https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C
خواجوی کرمانی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T17:12:24Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10594&oldid=prev
Samei در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۶
2025-06-21T20:06:49Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:N83161242-72763091.jpg|بندانگشتی|خواجوی کرمانی برگرفته از وبسایت ایرنا قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83161242/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:N83161242-72763091.jpg|بندانگشتی|خواجوی کرمانی برگرفته از وبسایت ایرنا قابل بازیابی از<nowiki/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>https://www.irna.ir/news/83161242/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://www.irna.ir/news/83161242/]</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''[[</del>خواجوی کرمانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]''' </del>(689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خواجوی کرمانی (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کمالالدین ابوالعطاء محمود بن علی کرمانی مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در [[کرمان]] از خاندانی بزرگ به دنیا آمد. علوم مقدماتی را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار [[شیراز]] شد و از محضر علمای آن شهر کسب فیض کرد. پس از آن به کازرون رفت و در آنجا به جرگه مریدان شیخ امینالدین محمد بلیانی کازرونی (و 745 ق) پیوست. چندی هم در [[اصفهان]] به سر برد<ref>بهزادی اندوهجردی، حسین. ''تذکرهشاعران کرمان''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 222.</ref>. آنگاه سفرهای طولانی خود را به حجاز، شام، بیتالمقدس، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] [[عربی|عرب]] و عجم، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] و برخی بنادر [[خلیج فارس]] آغاز کرد و سرانجام در بغداد سکنی گزید<ref>صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 889.</ref>. در این شهر مثنوی ناتمام ''همای و همایون'' خود را به اتمام رساند و پس از 12 سال دوری از وطن به ایران بازگشت. به محض ورود به قصد اهدای ''همای و همایون'' به سلطان ابوسعید ایلخانی (حک 717ـ736 ق / ؟م) عازم سلطانیه ـ بخشی میان [[زنجان]] و قزوین کنونی ـ شد، اما وقتی به آنجا رسید که [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] درگذشته و ارپاگون برادر هلاکوخان به جای او نشسته بود. خواجو ناچار قصیدهای در سوگ [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] و قصیدهای دیگر در تهنیت جلوس ارپاگون سرود و آن شهر را [[ترک]] گفت<ref>غلامرضایی کهن، فاطمه. «زندگی خواجوی کرمانی»، فصلنامه پژوهشگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ، س 1، ش </del>1 (زمستان 1381 ش)، ص 122، 123، 124 (به اختصار).</ref>. بعد از آن روی به کرمان و فارس آورد. در [[شیراز]] شاه شیخ ابواسحاق اینجو (و 758 ق / ؟م) خواجو را مورد نوازش قرار داد و شاعر نیز در مقابل اشعار بسیاری در ستایش او سرود. بعدها در سفری به خراسان، در [[سمنان]] توقف کرد و در آنجا به حلقه مریدان شیخ رکنالدین علاءالدوله سمنانی (د 736ق / ؟م) پیوست و چندین سال در خانقاه او به سر برد. در طی آن مدت به گردآوری اشعار عرفانی علاءالدوله همت گماشت<ref>بهزادی اندوهجردی، حسین.''تذکرهشاعران کرمان''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 224، 229.</ref>. سرانجام خواجو در [[شیراز]] درگذشت و در تنگالله اکبر آن شهر به خاک سپرده شد<ref>غلامرضایی کهن، فاطمه.«زندگی خواجوی کرمانی»، فصلنامه پژوهشگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ، س 1، ش </del>1 (زمستان 1381 ش)، ص 154.</ref>. خواجو پادشاهان، امیران و بزرگان بسیاری را مدح گفت که از آن میان میتوان: سلطان ابوسعید شیخ حسن ایلکانی (حک 740ـ757 ق / ؟م)، جلالالدین شاه محمود، شاه ابواسحاق اینجو، امیرمبارزالدین محمد مظفری، ملک قطبالدین پادشاه هرموز، غیاثالدین محمد وزیر سلطان [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]]، خواجه شمسالدین محمود صائن و خواجه تاجالدین احمد وزاری و امیر مبارزالدین، را ذکر کرد<ref>صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 891.</ref>. از مهمترین آثار به جای مانده از او «''خمسه خواجو''» است. این خمسه شامل پنج مثنوی است<ref>براون، ادوارد. ''تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی''، ترجمه فتحالله مجتبایی، تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ص 260.</ref>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1ـ </del>''همای و همایون'' (732 ق / ؟م)، شامل 4407 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت، 2ـ </del>''گل و نوروز'' (742 ق / ؟م) 2500 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت، 3ـ </del>''روضه الانوار'' (743 ق / ؟م) به تقلید از ''مخزنالاسرار''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>[[نظامی گنجوی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup>، 4ـ </del>''کمال نامه'' (744 ق / ؟م) در حدود 1849 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت، 5ـ </del>''گوهرنامه / گهرنامه'' (746 ق / ؟م)، شامل 1032 بیت<ref>خواجوی کرمانی. ''دیوان اشعار''، به تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران: کتابفروشی بارانی و محمودی، بی تا، ص 74، 75، 76 (به اختصار).</ref>. آثار دیگر خواجو عبارتند از: مثنوی ''سام نامه'' شامل 4200 بیت؛ ''صنایعالکمال'' حاوی قصاید، غزلیات، قطعات، ترکیبات، ترجیعات و قصاید در 25000 بیت؛ ''بدایعالجمال'' شامل قصاید، ترکیبات، غزلیات و رباعیات در 4340 بیت و ''رسالهالبادیه'' و ''رساله سبعالمثانی'' که هر دو به نثر نوشته شدهاند<ref>بهزادی اندوهجردی، حسین.''تذکرهشاعران کرمان''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 228، 229.</ref>. خواجو در اشعارش از شیوه استادان و سخنوران کهن بهره میجست. او در اشعار داستانی از [[نظامی گنجوی]]، در قصاید عارفانه از [[سنایی غزنوی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>و در غزل از [[سعدی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>پیروی میکرد. توجه او به صنایع نظیر ایهام و جناس و مراعاتالنظیر و نیز افراط در استعاره و کنایه به غزلهای او صبغه خاصی بخشیده بود<ref>زرین کوب، عبدالحسین. ''سیری در شعر فارسی''، تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 86.</ref>. در میان شاعرانی که غزلهای عاشقانه ـ عارفانه میسرودند، خواجو پس از [[حافظ شیرازی|حافظ]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>از دیگران پیشرفتهتر بود و شعرش گاه به [[حافظ شیرازی|حافظ]] نزدیک میشد. ظاهراً [[حافظ شیرازی|حافظ]] نیز به خواجو بیش از سایرین توجه داشت<ref>شمیسا، سیروس. ''سبک شناسی شعر''، تهران: نشر میترا، چ 1، 1383 ش، ص 231.</ref>. چنان که در [[دیوان]] [[حافظ شیرازی|حافظ]] ابیات بسیاری به تقلید و یا به استقبال از غزلهای خواجو یافت میشود<ref>صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 894.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کمالالدین ابوالعطاء محمود بن علی کرمانی مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در [[کرمان]] از خاندانی بزرگ به دنیا آمد. علوم مقدماتی را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار [[شیراز]] شد و از محضر علمای آن شهر کسب فیض کرد. پس از آن به کازرون رفت و در آنجا به جرگه مریدان شیخ امینالدین محمد بلیانی کازرونی (و 745 ق) پیوست. چندی هم در [[اصفهان]] به سر برد<ref>بهزادی اندوهجردی، حسین. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تذکرهشاعران کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 222.</ref>. آنگاه سفرهای طولانی خود را به حجاز، شام، بیتالمقدس، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق] [[عربی|عرب]] و عجم، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر] و برخی بنادر [[خلیج فارس]] آغاز کرد و سرانجام در بغداد سکنی گزید<ref>صفا، ذبیحالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تاریخ ادبیات در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 889.</ref>. در این شهر مثنوی ناتمام ''همای و همایون'' خود را به اتمام رساند و پس از 12 سال دوری از وطن به ایران بازگشت. به محض ورود به قصد اهدای ''همای و همایون'' به سلطان ابوسعید ایلخانی (حک 717ـ736 ق / ؟م) عازم سلطانیه ـ بخشی میان [[زنجان]] و قزوین کنونی ـ شد، اما وقتی به آنجا رسید که [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] درگذشته و ارپاگون برادر هلاکوخان به جای او نشسته بود. خواجو ناچار قصیدهای در سوگ [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]] و قصیدهای دیگر در تهنیت جلوس ارپاگون سرود و آن شهر را [[ترک]] گفت<ref>غلامرضایی کهن، فاطمه. «زندگی خواجوی کرمانی»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>فصلنامه پژوهشگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ'''''، 1(</ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </ins>(زمستان 1381 ش)، ص 122، 123، 124 (به اختصار).</ref>. بعد از آن روی به کرمان و فارس آورد. در [[شیراز]] شاه شیخ ابواسحاق اینجو (و 758 ق / ؟م) خواجو را مورد نوازش قرار داد و شاعر نیز در مقابل اشعار بسیاری در ستایش او سرود. بعدها در سفری به خراسان، در [[سمنان]] توقف کرد و در آنجا به حلقه مریدان شیخ رکنالدین علاءالدوله سمنانی (د 736ق / ؟م) پیوست و چندین سال در خانقاه او به سر برد. در طی آن مدت به گردآوری اشعار عرفانی علاءالدوله همت گماشت<ref>بهزادی اندوهجردی، حسین. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تذکرهشاعران کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 224، 229.</ref>. سرانجام خواجو در [[شیراز]] درگذشت و در تنگالله اکبر آن شهر به خاک سپرده شد<ref>غلامرضایی کهن، فاطمه.«زندگی خواجوی کرمانی»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>فصلنامه پژوهشگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ'''''، 1(</ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </ins>(زمستان 1381 ش)، ص 154.</ref>. خواجو پادشاهان، امیران و بزرگان بسیاری را مدح گفت که از آن میان میتوان: سلطان ابوسعید شیخ حسن ایلکانی (حک 740ـ757 ق / ؟م)، جلالالدین شاه محمود، شاه ابواسحاق اینجو، امیرمبارزالدین محمد مظفری، ملک قطبالدین پادشاه هرموز، غیاثالدین محمد وزیر سلطان [[ابوسعید ابوالخیر|ابوسعید]]، خواجه شمسالدین محمود صائن و خواجه تاجالدین احمد وزاری و امیر مبارزالدین، را ذکر کرد<ref>صفا، ذبیحالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تاریخ ادبیات در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 891.</ref>. از مهمترین آثار به جای مانده از او «''خمسه خواجو''» است. این خمسه شامل پنج مثنوی است<ref>براون، ادوارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، ترجمه فتحالله مجتبایی، تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ص 260.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>''همای و همایون'' (732 ق / ؟م)، شامل 4407 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>''گل و نوروز'' (742 ق / ؟م) 2500 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>''روضه الانوار'' (743 ق / ؟م) به تقلید از ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مخزن الاسرار|</ins>مخزنالاسرار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' [[نظامی گنجوی]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>''کمال نامه'' (744 ق / ؟م) در حدود 1849 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>''گوهرنامه / گهرنامه'' (746 ق / ؟م)، شامل 1032 بیت<ref>خواجوی کرمانی. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''دیوان اشعار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، به تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران: کتابفروشی بارانی و محمودی، بی تا، ص 74، 75، 76 (به اختصار).</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آثار دیگر خواجو عبارتند از: مثنوی ''سام نامه'' شامل 4200 بیت؛ ''صنایعالکمال'' حاوی قصاید، غزلیات، قطعات، ترکیبات، ترجیعات و قصاید در 25000 بیت؛ ''بدایعالجمال'' شامل قصاید، ترکیبات، غزلیات و رباعیات در 4340 بیت و ''رسالهالبادیه'' و ''رساله سبعالمثانی'' که هر دو به نثر نوشته شدهاند<ref>بهزادی اندوهجردی، حسین. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تذکرهشاعران کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 228، 229.</ref>. خواجو در اشعارش از شیوه استادان و سخنوران کهن بهره میجست. او در اشعار داستانی از [[نظامی گنجوی]]، در قصاید عارفانه از [[سنایی غزنوی]] و در غزل از [[سعدی]] پیروی میکرد. توجه او به صنایع نظیر ایهام و جناس و مراعاتالنظیر و نیز افراط در استعاره و کنایه به غزلهای او صبغه خاصی بخشیده بود<ref>زرین کوب، عبدالحسین. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''سیری در شعر فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 86.</ref>. در میان شاعرانی که غزلهای عاشقانه ـ عارفانه میسرودند، خواجو پس از [[حافظ شیرازی|حافظ]] از دیگران پیشرفتهتر بود و شعرش گاه به [[حافظ شیرازی|حافظ]] نزدیک میشد. ظاهراً [[حافظ شیرازی|حافظ]] نیز به خواجو بیش از سایرین توجه داشت<ref>شمیسا، سیروس. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''سبک شناسی شعر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: نشر میترا، چ 1، 1383 ش، ص 231.</ref>. چنان که در [[دیوان]] [[حافظ شیرازی|حافظ]] ابیات بسیاری به تقلید و یا به استقبال از غزلهای خواجو یافت میشود<ref>صفا، ذبیحالله. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''تاریخ ادبیات در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 894.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سعدی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سعدی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ<references /></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10490&oldid=prev
Karimian در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۷
2025-06-11T20:47:25Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سعدی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سعدی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del><references /></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مآخذ<references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10446&oldid=prev
Karimian در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵
2025-06-11T19:45:55Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:N83161242-72763091.jpg|بندانگشتی|خواجوی کرمانی برگرفته از وبسایت ایرنا قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83161242/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%83%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%AF%D8%A8-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[خواجوی کرمانی]]''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[خواجوی کرمانی]]''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سعدی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سعدی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1ـ بهزادی اندوهجردی، حسین. ''تذکرهشاعران کرمان''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 222.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2ـ صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 889.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3ـ غلامرضایی کهن، فاطمه. «زندگی خواجوی کرمانی»، فصلنامه پژوهشگران فرهنگ، س 1، ش 1 (زمستان 1381 ش)، ص 122، 123، 124 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4ـ بهزادی اندوهجردی، حسین.''تذکرهشاعران کرمان''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 224، 229.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5ـ غلامرضایی کهن، فاطمه.«زندگی خواجوی کرمانی»، فصلنامه پژوهشگران فرهنگ، س 1، ش 1 (زمستان 1381 ش)، ص 154.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6ـ صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 891.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7ـ براون، ادوارد. ''تاریخ ادبیات ایران، از فردوسی تا سعدی''، ترجمه فتحالله مجتبایی، تهران: مروارید، چ 2، 1355 ش، ص 260.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8ـ خواجوی کرمانی. ''دیوان اشعار''، به تصحیح احمد سهیلی خوانساری، تهران: کتابفروشی بارانی و محمودی، بی تا، ص 74، 75، 76 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9ـ بهزادی اندوهجردی، حسین.''تذکرهشاعران کرمان''، تهران: هیرمند، چ 1، 1370 ش، ص 228، 229.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10ـ زرین کوب، عبدالحسین. ''سیری در شعر فارسی''، تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 86.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11 ـ شمیسا، سیروس. ''سبک شناسی شعر''، تهران: نشر میترا، چ 1، 1383 ش، ص 231.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12ـ صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 894.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l43">خط ۴۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10444&oldid=prev
Karimian در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۳
2025-06-11T19:43:08Z
<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10444&oldid=9523">نمایش تغییرات</a>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9523&oldid=prev
Karimian در ۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱
2025-06-04T22:01:58Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''خواجوي كرماني''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''خواجوي كرماني''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كمالالدين ابوالعطاء محمود بن علي كرماني مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در كرمان از خانداني بزرگ به دنيا آمد. علوم مقدماتي را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار شيراز شد و از محضر علماي آن شهر كسب فيض كرد. پس از آن به كازرون رفت و در آنجا به جرگة مريدان شيخ امينالدين محمد بلياني كازروني (و 745 ق) پيوست. چندي هم در اصفهان به سر برد.<sup>1</sup> آنگاه سفرهاي طولاني خود را به حجاز، شام، بيتالمقدس، عراق عرب و عجم، مصر و برخي بنادر خليج فارس آغاز كرد و سرانجام در بغداد سكني گزيد.<sup>2</sup> در اين شهر مثنوي ناتمام ''هماي و همايون'' خود را به اتمام رساند و پس از 12 سال دوري از وطن به ايران بازگشت. به محض ورود به قصد اهداي ''هماي و همايون'' به سلطان ابوسعيد ايلخاني (حك 717ـ736 ق / ؟م) عازم سلطانيه ـ بخشي ميان زنجان و قزوين كنوني ـ شد، اما وقتي به آنجا رسيد كه ابوسعيد درگذشته و ارپاگون برادر هلاكوخان به جاي او نشسته بود. خواجو ناچار قصيدهاي در سوگ ابوسعيد و قصيدهاي ديگر در تهنيت جلوس ارپاگون سرود و آن شهر را ترك گفت.<sup>3</sup> بعد از آن روي به كرمان و فارس آورد. در شيراز شاه شيخ ابواسحاق اينجو (و 758 ق / ؟م) خواجو را مورد نوازش قرار داد و شاعر نيز در مقابل اشعار بسياري در ستايش او سرود. بعدها در سفري به خراسان، در سمنان توقف كرد و در آنجا به حلقة مريدان شيخ ركنالدين علاءالدوله سمناني (د 736ق / ؟م) پيوست و چندين سال در خانقاه او به سر برد. در طي آن مدت به گردآوري اشعار عرفاني علاءالدوله همت گماشت.<sup>4</sup> سرانجام خواجو در شيراز درگذشت و در تنگالله اكبر آن شهر به خاك سپرده شد.<sup>5</sup> خواجو پادشاهان، اميران و بزرگان بسياري را مدح گفت كه از آن ميان ميتوان: سلطان ابوسعيد شيخ حسن ايلكاني (حك 740ـ757 ق / ؟م)، جلالالدين شاه محمود، شاه ابواسحاق اينجو، اميرمبارزالدين محمد مظفري، ملك قطبالدين پادشاه هرموز، غياثالدين محمد وزير سلطان ابوسعيد، خواجه شمسالدين محمود صائن و خواجه تاجالدين احمد وزاري و امير مبارزالدين، را ذكر كرد.<sup>6</sup> از مهمترين آثار به جاي مانده از او «''خمسة خواجو''» است. اين خمسه شامل پنج مثنوي است.<sup>7</sup> 1ـ ''هماي و همايون'' (732 ق / ؟م)، شامل 4407 بيت، 2ـ ''گل و نوروز'' (742 ق / ؟م) 2500 بيت، 3ـ ''روضةالانوار'' (743 ق / ؟م) به تقليد از ''مخزنالاسرار''<sup>*</sup> نظامي گنجوي<sup>*</sup>، 4ـ ''كمال نامه'' (744 ق / ؟م) در حدود 1849 بيت، 5ـ ''گوهرنامه / گهرنامه'' (746 ق / ؟م)، شامل 1032 بيت.<sup>8</sup> آثار ديگر خواجو عبارتند از: مثنوي ''سام نامه'' شامل 4200 بيت؛ ''صنايعالكمال'' حاوي قصايد، غزليات، قطعات، تركيبات، ترجيعات و قصايد در 25000 بيت؛ ''بدايعالجمال'' شامل قصايد، تركيبات، غزليات و رباعيات در 4340 بيت و ''رسالهالباديه'' و ''رسالة سبعالمثاني'' كه هر دو به نثر نوشته شدهاند.<sup>9</sup> خواجو در اشعارش از شيوة استادان و سخنوران كهن بهره ميجست. او در اشعار داستاني از نظامي گنجوي، در قصايد عارفانه از سنايي غزنوي<sup>*</sup> و در غزل از سعدي<sup>*</sup> پيروي ميكرد. توجه او به صنايع نظير ايهام و جناس و مراعاتالنظير و نيز افراط در استعاره و كنايه به غزلهاي او صبغة خاصي بخشيده بود.<sup>10</sup> در ميان شاعراني كه غزلهاي عاشقانه ـ عارفانه ميسرودند، خواجو پس از حافظ<sup>*</sup> از ديگران پيشرفتهتر بود و شعرش گاه به حافظ نزديك ميشد. ظاهراً حافظ نيز به خواجو بيش از سايرين توجه داشت.<sup>11</sup> چنان كه در ديوان حافظ ابيات بسياري به تقليد و يا به استقبال از غزلهاي خواجو يافت ميشود.<sup>12</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كمالالدين ابوالعطاء محمود بن علي كرماني مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در كرمان از خانداني بزرگ به دنيا آمد. علوم مقدماتي را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار شيراز شد و از محضر علماي آن شهر كسب فيض كرد. پس از آن به كازرون رفت و در آنجا به جرگة مريدان شيخ امينالدين محمد بلياني كازروني (و 745 ق) پيوست. چندي هم در اصفهان به سر برد.<sup>1</sup> آنگاه سفرهاي طولاني خود را به حجاز، شام، بيتالمقدس، عراق عرب و عجم، مصر و برخي بنادر خليج فارس آغاز كرد و سرانجام در بغداد سكني گزيد.<sup>2</sup> در اين شهر مثنوي ناتمام ''هماي و همايون'' خود را به اتمام رساند و پس از 12 سال دوري از وطن به ايران بازگشت. به محض ورود به قصد اهداي ''هماي و همايون'' به سلطان ابوسعيد ايلخاني (حك 717ـ736 ق / ؟م) عازم سلطانيه ـ بخشي ميان زنجان و قزوين كنوني ـ شد، اما وقتي به آنجا رسيد كه ابوسعيد درگذشته و ارپاگون برادر هلاكوخان به جاي او نشسته بود. خواجو ناچار قصيدهاي در سوگ ابوسعيد و قصيدهاي ديگر در تهنيت جلوس ارپاگون سرود و آن شهر را ترك گفت.<sup>3</sup> بعد از آن روي به كرمان و فارس آورد. در شيراز شاه شيخ ابواسحاق اينجو (و 758 ق / ؟م) خواجو را مورد نوازش قرار داد و شاعر نيز در مقابل اشعار بسياري در ستايش او سرود. بعدها در سفري به خراسان، در سمنان توقف كرد و در آنجا به حلقة مريدان شيخ ركنالدين علاءالدوله سمناني (د 736ق / ؟م) پيوست و چندين سال در خانقاه او به سر برد. در طي آن مدت به گردآوري اشعار عرفاني علاءالدوله همت گماشت.<sup>4</sup> سرانجام خواجو در شيراز درگذشت و در تنگالله اكبر آن شهر به خاك سپرده شد.<sup>5</sup> خواجو پادشاهان، اميران و بزرگان بسياري را مدح گفت كه از آن ميان ميتوان: سلطان ابوسعيد شيخ حسن ايلكاني (حك 740ـ757 ق / ؟م)، جلالالدين شاه محمود، شاه ابواسحاق اينجو، اميرمبارزالدين محمد مظفري، ملك قطبالدين پادشاه هرموز، غياثالدين محمد وزير سلطان ابوسعيد، خواجه شمسالدين محمود صائن و خواجه تاجالدين احمد وزاري و امير مبارزالدين، را ذكر كرد.<sup>6</sup> از مهمترين آثار به جاي مانده از او «''خمسة خواجو''» است. اين خمسه شامل پنج مثنوي است.<sup>7</sup> 1ـ ''هماي و همايون'' (732 ق / ؟م)، شامل 4407 بيت، 2ـ ''گل و نوروز'' (742 ق / ؟م) 2500 بيت، 3ـ ''روضةالانوار'' (743 ق / ؟م) به تقليد از ''مخزنالاسرار''<sup>*</sup> نظامي گنجوي<sup>*</sup>، 4ـ ''كمال نامه'' (744 ق / ؟م) در حدود 1849 بيت، 5ـ ''گوهرنامه / گهرنامه'' (746 ق / ؟م)، شامل 1032 بيت.<sup>8</sup> آثار ديگر خواجو عبارتند از: مثنوي ''سام نامه'' شامل 4200 بيت؛ ''صنايعالكمال'' حاوي قصايد، غزليات، قطعات، تركيبات، ترجيعات و قصايد در 25000 بيت؛ ''بدايعالجمال'' شامل قصايد، تركيبات، غزليات و رباعيات در 4340 بيت و ''رسالهالباديه'' و ''رسالة سبعالمثاني'' كه هر دو به نثر نوشته شدهاند.<sup>9</sup> خواجو در اشعارش از شيوة استادان و سخنوران كهن بهره ميجست. او در اشعار داستاني از نظامي گنجوي، در قصايد عارفانه از سنايي غزنوي<sup>*</sup> و در غزل از سعدي<sup>*</sup> پيروي ميكرد. توجه او به صنايع نظير ايهام و جناس و مراعاتالنظير و نيز افراط در استعاره و كنايه به غزلهاي او صبغة خاصي بخشيده بود.<sup>10</sup> در ميان شاعراني كه غزلهاي عاشقانه ـ عارفانه ميسرودند، خواجو پس از حافظ<sup>*</sup> از ديگران پيشرفتهتر بود و شعرش گاه به حافظ نزديك ميشد. ظاهراً حافظ نيز به خواجو بيش از سايرين توجه داشت.<sup>11</sup> چنان كه در ديوان حافظ ابيات بسياري به تقليد و يا به استقبال از غزلهاي خواجو يافت ميشود.<sup>12</sup></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:'''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:'''</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله</ins></div></td></tr>
</table>
Karimian
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9454&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''خواجوي كرماني''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر. كمالالدين ابوالعطاء محمود بن علي كرماني مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در كرمان از خانداني بزرگ به دنيا آمد. علوم مقدماتي را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار شيراز شد و از محضر علماي آن ش...» ایجاد کرد
2025-06-04T17:24:28Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''خواجوي كرماني''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر. كمالالدين ابوالعطاء محمود بن علي كرماني مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در كرمان از خانداني بزرگ به دنيا آمد. علوم مقدماتي را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار شيراز شد و از محضر علماي آن ش...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''خواجوي كرماني''' (689 ـ 753 ق / ؟م) عارف، شاعر.<br />
<br />
كمالالدين ابوالعطاء محمود بن علي كرماني مشهور و متخلص به خواجو و ملقب به نَخلبند شعرا در كرمان از خانداني بزرگ به دنيا آمد. علوم مقدماتي را در زادگاهش آموخت. سپس رهسپار شيراز شد و از محضر علماي آن شهر كسب فيض كرد. پس از آن به كازرون رفت و در آنجا به جرگة مريدان شيخ امينالدين محمد بلياني كازروني (و 745 ق) پيوست. چندي هم در اصفهان به سر برد.<sup>1</sup> آنگاه سفرهاي طولاني خود را به حجاز، شام، بيتالمقدس، عراق عرب و عجم، مصر و برخي بنادر خليج فارس آغاز كرد و سرانجام در بغداد سكني گزيد.<sup>2</sup> در اين شهر مثنوي ناتمام ''هماي و همايون'' خود را به اتمام رساند و پس از 12 سال دوري از وطن به ايران بازگشت. به محض ورود به قصد اهداي ''هماي و همايون'' به سلطان ابوسعيد ايلخاني (حك 717ـ736 ق / ؟م) عازم سلطانيه ـ بخشي ميان زنجان و قزوين كنوني ـ شد، اما وقتي به آنجا رسيد كه ابوسعيد درگذشته و ارپاگون برادر هلاكوخان به جاي او نشسته بود. خواجو ناچار قصيدهاي در سوگ ابوسعيد و قصيدهاي ديگر در تهنيت جلوس ارپاگون سرود و آن شهر را ترك گفت.<sup>3</sup> بعد از آن روي به كرمان و فارس آورد. در شيراز شاه شيخ ابواسحاق اينجو (و 758 ق / ؟م) خواجو را مورد نوازش قرار داد و شاعر نيز در مقابل اشعار بسياري در ستايش او سرود. بعدها در سفري به خراسان، در سمنان توقف كرد و در آنجا به حلقة مريدان شيخ ركنالدين علاءالدوله سمناني (د 736ق / ؟م) پيوست و چندين سال در خانقاه او به سر برد. در طي آن مدت به گردآوري اشعار عرفاني علاءالدوله همت گماشت.<sup>4</sup> سرانجام خواجو در شيراز درگذشت و در تنگالله اكبر آن شهر به خاك سپرده شد.<sup>5</sup> خواجو پادشاهان، اميران و بزرگان بسياري را مدح گفت كه از آن ميان ميتوان: سلطان ابوسعيد شيخ حسن ايلكاني (حك 740ـ757 ق / ؟م)، جلالالدين شاه محمود، شاه ابواسحاق اينجو، اميرمبارزالدين محمد مظفري، ملك قطبالدين پادشاه هرموز، غياثالدين محمد وزير سلطان ابوسعيد، خواجه شمسالدين محمود صائن و خواجه تاجالدين احمد وزاري و امير مبارزالدين، را ذكر كرد.<sup>6</sup> از مهمترين آثار به جاي مانده از او «''خمسة خواجو''» است. اين خمسه شامل پنج مثنوي است.<sup>7</sup> 1ـ ''هماي و همايون'' (732 ق / ؟م)، شامل 4407 بيت، 2ـ ''گل و نوروز'' (742 ق / ؟م) 2500 بيت، 3ـ ''روضةالانوار'' (743 ق / ؟م) به تقليد از ''مخزنالاسرار''<sup>*</sup> نظامي گنجوي<sup>*</sup>، 4ـ ''كمال نامه'' (744 ق / ؟م) در حدود 1849 بيت، 5ـ ''گوهرنامه / گهرنامه'' (746 ق / ؟م)، شامل 1032 بيت.<sup>8</sup> آثار ديگر خواجو عبارتند از: مثنوي ''سام نامه'' شامل 4200 بيت؛ ''صنايعالكمال'' حاوي قصايد، غزليات، قطعات، تركيبات، ترجيعات و قصايد در 25000 بيت؛ ''بدايعالجمال'' شامل قصايد، تركيبات، غزليات و رباعيات در 4340 بيت و ''رسالهالباديه'' و ''رسالة سبعالمثاني'' كه هر دو به نثر نوشته شدهاند.<sup>9</sup> خواجو در اشعارش از شيوة استادان و سخنوران كهن بهره ميجست. او در اشعار داستاني از نظامي گنجوي، در قصايد عارفانه از سنايي غزنوي<sup>*</sup> و در غزل از سعدي<sup>*</sup> پيروي ميكرد. توجه او به صنايع نظير ايهام و جناس و مراعاتالنظير و نيز افراط در استعاره و كنايه به غزلهاي او صبغة خاصي بخشيده بود.<sup>10</sup> در ميان شاعراني كه غزلهاي عاشقانه ـ عارفانه ميسرودند، خواجو پس از حافظ<sup>*</sup> از ديگران پيشرفتهتر بود و شعرش گاه به حافظ نزديك ميشد. ظاهراً حافظ نيز به خواجو بيش از سايرين توجه داشت.<sup>11</sup> چنان كه در ديوان حافظ ابيات بسياري به تقليد و يا به استقبال از غزلهاي خواجو يافت ميشود.<sup>12</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1ـ بهزادي اندوهجردي، حسين. ''تذكرةشاعران كرمان''، تهران: هيرمند، چ 1، 1370 ش، ص 222.<br />
<br />
2ـ صفا، ذبيحالله. ''تاريخ ادبيات در ايران''، تهران: دانشگاه تهران، 1355 ش، ج 3، ب 2، ص 889.<br />
<br />
3ـ غلامرضايي كهن، فاطمه. «زندگي خواجوي كرماني»، فصلنامة پژوهشگران فرهنگ، س 1، ش 1 (زمستان 1381 ش)، ص 122، 123، 124 (به اختصار).<br />
<br />
4ـ بهزادي اندوهجردي، حسين. همان، ص 224، 229.<br />
<br />
5ـ غلامرضايي كهن، فاطمه. همان، ص 154.<br />
<br />
6ـ صفا، ذبيحالله. همان، ص 891.<br />
<br />
7ـ براون، ادوارد. ''تاريخ ادبيات ايران، از فردوسي تا سعدي''، ترجمة فتحالله مجتبايي، تهران: مرواريد، چ 2، 1355 ش، ص 260.<br />
<br />
8ـ خواجوي كرماني. ''ديوان اشعار''، به تصحيح احمد سهيلي خوانساري، تهران: كتابفروشي باراني و محمودي، بي تا، ص 74، 75، 76 (به اختصار).<br />
<br />
9ـ بهزادي اندوهجردي، حسين. همان، ص 228، 229.<br />
<br />
10ـ زرين كوب، عبدالحسين. ''سيري در شعر فارسي''، تهران: نوين، چ 1، 1363 ش، ص 86.<br />
<br />
11 ـ شميسا، سيروس. ''سبك شناسي شعر''، تهران: نشر ميترا، چ 1، 1383 ش، ص 231.<br />
<br />
12ـ صفا، ذبيحالله. همان، ص 894.<br />
<br />
و نيز نگ: كنگره جهاني بزرگداشت خواجوي كرماني (1370 كرمان) [مجموعه مقالات]، كرمان، دانشگاه شهيد باهنر كرمان، دانشكده ادبيات و علوم انساني، مركز كرمانشناسي، 1379.<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei