https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 2026-06-16T15:08:51Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10592&oldid=prev 2025-06-21T19:53:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''[[</del>خدای نامه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]''' </del>(پهلوی خوتای نامگ Xasatāg nāmag)'''‌.'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خدای نامه (پهلوی خوتای نامگ Xasatāg nāmag)'''‌.''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین‌ اثر تاریخی دوره [[ساسانیان|ساسانی]] است‌ كه در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ سلسله های ایرانی و وقایع‌ ادوار مختلف‌ را با افسانه آمیخته اند. تدوین‌ ''خدای نامه'' را باید به دوره انوشیروان‌ نسبت‌ داد&lt;ref&gt;تفضلی، احمد. '''''تاریخ‌ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به كوشش‌ ژاله آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 269.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین‌ اثر </del>تاریخی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانیان</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است‌ </del>كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ نام‌ پادشاهان‌ سلسله های ایرانی و وقایع‌ ادوار مختلف‌ را با </del>افسانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمیخته اند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوین‌ ''</del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدای نامه</del>]]'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را باید به دوره انوشیروان‌ نسبت‌ داد</del>&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلی، احمد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ادبیات‌ </del>ایران‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش‌ از اسلام‌</del>. به كوشش‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ژاله آموزگار، </del>تهران‌: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخن‌، 1376، </del>ص‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">269</del>.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابر روایات‌، به فرمان‌ انوشیروان‌ مقداری از شرح‌ وقایع‌ </ins>تاریخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیم‌ </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران امروز</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران‌</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و داستان‌های محلی وافسانه های [[ملی شدن صنعت نفت|ملی]] جمع‌ شد و از مجموع‌ آن‌ها داستان‌ بزرگی فراهم‌ آمد </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعدها به عنوان‌ تاریخ‌ [[ایران]] قدیم‌ شهرت‌ پیدا كرد. این‌ [[کتاب|كتاب‌]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوایل‌ عهد یزدگرد سوم‌ (حک: 10 ـ 31) در تاریخ‌ </ins>افسانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ای [[ایران|ایران‌]] از ایام‌ كیومرث‌ تا زمان‌ [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] تألیف‌ شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین‌ [[کتاب|كتاب‌]] را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از پهلوی به </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه كرد و آن‌ را </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرالملوک الفرس‌'' نامید</ins>&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقبال‌‌آشتیانی، عباس‌</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''تاریخ‌ مختصر تاریخ‌ ادبیات‌ </ins>ایران‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. به كوشش‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرهاشم‌ محدث‌، </ins>تهران‌: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشر هما، 1376: </ins>ص‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">68</ins>.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابر روایات‌، به فرمان‌ انوشیروان‌ مقداری از شرح‌ وقایع‌ تاریخی قدیم‌ </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران امروز|ایران‌</del>]] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستان‌های محلی وافسانه </del>های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ملی شدن صنعت نفت|ملی]] جمع‌ شد و </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموع‌ </del>آن‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستان‌ بزرگی فراهم‌ آمد كه بعدها به عنوان‌ تاریخ‌ [[ایران]] قدیم‌ شهرت‌ پیدا كرد</del>. این‌ [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌</del>]] در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوایل‌ عهد یزدگرد سوم‌ (حک: 10 ـ 31) </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ افسانه ای [[ایران|ایران‌]] </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایام‌ كیومرث‌ تا زمان‌ </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خسرو پرویز</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خسروپرویز]] تألیف‌ شد. همین‌ [[کتاب|كتاب‌]] را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از پهلوی به [[عربی]] ترجمه كرد و آن‌ را </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرالملوک الفرس‌</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامید</del>&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقبال‌‌آشتیانی، عباس‌</del>. ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ مختصر تاریخ‌ </del>ادبیات‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران‌</del>''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، </del>تهران‌: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشر هما، 1376: </del>ص‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">68</del>.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصل‌ پارسی میانه و نیز برگردان‌ </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''خدای نامه'' برجای نمانده است‌. همچنین‌ از ترجمه ها واقتباس‌های دیگری كه توسط‌ نویسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته، اثری نیست‌. لیكن‌ با استفاده از این‌ ترجمه ها ''سیرالملوک'' ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''شاهنامه'' </ins>های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متعددی پرداخته شده كه یكی </ins>از آن‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''شاهنامه'' منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسی در 346 بود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از </ins>این‌ [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه فردوسی</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقط‌ مقدمه آن‌ </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست‌ است‌. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عین حال‌ ''خداینامه'' یكی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع‌ </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه فردوسی</ins>|''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی]] به شمار میرود</ins>&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمیعی، احمد'''</ins>. ''ادبیات‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی'''</ins>''. تهران‌: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشگاه آزاد ایران‌، 1355، </ins>ص‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">65</ins>.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصل‌ پارسی میانه و نیز برگردان‌ [[عربی]] ''[[خدای نامه]]'' برجای نمانده است‌. همچنین‌ از ترجمه ها واقتباس‌های دیگری كه توسط‌ نویسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته، اثری نیست‌. لیكن‌ با استفاده از این‌ ترجمه ها ''سیرالملوک'' ها و ''شاهنامه'' های متعددی پرداخته شده كه یكی از آن‌ها ''شاهنامه'' منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسی در 346 بود. از این‌ [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] فقط‌ مقدمه آن‌ در دست‌ است‌. در عین حال‌ ''خداینامه'' یكی از منابع‌ [[شاهنامه فردوسی|''شاهنامه'' فردوسی]] به شمار میرود&lt;ref&gt;سمیعی، احمد. ''ادبیات‌ ساسانی''. تهران‌: دانشگاه آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 65.&lt;/ref&gt;.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و خاورشناسانی چون‌ كریستن‌ سن،[Christensen] نُلدكه،[Nöldeke] زوتمبرگ[Zotenberg] و اینوسترانزف[Inosteranzev]‌ تحقیقاتی درباره ''[[خدای نامه]]'' انجام‌ داده اند. مطالبی نیز از عقاید [[زرتشتی، دین|زردشتی]] و نسب‌ نامه هایی كه بیشتر آن‌ها اصول‌تاریخی داشته اند، به آن‌ الحاق شده است‌. شیوه نگارش‌ [[کتاب|كتاب‌]] هنری و سبک آن‌ ادبی است‌&lt;ref&gt;محمدی، محمد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''فرهنگ‌ ایرانی پیش‌ از اسلام‌''.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و خاورشناسانی چون‌ كریستن‌ سن،[Christensen] نُلدكه،[Nöldeke] زوتمبرگ[Zotenberg] و اینوسترانزف[Inosteranzev]‌ تحقیقاتی درباره ''[[خدای نامه]]'' انجام‌ داده اند. مطالبی نیز از عقاید [[زرتشتی، دین|زردشتی]] و نسب‌ نامه هایی كه بیشتر آن‌ها اصول‌تاریخی داشته اند، به آن‌ الحاق شده است‌. شیوه نگارش‌ [[کتاب|كتاب‌]] هنری و سبک آن‌ ادبی است‌&lt;ref&gt;محمدی، محمد. ''فرهنگ‌ ایرانی پیش‌ از اسلام‌''. تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.&lt;/ref&gt;.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهنامه فردوسی|&#039;&#039;شاهنامه&#039;&#039; فردوسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهنامه فردوسی|&#039;&#039;شاهنامه&#039;&#039; فردوسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زرتشتی، دین|زردشتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زرتشتی، دین|زردشتی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10485&oldid=prev 2025-06-11T20:45:08Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهنامه فردوسی|&#039;&#039;شاهنامه&#039;&#039; فردوسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهنامه فردوسی|&#039;&#039;شاهنامه&#039;&#039; فردوسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زرتشتی، دین|زردشتی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زرتشتی، دین|زردشتی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9941:rev-10485:php=table --> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9941&oldid=prev 2025-06-07T21:49:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[خدای نامه]]&#039;&#039;&#039; (پهلوی خوتای نامگ Xasatāg nāmag)&#039;&#039;&#039;‌.&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[خدای نامه]]&#039;&#039;&#039; (پهلوی خوتای نامگ Xasatāg nāmag)&#039;&#039;&#039;‌.&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین‌ اثر تاریخی دوره [[ساسانیان|ساسانی]] است‌ كه در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ سلسله های ایرانی و وقایع‌ ادوار مختلف‌ را با افسانه آمیخته اند. تدوین‌ ''[[خدای نامه]]'' را باید به دوره انوشیروان‌ نسبت‌ داد&lt;ref&gt;تفضلی، احمد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>تاریخ‌ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>. به كوشش‌ ژاله آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 269.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهم‌ترین‌ اثر تاریخی دوره [[ساسانیان|ساسانی]] است‌ كه در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ سلسله های ایرانی و وقایع‌ ادوار مختلف‌ را با افسانه آمیخته اند. تدوین‌ ''[[خدای نامه]]'' را باید به دوره انوشیروان‌ نسبت‌ داد&lt;ref&gt;تفضلی، احمد. تاریخ‌ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌. به كوشش‌ ژاله آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 269.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابر روایات‌، به فرمان‌ انوشیروان‌ مقداری از شرح‌ وقایع‌ تاریخی قدیم‌ [[ایران امروز|ایران‌]] و داستان‌های محلی وافسانه های [[ملی شدن صنعت نفت|ملی]] جمع‌ شد و از مجموع‌ آن‌ها داستان‌ بزرگی فراهم‌ آمد كه بعدها به عنوان‌ تاریخ‌ [[ایران]] قدیم‌ شهرت‌ پیدا كرد. این‌ [[کتاب|كتاب‌]] در اوایل‌ عهد یزدگرد سوم‌ (حک: 10 ـ 31) در تاریخ‌ افسانه ای [[ایران|ایران‌]] از ایام‌ كیومرث‌ تا زمان‌ [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] تألیف‌ شد. همین‌ [[کتاب|كتاب‌]] را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از پهلوی به [[عربی]] ترجمه كرد و آن‌ را ''سیرالملوک الفرس‌''نامید&lt;ref&gt;اقبال‌‌آشتیانی، عباس‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''تاریخ‌ مختصر تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. به كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشر هما، 1376: ص‌ 68.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابر روایات‌، به فرمان‌ انوشیروان‌ مقداری از شرح‌ وقایع‌ تاریخی قدیم‌ [[ایران امروز|ایران‌]] و داستان‌های محلی وافسانه های [[ملی شدن صنعت نفت|ملی]] جمع‌ شد و از مجموع‌ آن‌ها داستان‌ بزرگی فراهم‌ آمد كه بعدها به عنوان‌ تاریخ‌ [[ایران]] قدیم‌ شهرت‌ پیدا كرد. این‌ [[کتاب|كتاب‌]] در اوایل‌ عهد یزدگرد سوم‌ (حک: 10 ـ 31) در تاریخ‌ افسانه ای [[ایران|ایران‌]] از ایام‌ كیومرث‌ تا زمان‌ [[خسرو پرویز|خسروپرویز]] تألیف‌ شد. همین‌ [[کتاب|كتاب‌]] را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از پهلوی به [[عربی]] ترجمه كرد و آن‌ را ''سیرالملوک الفرس‌''نامید&lt;ref&gt;اقبال‌‌آشتیانی، عباس‌. ''تاریخ‌ مختصر تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌''. به كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشر هما، 1376: ص‌ 68.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل‌ پارسی میانه و نیز برگردان‌ [[عربی]] ''[[خدای نامه]]'' برجای نمانده است‌. همچنین‌ از ترجمه ها واقتباس‌های دیگری كه توسط‌ نویسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته، اثری نیست‌. لیكن‌ با استفاده از این‌ ترجمه ها ''سیرالملوک'' ها و ''شاهنامه'' های متعددی پرداخته شده كه یكی از آن‌ها ''شاهنامه'' منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسی در 346 بود. از این‌ [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] فقط‌ مقدمه آن‌ در دست‌ است‌. در عین حال‌ ''خداینامه'' یكی از منابع‌ [[شاهنامه فردوسی|''شاهنامه'' فردوسی]] به شمار میرود&lt;ref&gt;سمیعی، احمد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''ادبیات‌ ساسانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: دانشگاه آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 65.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل‌ پارسی میانه و نیز برگردان‌ [[عربی]] ''[[خدای نامه]]'' برجای نمانده است‌. همچنین‌ از ترجمه ها واقتباس‌های دیگری كه توسط‌ نویسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته، اثری نیست‌. لیكن‌ با استفاده از این‌ ترجمه ها ''سیرالملوک'' ها و ''شاهنامه'' های متعددی پرداخته شده كه یكی از آن‌ها ''شاهنامه'' منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسی در 346 بود. از این‌ [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] فقط‌ مقدمه آن‌ در دست‌ است‌. در عین حال‌ ''خداینامه'' یكی از منابع‌ [[شاهنامه فردوسی|''شاهنامه'' فردوسی]] به شمار میرود&lt;ref&gt;سمیعی، احمد. ''ادبیات‌ ساسانی''. تهران‌: دانشگاه آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 65.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و خاورشناسانی چون‌ كریستن‌ سن،[Christensen] نُلدكه،[Nöldeke] زوتمبرگ[Zotenberg] و اینوسترانزف[Inosteranzev]‌ تحقیقاتی درباره ''[[خدای نامه]]'' انجام‌ داده اند. مطالبی نیز از عقاید [[زرتشتی، دین|زردشتی]] و نسب‌ نامه هایی كه بیشتر آن‌ها اصول‌تاریخی داشته اند، به آن‌ الحاق شده است‌. شیوه نگارش‌ [[کتاب|كتاب‌]] هنری و سبک آن‌ ادبی است‌&lt;ref&gt;محمدی، محمد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''فرهنگ‌ ایرانی پیش‌ از اسلام‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>''. تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و خاورشناسانی چون‌ كریستن‌ سن،[Christensen] نُلدكه،[Nöldeke] زوتمبرگ[Zotenberg] و اینوسترانزف[Inosteranzev]‌ تحقیقاتی درباره ''[[خدای نامه]]'' انجام‌ داده اند. مطالبی نیز از عقاید [[زرتشتی، دین|زردشتی]] و نسب‌ نامه هایی كه بیشتر آن‌ها اصول‌تاریخی داشته اند، به آن‌ الحاق شده است‌. شیوه نگارش‌ [[کتاب|كتاب‌]] هنری و سبک آن‌ ادبی است‌&lt;ref&gt;محمدی، محمد. ''فرهنگ‌ ایرانی پیش‌ از اسلام‌''. تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9603:rev-9941:php=table --> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9603&oldid=prev 2025-06-05T21:32:15Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9602:rev-9603:php=table --> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9602&oldid=prev 2025-06-05T21:31:36Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداي‌نامه</del>''' (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوي خوتاي </del>نامگ Xasatāg nāmag)'''‌.'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خدای نامه]]</ins>''' (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی خوتای </ins>نامگ Xasatāg nāmag)'''‌.'''</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترين‌ </del>اثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخي‌ دورة‌ ساساني‌ </del>است‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله‌هاي‌ ايراني‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقايع‌ </del>ادوار مختلف‌ را با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افسانه‌ آميخته‌اند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوين‌ </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداي‌نامه‌</del>'' را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بايد به‌ دورة‌ انوشيروان‌ </del>نسبت‌ داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهم‌ترین‌ </ins>اثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخی دوره [[ساسانیان|ساسانی]] </ins>است‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </ins>در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسله های ایرانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌ </ins>ادوار مختلف‌ را با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افسانه آمیخته اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدوین‌ </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خدای نامه]]</ins>'' را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باید به دوره انوشیروان‌ </ins>نسبت‌ داد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفضلی، احمد. '''''تاریخ‌ادبیات‌ ایران‌ پیش‌ از اسلام‌'''''. به كوشش‌ ژاله آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 269.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روايات‌، به‌ </del>فرمان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انوشيروان‌ مقداري‌ </del>از شرح‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقايع‌ تاريخي‌ قديم‌ ايران‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستان‌هاي‌ محلي‌ وافسانه‌هاي‌ ملي‌ </del>جمع‌ شد و از مجموع‌ آن‌ها داستان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگي‌ </del>فراهم‌ آمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>بعدها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به‌ </del>عنوان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌ ايران قديم‌ </del>شهرت‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيدا </del>كرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ </del>كتاب‌ در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوايل‌ </del>عهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يزدگرد </del>سوم‌ (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك‌</del>: 10 ـ 31) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌ افسانه‌اي ايران‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايام‌ كيومرث‌ </del>تا زمان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خسروپرويز تأليف‌ </del>شد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين‌ </del>كتاب‌ را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوي‌ به‌ عربي‌ ترجمه‌ </del>كرد و آن‌ را ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيرالملوك‌ </del>الفرس‌''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بنابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایات‌، به </ins>فرمان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انوشیروان‌ مقداری </ins>از شرح‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع‌ تاریخی قدیم‌ [[ایران امروز|ایران‌]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستان‌های محلی وافسانه های [[ملی شدن صنعت نفت|ملی]] </ins>جمع‌ شد و از مجموع‌ آن‌ها داستان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگی </ins>فراهم‌ آمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </ins>بعدها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به </ins>عنوان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ [[ایران]] قدیم‌ </ins>شهرت‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیدا </ins>كرد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ [[کتاب|</ins>كتاب‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوایل‌ </ins>عهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یزدگرد </ins>سوم‌ (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک</ins>: 10 ـ 31) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ‌ افسانه ای [[ایران|ایران‌]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایام‌ كیومرث‌ </ins>تا زمان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خسرو پرویز|خسروپرویز]] تألیف‌ </ins>شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین‌ [[کتاب|</ins>كتاب‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی به [[عربی]] ترجمه </ins>كرد و آن‌ را ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرالملوک </ins>الفرس‌''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامید</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقبال‌‌آشتیانی، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر تاریخ‌ ادبیات‌ ایران‌'''''. به كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشر هما، 1376: ص‌ 68.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسي‌ ميانه‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>برگردان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي‌ </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداي‌نامه‌</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برجاي‌ نمانده‌ </del>است‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنين‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه‌ها واقتباس‌هاي‌ ديگري‌ كه‌ </del>توسط‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نويسندگان‌ </del>بعد از ابن‌مقفع‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجام‌گرفته‌، اثري‌ نيست‌</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ليكن‌ </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفاده‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ ترجمه‌ها </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيرالملوك‌</del>''ها و ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه‌</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاي‌ متعددي‌ پرداخته‌ شده‌ كه‌ يكي‌ </del>از آن‌ها ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامة‌</del>'' منثور ابومنصور عبدالرزاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسي‌ </del>در 346 بود. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ شاهنامه‌ </del>فقط‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمة‌ </del>آن‌ در دست‌ است‌. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عين </del>حال‌ ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداي‌نامه‌</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي‌ </del>از منابع‌ ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامة‌</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسي‌ به‌ </del>شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رود.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسی میانه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>برگردان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عربی]] </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خدای نامه]]</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برجای نمانده </ins>است‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین‌ </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه ها واقتباس‌های دیگری كه </ins>توسط‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسندگان‌ </ins>بعد از ابن‌مقفع‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انجام‌گرفته، اثری نیست‌</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لیكن‌ </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفاده </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ ترجمه ها </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرالملوک</ins>'' ها و ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">های متعددی پرداخته شده كه یكی </ins>از آن‌ها ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه</ins>'' منثور ابومنصور عبدالرزاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوسی </ins>در 346 بود. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌ [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] </ins>فقط‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه </ins>آن‌ در دست‌ است‌. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عین </ins>حال‌ ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداینامه</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </ins>از منابع‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی|</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی]] به </ins>شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرود</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمیعی، احمد. '''''ادبیات‌ ساسانی'''''. تهران‌: دانشگاه آزاد ایران‌، 1355، ص‌ 65.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاورشناساني‌ </del>چون‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كريستن‌ </del>سن،[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>] نُلدكه،[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>] زوتمبرگ[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>] و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اينوسترانزف</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>]‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحقيقاتي‌دربارة‌ </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداي‌نامه‌</del>'' انجام‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داده‌اند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطالبي‌ نيز </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقايد زردشتي‌ </del>و نسب‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‌هايي‌ كه‌ بيشتر </del>آن‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول‌تاريخي‌ داشته‌اند، به‌ </del>آن‌ الحاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده‌ </del>است‌. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوة‌ </del>نگارش‌ كتاب‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنري‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك‌ </del>آن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبي‌ </del>است‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاورشناسانی </ins>چون‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كریستن‌ </ins>سن،[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Christensen</ins>] نُلدكه،[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Nöldeke</ins>] زوتمبرگ[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Zotenberg</ins>] و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینوسترانزف</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Inosteranzev</ins>]‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحقیقاتی درباره </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خدای نامه]]</ins>'' انجام‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داده اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطالبی نیز </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقاید [[زرتشتی، دین|زردشتی]] </ins>و نسب‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه هایی كه بیشتر </ins>آن‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول‌تاریخی داشته اند، به </ins>آن‌ الحاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شده </ins>است‌. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>نگارش‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کتاب|</ins>كتاب‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک </ins>آن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی </ins>است‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدی، محمد. '''''فرهنگ‌ ایرانی پیش‌ از اسلام‌'''''. تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>نگاه کنید به  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز </ins>نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'مآخذ:'</del>''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ساسانیان|ساسانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایران امروز|ایران‌]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خسرو پرویز|خسروپرویز]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شاهنامه فردوسی|</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامه</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[زرتشتی، دین|زردشتی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تفضلي‌، احمد. </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ‌ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 269.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># اقبال‌‌آشتياني‌، عباس‌. '''''تاريخ‌ مختصر تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌'''''. به‌ كوشش‌ ميرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشر هما، 1376: ص‌ 68.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سميعي‌، احمد. '''''ادبيات‌ ساساني‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 65.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># محمدي‌، محمد. '''''فرهنگ‌ ايراني‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]. Christensen</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>]. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Nöldeke</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران. تهران: </ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3]</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Zotenberg</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[4</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. Inosteranzev</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9528:rev-9602:php=table --> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9528&oldid=prev 2025-06-04T22:07:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل‌ پارسي‌ ميانه‌ و نيز برگردان‌ عربي‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; برجاي‌ نمانده‌ است‌. همچنين‌ از ترجمه‌ها واقتباس‌هاي‌ ديگري‌ كه‌ توسط‌ نويسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته‌، اثري‌ نيست‌. ليكن‌ با استفاده‌ از اين‌ ترجمه‌ها &#039;&#039;سيرالملوك‌&#039;&#039;ها و &#039;&#039;شاهنامه‌&#039;&#039;هاي‌ متعددي‌ پرداخته‌ شده‌ كه‌ يكي‌ از آن‌ها &#039;&#039;شاهنامة‌&#039;&#039; منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسي‌ در 346 بود. از اين‌ شاهنامه‌ فقط‌ مقدمة‌ آن‌ در دست‌ است‌. در عين حال‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; يكي‌ از منابع‌ &#039;&#039;شاهنامة‌&#039;&#039; فردوسي‌ به‌ شمار مي‌رود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصل‌ پارسي‌ ميانه‌ و نيز برگردان‌ عربي‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; برجاي‌ نمانده‌ است‌. همچنين‌ از ترجمه‌ها واقتباس‌هاي‌ ديگري‌ كه‌ توسط‌ نويسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته‌، اثري‌ نيست‌. ليكن‌ با استفاده‌ از اين‌ ترجمه‌ها &#039;&#039;سيرالملوك‌&#039;&#039;ها و &#039;&#039;شاهنامه‌&#039;&#039;هاي‌ متعددي‌ پرداخته‌ شده‌ كه‌ يكي‌ از آن‌ها &#039;&#039;شاهنامة‌&#039;&#039; منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسي‌ در 346 بود. از اين‌ شاهنامه‌ فقط‌ مقدمة‌ آن‌ در دست‌ است‌. در عين حال‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; يكي‌ از منابع‌ &#039;&#039;شاهنامة‌&#039;&#039; فردوسي‌ به‌ شمار مي‌رود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و خاورشناساني‌ چون‌ كريستن‌ سن،[1] نُلدكه،[2] زوتمبرگ[3] و اينوسترانزف[4]‌ تحقيقاتي‌دربارة‌ ''خداي‌نامه‌'' انجام‌ داده‌اند. مطالبي‌ نيز از عقايد زردشتي‌ و نسب‌ نامه‌هايي‌ كه‌ بيشتر آن‌ها اصول‌تاريخي‌ داشته‌اند، به‌ آن‌ الحاق شده‌ است‌. شيوة‌ نگارش‌ كتاب‌ هنري‌ و سبك‌ آن‌ ادبي‌ است‌.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محققان‌ و خاورشناساني‌ چون‌ كريستن‌ سن،[1] نُلدكه،[2] زوتمبرگ[3] و اينوسترانزف[4]‌ تحقيقاتي‌دربارة‌ ''خداي‌نامه‌'' انجام‌ داده‌اند. مطالبي‌ نيز از عقايد زردشتي‌ و نسب‌ نامه‌هايي‌ كه‌ بيشتر آن‌ها اصول‌تاريخي‌ داشته‌اند، به‌ آن‌ الحاق شده‌ است‌. شيوة‌ نگارش‌ كتاب‌ هنري‌ و سبك‌ آن‌ ادبي‌ است‌.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز نگاه کنید به </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9449:rev-9528:php=table --> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D8%AF%D8%A7%DB%8C_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9449&oldid=prev 2025-06-04T14:32:15Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;خداي‌نامه&#039;&#039;&#039; (پهلوي خوتاي نامگ Xasatāg nāmag)&#039;&#039;&#039;‌.&#039;&#039;&#039; مهم‌ترين‌ اثر تاريخي‌ دورة‌ ساساني‌ است‌ كه‌ در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ سلسله‌هاي‌ ايراني‌ و وقايع‌ ادوار مختلف‌ را با افسانه‌ آميخته‌اند. تدوين‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; را بايد به‌ دورة‌ انوشيرو...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;خداي‌نامه&#039;&#039;&#039; (پهلوي خوتاي نامگ Xasatāg nāmag)&#039;&#039;&#039;‌.&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> مهم‌ترين‌ اثر تاريخي‌ دورة‌ ساساني‌ است‌ كه‌ در آن‌ نام‌ پادشاهان‌ سلسله‌هاي‌ ايراني‌ و وقايع‌ ادوار مختلف‌ را با افسانه‌ آميخته‌اند. تدوين‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; را بايد به‌ دورة‌ انوشيروان‌ نسبت‌ داد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> بنابر روايات‌، به‌ فرمان‌ انوشيروان‌ مقداري‌ از شرح‌ وقايع‌ تاريخي‌ قديم‌ ايران‌ و داستان‌هاي‌ محلي‌ وافسانه‌هاي‌ ملي‌ جمع‌ شد و از مجموع‌ آن‌ها داستان‌ بزرگي‌ فراهم‌ آمد كه‌ بعدها به‌ عنوان‌ تاريخ‌ ايران قديم‌ شهرت‌ پيدا كرد. اين‌ كتاب‌ در اوايل‌ عهد يزدگرد سوم‌ (حك‌: 10 ـ 31) در تاريخ‌ افسانه‌اي ايران‌ از ايام‌ كيومرث‌ تا زمان‌ خسروپرويز تأليف‌ شد. همين‌ كتاب‌ را ابن‌ مقفّع‌ در 142 از پهلوي‌ به‌ عربي‌ ترجمه‌ كرد و آن‌ را &#039;&#039;سيرالملوك‌ الفرس‌&#039;&#039;ناميد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> اصل‌ پارسي‌ ميانه‌ و نيز برگردان‌ عربي‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; برجاي‌ نمانده‌ است‌. همچنين‌ از ترجمه‌ها واقتباس‌هاي‌ ديگري‌ كه‌ توسط‌ نويسندگان‌ بعد از ابن‌مقفع‌ انجام‌گرفته‌، اثري‌ نيست‌. ليكن‌ با استفاده‌ از اين‌ ترجمه‌ها &#039;&#039;سيرالملوك‌&#039;&#039;ها و &#039;&#039;شاهنامه‌&#039;&#039;هاي‌ متعددي‌ پرداخته‌ شده‌ كه‌ يكي‌ از آن‌ها &#039;&#039;شاهنامة‌&#039;&#039; منثور ابومنصور عبدالرزاق طوسي‌ در 346 بود. از اين‌ شاهنامه‌ فقط‌ مقدمة‌ آن‌ در دست‌ است‌. در عين حال‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; يكي‌ از منابع‌ &#039;&#039;شاهنامة‌&#039;&#039; فردوسي‌ به‌ شمار مي‌رود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> محققان‌ و خاورشناساني‌ چون‌ كريستن‌ سن،[1] نُلدكه،[2] زوتمبرگ[3] و اينوسترانزف[4]‌ تحقيقاتي‌دربارة‌ &#039;&#039;خداي‌نامه‌&#039;&#039; انجام‌ داده‌اند. مطالبي‌ نيز از عقايد زردشتي‌ و نسب‌ نامه‌هايي‌ كه‌ بيشتر آن‌ها اصول‌تاريخي‌ داشته‌اند، به‌ آن‌ الحاق شده‌ است‌. شيوة‌ نگارش‌ كتاب‌ هنري‌ و سبك‌ آن‌ ادبي‌ است‌.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # تفضلي‌، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ‌ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 269.<br /> # اقبال‌‌آشتياني‌، عباس‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ‌ مختصر تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌ كوشش‌ ميرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: نشر هما، 1376: ص‌ 68.<br /> # سميعي‌، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ادبيات‌ ساساني‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 65.<br /> # محمدي‌، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ‌ ايراني‌ پيش‌ از اسلام‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: توس‌، چ‌ 4، 1374، ص‌ 156ـ 157.<br /> <br /> [1]. Christensen<br /> <br /> [2]. Nöldeke<br /> <br /> [3]. Zotenberg<br /> <br /> [4]. Inosteranzev<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei