منظومة حکمت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص62.&lt;/ref&gt;. بنابراین: &#039;&#039;&#039;حدوث زمانی&#039;&#039;&#039; یعنی هم معلول بودن هم در زمان بودن؛ &#039;&#039;&#039;حدوث ذاتی&#039;&#039;&#039;، یعنی معلول بودن؛ &#039;&#039;&#039;قِدَم زمانی&#039;&#039;&#039; یا ازلیت یعنی در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛ &#039;&#039;&#039;قدم ذاتی&#039;&#039;&#039; (که ویژة خداست) یعنی در زمان نبودن و معلول نبودن.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[حدوث و قدم]]،&#039;&#039;&#039; حدوث به معنی پیدا شدن امری تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و کلام، اصطلاحی است که از دیدگاه هستی شناسی و جهان‌شناسی مطرح می‌شود. 1) &#039;&#039;&#039;دیدگاه هستی‌شناسی&#039;&#039;&#039;: حدوث، مسبوقیت به غیر و قدم، عدم مسبوقیت به غیر است&lt;ref&gt;  سبزواری، ملاهادی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح منظومة حکمت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص112.&lt;/ref&gt;. در صورتی که این مسبوقیت به زمان باشد یعنی زمان، قبل یک موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان پدید اید از این پدید امدن به حدوث زمانی و از موجودی که در بستر زمان پدید امده است به حادث زمانی تعبیر می‌شود مثل حیوان و انسان&lt;ref&gt;ابن‌سینا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;کتاب‌ الحدود&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مادة «احداث زمانی».&lt;/ref&gt; و در صورتی که مسبوقیت به علت باشد، از ان به حدوث ذاتی تعبیر می‌شود و هر ان‌چه را که معلول علت باشد، امّا در بستر زمان پدید نیاید حادث ذاتی می‌نامند مثل عقول در نظر حکما. 2) &#039;&#039;&#039;دیدگاه جهان‌شناسی:&#039;&#039;&#039; فیلسوفان بدان سبب که بنیادهای جهان (=  مجردات، افلاک، عناصر، ماده) را فرا زمان می‌شمارند جهان را قدیم زمانی (= ازلی) و حادث ذاتی می‌دانند و برانند که جهان (= بنیادهای جهان) ازلی است، امّا معلول خداست و متکلمان برانند که جز خدا هیچ چیز قدیم (= ازلی) نیست و چون مرادشان از قدیم و حادث، تنها قدیم و حادث زمانی است، لاجرم جهان را حادث زمانی می‌دانند. در میان فلاسفه، تنها صدرالمتألهین به گونه‌ای متفاوت با متکلمین و با تکیه بر حرکت جوهری، حدوث زمانی عالم را اثبات می‌کند&lt;ref&gt;  ملاصدرا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار اربعه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 3/ فصل 33؛ سبزواری، ملاهادی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح منظومة حکمت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص62.&lt;/ref&gt;. بنابراین: &#039;&#039;&#039;حدوث زمانی&#039;&#039;&#039; یعنی هم معلول بودن هم در زمان بودن؛ &#039;&#039;&#039;حدوث ذاتی&#039;&#039;&#039;، یعنی معلول بودن؛ &#039;&#039;&#039;قِدَم زمانی&#039;&#039;&#039; یا ازلیت یعنی در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛ &#039;&#039;&#039;قدم ذاتی&#039;&#039;&#039; (که ویژة خداست) یعنی در زمان نبودن و معلول نبودن.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ:</del>''' ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به</ins>''' ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ماخذ''' </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85&diff=2840&oldid=prev 2025-04-03T20:46:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حدوث و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدم،</del>''' حدوث به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني پيدا </del>شدن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امري </del>تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام، اصطلاحي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدگاه هستي شناسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان‌شناسي </del>مطرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. 1) '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدگاه هستي‌شناسي</del>''': حدوث، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسبوقيت </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير </del>و قدم، عدم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسبوقيت </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتي كه اين مسبوقيت </del>به زمان باشد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>زمان، قبل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديد آيد </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين پديد آمدن </del>به حدوث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موجودي كه </del>در بستر زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديد آمده </del>است به حادث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني تعبير مي‌شود </del>مثل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيوان </del>و انسان&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتي كه مسبوقيت </del>به علت باشد، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>به حدوث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتي تعبير مي‌شود </del>و هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌چه </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>معلول علت باشد، امّا در بستر زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پديد نيايد </del>حادث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتي مي‌نامند </del>مثل عقول در نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكما</del>. 2) '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدگاه جهان‌شناسي</del>:''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فيلسوفان </del>بدان سبب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه بنيادهاي </del>جهان (=  مجردات، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاك، </del>عناصر، ماده) را فرا زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شمارند </del>جهان را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديم زماني </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازلي</del>) و حادث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتي مي‌دانند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برآنند كه </del>جهان (= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنيادهاي </del>جهان) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازلي </del>است، امّا معلول خداست و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمان برآنند كه </del>جز خدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيچ چيز قديم </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازلي</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست </del>و چون مرادشان از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديم </del>و حادث، تنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديم </del>و حادث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني </del>است، لاجرم جهان را حادث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني مي‌دانند</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>فلاسفه، تنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرالمتألهين </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌اي </del>متفاوت با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلمين </del>و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكيه </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركت جوهري، </del>حدوث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني </del>عالم را اثبات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;3&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراين</del>: '''حدوث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>هم معلول بودن هم در زمان بودن؛ '''حدوث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتي</del>'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>معلول بودن؛ '''قِدَم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زماني</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا ازليت يعني </del>در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛ '''قدم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتي</del>''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه ويژة </del>خداست) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>در زمان نبودن و معلول نبودن.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حدوث و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدم]]،</ins>''' حدوث به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی پیدا </ins>شدن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امری </ins>تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام، اصطلاحی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه هستی شناسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان‌شناسی </ins>مطرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. 1) '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه هستی‌شناسی</ins>''': حدوث، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسبوقیت </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر </ins>و قدم، عدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسبوقیت </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  سبزواری، ملاهادی. '''''شرح منظومة حکمت'''''. ص112.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتی که این مسبوقیت </ins>به زمان باشد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>زمان، قبل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدید اید </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این پدید امدن </ins>به حدوث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موجودی که </ins>در بستر زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدید امده </ins>است به حادث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی تعبیر می‌شود </ins>مثل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیوان </ins>و انسان&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌سینا. '''''کتاب‌ الحدود'''''. مادة «احداث زمانی».</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتی که مسبوقیت </ins>به علت باشد، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>به حدوث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی تعبیر می‌شود </ins>و هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌چه </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>معلول علت باشد، امّا در بستر زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پدید نیاید </ins>حادث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی می‌نامند </ins>مثل عقول در نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکما</ins>. 2) '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه جهان‌شناسی</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیلسوفان </ins>بدان سبب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که بنیادهای </ins>جهان (=  مجردات، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاک، </ins>عناصر، ماده) را فرا زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شمارند </ins>جهان را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیم زمانی </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازلی</ins>) و حادث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی می‌دانند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برانند که </ins>جهان (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیادهای </ins>جهان) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازلی </ins>است، امّا معلول خداست و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمان برانند که </ins>جز خدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیچ چیز قدیم </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ازلی</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست </ins>و چون مرادشان از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیم </ins>و حادث، تنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیم </ins>و حادث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی </ins>است، لاجرم جهان را حادث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی می‌دانند</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>فلاسفه، تنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرالمتألهین </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونه‌ای </ins>متفاوت با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلمین </ins>و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکیه </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکت جوهری، </ins>حدوث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی </ins>عالم را اثبات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  ملاصدرا. '''''اسفار اربعه'''''. </ins>3<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ فصل 33؛ سبزواری، ملاهادی. '''''شرح منظومة حکمت'''''. ص62.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. بنابراین</ins>: '''حدوث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>هم معلول بودن هم در زمان بودن؛ '''حدوث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>معلول بودن؛ '''قِدَم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانی</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا ازلیت یعنی </ins>در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛ '''قدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی</ins>''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که ویژة </ins>خداست) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>در زمان نبودن و معلول نبودن.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    سبزواري، ملاهادي. '''''شرح منظومة حكمت'''''. ص112.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    ابن‌سينا. '''''كتاب‌ الحدود'''''. مادة «احداث زماني».</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    ملاصدرا. '''''اسفار اربعه'''''. 3/ فصل 33؛ سبزواري، ملاهادي. '''''شرح منظومة حكمت'''''. ص62.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AB_%D9%88_%D9%82%D8%AF%D9%85&diff=507&oldid=prev 2024-08-12T23:22:44Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;حدوث و قدم،&#039;&#039;&#039; حدوث به معني پيدا شدن امري تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و كلام، اصطلاحي است كه از ديدگاه هستي شناسي و جهان‌شناسي مطرح مي‌شود. 1) &#039;&#039;&#039;ديدگاه هستي‌شناسي&#039;&#039;&#039;: حدوث، مسبوقيت به غير و قدم، عدم مسبوقيت به غير است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; د...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;حدوث و قدم،&#039;&#039;&#039; حدوث به معني پيدا شدن امري تازه و نو است و در مقابل قدم قرار دارد. در فلسفه و كلام، اصطلاحي است كه از ديدگاه هستي شناسي و جهان‌شناسي مطرح مي‌شود. 1) &#039;&#039;&#039;ديدگاه هستي‌شناسي&#039;&#039;&#039;: حدوث، مسبوقيت به غير و قدم، عدم مسبوقيت به غير است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در صورتي كه اين مسبوقيت به زمان باشد يعني زمان، قبل يك موجود قرار داشته و موجود در بستر زمان پديد آيد از اين پديد آمدن به حدوث زماني و از موجودي كه در بستر زمان پديد آمده است به حادث زماني تعبير مي‌شود مثل حيوان و انسان&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و در صورتي كه مسبوقيت به علت باشد، از آن به حدوث ذاتي تعبير مي‌شود و هر آن‌چه را كه معلول علت باشد، امّا در بستر زمان پديد نيايد حادث ذاتي مي‌نامند مثل عقول در نظر حكما. 2) &#039;&#039;&#039;ديدگاه جهان‌شناسي:&#039;&#039;&#039; فيلسوفان بدان سبب كه بنيادهاي جهان (=  مجردات، افلاك، عناصر، ماده) را فرا زمان مي‌شمارند جهان را قديم زماني (= ازلي) و حادث ذاتي مي‌دانند و برآنند كه جهان (= بنيادهاي جهان) ازلي است، امّا معلول خداست و متكلمان برآنند كه جز خدا هيچ چيز قديم (= ازلي) نيست و چون مرادشان از قديم و حادث، تنها قديم و حادث زماني است، لاجرم جهان را حادث زماني مي‌دانند. در ميان فلاسفه، تنها صدرالمتألهين به گونه‌اي متفاوت با متكلمين و با تكيه بر حركت جوهري، حدوث زماني عالم را اثبات مي‌كند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; بنابراين: &#039;&#039;&#039;حدوث زماني&#039;&#039;&#039; يعني هم معلول بودن هم در زمان بودن؛ &#039;&#039;&#039;حدوث ذاتي&#039;&#039;&#039;، يعني معلول بودن؛ &#039;&#039;&#039;قِدَم زماني&#039;&#039;&#039; يا ازليت يعني در زمان نبودن، امّا معلول بودن؛ &#039;&#039;&#039;قدم ذاتي&#039;&#039;&#039; (كه ويژة خداست) يعني در زمان نبودن و معلول نبودن. <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    سبزواري، ملاهادي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح منظومة حكمت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص112.<br /> <br /> 2.    ابن‌سينا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كتاب‌ الحدود&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مادة «احداث زماني».<br /> <br /> 3.    ملاصدرا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار اربعه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 3/ فصل 33؛ سبزواري، ملاهادي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح منظومة حكمت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص62.<br /> <br /> اصغر دادبه</div>

Samei