https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%AF%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 2026-08-06T03:28:31Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%AF%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=5662&oldid=prev 2025-05-03T19:43:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر قاسمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر قاسمی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%AF%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=4631&oldid=prev 2025-04-26T12:38:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حزب دمکرات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران|حزب دمكرات </del>ایران]]،''' از احزاب سیاسی ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای روسیه و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط قوام‌السلطنه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup&gt; تشكیل شد</del>. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </del>داد&lt;ref&gt;طیرانی، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.&lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمیته مركزی </del>حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روشنفكران </del>غیر توده‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركیب </del>یافت و محمد ولی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانفرما، </del>ابوالقاسم صدرا حسینی، سردار فاخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكمت، ملك </del>الشعراء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار، </del>محمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمود، </del>حسن ارسنجانی عضو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمیته مركزی </del>و سیدهاشم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وكیل، </del>ابوالحسن عمید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوری، </del>مظفر بقایی و حسین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكی </del>از اعضاء فعال آن بودند &lt;ref&gt;الهی، حسین'''''. احزاب و سازمان‌های سیاسی در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.&lt;/ref&gt;بدین ترتیب قوام سعی داشت از جناح‌های مختلف سیاسی برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاح‌گران غیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمونیست </del>و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كند</del>&lt;ref&gt;آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.&lt;/ref&gt;. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری &lt;ref&gt;  [حزب دمكرات]، '''''«برنامه''''' '''''حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.&lt;/ref&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>تجدید نظر اساسی در نیروهای امنیتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشور</del>&lt;ref&gt;[حزب دمكرات]، '''''«نظام‌نامه حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 3 آبان‌ماه 1325ش.&lt;/ref&gt;. روزنامه‌های ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دمكرات </del>ایران'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (روزنامه عصر حزب)، ''دیپلمات'' (ارگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمیته مركزی </del>حزب) و ''بهرام'' (ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاه‌های این حزب می‌پرداختند&lt;ref&gt;برزین، مسعود. '''''شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.&lt;/ref&gt;. مخالفت گسترده با قوام از سوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسانی </del>چون سردار فاخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكمت </del>(از اعضاء مؤسس آن حزب) &lt;ref&gt;حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامه''''' '''''دنیا'''''. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانون‌گذاری، 20 آذرماه 1326ش.&lt;/ref&gt; باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حزب دمکرات ایران]]،''' از احزاب سیاسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] که </ins>در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://historydocuments.ir/?page=post&amp;id=3791 </ins>قوام‌السلطنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] تشکیل شد. [https:/</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">historydocuments</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/?page=post&amp;id=3791 </ins>احمد قوام‌السلطنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>داد&lt;ref&gt;طیرانی، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمیته مرکزی </ins>حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روشنفکران </ins>غیر توده‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیب </ins>یافت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%88%D9%84%DB%8C </ins>محمد ولی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانفرما]، </ins>ابوالقاسم صدرا حسینی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA </ins>سردار فاخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکمت]، [[ملک الشعرای بهار|ملک </ins>الشعراء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار]]، [https://farhikhtegandaily.com/page/32798/ محمود </ins>محمود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]، [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C </ins>حسن ارسنجانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>عضو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمیته مرکزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85_%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84 </ins>سیدهاشم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وکیل]، [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C </ins>ابوالحسن عمید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوری]، [https://psri.ir/?id=ggq6b1klte </ins>مظفر بقایی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D9%85%DA%A9%DB%8C </ins>حسین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکی] </ins>از اعضاء فعال آن بودند &lt;ref&gt;الهی، حسین'''''. احزاب و سازمان‌های سیاسی در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.&lt;/ref&gt;بدین ترتیب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://historydocuments.ir/?page=post&amp;id=3791 </ins>قوام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>سعی داشت از جناح‌های مختلف سیاسی برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاح‌گران غیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمونیست </ins>و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کند</ins>&lt;ref&gt;آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.&lt;/ref&gt;. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از:  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری&lt;ref&gt;  [حزب دمكرات]، '''''«برنامه''''' '''''حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>تجدید نظر اساسی در نیروهای امنیتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور</ins>&lt;ref&gt;[حزب دمكرات]، '''''«نظام‌نامه حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 3 آبان‌ماه 1325ش.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روزنامه‌های ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دمکرات </ins>ایران'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (روزنامه عصر حزب)، ''دیپلمات'' (ارگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمیته مرکزی </ins>حزب) و ''بهرام'' (ویژه دانش‌آموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاه‌های این حزب می‌پرداختند&lt;ref&gt;برزین، مسعود. '''''شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.&lt;/ref&gt;. مخالفت گسترده با قوام از سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسانی </ins>چون سردار فاخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکمت </ins>(از اعضاء مؤسس آن حزب) &lt;ref&gt;حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامه''''' '''''دنیا'''''. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانون‌گذاری، 20 آذرماه 1326ش.&lt;/ref&gt; باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ملک الشعرای بهار]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر قاسمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر قاسمی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%AF%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2535&oldid=prev 2025-01-15T19:25:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''حزب دمكرات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران،</del>''' از احزاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي ايران </del>كه در اوضاع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشفتة ناشي </del>از هجوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قواي روسيه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليس </del>پس از جنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهاني </del>دوم توسط قوام‌السلطنه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل </del>شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزيري </del>وقت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>حزب را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشنهاد </del>مظفر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فيروز </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري </del>خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل </del>داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كميتة مركزي </del>حزب از دو گروه اشراف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالي </del>ضد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليسي </del>و روشنفكران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير توده‌اي تركيب يافت </del>و محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولي </del>فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسيني، </del>سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارسنجاني </del>عضو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كميتة مركزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيدهاشم وكيل، </del>ابوالحسن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عميد نوري، </del>مظفر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقايي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسين مكي </del>از اعضاء فعال آن بودند&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدين ترتيب </del>قوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعي </del>داشت از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جناح‌هاي </del>مختلف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي براي </del>شكست دادن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامزدهاي </del>سلطنت طلب و طرفدار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليس </del>در انتخابات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آينده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيج </del>اصلاح‌گران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير كمونيست </del>و جلب نظر افراد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملي براي برقراري </del>توازن در برابر حزب توده استفاده كند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گستردة اقتصادي، اجتماعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداري</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجديد </del>نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيروهاي امنيتي </del>كشور<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه‌هاي </del>''دمكرات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران</del>'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامة </del>عصر حزب)، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديپلمات</del>'' (ارگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كميتة مركزي </del>حزب) و ''بهرام'' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژة </del>دانش‌آموزان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشجويان</del>) به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيان وديدگاه‌هاي اين </del>حزب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پرداختند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; مخالفت گسترده با قوام از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي كساني </del>چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب)&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; باعث اشغال دفتر حزب و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعطيلي </del>آن در 1327ش شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حزب دمکرات ایران|</ins>حزب دمكرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]،</ins>''' از احزاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی ایران </ins>كه در اوضاع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشفته ناشی </ins>از هجوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوای روسیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیس </ins>پس از جنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانی </ins>دوم توسط قوام‌السلطنه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </ins>شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیری </ins>وقت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>حزب را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشنهاد </ins>مظفر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فیروز </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری </ins>خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </ins>داد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طیرانی، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. كمیته مركزی </ins>حزب از دو گروه اشراف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمالی </ins>ضد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیسی </ins>و روشنفكران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر توده‌ای تركیب یافت </ins>و محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولی </ins>فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسینی، </ins>سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارسنجانی </ins>عضو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمیته مركزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیدهاشم وكیل، </ins>ابوالحسن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمید نوری، </ins>مظفر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقایی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین مكی </ins>از اعضاء فعال آن بودند &lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهی، حسین'''''. احزاب و سازمان‌های سیاسی در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدین ترتیب </ins>قوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعی </ins>داشت از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جناح‌های </ins>مختلف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی برای </ins>شكست دادن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامزدهای </ins>سلطنت طلب و طرفدار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیس </ins>در انتخابات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آینده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیج </ins>اصلاح‌گران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر كمونیست </ins>و جلب نظر افراد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی برای برقراری </ins>توازن در برابر حزب توده استفاده كند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گل‌محمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. برخی </ins>از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گسترده اقتصادی، اجتماعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداری </ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  [حزب دمكرات]، '''''«برنامه''''' '''''حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجدید </ins>نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروهای امنیتی </ins>كشور&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[حزب دمكرات]، '''''«نظام‌نامه حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 3 آبان‌ماه 1325ش.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. روزنامه‌های </ins>''دمكرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه </ins>عصر حزب)، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیپلمات</ins>'' (ارگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمیته مركزی </ins>حزب) و ''بهرام'' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه </ins>دانش‌آموزان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشجویان</ins>) به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیان ودیدگاه‌های این </ins>حزب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پرداختند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برزین، مسعود. '''''شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>مخالفت گسترده با قوام از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی كسانی </ins>چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب) &lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامه''''' '''''دنیا'''''. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانون‌گذاری، 20 آذرماه 1326ش.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; باعث اشغال دفتر حزب و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعطیلی </ins>آن در 1327ش شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    طيراني، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سياسي ايران'''''. تهران: سازمان اسناد ملي ايران، 1373ش، ج1، ص502.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    الهي، حسين'''''. احزاب و سازمان‌هاي سياسي در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسي، 1382ش، ص201.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    آبراهاميان، يرواند. '''''ايران بين دو انقلاب'''''. ترجمة احمد گل‌محمدي، محمدابراهيم فتاحي، تهران: نشر ني، 1380ش، ص285.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    [حزب دمكرات]، '''''«برنامة''''' '''''حزب»'''''. روزنامة دمكرات ايران: 2 آبان ماه 1325ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    [حزب دمكرات]، '''''«نظام‌نامه حزب»'''''. روزنامة دمكرات ايران: 3 آبان‌ماه 1325ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    برزين، مسعود. '''''شناسنامة مطبوعات ايران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامة''''' '''''دنيا'''''. شمارة 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شوراي ملي] ، صورت مذاكرات دورة پانزدهم قانون‌گذاري، 20 آذرماه 1326ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر قاسمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر قاسمی</div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B2%D8%A8_%D8%AF%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=771&oldid=prev 2024-08-13T16:48:51Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;حزب دمكرات ايران،&#039;&#039;&#039; از احزاب سياسي ايران كه در اوضاع آشفتة ناشي از هجوم قواي روسيه و انگليس پس از جنگ جهاني دوم توسط قوام‌السلطنه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تشكيل شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست وزيري وقت اين حزب را به پيشنهاد مظفر فيروز و به رهبري خود تشكيل د...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;حزب دمكرات ايران،&#039;&#039;&#039; از احزاب سياسي ايران كه در اوضاع آشفتة ناشي از هجوم قواي روسيه و انگليس پس از جنگ جهاني دوم توسط قوام‌السلطنه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تشكيل شد. احمد قوام‌السلطنه در 1324ش نخست وزيري وقت اين حزب را به پيشنهاد مظفر فيروز و به رهبري خود تشكيل داد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; كميتة مركزي حزب از دو گروه اشراف شمالي ضد انگليسي و روشنفكران غير توده‌اي تركيب يافت و محمد ولي فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا حسيني، سردار فاخر حكمت، ملك الشعراء بهار، محمود محمود، حسن ارسنجاني عضو كميتة مركزي و سيدهاشم وكيل، ابوالحسن عميد نوري، مظفر بقايي و حسين مكي از اعضاء فعال آن بودند&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; بدين ترتيب قوام سعي داشت از جناح‌هاي مختلف سياسي براي شكست دادن نامزدهاي سلطنت طلب و طرفدار انگليس در انتخابات آينده و بسيج اصلاح‌گران غير كمونيست و جلب نظر افراد ملي براي برقراري توازن در برابر حزب توده استفاده كند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; برخي از اهداف حزب عبارت بودند از: اصلاحات گستردة اقتصادي، اجتماعي و اداري&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; و تجديد نظر اساسي در نيروهاي امنيتي كشور.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; روزنامه‌هاي &#039;&#039;دمكرات ايران&#039;&#039; (ارگان حزب)، &#039;&#039;فرمان&#039;&#039; (روزنامة عصر حزب)، &#039;&#039;ديپلمات&#039;&#039; (ارگان كميتة مركزي حزب) و &#039;&#039;بهرام&#039;&#039; (ويژة دانش‌آموزان و دانشجويان) به بيان وديدگاه‌هاي اين حزب مي‌پرداختند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; مخالفت گسترده با قوام از سوي كساني چون سردار فاخر حكمت (از اعضاء مؤسس آن حزب)&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; باعث اشغال دفتر حزب و تعطيلي آن در 1327ش شد.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    طيراني، بهروز (به كوشش). &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسناد احزاب سياسي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سازمان اسناد ملي ايران، 1373ش، ج1، ص502.<br /> <br /> 2.    الهي، حسين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. احزاب و سازمان‌هاي سياسي در خراسان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: دانشگاه فردوسي، 1382ش، ص201.<br /> <br /> 3.    آبراهاميان، يرواند. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران بين دو انقلاب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة احمد گل‌محمدي، محمدابراهيم فتاحي، تهران: نشر ني، 1380ش، ص285.<br /> <br /> 4.    [حزب دمكرات]، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«برنامة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حزب»&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. روزنامة دمكرات ايران: 2 آبان ماه 1325ش.<br /> <br /> 5.    [حزب دمكرات]، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;«نظام‌نامه حزب»&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. روزنامة دمكرات ايران: 3 آبان‌ماه 1325ش.<br /> <br /> 6.    برزين، مسعود. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شناسنامة مطبوعات ايران (1315- 1375).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.<br /> <br /> 7.    حكمت، س. «نقش من در مجلس»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سالنامة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دنيا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شمارة 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شوراي ملي] ، صورت مذاكرات دورة پانزدهم قانون‌گذاري، 20 آذرماه 1326ش.<br /> <br /> <br /> اکبر قاسمی</div>

Samei