https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1 2026-06-21T07:07:43Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=13188&oldid=prev 2026-02-10T14:13:07Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=13188&amp;oldid=12953">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=12953&oldid=prev 2026-02-08T16:45:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== خانواده و ازدواج نزدِ توده مردم و اشراف ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== خانواده و ازدواج نزدِ توده مردم و اشراف ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با بررسی اسناد و متونِ قاجاری درمی‌یابیم که در نظام اجتماعی این عهد، میان کودکی و ازدواج دختران، فاصله چندانی وجود نداشته است. چرا که آنها با ازدواج در سنینِ هفت تا سیزده‌سالگی، در عمل از عنفوانِ نوجوانی درگیرِ مسایلِ گوناگونِ زندگی خانوادگی می‌شده‌اند. البته، در افزایش و سطح بالایِ این ازدواجهایِ زودرس می‌باید به عواملی مانندِ دست‌یابی به استقلالِ اقتصادی، رشدِ نسبتا سریع جسمی دختران در آن روزگار و پایین بودنِ میانگین عمر نیز توجه داشت.{2} بر این عوامل، باورهایِ اجتماعی - فرهنگی رایج در بابِ فواید ازدواج زودرس را نیز می‌توان افزود. چه، براساس این باورها، دخترانِ سعادتمند، به آن دسته‌ای اطلاق می‌شد که با رسیدن به بلوغ در خانه شوهر، از وسوسه‌هایِ نفسانی درامان بودند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با بررسی اسناد و متونِ قاجاری درمی‌یابیم که در نظام اجتماعی این عهد، میان کودکی و ازدواج دختران، فاصله چندانی وجود نداشته است. چرا که آنها با ازدواج در سنینِ هفت تا سیزده‌سالگی، در عمل از عنفوانِ نوجوانی درگیرِ مسایلِ گوناگونِ زندگی خانوادگی می‌شده‌اند. البته، در افزایش و سطح بالایِ این ازدواجهایِ زودرس می‌باید به عواملی مانندِ دست‌یابی به استقلالِ اقتصادی، رشدِ نسبتا سریع جسمی دختران در آن روزگار و پایین بودنِ میانگین عمر نیز توجه داشت.{2} بر این عوامل، باورهایِ اجتماعی - فرهنگی رایج در بابِ فواید ازدواج زودرس را نیز می‌توان افزود. چه، براساس این باورها، دخترانِ سعادتمند، به آن دسته‌ای اطلاق می‌شد که با رسیدن به بلوغ در خانه شوهر، از وسوسه‌هایِ نفسانی درامان بودند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناگفته نماند که خارج از طبقه عوام، این ازدواجها، در سطح خاندانهایِ اشرافی، به دلیل قابلِ اعتماد بودن اشخاص، و به قصدِ مستحکم کردنِ علایق فامیلی و حفظِ اصالتِ خانوادگی، در محدوده خویشاوندانِ نزدیک انجام می‌پذیرفت. بدین‌سان، در این خانواده‌ها، دختر و پسر، بدونِ هیچ اختیاری در گزینشِ همسرِ آینده خود، در مواردی، در گهواره برای هم نامزد می‌شدند و با رسیدن به سنِّ بلوغ و یا نزدیک شدن به آن، به عقدِ یکدیگر درمی‌آمدند.&lt;ref&gt;ر.ک. به: هنری رنه دالمانی، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، ترجمه فره‌وشْی، تهران: ابن‌سینا، ۱۳۳۵، ص ۱۵۲.&lt;/ref&gt; افزون بر اینها، مسایلی مانندِ بی‌تجربگی، حرمت‌گذاشتن به پدر و مادر، و در مواردی فقدانِ احساسِ نیازِ جنسی در دختران و پسرانِ نابالغ، به عدمِ اختیارِ کاملِ زوجین در امرِ ازدواج می‌انجامید. در دورانِ قاجاریه، رایج‌ترین نوع ازدواج، «ازدواج دایم» بود که از طریقِ جاری شدنِ صیغه عقدِ دایم انجام می‌گرفت. براساسِ احکام شرعی، هر مردی می‌توانست تا چهار زنِ عقدی داشته باشد و در صورتِ مرگ یا طلاقِ یکی از آنها، او اجازه جایگزین کردنِ زن دیگری را داشت. در موردِ ازدواج غیردایم (= ازدواج موقت) نیز محدودیتی وجود نداشت و مردان براساسِ تمکّنِ مالی خود می‌توانستند تعدادِ نامحدودی زنِ صیغه‌ای داشته باشند.گفتنی است که در جامعه آن روز، نظام چند زنی، مهمترین توجیهاتِ خود را این‌گونه می‌یافت: عدم تناسبِ جمعیتی و بیشتر بودنِ نسبتِ زنان به مردان، بیماری و پیر شدن سریع زنان به خاطر زایمانهای مکرر و فقر بهداشتی، مصالح سیاسی و قومی، و میلِ مردان ثروتمند و متمول به کام‌جویی و بهره‌گیری آنها از باورهایِ عمومی رایج مبنی بر اینکه  &lt;blockquote&gt;«زنِ جوان، مردِ پیر را جوان می‌کند» و «داشتنِ حرمسرا و زنانِ متعدد، نشانه شوکت و ثروتِ مرد است».&lt;ref&gt;یاکوب ادوارد پولاک، سفرنامه پولاک، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، ۱۳۶۱، ص ۱۴۲.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;افزون بر این دلایل، باوری عمومی وجود داشت مبنی بر غرورِ افراد به واسطه فرزندانِ بسیارِ تولد یافته از رهگذر این ازدواجها. همچنین، دخترانِ بازمانده از ازدواج و بیوه‌زنان نیز از ازدواج با مردانِ چند زنه، رو یگردان نبودند؛ چراکه در صورتِ تجرّد، ناگزیر از تحملِ ملالتهایِ اجتماعیِ بسیار می‌شدند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناگفته نماند که خارج از طبقه عوام، این ازدواجها، در سطح خاندانهایِ اشرافی، به دلیل قابلِ اعتماد بودن اشخاص، و به قصدِ مستحکم کردنِ علایق فامیلی و حفظِ اصالتِ خانوادگی، در محدوده خویشاوندانِ نزدیک انجام می‌پذیرفت. بدین‌سان، در این خانواده‌ها، دختر و پسر، بدونِ هیچ اختیاری در گزینشِ همسرِ آینده خود، در مواردی، در گهواره برای هم نامزد می‌شدند و با رسیدن به سنِّ بلوغ و یا نزدیک شدن به آن، به عقدِ یکدیگر درمی‌آمدند.&lt;ref&gt;ر.ک. به: هنری رنه دالمانی، سفرنامه از خراسان تا بختیاری، ترجمه فره‌وشْی، تهران: ابن‌سینا، ۱۳۳۵، ص ۱۵۲.&lt;/ref&gt; افزون بر اینها، مسایلی مانندِ بی‌تجربگی، حرمت‌گذاشتن به پدر و مادر، و در مواردی فقدانِ احساسِ نیازِ جنسی در دختران و پسرانِ نابالغ، به عدمِ اختیارِ کاملِ زوجین در امرِ ازدواج می‌انجامید. در دورانِ قاجاریه، رایج‌ترین نوع ازدواج، «ازدواج دایم» بود که از طریقِ جاری شدنِ صیغه عقدِ دایم انجام می‌گرفت. براساسِ احکام شرعی، هر مردی می‌توانست تا چهار زنِ عقدی داشته باشد و در صورتِ مرگ یا طلاقِ یکی از آنها، او اجازه جایگزین کردنِ زن دیگری را داشت. در موردِ ازدواج غیردایم (= ازدواج موقت) نیز محدودیتی وجود نداشت و مردان براساسِ تمکّنِ مالی خود می‌توانستند تعدادِ نامحدودی زنِ صیغه‌ای داشته باشند.گفتنی است که در جامعه آن روز، نظام چند زنی، مهمترین توجیهاتِ خود را این‌گونه می‌یافت: عدم تناسبِ جمعیتی و بیشتر بودنِ نسبتِ زنان به مردان، بیماری و پیر شدن سریع زنان به خاطر زایمانهای مکرر و فقر بهداشتی، مصالح سیاسی و قومی، و میلِ مردان ثروتمند و متمول به کام‌جویی و بهره‌گیری آنها از باورهایِ عمومی رایج مبنی بر اینکه  &lt;blockquote&gt;«زنِ جوان، مردِ پیر را جوان می‌کند» و «داشتنِ حرمسرا و زنانِ متعدد، نشانه شوکت و ثروتِ مرد است».&lt;ref&gt;یاکوب ادوارد پولاک، سفرنامه پولاک، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، ۱۳۶۱، ص ۱۴۲.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;افزون بر این دلایل، باوری عمومی وجود داشت مبنی بر غرورِ افراد به واسطه فرزندانِ بسیارِ تولد یافته از رهگذر این ازدواجها. همچنین، دخترانِ بازمانده از ازدواج و بیوه‌زنان نیز از ازدواج با مردانِ چند زنه، رو یگردان نبودند؛ چراکه در صورتِ تجرّد، ناگزیر از تحملِ ملالتهایِ اجتماعیِ بسیار می‌شدند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l139">خط ۱۳۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== ۳. عوامل دگرگونی ====</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==== ۳. عوامل دگرگونی ====</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایران نیز مانند دیگر کشورهای درحال توسعه از آغاز سده ۲۰م دچار دگرگونیهای پرشتاب اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گردید. ورود مدرنیسم به ایران پس از مشروطه و به ویژه پس از زوال روابط فیودالی و نضج طبقه متوسط و دگرگونی روابط اقتصادی چنان گسترده در صحنه اجتماعی دچار دگرگونی شد که خانواده نیز از آن دور نماند.&lt;ref&gt;علی‌اکبر مهدوی، جامعه‌شناسی در ایران، تهران: انتشارات رادیو و تلویزیون ملی ابران، ۱۳۵۴، ص ۵۹.&lt;/ref&gt;نفوذ تمدن غربی‌که گهگاه صورت تقلید به خود می‌گرفت بیش از هر چیز در روابط زن -مرد و پدران - فرزندان تاثیر می‌گذاشت و به روابط زن - شوهری حداقل در شهرها شکل تازه‌ای می‌بخشیدکه به زن جنبه همدم و همکار مرد اعطا می‌کرد. افزون بر آن به دلیل دگرگونی روابط اقتصادی، به تحرک اجتماعی نیز در جامعه افزوده شد. این امر ناشی از رشد طبقه متوسط، آموزش عمومی و تخصصی بیشتر و ایجاد مشاغل جدید بود. صاحبان مشاغل جدید بنابر روابط شغلی خود، رفتارها و راه‌ورسم تازه‌ای را در جامعه از خود بروز می‌دادند. مهاجرت نیز از پدیده‌های اجتماعی مهم در ایران گردید که کشاورزان دیروز، به عنوان کارگرهای ساده ساختمانی و احیانا صنعتی و فنی به شهر می‌آمدند. دولت بنا به داعیه مدرنش خود را موظف می‌دید که در امر خانواده دخالت بیشتری داشته باشد.  &lt;blockquote&gt;«از سالها پیش تغییراتی از درون در خانواده [ایرانی] بروزکرد و اندک‌اندک نزد عموم پذیرفته شد. دولت نیز در جهت تقویت آن دخالت می‌کرد. اما هنوز برخی از خانواده‌های قدیمی در برابر این تغییرات مقاومت کردند.»&lt;ref&gt;آصفه آصفی، خانواده و تربیت در ایران، تهران: انتشارات انجمن ملی اولیاء و مربیان، ۱۳۵۲، ص ۱۴۵.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;تحول درعین سازندگی، با ویرانی همراه است؛ درحالیکه ارزشهای تازه‌ای را پی می‌افکند، بسیاری از ارزشها را از میان می‌برد. رواج بهداشت مرگ و میر را کاهش می‌دهد اما درعین‌حال تراکم جمعیت را موجب می‌شود. صنعت موجب پیشرفت و درعین‌حال آلودگی محیط زیست می‌گردد. وسایل ارتباط جمعی موجب آموزش، سرگرمی وسیع توده‌ها و درعین‌حال ایجاد ضد ارزشهای منحط می‌گردد. مدتها طول می‌کشد تا زیانهای تحول بروزکند&lt;ref&gt;جمشید بهنام، ساخت خویشاوندی در خانواده‌های ایران، تهران: خوارزمی، ۱۳۵۲، ص 11.&lt;/ref&gt;بدین‌جهت بسیاری از تحولات این دوره نیز مدتها پس از آن بروز کرد.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایران نیز مانند دیگر کشورهای درحال توسعه از آغاز سده ۲۰م دچار دگرگونیهای پرشتاب اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گردید. ورود مدرنیسم به ایران پس از مشروطه و به ویژه پس از زوال روابط فیودالی و نضج طبقه متوسط و دگرگونی روابط اقتصادی چنان گسترده در صحنه اجتماعی دچار دگرگونی شد که خانواده نیز از آن دور نماند.&lt;ref&gt;علی‌اکبر مهدوی، جامعه‌شناسی در ایران، تهران: انتشارات رادیو و تلویزیون ملی ابران، ۱۳۵۴، ص ۵۹.&lt;/ref&gt;نفوذ تمدن غربی‌که گهگاه صورت تقلید به خود می‌گرفت بیش از هر چیز در روابط زن -مرد و پدران - فرزندان تاثیر می‌گذاشت و به روابط زن - شوهری حداقل در شهرها شکل تازه‌ای می‌بخشیدکه به زن جنبه همدم و همکار مرد اعطا می‌کرد. افزون بر آن به دلیل دگرگونی روابط اقتصادی، به تحرک اجتماعی نیز در جامعه افزوده شد. این امر ناشی از رشد طبقه متوسط، آموزش عمومی و تخصصی بیشتر و ایجاد مشاغل جدید بود. صاحبان مشاغل جدید بنابر روابط شغلی خود، رفتارها و راه‌ورسم تازه‌ای را در جامعه از خود بروز می‌دادند. مهاجرت نیز از پدیده‌های اجتماعی مهم در ایران گردید که کشاورزان دیروز، به عنوان کارگرهای ساده ساختمانی و احیانا صنعتی و فنی به شهر می‌آمدند. دولت بنا به داعیه مدرنش خود را موظف می‌دید که در امر خانواده دخالت بیشتری داشته باشد.  &lt;blockquote&gt;«از سالها پیش تغییراتی از درون در خانواده [ایرانی] بروزکرد و اندک‌اندک نزد عموم پذیرفته شد. دولت نیز در جهت تقویت آن دخالت می‌کرد. اما هنوز برخی از خانواده‌های قدیمی در برابر این تغییرات مقاومت کردند.»&lt;ref&gt;آصفه آصفی، خانواده و تربیت در ایران، تهران: انتشارات انجمن ملی اولیاء و مربیان، ۱۳۵۲، ص ۱۴۵.&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;تحول درعین سازندگی، با ویرانی همراه است؛ درحالیکه ارزشهای تازه‌ای را پی می‌افکند، بسیاری از ارزشها را از میان می‌برد. رواج بهداشت مرگ و میر را کاهش می‌دهد اما درعین‌حال تراکم جمعیت را موجب می‌شود. صنعت موجب پیشرفت و درعین‌حال آلودگی محیط زیست می‌گردد. وسایل ارتباط جمعی موجب آموزش، سرگرمی وسیع توده‌ها و درعین‌حال ایجاد ضد ارزشهای منحط می‌گردد. مدتها طول می‌کشد تا زیانهای تحول بروزکند&lt;ref&gt;جمشید بهنام، ساخت خویشاوندی در خانواده‌های ایران، تهران: خوارزمی، ۱۳۵۲، ص 11.&lt;/ref&gt;بدین‌جهت بسیاری از تحولات این دوره نیز مدتها پس از آن بروز کرد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l152">خط ۱۵۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ازدواج به عنوان نهاد و پدیده اجتماعی بانی خانواده، در هر جامعه‌ای، حتی جوامعی که «زندگی آزادانه» را از اصول تلویحی اجتماعی خود قرار داده‌اند، اهمیت دارد. جامعه ایرانی درحال گذار سازوکار این پدیده را دچار موانع متعددی می‌دید. اگرچه الگوهای ازدواج بنا به اصول منطقی جدید جامعه مانند تک‌زنی نزدیک شده بود، اما برعکس موانع سنتی به بهانه مقتضیات جدید غلیظ تر شده بودند. ازجمله موانع یاد شده بر سر راه ازدواج «بالا رفتن سطح توقع» در میان مردم ایران، به ویژه در شهرها بود. مسایلی چون «بالا رفتن مهر»، «جهیزیه سنگین» یا «بالا رفتن مخارج عروسی» که همه مسایلی بودند که ریشه در سنت داشتند اما با رواج مصرف‌گرایی این بهانه‌ها غلیظ‌تر در جامعه رخ می‌نمود (نمودار شماره ۱).&lt;ref&gt;آصفه آصفی، خانواده و تربیت در ایران، تهران: انتشارات انجمن ملی اولیاء و مربیان، ۱۳۵۲، ص 144.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ازدواج به عنوان نهاد و پدیده اجتماعی بانی خانواده، در هر جامعه‌ای، حتی جوامعی که «زندگی آزادانه» را از اصول تلویحی اجتماعی خود قرار داده‌اند، اهمیت دارد. جامعه ایرانی درحال گذار سازوکار این پدیده را دچار موانع متعددی می‌دید. اگرچه الگوهای ازدواج بنا به اصول منطقی جدید جامعه مانند تک‌زنی نزدیک شده بود، اما برعکس موانع سنتی به بهانه مقتضیات جدید غلیظ تر شده بودند. ازجمله موانع یاد شده بر سر راه ازدواج «بالا رفتن سطح توقع» در میان مردم ایران، به ویژه در شهرها بود. مسایلی چون «بالا رفتن مهر»، «جهیزیه سنگین» یا «بالا رفتن مخارج عروسی» که همه مسایلی بودند که ریشه در سنت داشتند اما با رواج مصرف‌گرایی این بهانه‌ها غلیظ‌تر در جامعه رخ می‌نمود (نمودار شماره ۱).&lt;ref&gt;آصفه آصفی، خانواده و تربیت در ایران، تهران: انتشارات انجمن ملی اولیاء و مربیان، ۱۳۵۲، ص 144.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Screenshot 2025-11-13 110454.png|بندانگشتی|منحنی مهریه ها در شهر تهران 1337]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Screenshot 2025-11-13 110454.png|بندانگشتی|منحنی مهریه ها در شهر تهران 1337]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر آن توقعاتی چون داشتن تحصیلات عالی و دانشگاهی و یا پراعتبار مانند پزشکی نیز مطرح بود که در «شروط ضمن عقد» می‌توان آنها را یافت. درباره این جامعه مصرف‌گرا نویسنده‌ای در دهه ۱۳۵۰ش می‌نویسد:  &lt;blockquote&gt;«روز به روز شکایت زنان از محرومیتهای مادی بیشتر به گوش می‌رسد، علت این شکایتها پایین آمدن سطح درآمد خانواده‌ها نیست، بلکه ناشی از خصوصیات جامعه مصرفی است، جامعه‌ای که همه ارزشها و نعمات مادی را طلب می‌کند، ارزشها و نعماتی که دامنه‌اش هر روز بیشتر گسترش می‌یابد. امروز در جامعه ما مصرف، مسابقه بی‌امانی آغاز کرده است، مسابقه‌ای تا دم مرگ و تنها برای توفیقهای مادی. شرکت ناگزیر خانواده‌ها در این مسابقه، افراد را بسیار مشوش و فرسوده می‌سازد و آنان را از توجه به ارزشهای معنوی باز می‌دارد، عواطف را بی‌رنگتر می‌سازد و به همبستگیها جنبه مادی می‌بخشد.» &lt;ref&gt;مولد کریمی، فرهنگث. جامعه امروز، تهران، [بی‌نا]، [بی‌تا]، ص ۲۸۴،&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افزون بر آن توقعاتی چون داشتن تحصیلات عالی و دانشگاهی و یا پراعتبار مانند پزشکی نیز مطرح بود که در «شروط ضمن عقد» می‌توان آنها را یافت. درباره این جامعه مصرف‌گرا نویسنده‌ای در دهه ۱۳۵۰ش می‌نویسد:  &lt;blockquote&gt;«روز به روز شکایت زنان از محرومیتهای مادی بیشتر به گوش می‌رسد، علت این شکایتها پایین آمدن سطح درآمد خانواده‌ها نیست، بلکه ناشی از خصوصیات جامعه مصرفی است، جامعه‌ای که همه ارزشها و نعمات مادی را طلب می‌کند، ارزشها و نعماتی که دامنه‌اش هر روز بیشتر گسترش می‌یابد. امروز در جامعه ما مصرف، مسابقه بی‌امانی آغاز کرده است، مسابقه‌ای تا دم مرگ و تنها برای توفیقهای مادی. شرکت ناگزیر خانواده‌ها در این مسابقه، افراد را بسیار مشوش و فرسوده می‌سازد و آنان را از توجه به ارزشهای معنوی باز می‌دارد، عواطف را بی‌رنگتر می‌سازد و به همبستگیها جنبه مادی می‌بخشد.» &lt;ref&gt;مولد کریمی، فرهنگث. جامعه امروز، تهران، [بی‌نا]، [بی‌تا]، ص ۲۸۴،&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:1000062770.jpg|بندانگشتی|تعداد ازدواج و طلاق ثبت شده در ایران از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۳، منبع: راسخ(1348): ص 141.]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:1000062770.jpg|بندانگشتی|تعداد ازدواج و طلاق ثبت شده در ایران از ۱۳۲۰ تا ۱۳۴۳، منبع: راسخ(1348): ص 141.]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l192">خط ۱۹۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{8}. برای نمونه می‌توان به آثاری در این دوره چون «درازنای شب» اثر «جمال مبرصارفی» نگاهی افکند که تضاد و شکاف نسلها را با نظری موافق مطرح می‌سازند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{8}. برای نمونه می‌توان به آثاری در این دوره چون «درازنای شب» اثر «جمال مبرصارفی» نگاهی افکند که تضاد و شکاف نسلها را با نظری موافق مطرح می‌سازند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l203">خط ۲۰۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هوشنگ فرخجسته</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هوشنگ فرخجسته</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خانواده]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:خانواده]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-12476:rev-12953:php=table --> </table>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=12476&oldid=prev 2025-12-13T08:39:20Z

<p><span class="autocomment">خانواده و ازدواج در عهد قاجار</span></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=12476&amp;oldid=11533">نمایش تغییرات</a>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=11533&oldid=prev 2025-11-13T05:16:40Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=11533&amp;oldid=11377">نمایش تغییرات</a>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=11377&oldid=prev 2025-11-01T17:28:00Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=11377&amp;oldid=11376">نمایش تغییرات</a>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=11376&oldid=prev 2025-11-01T16:37:53Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=11376&amp;oldid=11370">نمایش تغییرات</a>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=11370&oldid=prev 2025-10-30T09:55:07Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=11370&amp;oldid=10967">نمایش تغییرات</a>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=10967&oldid=prev 2025-09-04T14:55:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l343">خط ۳۴۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افرادی مانند: هانری رنه دالمانی، ادوارد براون، جورج کورزن، موریس کوتزبوئه، جیمز بیلی‌فریزر، هنری پاتینجر، اوژن فلاندن، پیرت فون بلوشر، رابرت گرنت واتسن، پ.ام.ژوبر، پیرلوتی و..</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>افرادی مانند: هانری رنه دالمانی، ادوارد براون، جورج کورزن، موریس کوتزبوئه، جیمز بیلی‌فریزر، هنری پاتینجر، اوژن فلاندن، پیرت فون بلوشر، رابرت گرنت واتسن، پ.ام.ژوبر، پیرلوتی و..</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج) تحقیقات متأخرین:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از تحقیقاتٍ متأخرین نیز ما بیش از همه به دو اثر توجه داشته‌ایم: نخست کتاب عبدالحسین ناهید با عنوانِ زنانِ ایران در جنبشِ مشروطه و دوّم‌کتاب بشری دلریش با عنوان زن در دوره قاجار. اهمیت این دو اثر در بهره‌گیری روشنمندانه مؤلفان از اسناد و متونِ بازمانده و ارائه تصویری روشن از نقشِ زنان در جامعه ایرانی در عصرِ قاجار است.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10966:rev-10967:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&diff=10966&oldid=prev 2025-09-04T14:54:44Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;خانواده و ازدواج در عهد قاجار&#039;&#039;&#039; مراجعه به متون و اسنادِ بر جای مانده از ایرانِ عهدِ قاجار، آشکار کننده این واقعیت است که مسئله «خانواده و ازدواج» در این دوران در سه سطح توده مردم، اشراف، و دربار قابلِ بررسی است؛ و درواقع مسئله «خویشاوندی»...» ایجاد کرد</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC_%D9%88_%D8%AE%D9%88%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1&amp;diff=10966">نمایش تغییرات</a>

Samei