https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA
حقیقت - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T15:22:30Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA&diff=5333&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۲
2025-05-01T12:52:56Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3463:rev-5333:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA&diff=3463&oldid=prev
Samei در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶
2025-04-18T09:56:11Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حقیقت]]،''' در لغت به معنی راستی و درستی و نیز به معنی اصل هر چیز و واقع امر است. از دیدگاه فلسفی و عرفانی، حقیقت در چهار معنی به کار میرود:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[حقیقت]]،''' در لغت به معنی راستی و درستی و نیز به معنی اصل هر چیز و واقع امر است. از دیدگاه فلسفی و عرفانی، حقیقت در چهار معنی به کار میرود:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>1) در معنی هستیشناسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>حقیقت در این معنی عبارت است از حقیقت مطلق، یا وجود مطلق که در دین از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>به خدا تعبیر میشود. در فلسفه با روش عقلی ـ استدلالی و در عرفان با روش شهودی از ذات و صفات و افعال وجود مطلق (= حقیقت مطلق = خدا) بحث میشود. از منظر عرفانی، حقیقت مطلق دارای دو چهره است: چهره نهان که واحد است و چهره اشکار که کثیر مینماید،<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. چاپ زوّار، ص416.</ref> امّا این کثرت، که عبارت است از جهان یا موجودات گوناگون، کثرتی ظاهری است، نه واقعی و این از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>روست که وجود یگانه مطلق، یک حقیقت است که به صور گوناگون متجلی میشود<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>.''''' ص17، 320، 414.</ref>. اهل عرفان، به ویژه شاعران عارف از حقیقت مطلق یگانه به '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتاب</del>''' و به '''خورشید''' تعبیر کردهاند و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتاب </del>یا خورشید حقیقت سخن گفتهاند: «... تا به خلوتگه خورشید [= حقیقت] رسی چرخ زنان»<ref>حافظ، '''''دیوان.''''' چاپ قزوینی – غنی، غزل 387 بیت 3.</ref> و «...که به خورشید [= حقیقت] رسیدیم و غبار [= شک و کثرت] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخر </del>شد»<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>.''''' چاپ سلیم نیساری، غزل.</ref> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>1) در معنی هستیشناسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حقیقت در این معنی عبارت است از حقیقت مطلق، یا وجود مطلق که در دین از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>به خدا تعبیر میشود. در فلسفه با روش عقلی ـ استدلالی و در عرفان با روش شهودی از ذات و صفات و افعال وجود مطلق (= حقیقت مطلق = خدا) بحث میشود. از منظر عرفانی، حقیقت مطلق دارای دو چهره است: چهره نهان که واحد است و چهره اشکار که کثیر مینماید،<ref>لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. چاپ زوّار، ص416.</ref> امّا این کثرت، که عبارت است از جهان یا موجودات گوناگون، کثرتی ظاهری است، نه واقعی و این از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>روست که وجود یگانه مطلق، یک حقیقت است که به صور گوناگون متجلی میشود<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''<nowiki/></ins>'''''.''''' ص17، 320، 414.</ref>. اهل عرفان، به ویژه شاعران عارف از حقیقت مطلق یگانه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آ</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتاب</ins>''' و به '''خورشید''' تعبیر کردهاند و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفتاب </ins>یا خورشید حقیقت سخن گفتهاند:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><blockquote></ins>«... تا به خلوتگه خورشید [= حقیقت] رسی چرخ زنان»<ref>حافظ، '''''دیوان.''''' چاپ قزوینی – غنی، غزل 387 بیت 3.</ref> و «...که به خورشید [= حقیقت] رسیدیم و غبار [= شک و کثرت] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخر </ins>شد»<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حافظ، '''''دیوان'''''<nowiki/></ins>'''''.''''' چاپ سلیم نیساری، غزل.</ref<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">></blockquote</ins>></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>2) در معنی جهانشناسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>حقیقت در این معنی عبارت است از عالم ملکوت، که همان عالَم غیب و عالم معناست و در برابر عالم ملک، عالم شهادت و عالم صورت قرار دارد<ref>رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. چاپ ریاحی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص46؛ </del>لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. ص435.</ref> و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>به عالم مجردات نیز تعبیر میشود. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>2) در معنی جهانشناسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حقیقت در این معنی عبارت است از عالم ملکوت، که همان عالَم غیب و عالم معناست و در برابر عالم ملک، عالم شهادت و عالم صورت قرار دارد<ref>رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. چاپ ریاحی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص46.</ref><ref></ins>لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. ص435.</ref> و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>به عالم مجردات نیز تعبیر میشود. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>3) در معنی معرفتشناسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>از این دیدگاه، حقیقت، عین معرفت است و سالک در سیر و سلوک باطنی و معنوی خود از شریعت به طریقت میرسد و با طی طریقت، به معرفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حق، </del>که همان حقیقت است نائل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میاید</del><ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>.''''' ص246 – 248، 252، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">260؛ </del>رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.</ref>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[نیزنک: حق، </del>شریعت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداب </del>و احکام دینی است که به وسیله پیامبر به مردم ابلاغ میشود و سالک راه حق باید نخست، این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداب </del>و احکام را به طور کامل رعایت کند. طریقت، روشی است که سالک باید در سیر به سوی حقیقت در پیش گیرد [←طریقت] تا به حقیقت [= معرفت] برسد<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> لاهیجی، </del>'''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>3) در معنی معرفتشناسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این دیدگاه، حقیقت، عین معرفت است و سالک در سیر و سلوک باطنی و معنوی خود از شریعت به طریقت میرسد و با طی طریقت، به معرفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حق]]، </ins>که همان حقیقت است نائل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآید</ins><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''<nowiki/></ins>'''''.''''' ص246 – 248، 252، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">260.</ref><ref></ins>رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.</ref>. شریعت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آداب </ins>و احکام دینی است که به وسیله پیامبر به مردم ابلاغ میشود و سالک راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>باید نخست، این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آداب </ins>و احکام را به طور کامل رعایت کند. طریقت، روشی است که سالک باید در سیر به سوی حقیقت در پیش گیرد [←طریقت] تا به حقیقت [= معرفت] برسد<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجی، </ins>'''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>نیز نگاه کنید به<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حق]]<br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ماخذ''' </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3093:rev-3463:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA&diff=3093&oldid=prev
Maedeh در ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۸
2025-04-13T18:38:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''3) در معنی معرفتشناسی:''' از این دیدگاه، حقیقت، عین معرفت است و سالک در سیر و سلوک باطنی و معنوی خود از شریعت به طریقت میرسد و با طی طریقت، به معرفت حق، که همان حقیقت است نائل میاید<ref>همو، '''''همان.''''' ص246 – 248، 252، 260؛ رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.</ref>. [نیزنک: حق، شریعت، اداب و احکام دینی است که به وسیله پیامبر به مردم ابلاغ میشود و سالک راه حق باید نخست، این اداب و احکام را به طور کامل رعایت کند. طریقت، روشی است که سالک باید در سیر به سوی حقیقت در پیش گیرد [←طریقت] تا به حقیقت [= معرفت] برسد<ref> لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. </ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''3) در معنی معرفتشناسی:''' از این دیدگاه، حقیقت، عین معرفت است و سالک در سیر و سلوک باطنی و معنوی خود از شریعت به طریقت میرسد و با طی طریقت، به معرفت حق، که همان حقیقت است نائل میاید<ref>همو، '''''همان.''''' ص246 – 248، 252، 260؛ رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.</ref>. [نیزنک: حق، شریعت، اداب و احکام دینی است که به وسیله پیامبر به مردم ابلاغ میشود و سالک راه حق باید نخست، این اداب و احکام را به طور کامل رعایت کند. طریقت، روشی است که سالک باید در سیر به سوی حقیقت در پیش گیرد [←طریقت] تا به حقیقت [= معرفت] برسد<ref> لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ:</del>''' ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به</ins>''' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ماخذ''' </ins>==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2837:rev-3093:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA&diff=2837&oldid=prev
Maedeh در ۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۵
2025-04-03T20:25:01Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت،</del>''' در لغت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني راستي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درستي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>اصل هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز </del>و واقع امر است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدگاه فلسفي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفاني، حقيقت </del>در چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار ميرود</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حقیقت]]،</ins>''' در لغت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی راستی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درستی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>اصل هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز </ins>و واقع امر است. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدگاه فلسفی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفانی، حقیقت </ins>در چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار میرود</ins>:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني هستيشناسي</del>:''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين معني </del>عبارت است از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>مطلق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>وجود مطلق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دين </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>به خدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبير ميشود</del>. در فلسفه با روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلي </del>ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> استدلالي </del>و در عرفان با روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهودي </del>از ذات و صفات و افعال وجود مطلق (= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>مطلق = خدا) بحث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. از منظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفاني، حقيقت </del>مطلق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>دو چهره است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرة </del>نهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>واحد است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرة آشكار كه كثير مينمايد،</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> امّا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كثرت، كه </del>عبارت است از جهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>موجودات گوناگون، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرتي ظاهري </del>است، نه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>روست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>وجود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يگانة </del>مطلق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك حقيقت </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به صور گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجلي ميشود.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اهل عرفان، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژه </del>شاعران عارف از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>مطلق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يگانه </del>به '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفتاب</del>''' و به '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشيد</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبير كردهاند </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفتاب يا خورشيد حقيقت </del>سخن گفتهاند: «... تا به خلوتگه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشيد </del>[= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسي </del>چرخ زنان»<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>>3</<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و «...<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشيد </del>[= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيديم </del>و غبار [= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخر </del>شد»<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی هستیشناسی</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این معنی </ins>عبارت است از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>مطلق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>وجود مطلق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>به خدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیر میشود</ins>. در فلسفه با روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلی </ins>ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> استدلالی </ins>و در عرفان با روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهودی </ins>از ذات و صفات و افعال وجود مطلق (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>مطلق = خدا) بحث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. از منظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفانی، حقیقت </ins>مطلق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>دو چهره است: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره </ins>نهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>واحد است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره اشکار که کثیر مینماید،</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. چاپ زوّار، ص416.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> امّا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کثرت، که </ins>عبارت است از جهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>موجودات گوناگون، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرتی ظاهری </ins>است، نه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>روست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>وجود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یگانه </ins>مطلق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک حقیقت </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به صور گوناگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجلی میشود</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، '''''همان.''''' ص17، 320، 414.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اهل عرفان، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه </ins>شاعران عارف از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>مطلق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یگانه </ins>به '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتاب</ins>''' و به '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشید</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیر کردهاند </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتاب یا خورشید حقیقت </ins>سخن گفتهاند: «... تا به خلوتگه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشید </ins>[= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسی </ins>چرخ زنان»<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حافظ، '''''دیوان.''''' چاپ قزوینی – غنی، غزل 387 بیت </ins>3<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و «...<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشید </ins>[= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسیدیم </ins>و غبار [= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخر </ins>شد»<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، '''''همان.''''' چاپ سلیم نیساری، غزل.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني جهانشناسي</del>:''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين معني </del>عبارت است از عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملكوت، كه </del>همان عالَم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيب </del>و عالم معناست و در برابر عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملك، </del>عالم شهادت و عالم صورت قرار دارد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>به عالم مجردات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز تعبير ميشود</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی جهانشناسی</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این معنی </ins>عبارت است از عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملکوت، که </ins>همان عالَم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیب </ins>و عالم معناست و در برابر عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک، </ins>عالم شهادت و عالم صورت قرار دارد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. چاپ ریاحی، ص46؛ لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. ص435.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>به عالم مجردات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز تعبیر میشود</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''3) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني معرفتشناسي</del>:''' از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ديدگاه، حقيقت، عين </del>معرفت است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالك </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سير </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلوك باطني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوي </del>خود از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شريعت </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريقت ميرسد </del>و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طي طريقت، </del>به معرفت حق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>است نائل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميآيد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيزنك</del>: حق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شريعت، آداب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احكام ديني </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيلة پيامبر </del>به مردم ابلاغ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالك </del>راه حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بايد </del>نخست، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين آداب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احكام </del>را به طور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل رعايت كند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريقت، روشي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه سالك بايد </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سير </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي حقيقت </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش گيرد </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">←طريقت</del>] تا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>[= معرفت] برسد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''3) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی معرفتشناسی</ins>:''' از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این دیدگاه، حقیقت، عین </ins>معرفت است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلوک باطنی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوی </ins>خود از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شریعت </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریقت میرسد </ins>و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی طریقت، </ins>به معرفت حق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>است نائل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میاید</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، '''''همان.''''' ص246 – 248، 252، 260؛ رازی، نجمالدین. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیزنک</ins>: حق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شریعت، اداب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام دینی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله پیامبر </ins>به مردم ابلاغ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک </ins>راه حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید </ins>نخست، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این اداب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احکام </ins>را به طور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل رعایت کند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریقت، روشی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که سالک باید </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیر </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی حقیقت </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش گیرد </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">←طریقت</ins>] تا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>[= معرفت] برسد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> لاهیجی، '''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. </ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>:'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. لاهيجي، '''''شرح گلشنراز'''''. چاپ زوّار، ص416.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. همو، '''''همان.''''' ص17، 320، 414.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. حافظ، '''''ديوان.''''' چاپ قزويني – غني، غزل 387 بيت 3.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. همو، '''''همان.''''' چاپ سليم نيساري، غزل.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. رازي، نجمالدين. '''''مرصادالعباد'''''. چاپ رياحي، ص46؛ لاهيجي، '''''شرح گلشنراز'''''. ص435.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. همو، '''''همان.''''' ص246 – 248، 252، 260؛ رازي، نجمالدين. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. لاهيجي، '''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-510:rev-2837:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA&diff=510&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''حقيقت،''' در لغت به معني راستي و درستي و نيز به معني اصل هر چيز و واقع امر است. از ديدگاه فلسفي و عرفاني، حقيقت در چهار معني به كار ميرود: '''1) در معني هستيشناسي:''' حقيقت در اين معني عبارت است از حقيقت مطلق، يا وجود مطلق كه در دين از آن به خدا ت...» ایجاد کرد
2024-08-12T23:26:11Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''حقيقت،''' در لغت به معني راستي و درستي و نيز به معني اصل هر چيز و واقع امر است. از ديدگاه فلسفي و عرفاني، حقيقت در چهار معني به كار ميرود: '''1) در معني هستيشناسي:''' حقيقت در اين معني عبارت است از حقيقت مطلق، يا وجود مطلق كه در دين از آن به خدا ت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''حقيقت،''' در لغت به معني راستي و درستي و نيز به معني اصل هر چيز و واقع امر است. از ديدگاه فلسفي و عرفاني، حقيقت در چهار معني به كار ميرود:<br />
<br />
'''1) در معني هستيشناسي:''' حقيقت در اين معني عبارت است از حقيقت مطلق، يا وجود مطلق كه در دين از آن به خدا تعبير ميشود. در فلسفه با روش عقلي ـ استدلالي و در عرفان با روش شهودي از ذات و صفات و افعال وجود مطلق (= حقيقت مطلق = خدا) بحث ميشود. از منظر عرفاني، حقيقت مطلق داراي دو چهره است: چهرة نهان كه واحد است و چهرة آشكار كه كثير مينمايد،<sup>1</sup> امّا اين كثرت، كه عبارت است از جهان يا موجودات گوناگون، كثرتي ظاهري است، نه واقعي و اين از آن روست كه وجود يگانة مطلق، يك حقيقت است كه به صور گوناگون متجلي ميشود.<sup>2</sup> اهل عرفان، به ويژه شاعران عارف از حقيقت مطلق يگانه به '''آفتاب''' و به '''خورشيد''' تعبير كردهاند و از آفتاب يا خورشيد حقيقت سخن گفتهاند: «... تا به خلوتگه خورشيد [= حقيقت] رسي چرخ زنان»<sup>3</sup> و «...كه به خورشيد [= حقيقت] رسيديم و غبار [= شك و كثرت] آخر شد»<sup>4</sup> <br />
<br />
'''2) در معني جهانشناسي:''' حقيقت در اين معني عبارت است از عالم ملكوت، كه همان عالَم غيب و عالم معناست و در برابر عالم ملك، عالم شهادت و عالم صورت قرار دارد<sup>5</sup> و از آن به عالم مجردات نيز تعبير ميشود. <br />
<br />
'''3) در معني معرفتشناسي:''' از اين ديدگاه، حقيقت، عين معرفت است و سالك در سير و سلوك باطني و معنوي خود از شريعت به طريقت ميرسد و با طي طريقت، به معرفت حق، كه همان حقيقت است نائل ميآيد.<sup>6</sup> [نيزنك: حق، شريعت، آداب و احكام ديني است كه به وسيلة پيامبر به مردم ابلاغ ميشود و سالك راه حق بايد نخست، اين آداب و احكام را به طور كامل رعايت كند. طريقت، روشي است كه سالك بايد در سير به سوي حقيقت در پيش گيرد [←طريقت] تا به حقيقت [= معرفت] برسد.<sup>7</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. لاهيجي، '''''شرح گلشنراز'''''. چاپ زوّار، ص416.<br />
<br />
2. همو، '''''همان.''''' ص17، 320، 414.<br />
<br />
3. حافظ، '''''ديوان.''''' چاپ قزويني – غني، غزل 387 بيت 3.<br />
<br />
4. همو، '''''همان.''''' چاپ سليم نيساري، غزل.<br />
<br />
5. رازي، نجمالدين. '''''مرصادالعباد'''''. چاپ رياحي، ص46؛ لاهيجي، '''''شرح گلشنراز'''''. ص435.<br />
<br />
6. همو، '''''همان.''''' ص246 – 248، 252، 260؛ رازي، نجمالدين. '''''مرصادالعباد'''''. ص216.<br />
<br />
7. لاهيجي، '''''شرح گلشنراز'''''. ص26- 27، 246 – 247. <br />
<br />
اصغر دادبه</div>
Samei