https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1حسنعلی منصور - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T08:10:27Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1&diff=5202&oldid=prevSamei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶2025-05-01T08:36:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4783:rev-5202:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1&diff=4783&oldid=prevSamei در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۰2025-04-28T17:20:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:حسنعلی-منصور.jpg|بندانگشتی|حسنعلی منصور برگرفته از وبسایت کوپر قابل بازیابی از<nowiki/>https://wordseller.ir/%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1.html]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:حسنعلی-منصور.jpg|بندانگشتی|حسنعلی منصور برگرفته از وبسایت کوپر قابل بازیابی از<nowiki/>https://wordseller.ir/%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1.html]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حسنعلی منصور|منصور، حسنعلی،]]''' (1302-1343ش)، رجل سیاسی و نخستوزیر دوره پهلوی دوم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حسنعلی منصور|منصور، حسنعلی،]]''' (1302-1343ش)، رجل سیاسی و نخستوزیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>دوره پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دوم.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اردیبهشت 1302ش در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد<ref>استادی، کاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2، ص 167.</ref>. فرزند رجبعلی، منصورالملک، از رجال دوران [[رضا شاه پهلوی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>بود. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه فیروز بهرام به پایان رساند<ref>استادی، کاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2،. ص 166.</ref>. سپس به دانشکده حقوق دانشگاه تهران رفت و در 1324ش لیسانس حقوق و علوم سیاسی گرفت<ref>میلانی، عباس. '''''معمای هویدا'''''. چ 1، تهران: اختران، 1380، ص 116.</ref> و خدمت دولتی را در وزارت امور خارجه آغاز کرد. پس از چند مأموریت خارجی، در دوره نخستوزیری رزمآرا به ریاست دفتر وزیر امور خارجه گمارده شد. در 1330ش مدت کوتاهی رئیس دفتر نخستوزیر، حسین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاء، </del>بود. سپس به وزارت امور خارجه بازگشت و چندی مأموریت خارج گرفت. در بازگشت به ایران در دوره نخستوزیری منوچهر اقبال ابتدا به معاونت وزیر بازرگانی و سپس به دبیر کلی شورای اقتصاد، و سپس در 1338ش به وزارت کار و وزارت بازرگانی رسید<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: علم، 1374، چ 3، ج 1، ص 485؛ عاقلی، باقر. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 3، ص 1546.</ref>. در دوران نخستوزیری امیراسدالله علم ریاست شرکت سهامی بیمه ایران را به عهده داشت. از اواخر دهه 1330ش به اتفاق عدهای از همفکرانش، از جمله [[امیرعباس هویدا]]، صمیمیترین دوستش، گروهی به نام «کانون مترقی» تشکیل داد و به تدریج خود را برای به دست گرفتن زمام امور کشور آماده کرد<ref>آبادیان، حسین. '''''دو دهه واپسین حکومت پهلوی.''''' تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، 1383، ص 281-286.</ref>. در تابستان 1342ش در انتخابات شرکت کرد و به نمایندگی مردم تهران به دوره 21 [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> راه یافت. در آذر 1342ش «[[حزب ایران نوین]]»<sup>*</sup> را تشکیل داد که هسته اصلی آن را اعضای «کانون مترقی» تشکیل میدادند و او نخستین دبیر کل آن بود<ref>نجاتی، غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1، ص 297؛ میلانی.عباس. '''''معمای هویدا'''''. چ 1، تهران: اختران، 1380 '''''.''''' ص 194.</ref>. سرانجام در 17 اسفند 1342ش نخستوزیر شد<ref>عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2، ص 169.</ref>. از نخستین اقدامات دولتش، تلاش برای ترمیم رابطه دولت با دستگاه روحانیت بود، که در اثر وقایع 15 خرداد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>1342ش آسیب دیده بود. امام خمینی اواسط فروردین 1343ش از حبس خانگی آزاد شد<ref> صدر، جواد. '''''نگاهی از درون؛ خاطرات سیاسی دکتر جواد صدر'''''. به کوشش مرتضی رسولیپور، تهران: علم، 1381، ص 395-400.</ref>. در مهرماه همان سال که منصور لایحه مربوط به مصونیت مستشاران نظامی آمریکایی را به مجلس ارائه و از آن دفاع کرد، امام خمینی بار دیگر به خروش آمد و در سخنرانی تندی به دولت و شاه حمله کرد<ref>خمینی، روحالله. '''''صحیفه نور'''''. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1361، چ 2، ج 1، ص 102-113.</ref> و در پی این سخنرانی به ترکیه تبعید شد<ref>عاقلی. باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2. ص 180</ref>. گروهی پس از تبعید امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی، </del>از مخالفان مذهبی دولت که در هیئتهای مؤتلفه اسلامی<sup>*</sup> متشکل شده بودند<ref>طلوعی. محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: علم، 1374، چ 3، ج 1. ص 497.</ref>، طرح ترور منصور را در دستور کار قرار دادند<ref> استادی. کاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2. ص 252.</ref>. صبح روز اول بهمن 1343ش، هنگامی که منصور برای ارائه لایحهای تازه به مجلس شورای ملی در میدان بهارستان میرفت، توسط محمد بخارایی، عضو جوان هیئتهای مؤتلفه ترور شد و 5 روز بعد درگذشت<ref> عاقلی. باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2. ص 182، 183. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اردیبهشت 1302ش در [[تهران مصور|تهران]] به دنیا آمد<ref>استادی، کاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2، ص 167.</ref>. فرزند رجبعلی، منصورالملک، از رجال دوران [[رضا شاه پهلوی]] بود. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه فیروز بهرام به پایان رساند<ref>استادی، کاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2،. ص 166.</ref>. سپس به دانشکده حقوق دانشگاه تهران رفت و در 1324ش لیسانس حقوق و علوم سیاسی گرفت<ref>میلانی، عباس. '''''معمای هویدا'''''. چ 1، تهران: اختران، 1380، ص 116.</ref> و خدمت دولتی را در وزارت امور خارجه آغاز کرد. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از چند مأموریت خارجی، در دوره نخستوزیری رزمآرا به ریاست دفتر وزیر امور خارجه گمارده شد. در 1330ش مدت کوتاهی رئیس دفتر نخستوزیر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حسین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاء]]، </ins>بود. سپس به وزارت امور خارجه بازگشت و چندی مأموریت خارج گرفت. در بازگشت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در دوره نخستوزیری منوچهر اقبال ابتدا به معاونت وزیر بازرگانی و سپس به دبیر کلی شورای اقتصاد، و سپس در 1338ش به وزارت کار و وزارت بازرگانی رسید<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: علم، 1374، چ 3، ج 1، ص 485؛ عاقلی، باقر. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 3، ص 1546.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوران نخستوزیری امیراسدالله علم ریاست شرکت سهامی بیمه ایران را به عهده داشت. از اواخر دهه 1330ش به اتفاق عدهای از همفکرانش، از جمله [[امیرعباس هویدا]]، صمیمیترین دوستش، گروهی به نام «کانون مترقی» تشکیل داد و به تدریج خود را برای به دست گرفتن زمام امور کشور آماده کرد<ref>آبادیان، حسین. '''''دو دهه واپسین حکومت پهلوی.''''' تهران: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، 1383، ص 281-286.</ref>. در تابستان 1342ش در انتخابات شرکت کرد و به نمایندگی مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به دوره 21 [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> راه یافت. در آذر 1342ش «[[حزب ایران نوین]]»<sup>*</sup> را تشکیل داد که هسته اصلی آن را اعضای «کانون مترقی» تشکیل میدادند و او نخستین دبیر کل آن بود<ref>نجاتی، غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1، ص 297؛ میلانی.عباس. '''''معمای هویدا'''''. چ 1، تهران: اختران، 1380 '''''.''''' ص 194.</ref>. سرانجام در 17 اسفند 1342ش نخستوزیر شد<ref>عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2، ص 169.</ref>. از نخستین اقدامات دولتش، تلاش برای ترمیم رابطه دولت با دستگاه روحانیت بود، که در اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قیام پانزده خرداد 1342|</ins>وقایع 15 خرداد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>1342ش آسیب دیده بود. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام خمینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اواسط فروردین 1343ش از حبس خانگی آزاد شد<ref> صدر، جواد. '''''نگاهی از درون؛ خاطرات سیاسی دکتر جواد صدر'''''. به کوشش مرتضی رسولیپور، تهران: علم، 1381، ص 395-400.</ref>. در مهرماه همان سال که منصور لایحه مربوط به مصونیت مستشاران نظامی آمریکایی را به مجلس ارائه و از آن دفاع کرد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام خمینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بار دیگر به خروش آمد و در سخنرانی تندی به دولت و شاه حمله کرد<ref>خمینی، روحالله. '''''صحیفه نور'''''. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، 1361، چ 2، ج 1، ص 102-113.</ref> و در پی این سخنرانی به ترکیه تبعید شد<ref>عاقلی. باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2. ص 180</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گروهی پس از تبعید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی]]، </ins>از مخالفان مذهبی دولت که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جمعیت مؤتلفه اسلامی|</ins>هیئتهای مؤتلفه اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> متشکل شده بودند<ref>طلوعی. محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: علم، 1374، چ 3، ج 1. ص 497.</ref>، طرح ترور منصور را در دستور کار قرار دادند<ref> استادی. کاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2. ص 252.</ref>. صبح روز اول بهمن 1343ش، هنگامی که منصور برای ارائه لایحهای تازه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در میدان بهارستان میرفت، توسط محمد بخارایی، عضو جوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جمعیت مؤتلفه اسلامی|</ins>هیئتهای مؤتلفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ترور شد و 5 روز بعد درگذشت<ref> عاقلی. باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2. ص 182، 183. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1&diff=4180&oldid=prevKarimian در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۱2025-04-24T10:41:10Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4179:rev-4180:php=table -->
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1&diff=4179&oldid=prevKarimian در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۴۰2025-04-24T10:40:40Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1&diff=4179&oldid=1092">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D8%B3%D9%86%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1&diff=1092&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''منصور، حسنعلي،''' (1302-1343ش)، رجل سياسي و نخستوزير دورة پهلوي دوم. در ارديبهشت 1302ش در تهران به دنيا آمد.<sup>1</sup> فرزند رجبعلي، منصورالملك، از رجال دوران رضا شاه پهلوي<sup>*</sup> بود. تحصيلات مقدماتي را در مدرسة فيروز بهرام به پايان رساند.<sup>2</sup> سپ...» ایجاد کرد2024-08-14T22:11:08Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''منصور، حسنعلي،''' (1302-1343ش)، رجل سياسي و نخستوزير دورة پهلوي دوم. در ارديبهشت 1302ش در تهران به دنيا آمد.<sup>1</sup> فرزند رجبعلي، منصورالملك، از رجال دوران رضا شاه پهلوي<sup>*</sup> بود. تحصيلات مقدماتي را در مدرسة فيروز بهرام به پايان رساند.<sup>2</sup> سپ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''منصور، حسنعلي،''' (1302-1343ش)، رجل سياسي و نخستوزير دورة پهلوي دوم.<br />
<br />
در ارديبهشت 1302ش در تهران به دنيا آمد.<sup>1</sup> فرزند رجبعلي، منصورالملك، از رجال دوران رضا شاه پهلوي<sup>*</sup> بود. تحصيلات مقدماتي را در مدرسة فيروز بهرام به پايان رساند.<sup>2</sup> سپس به دانشكدة حقوق دانشگاه تهران رفت و در 1324ش ليسانس حقوق و علوم سياسي گرفت<sup>3</sup> و خدمت دولتي را در وزارت امور خارجه آغاز كرد. پس از چند مأموريت خارجي، در دورة نخستوزيري رزمآرا به رياست دفتر وزير امور خارجه گمارده شد. در 1330ش مدت كوتاهي رئيس دفتر نخستوزير، حسين علاء، بود. سپس به وزارت امور خارجه بازگشت و چندي مأموريت خارج گرفت. در بازگشت به ايران در دورة نخستوزيري منوچهر اقبال ابتدا به معاونت وزير بازرگاني و سپس به دبير كلي شوراي اقتصاد، و سپس در 1338ش به وزارت كار و وزارت بازرگاني رسيد.<sup>4</sup> در دوران نخستوزيري اميراسدالله علم رياست شركت سهامي بيمة ايران را به عهده داشت. از اواخر دهة 1330ش به اتفاق عدهاي از همفكرانش، از جمله اميرعباس هويدا، صميميترين دوستش، گروهي به نام «كانون مترقي» تشكيل داد و به تدريج خود را براي به دست گرفتن زمام امور كشور آماده كرد.<sup>5</sup> در تابستان 1342ش در انتخابات شركت كرد و به نمايندگي مردم تهران به دورة 21 مجلس شوراي ملي<sup>*</sup> راه يافت. در آذر 1342ش «حزب ايران نوين»<sup>*</sup> را تشكيل داد كه هستة اصلي آن را اعضاي «كانون مترقي» تشكيل ميدادند و او نخستين دبير كل آن بود.<sup>6</sup> سرانجام در 17 اسفند 1342ش نخستوزير شد.<sup>7</sup> از نخستين اقدامات دولتش، تلاش براي ترميم رابطة دولت با دستگاه روحانيت بود، كه در اثر وقايع 15 خرداد<sup>*</sup> 1342ش آسيب ديده بود. امام خميني اواسط فروردين 1343ش از حبس خانگي آزاد شد.<sup>8</sup> در مهرماه همان سال كه منصور لايحة مربوط به مصونيت مستشاران نظامي آمريكايي را به مجلس ارائه و از آن دفاع كرد، امام خميني بار ديگر به خروش آمد و در سخنراني تندي به دولت و شاه حمله كرد<sup>9</sup> و در پي اين سخنراني به تركيه تبعيد شد.<sup>(10)</sup> گروهي پس از تبعيد امام خميني، از مخالفان مذهبي دولت كه در هيئتهاي مؤتلفة اسلامي<sup>*</sup> متشكل شده بودند، طرح ترور منصور را در دستور كار قرار دادند.<sup>12</sup> صبح روز اول بهمن 1343ش، هنگامي كه منصور براي ارائة لايحهاي تازه به مجلس شوراي ملي در ميدان بهارستان ميرفت، توسط محمد بخارايي، عضو جوان هيئتهاي مؤتلفه ترور شد و 5 روز بعد درگذشت.<sup>13</sup> <br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- استادي، كاظم. '''''سرنوشت منصور'''''. تهران: قدس، 1381، چ 2، ص 167.<br />
<br />
2- همان. ص 166.<br />
<br />
3- ميلاني، عباس. '''''معماي هويدا'''''. چ 1، تهران: اختران، 1380، ص 116.<br />
<br />
4- طلوعي، محمود. '''''بازيگران عصر پهلوي.''''' تهران: علم، 1374، چ 3، ج 1، ص 485؛ عاقلي، باقر. شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران. تهران: گفتار ـ علم، 1380، ج 3، ص 1546.<br />
<br />
5- آباديان، حسين. '''''دو دهة واپسين حكومت پهلوي.''''' تهران: موسسة مطالعات و پژوهشهاي سياسي، 1383، ص 281-286.<br />
<br />
6- نجاتي، غلامرضا. '''''تاريخ سياسي بيست و پنج سالة ايران'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1، ص 297؛ ميلاني. همان'''''.''''' ص 194.<br />
<br />
7- عاقلي، باقر. '''''روزشمار تاريخ ايران؛ از مشروطه تا انقلاب.''''' تهران: گفتار، 1379، چ 6، ج 2، ص 169.<br />
<br />
8- صدر، جواد. '''''نگاهي از درون؛ خاطرات سياسي دكتر جواد صدر'''''. به كوشش مرتضي رسوليپور، تهران: علم، 1381، ص 395-400.<br />
<br />
9- خميني، روحالله. '''''صحيفة نور'''''. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، 1361، چ 2، ج 1، ص 102-113.<br />
<br />
10- عاقلي. همان. ص 180<br />
<br />
11- طلوعي. همان. ص 497.<br />
<br />
12- استادي. همان. ص 252.<br />
<br />
13- عاقلي. همان. ص 182، 183. <br />
<br />
<br />
امید پارسانژاد</div>Samei