https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C 2026-06-20T14:27:16Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=7792&oldid=prev 2025-05-10T10:53:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خجندی، ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمری)، ریاضی‌دان و ستاه‌شناس مشهور ایرانی.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خجندی، ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمری)، ریاضی‌دان و ستاه‌شناس مشهور ایرانی.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفته [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]*، در ساخت افزارهای نجومی، به‌ویژه [[اسطرلاب]]* یگانه روزگار خود بود. در روزگار فخرالدوله دیلمی در [[ری]] می‌زیست و بر قله کوه طبرک (احتمالا همان کوه صفائیه در جنوب [[استان تهران|تهران]]) دستگاه بسیار عظیمی برای رصد نصف النهاری خورشید و ستارگان ساخت که به افتخار حامی خود آنرا «سُدس فخری» نامید. بیرونی آن‌را دقیق‌ترین دستگاه رصدی ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است&lt;ref name=":0"&gt;کرامتی، یونس. '''''کارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 85-89.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":1"&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365، ص 231-236.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;بیرونی. '''''«حکایه آله مسمی بسدس فخری»'''''، به کوشش لوئیس شیخو، مجله المشرق. بیروت: ج 11، 1908م، ص 60-69.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151&lt;/ref&gt;. وی کوشید ناممکن بودن حل مسأله‌ای را که بعدها به معادله فِرما (ریاضی‌دان فرانسوی) مشهور شد ثابت کند (این قضیه حدوداً 1000 سال بعد در نخستین سال‌های هزاره سوم میلادی ثابت شد!)، اما از حاصل کار او نشانی در دست نیست&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفته [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]*، در ساخت افزارهای نجومی، به‌ویژه [[اسطرلاب]]* یگانه روزگار خود بود. در روزگار فخرالدوله دیلمی در [[ری]] می‌زیست و بر قله کوه طبرک (احتمالا همان کوه صفائیه در جنوب [[استان تهران|تهران]]) دستگاه بسیار عظیمی برای رصد نصف النهاری خورشید و ستارگان ساخت که به افتخار حامی خود آنرا «سُدس فخری» نامید. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوریحان </ins>بیرونی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|بیرونی]] </ins>آن‌را دقیق‌ترین دستگاه رصدی ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است&lt;ref name=":0"&gt;کرامتی، یونس. '''''کارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 85-89.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":1"&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365، ص 231-236.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;بیرونی. '''''«حکایه آله مسمی بسدس فخری»'''''، به کوشش لوئیس شیخو، مجله المشرق. بیروت: ج 11، 1908م، ص 60-69.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151&lt;/ref&gt;. وی کوشید ناممکن بودن حل مسأله‌ای را که بعدها به معادله فِرما (ریاضی‌دان فرانسوی) مشهور شد ثابت کند (این قضیه حدوداً 1000 سال بعد در نخستین سال‌های هزاره سوم میلادی ثابت شد!)، اما از حاصل کار او نشانی در دست نیست&lt;ref name=":1" /&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس كرامتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس كرامتی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم و فنون]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=6868&oldid=prev 2025-05-07T15:20:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونس كرامتی</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=6867&oldid=prev 2025-05-07T15:20:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>خجندی،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمری)، ریاضی‌دان و ستاه‌شناس مشهور ایرانی.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خجندی، ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمری)، ریاضی‌دان و ستاه‌شناس مشهور ایرانی.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتة </del>بیرونی*، در ساخت افزارهای نجومی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویژه </del>اسطرلاب* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یگانة </del>روزگار خود بود. در روزگار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخرالدولة </del>دیلمی در ری می‌زیست و بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلة كوه طبرك </del>(احتمالا همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوه </del>صفائیه در جنوب [[استان تهران|تهران]]) دستگاه بسیار عظیمی برای رصد نصف النهاری خورشید و ستارگان ساخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به افتخار حامی خود آنرا «سُدس فخری» نامید. بیرونی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنرا </del>دقیق‌ترین دستگاه رصدی ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1تا4)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; وی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشید ناممكن </del>بودن حل مسأله‌ای را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بعدها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معادلة </del>فِرما (ریاضی‌دان فرانسوی) مشهور شد ثابت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كند </del>(این قضیه حدوداً 1000 سال بعد در نخستین سال‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزارة </del>سوم میلادی ثابت شد!)، اما از حاصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>او نشانی در دست نیست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1، 2)</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته [[ابوریحان بیرونی|</ins>بیرونی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>*، در ساخت افزارهای نجومی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌ویژه [[</ins>اسطرلاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یگانه </ins>روزگار خود بود. در روزگار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخرالدوله </ins>دیلمی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌زیست و بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قله کوه طبرک </ins>(احتمالا همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوه </ins>صفائیه در جنوب [[استان تهران|تهران]]) دستگاه بسیار عظیمی برای رصد نصف النهاری خورشید و ستارگان ساخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به افتخار حامی خود آنرا «سُدس فخری» نامید. بیرونی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌را </ins>دقیق‌ترین دستگاه رصدی ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":0"&gt;کرامتی، یونس. '''''کارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 85-89</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref name=":1"&gt;قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365، ص 231-236.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;بیرونی. '''''«حکایه آله مسمی بسدس فخری»'''''، به کوشش لوئیس شیخو، مجله المشرق. بیروت: ج 11، 1908م، ص 60-69.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>وی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشید ناممکن </ins>بودن حل مسأله‌ای را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بعدها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معادله </ins>فِرما (ریاضی‌دان فرانسوی) مشهور شد ثابت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کند </ins>(این قضیه حدوداً 1000 سال بعد در نخستین سال‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزاره </ins>سوم میلادی ثابت شد!)، اما از حاصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>او نشانی در دست نیست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1" /</ins>&gt;&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسطرلاب]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوریحان بیرونی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ری]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-     كرامتی، یونس. '''كارنامة ایرانیان'''. تهران: 1380، ص 85-89. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-     قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامة ریاضی‌دانان دورة اسلامی'''. تهران: 1365، ص 231-236. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-    بیرونی. «حكایه آلة مسمی بسدس فخری»، به كوشش لوئیس شیخو، مجلة '''''المشرق'''''. بیروت: ج 11، 1908م، ص 60-69. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-             Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یونس کرامتی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=6092&oldid=prev 2025-05-05T09:37:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خجندي،</del>''' ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمري</del>)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياضي‌دان </del>و ستاه‌شناس مشهور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خجندی،</ins>''' ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قمری</ins>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضی‌دان </ins>و ستاه‌شناس مشهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفتة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني</del>*، در ساخت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افزارهاي نجومي، بويژه </del>اسطرلاب* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يگانة </del>روزگار خود بود. در روزگار فخرالدولة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديلمي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ري مي‌زيست </del>و بر قلة كوه طبرك (احتمالا همان كوه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفائيه </del>در جنوب تهران) دستگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار عظيمي براي </del>رصد نصف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النهاري خورشيد </del>و ستارگان ساخت كه به افتخار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامي </del>خود آنرا «سُدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخري» ناميد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني </del>آنرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقيق‌ترين </del>دستگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدي </del>ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است.&lt;sup&gt;(1تا4)&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي كوشيد </del>ناممكن بودن حل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسأله‌اي </del>را كه بعدها به معادلة فِرما (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياضي‌دان فرانسوي</del>) مشهور شد ثابت كند (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين قضيه </del>حدوداً 1000 سال بعد در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين سال‌هاي </del>هزارة سوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميلادي </del>ثابت شد!)، اما از حاصل كار او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشاني </del>در دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست</del>.&lt;sup&gt;(1، 2)&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به گفتة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی</ins>*، در ساخت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افزارهای نجومی، بویژه </ins>اسطرلاب* <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یگانة </ins>روزگار خود بود. در روزگار فخرالدولة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیلمی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ری می‌زیست </ins>و بر قلة كوه طبرك (احتمالا همان كوه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفائیه </ins>در جنوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]]</ins>) دستگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار عظیمی برای </ins>رصد نصف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النهاری خورشید </ins>و ستارگان ساخت كه به افتخار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حامی </ins>خود آنرا «سُدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخری» نامید</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی </ins>آنرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقیق‌ترین </ins>دستگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدی </ins>ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است.&lt;sup&gt;(1تا4)&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی كوشید </ins>ناممكن بودن حل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسأله‌ای </ins>را كه بعدها به معادلة فِرما (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضی‌دان فرانسوی</ins>) مشهور شد ثابت كند (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این قضیه </ins>حدوداً 1000 سال بعد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین سال‌های </ins>هزارة سوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میلادی </ins>ثابت شد!)، اما از حاصل كار او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشانی </ins>در دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست</ins>.&lt;sup&gt;(1، 2)&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرامتي، يونس</del>. '''كارنامة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايرانيان</del>'''. تهران: 1380، ص 85-89.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرامتی، یونس</ins>. '''كارنامة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانیان</ins>'''. تهران: 1380، ص 85-89.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-     <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرباني، </del>ابوالقاسم. '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگي‌نامة رياضي‌دانان </del>دورة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي</del>'''. تهران: 1365، ص 231-236.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2-     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قربانی، </ins>ابوالقاسم. '''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگی‌نامة ریاضی‌دانان </ins>دورة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی</ins>'''. تهران: 1365، ص 231-236.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بيروني</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«حكايه </del>آلة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسمي </del>بسدس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخري»، </del>به كوشش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لوئيس شيخو، </del>مجلة '''''المشرق'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروت</del>: ج 11، 1908م، ص 60-69.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3-   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بیرونی</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«حكایه </ins>آلة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسمی </ins>بسدس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخری»، </ins>به كوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لوئیس شیخو، </ins>مجلة '''''المشرق'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیروت</ins>: ج 11، 1908م، ص 60-69.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-             Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4-             Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس کرامتی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یونس کرامتی</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AC%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=1636&oldid=prev 2024-08-22T05:01:24Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;خجندي،&#039;&#039;&#039; ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمري)، رياضي‌دان و ستاه‌شناس مشهور ايراني. به گفتة بيروني*، در ساخت افزارهاي نجومي، بويژه اسطرلاب* يگانة روزگار خود بود. در روزگار فخرالدولة ديلمي در ري مي‌زيست و بر قلة كوه طبرك (احتمالا همان...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br /> &#039;&#039;&#039;خجندي،&#039;&#039;&#039; ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمري)، رياضي‌دان و ستاه‌شناس مشهور ايراني. <br /> <br /> به گفتة بيروني*، در ساخت افزارهاي نجومي، بويژه اسطرلاب* يگانة روزگار خود بود. در روزگار فخرالدولة ديلمي در ري مي‌زيست و بر قلة كوه طبرك (احتمالا همان كوه صفائيه در جنوب تهران) دستگاه بسيار عظيمي براي رصد نصف النهاري خورشيد و ستارگان ساخت كه به افتخار حامي خود آنرا «سُدس فخري» ناميد. بيروني آنرا دقيق‌ترين دستگاه رصدي ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است.&lt;sup&gt;(1تا4)&lt;/sup&gt; وي كوشيد ناممكن بودن حل مسأله‌اي را كه بعدها به معادلة فِرما (رياضي‌دان فرانسوي) مشهور شد ثابت كند (اين قضيه حدوداً 1000 سال بعد در نخستين سال‌هاي هزارة سوم ميلادي ثابت شد!)، اما از حاصل كار او نشاني در دست نيست.&lt;sup&gt;(1، 2)&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-     كرامتي، يونس. &#039;&#039;&#039;كارنامة ايرانيان&#039;&#039;&#039;. تهران: 1380، ص 85-89. <br /> <br /> 2-     قرباني، ابوالقاسم. &#039;&#039;&#039;زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي&#039;&#039;&#039;. تهران: 1365، ص 231-236. <br /> <br /> 3-    بيروني. «حكايه آلة مسمي بسدس فخري»، به كوشش لوئيس شيخو، مجلة &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المشرق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بيروت: ج 11، 1908م، ص 60-69. <br /> <br /> 4-             Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151.<br /> <br /> یونس کرامتی</div>

Samei