دانشنامه ایرانیکا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Maedeh در ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳

2025-12-09T10:03:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:ایرانیکا.jpg\|بندانگشتی\|دانشنامه ایرانیکا ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://rasekhoon.net/article/show/1397873]]
	دانشنامه ایرانیکا. دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیاسی [[کشور ایران\|ایران]] امروز است، به تاریخ و تمدن [[کشور ایران\|ایران]] در خاورمیانه، قفقاز، آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند می‌پردازد و همه جنبه‌های تاریخ و فرهنگ [[کشور ایران\|ایران]]، از جمله ادبیات و زبان‌های ایرانی را دربر‌می‌گیرد<ref name=":0">تاریخچه ایرانیکا. به‌نقل از: [https://www.iranicaonline.org/pages/history <nowiki>www.iranicaonline.org/pages/history [1 Jan 2018]</nowiki>].</ref>.		دانشنامه ایرانیکا، دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیاسی [[کشور ایران\|ایران]] امروز است، به تاریخ و تمدن [[کشور ایران\|ایران]] در خاورمیانه، قفقاز، آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند می‌پردازد و همه جنبه‌های تاریخ و فرهنگ [[کشور ایران\|ایران]]، از جمله ادبیات و زبان‌های ایرانی را دربر‌می‌گیرد<ref name=":0">'''''تاریخچه ایرانیکا'''''. به‌نقل از: [https://www.iranicaonline.org/pages/history <nowiki>www.iranicaonline.org/pages/history [1 Jan 2018]</nowiki>].</ref>.

	ایرانیکا را پروفسور احسان یارشاطر (1298-1397)، استاد تاریخ، زبان و ادبیات ایرانی مقیم امریکا، بنیان گذاشته است. اهتمام یارشاطر به تدوین چنین دانشنامه‌ای به دهه 1350 شمسی در ایران بازمی‌گردد. حاصل این مرحله از تلاش او انتشار جزوه‌هایی به سبک و سیاق <دانشنامه اسلام> بود. این مجموعه را بنگاه ترجمه و نشر کتاب با عنوان دانشنامه ایران و اسلام منتشر می‌کرد. اما تنها حرف آ و بخشی از حرف الف آن منتشر و بعد از سال 1357 انتشار آن متوقف شد. دانشنامه جهان اسلام که سال‌ها بعد با همان سبک از حرف "ب" آغاز شده است، در واقع ادامه دانشنامه ایران و اسلام است.		ایرانیکا را پروفسور احسان یارشاطر (1298-1397)، استاد تاریخ، زبان و ادبیات ایرانی مقیم امریکا، بنیان گذاشته است. اهتمام یارشاطر به تدوین چنین دانشنامه‌ای به دهه 1350 شمسی در ایران بازمی‌گردد. حاصل این مرحله از تلاش او انتشار جزوه‌هایی به سبک و سیاق <دانشنامه اسلام> بود. این مجموعه را بنگاه ترجمه و نشر کتاب با عنوان دانشنامه ایران و اسلام منتشر می‌کرد. اما تنها حرف آ و بخشی از حرف الف آن منتشر و بعد از سال 1357 انتشار آن متوقف شد. دانشنامه جهان اسلام که سال‌ها بعد با همان سبک از حرف "ب" آغاز شده است، در واقع ادامه دانشنامه ایران و اسلام است.

	یارشاطر پس از سال 1357 پروژه ایرانیکا را در تعقیب برنامه پیشین در بخش ایران‌شناسی [https://www.columbia.edu/ دانشگاه کلُمبیا]، جایی که از سال 1956 در آنجا استاد بود، آغاز کرد. گرچه وی از 1351 در صدد انتشار دانشنامه‌ای برای [[کشور ایران\|ایران]] به زبان انگلیسی بود، نخستین جزء ایرانیکا در 1982 م. به چاپ رسید و تا سال 2012 جلد 15 آن، تا میانه حرف K، منتشر شد ~~(8)~~. یارشاطر می‌گوید هدف این است که انتشار هر مجلد بیش از دو سال طول نکشد (7). وی جلد 45 را جلد پایانی و سال 2020 را سال پایان ایرانیکا می‌دانست (2). نسخه چاپی ایرانیکا را بنیاد دانشنامه ایرانیکا منتشر کرده است ~~(۹)~~. قرار است پس از تکمیل، ایرانیکا به زبان فارسی ترجمه شود (3). با رواج دسترسی آنلاین از راه اینترنت، ایرانیکا از قالب چاپی به دسترسی آنلاین تغییر پیدا کرده است. امروزه مقالات جلدهای منتشر شده و منتشر نشده ایرانیکا در قالب پی دی اف به صورت آنلاین و به رایگان در دسترس همگان است.		یارشاطر پس از سال 1357 پروژه ایرانیکا را در تعقیب برنامه پیشین در بخش ایران‌شناسی [https://www.columbia.edu/ دانشگاه کلُمبیا]، جایی که از سال 1956 در آنجا استاد بود، آغاز کرد. گرچه وی از 1351 در صدد انتشار دانشنامه‌ای برای [[کشور ایران\|ایران]] به زبان انگلیسی بود، نخستین جزء ایرانیکا در 1982 م. به چاپ رسید و تا سال 2012 جلد 15 آن، تا میانه حرف K، منتشر شد<ref>'''''تاریخچه ایرانیکا'''''.به‌نقل از: [https://www.youtube.com/watch?v=dx5oD-lA8bg www.iranicaonline.org/pages/history].</ref>. یارشاطر می‌گوید هدف این است که انتشار هر مجلد بیش از دو سال طول نکشد<ref>یزدان، پیام. (۲۰۱۱). '''''جلد پانزدهم ایرانیکا منتشر می‌شود'''''.به‌نقل از: https://www.youtube.com/watch?v=dx5oD-lA8bg.</ref>. وی جلد 45 را جلد پایانی و سال 2020 را سال پایان ایرانیکا می‌دانست<ref name=":1">پیام، امیر. '''''احسان یارشاطر: وطن من آنجاست که بتوانم برای ایران کار کنم. مصاحبه با احسان یارشاطر (13تیر 1392)'''''. به‌نقل از: [http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online.+%5B1+Jan+2018%5D%D8%9B <nowiki>http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online. [1 Jan 2018]؛</nowiki>].</ref>. نسخه چاپی ایرانیکا را بنیاد دانشنامه ایرانیکا منتشر کرده است<ref name=":0" />. قرار است پس از تکمیل، ایرانیکا به زبان [[فارسی]] ترجمه شود<ref name=":2">'''''دانشنامه ایرانیکا در نیمه راه، تحرک تازه برای تامین هزینه‌ها (5 خرداد89)'''''. به‌نقل از:[http://www.+bbc.+com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika.+shtml?print=1+%5B1+Jan+2018%5D%D8%9B <nowiki>http://www. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print=1 [1 Jan 2018]؛</nowiki>].</ref>. با رواج دسترسی آنلاین از راه اینترنت، ایرانیکا از قالب چاپی به دسترسی آنلاین تغییر پیدا کرده است. امروزه مقالات جلدهای منتشر شده و منتشر نشده ایرانیکا در قالب پی دی اف به صورت آنلاین و به رایگان در دسترس همگان است.
			[[پرونده:احسان یارشاطر.jpg\|بندانگشتی\|احسان یارشاطر بنیان‌گذار دانشنامه ایرانیکا ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-61/236204-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA]]
	مقالات ایرانیکا را سرویراستار، احسان یارشاطر و تیم ویراستاران همکار او، همگی محققان طراز اول در سطح جهان در مطالعات ایرانی، ویرایش کرده‌اند ~~(۹)~~. از جمله آنها احمد اشرف، منوچهر کاشف و محسن آشتیانی هستند. یارشاطر از بیش از هزار پژوهشگر ایرانی و خارجی یاد کرده است که در نوشتن مقالات ایرانیکا مشارکت داشته‌اند (~~1؛4~~). به گفته او قریب به نود درصد نویسندگان مقالات ~~غیر ایرانی~~ هستند (6). احمد کریمی حکاک، از ویراستاران اصلی و نویسندگان ایرانیکا، نهایی شدن هر مقاله ایرانیکا را فرایند تحقیقی طولانی و سختگیرانه توصیف می‌کند. از ابتدای سال ۲۰۱۷ پروفسور اِلتون دانیل به سردبیری این دانشنامه منصوب شده‌ است<ref name=":0" />.		مقالات ایرانیکا را سرویراستار، احسان یارشاطر و تیم ویراستاران همکار او، همگی محققان طراز اول در سطح جهان در مطالعات ایرانی، ویرایش کرده‌اند<ref name=":0" />. از جمله آنها احمد اشرف، منوچهر کاشف و محسن آشتیانی هستند. یارشاطر از بیش از هزار پژوهشگر ایرانی و خارجی یاد کرده است که در نوشتن مقالات ایرانیکا مشارکت داشته‌اند<ref>اخوان، سهراب. '''''چه کسانی ایرانیکا را تدوین می‌کنند؟. مصاحبه با احسان یارشاطر (بارگذاری شده در 2010)'''''. به‌نقل از: [https://www.+youtube.+com/watch+v=uipPq_Y0NqA+.+%5B1+Jan+2018%5D%D8%9B <nowiki>https://www. youtube. com/watch v=uipPq_Y0NqA . [1 Jan 2018]؛</nowiki>].</ref><ref>زرین‌پناه، سپیده. (۱۳۸۷). '''''نشست بیش از سی سال با ایرانیکا در سوئد'''''. گزارشگر. به‌نقل از: [https://www.bbc.com/persian/arts/%E2%80%A6/080509_v-sz-iranika-sweden.shtml <nowiki>www.bbc.com/persian/arts/…/080509_v-sz-iranika-sweden.shtml[1 Jan 2018]</nowiki>]</ref>. به گفته او قریب به نود درصد نویسندگان مقالات غیرایرانی هستند<ref>سرافراز، جلال. (۱۳۸۷). '''''سی و پنج‌سالگی ایرانیکا. گزارشگر'''''. به‌نقل از: [https://www.bbc.com/persian/arts/story/2008/05/080505_a_shr-js.shtml http://www.bbc.com/persian/arts/story/2008/05/080505_a_shr-js.shtml].</ref>. احمد کریمی حکاک، از ویراستاران اصلی و نویسندگان ایرانیکا، نهایی شدن هر مقاله ایرانیکا را فرایند تحقیقی طولانی و سختگیرانه توصیف می‌کند. از ابتدای سال ۲۰۱۷ پروفسور اِلتون دانیل به سردبیری این دانشنامه منصوب شده‌ است<ref name=":0" />.

	ایرانیکا از دهه 1970 از حامیان مالی بزرگی چون بنیاد ملی علوم انسانی کمک دریافت کرده است<ref name=":0" />. این حمایت به صورت مشروط است و تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که بنیاد دانشنامه خود بخشی از هزینه‌ها را تامین کند (5). از دیگر حامیان مالی ایرانیکا شورای انجمن‌های علمی آمریکا، اتحادیه بین‌الملل دانشگاهی بوده‌اند. بنیادها، سازمان‌ها و اشخاص حقیقی که به فرهنگ ایرانی علاقه‌مند هستند نیز از ایرانیکا حمایت کرده‌اند<ref name=":0" />. در کنار این کمک‌ها یارشاطر برای تأمین مخارج ایرانیکا، بارها ناچار به فروش مجموعه‌های قیمتی و اثار نفیس هنری خود شد (2).

	تاکنون پنج مقاله این دانشنامه شامل انقلاب مشروطه، پوشاک در ایران زمین، ادبیات داستانی در ایران، خوشنویسی و تاریخ روابط ایران و آلمان را انتشارات امیرکبیر ترجمه و منتشر کرده است (3).

	'''~~نرگس صراف تهرانی~~'''		ایرانیکا از دهه 1970 از حامیان مالی بزرگی چون بنیاد ملی علوم انسانی کمک دریافت کرده است<ref name=":0" />. این حمایت به صورت مشروط است و تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که بنیاد دانشنامه خود بخشی از هزینه‌ها را تامین کند<ref>زینلی، محمد حامد. (۲۰۰۷). '''''گردهمایی دوستداران ایرانیکا در دبی'''''. گزارشگر.به‌نقل از: [https://www.bbc.com/persian/seventhdays/story/2007/02/070217_me_iranicadubai.shtml www.bbc.com/persian/seventhdays/story/2007/02/070217_me_iranicadubai.shtml].</ref>. از دیگر حامیان مالی ایرانیکا شورای انجمن‌های علمی آمریکا، اتحادیه بین‌الملل دانشگاهی بوده‌اند. بنیادها، سازمان‌ها و اشخاص حقیقی که به فرهنگ ایرانی علاقه‌مند هستند نیز از ایرانیکا حمایت کرده‌اند<ref name=":0" />. در کنار این کمک‌ها یارشاطر برای تأمین مخارج ایرانیکا، بارها ناچار به فروش مجموعه‌های قیمتی و اثار نفیس هنری خود شد<ref name=":1" />.

	~~=== مآخذ: ===~~		تاکنون پنج مقاله این دانشنامه شامل [[انقلاب مشروطه]]، پوشاک در [[کشور ایران\|ایران]] زمین، ادبیات داستانی در ایران، خوشنویسی و تاریخ روابط ایران و آلمان را انتشارات امیرکبیر ترجمه و منتشر کرده است<ref name=":2" />.
	1) اخوان، سهراب. '''''چه کسانی ایرانیکا را تدوین می‌کنند؟. مصاحبه با احسان یارشاطر (بارگذاری شده در 2010)'''''. به‌نقل از: [~~https://www. youtube. com/watch v=uipPq_Y0NqA . [1 Jan 2018]؛ <nowiki>https://www</nowiki><nowiki>. youtube. com/watch v=uipPq_Y0NqA .~~ [~~1 Jan 2018~~]~~؛</nowiki>~~]

	2) پیام، امیر. '''''احسان یارشاطر: وطن من آنجاست که بتوانم برای ایران کار کنم. مصاحبه با احسان یارشاطر (13تیر 1392)'''''. به‌نقل از: [http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online. [1 Jan 2018]؛ <nowiki>http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online</nowiki><nowiki>. [~~1 Jan 2018~~]~~؛</nowiki>~~]

	~~3) '''''دانشنامه ایرانیکا~~ در نیمه راه، تحرک تازه برای تامین هزینه‌ها (5 خرداد89)'''''. به‌نقل از:[http://www. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print=1 [1 Jan 2018]؛ <nowiki>http://www</nowiki><~~nowiki>. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print~~=~~1 [1 Jan 2018]؛</nowiki>]~~

	~~4) زرین‌پناه، سپیده. (۱۳۸۷). '''''نشست بیش از سی سال با ایرانیکا در سوئد'''''. گزارشگر. به‌نقل از~~: ~~[https://www.bbc.com/persian/arts/%E2%80%A6/080509_v-sz-iranika-sweden.shtml <nowiki>www.bbc.com/persian/arts/…~~/~~080509_v-sz-iranika-sweden.shtml[1 Jan 2018]</nowiki~~>]

	~~5) زینلی، محمد حامد~~. (۲۰۰۷). '''''گردهمایی دوستداران ایرانیکا در دبی'''''. گزارشگر.به‌نقل از: [https://www.bbc.com/persian/seventhdays/story/2007/02/070217_me_iranicadubai.shtml www.bbc.com/persian/seventhdays/story/2007/02/070217_me_iranicadubai.shtml]

	6) سرافراز، جلال. (۱۳۸۷). '''''سی و پنج‌سالگی ایرانیکا. گزارشگر'''''. به‌نقل از: [https://www.bbc.com/persian/arts/story/2008/05/080505_a_shr-js.shtml http://www.bbc.com/persian/arts/story/2008/05/080505_a_shr-js.shtml]

	~~8)'''''تاریخچه ایرانیکا'''''.به‌نقل از: [https://www.youtube.com/watch?v=dx5oD-lA8bg www.iranicaonline.org/pages/history]~~

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۳۵:		خط ۱۸:

	== ماخذ ==		== ماخذ ==
			<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایرانیکا(1381). دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].		دانشنامه ایرانیکا(1381). دایره‌المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: [https://www.nlai.ir/publishers انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران].

Maedeh در ‏۹ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۲

2025-12-09T09:52:22Z

نمایش تغییرات

Maedeh در ‏۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹

2025-12-05T15:19:06Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۹
خط ۱:		خط ۱:

	دانشنامه ایرانیکا. دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیاسی ایران امروز است، به تاریخ و تمدن ایران در خاورمیانه، قفقاز، آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند می‌پردازد و همه جنبه‌های تاریخ و فرهنگ ~~ایران،~~ از جمله ادبیات و زبان‌های ایرانی را دربر‌می‌گیرد (9).		دانشنامه ایرانیکا. دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیاسی [[کشور ایران\|ایران]] امروز است، به تاریخ و تمدن ایران در خاورمیانه، قفقاز، آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند می‌پردازد و همه جنبه‌های تاریخ و فرهنگ [[کشور ایران\|ایران]]، از جمله ادبیات و زبان‌های ایرانی را دربر‌می‌گیرد (9).

	ایرانیکا را پروفسور احسان یارشاطر (1298-1397)، استاد تاریخ، زبان و ادبیات ایرانی مقیم امریکا، بنیان گذاشته است. اهتمام یارشاطر به تدوین چنین دانشنامه‌ای به دهه 1350 شمسی در ایران بازمی‌گردد. حاصل این مرحله از تلاش او انتشار جزوه‌هایی به سبک و سیاق <دانشنامه اسلام> بود. این مجموعه را بنگاه ترجمه و نشر کتاب با عنوان دانشنامه ایران و اسلام منتشر می‌کرد. اما تنها حرف آ و بخشی از حرف الف آن منتشر و بعد از سال 1357 انتشار آن متوقف شد. دانشنامه جهان اسلام که سال‌ها بعد با همان سبک از حرف "ب" آغاز شده است، در واقع ادامه دانشنامه ایران و اسلام است.		ایرانیکا را پروفسور احسان یارشاطر (1298-1397)، استاد تاریخ، زبان و ادبیات ایرانی مقیم امریکا، بنیان گذاشته است. اهتمام یارشاطر به تدوین چنین دانشنامه‌ای به دهه 1350 شمسی در ایران بازمی‌گردد. حاصل این مرحله از تلاش او انتشار جزوه‌هایی به سبک و سیاق <دانشنامه اسلام> بود. این مجموعه را بنگاه ترجمه و نشر کتاب با عنوان دانشنامه ایران و اسلام منتشر می‌کرد. اما تنها حرف آ و بخشی از حرف الف آن منتشر و بعد از سال 1357 انتشار آن متوقف شد. دانشنامه جهان اسلام که سال‌ها بعد با همان سبک از حرف "ب" آغاز شده است، در واقع ادامه دانشنامه ایران و اسلام است.
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	=== مآخذ: ===		=== مآخذ: ===
	1) اخوان، سهراب. "چه کسانی ایرانیکا را تدوین می‌کنند؟". مصاحبه با احسان یارشاطر (بارگذاری شده در 2010). به نقل از: <nowiki>https://www</nowiki>. youtube. com/watch?v=uipPq_Y0NqA . [1 Jan 2018]؛ 2) پیام، امیر. "احسان یارشاطر: وطن من آنجاست که بتوانم برای ایران کار کنم". مصاحبه با احسان یارشاطر (13تیر 1392). به نقل از: <nowiki>http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online</nowiki>. [1 Jan 2018]؛ 3) "دانشنامه ایرانیکا در نیمه راه، تحرک تازه برای تامین هزینه‌ها" (5 خرداد89). به نقل از:<nowiki>http://www</nowiki>. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print=1 [1 Jan 2018]؛ 4) زرین پناه، سپیده. گزارشگر. "نشست بیش از سی سال با ایرانیکا در سوئد". (1387). به نقل از: www.bbc.com/persian/arts/.../080509_v-sz-iranika-sweden.shtml [1 Jan 2018]؛ 5) زینلی، محمد حامد. گزارشگر. "گردهمایی دوستداران ایرانیکا در دبی" (2007). به نقل از: www. bbc. com/persian/seventhday/story/2007/02/070217_me_iranicadubai. shtml. [1 Jan 2018].		1) اخوان، سهراب. '''''چه کسانی ایرانیکا را تدوین می‌کنند؟'''''. مصاحبه با احسان یارشاطر (بارگذاری شده در 2010). به نقل از: [https://www. youtube. com/watch v=uipPq_Y0NqA . [1 Jan 2018]؛ <nowiki>https://www</nowiki><nowiki>. youtube. com/watch v=uipPq_Y0NqA . [1 Jan 2018]؛</nowiki>]

			2) پیام، امیر. "احسان یارشاطر: وطن من آنجاست که بتوانم برای ایران کار کنم". مصاحبه با احسان یارشاطر (13تیر 1392). به نقل از: [http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online. [1 Jan 2018]؛ <nowiki>http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online</nowiki><nowiki>. [1 Jan 2018]؛</nowiki>]

			3) "دانشنامه ایرانیکا در نیمه راه، تحرک تازه برای تامین هزینه‌ها" (5 خرداد89). به نقل از:[http://www. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print=1 [1 Jan 2018]؛ <nowiki>http://www</nowiki><nowiki>. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print=1 [1 Jan 2018]؛</nowiki>]

			4) زرین پناه، سپیده. گزارشگر. "نشست بیش از سی سال با ایرانیکا در سوئد". (1387). به نقل از: www.bbc.com/persian/arts/.../080509_v-sz-iranika-sweden.shtml [1 Jan 2018]؛

			5) زینلی، محمد حامد. گزارشگر. "گردهمایی دوستداران ایرانیکا در دبی" (2007). به نقل از: www. bbc. com/persian/seventhday/story/2007/02/070217_me_iranicadubai. shtml. [1 Jan 2018].

	6) سرفراز، جلال . گزارشگر. "سی و پنج سالگی ایرانیکا" (1387). به نقل از:<nowiki>http://www</nowiki>. bbc. com/persian/arts/story/2008/05/080508_shr-js. shtml. [1 Jan 2018]؛ 7) یزدیان ، پیام. گزارشگر. "جلد پانزدهم ایرانیکا منتشر می‌شود" (2011). به نقل از:		6) سرفراز، جلال . گزارشگر. "سی و پنج سالگی ایرانیکا" (1387). به نقل از:<nowiki>http://www</nowiki>. bbc. com/persian/arts/story/2008/05/080508_shr-js. shtml. [1 Jan 2018]؛ 7) یزدیان ، پیام. گزارشگر. "جلد پانزدهم ایرانیکا منتشر می‌شود" (2011). به نقل از:

	8) www. youtube. com/watch?v=0dx6oD-l8bg. [1 Jan 2018]؛ 9) www. iranicaonline. org/pages/history [1 Jan 2018].		8) www. youtube. com/watch?v=0dx6oD-l8bg. [1 Jan 2018]؛

			9) www. iranicaonline. org/pages/history [1 Jan 2018].

	# [1]Encyclopedia Iranica		# [1]Encyclopedia Iranica
خط ۳۵:		خط ۴۵:
	نویسنده مقاله		نویسنده مقاله

	~~'''~~نرگس صراف تهرانی~~'''~~
			== نیز نگاه کنید به ==

			* [[دایره المعارف فارسی مصاحب]]
			* [[فرهنگ های فارسی]]
			* [[فهرستگان نسخه های خطی ایران (فنخا)]]

			== ماخذ ==

			== منبع اصلی ==
			آذربایجان شرقی(1381). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

			== نویسنده مقاله ==
			نرگس صراف تهرانی

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی « دانشنامه ایرانیکا. دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیا...» ایجاد کرد

2025-11-22T15:12:18Z

صفحه‌ای تازه حاوی « دانشنامه ایرانیکا. دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

دانشنامه ایرانیکا. دانشنامه جامع، مفصل، عالمانه، و تخصصی ایران‌شناسی به زبان انگلیسی است. ایرانیکا تمامی جنبه‌های تاریخ، تمدن، صنعت، هنر، فرهنگ، اقتصاد، و سیاست ایرانی را از آغاز تاکنون در برمی‌گیرد. دامنه جغرافیایی آن فراتر از قلمرو سیاسی ایران امروز است، به تاریخ و تمدن ایران در خاورمیانه، قفقاز، آسیای مرکزی و شبه‌قاره هند می‌پردازد و همه جنبه‌های تاریخ و فرهنگ ایران، از جمله ادبیات و زبان‌های ایرانی را دربر‌می‌گیرد (9).

ایرانیکا را پروفسور احسان یارشاطر (1298-1397)، استاد تاریخ، زبان و ادبیات ایرانی مقیم امریکا، بنیان گذاشته است. اهتمام یارشاطر به تدوین چنین دانشنامه‌ای به دهه 1350 شمسی در ایران بازمی‌گردد. حاصل این مرحله از تلاش او انتشار جزوه‌هایی به سبک و سیاق <دانشنامه اسلام> بود. این مجموعه را بنگاه ترجمه و نشر کتاب با عنوان دانشنامه ایران و اسلام منتشر می‌کرد. اما تنها حرف آ و بخشی از حرف الف آن منتشر و بعد از سال 1357 انتشار آن متوقف شد. دانشنامه جهان اسلام که سال‌ها بعد با همان سبک از حرف "ب" آغاز شده است، در واقع ادامه دانشنامه ایران و اسلام است.

یارشاطر پس از سال 1357 پروژه ایرانیکا را در تعقیب برنامه پیشین در بخش ایران‌شناسی دانشگاه کلُمبیا، جایی که از سال 1956 در آنجا استاد بود، آغاز کرد. گرچه وی از 1351 در صدد انتشار دانشنامه‌ای برای ایران به زبان انگلیسی بود، نخستین جزء ایرانیکا در 1982 م. به چاپ رسید و تا سال 2012 جلد 15 آن، تا میانه حرف K، منتشر شد (8). یارشاطر می‌گوید هدف این است که انتشار هر مجلد بیش از دو سال طول نکشد (7). وی جلد 45 را جلد پایانی و سال 2020 را سال پایان ایرانیکا می‌دانست (2). نسخه چاپی ایرانیکا را بنیاد دانشنامه ایرانیکا منتشر کرده است (۹). قرار است پس از تکمیل، ایرانیکا به زبان فارسی ترجمه شود (3). با رواج دسترسی آنلاین از راه اینترنت، ایرانیکا از قالب چاپی به دسترسی آنلاین تغییر پیدا کرده است. امروزه مقالات جلدهای منتشر شده و منتشر نشده ایرانیکا در قالب پی دی اف به صورت آنلاین و به رایگان در دسترس همگان است.

مقالات ایرانیکا را سرویراستار، احسان یارشاطر و تیم ویراستاران همکار او، همگی محققان طراز اول در سطح جهان در مطالعات ایرانی، ویرایش کرده‌اند (۹). از جمله آنها احمد اشرف، منوچهر کاشف و محسن آشتیانی هستند. یارشاطر از بیش از هزار پژوهشگر ایرانی و خارجی یاد کرده است که در نوشتن مقالات ایرانیکا مشارکت داشته‌اند (1؛4). به گفته او قریب به نود درصد نویسندگان مقالات غیر ایرانی هستند (6). احمد کریمی حکاک، از ویراستاران اصلی و نویسندگان ایرانیکا، نهایی شدن هر مقاله ایرانیکا را فرایند تحقیقی طولانی و سختگیرانه توصیف می‌کند. از ابتدای سال ۲۰۱۷ پروفسور اِلتون دانیل به سردبیری این دانشنامه منصوب شده‌ است (9).

ایرانیکا از دهه 1970 از حامیان مالی بزرگی چون بنیاد ملی علوم انسانی کمک دریافت کرده است (۹). این حمایت به صورت مشروط است و تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که بنیاد دانشنامه خود بخشی از هزینه‌ها را تامین کند (5). از دیگر حامیان مالی ایرانیکا شورای انجمن‌های علمی آمریکا، اتحادیه بین‌الملل دانشگاهی بوده‌اند. بنیادها، سازمان‌ها و اشخاص حقیقی که به فرهنگ ایرانی علاقه‌مند هستند نیز از ایرانیکا حمایت کرده‌اند(9). در کنار این کمک‌ها یارشاطر برای تأمین مخارج ایرانیکا، بارها ناچار به فروش مجموعه‌های قیمتی و اثار نفیس هنری خود شد (2).

تاکنون پنج مقاله این دانشنامه شامل انقلاب مشروطه، پوشاک در ایران زمین، ادبیات داستانی در ایران، خوشنویسی و تاریخ روابط ایران و آلمان را انتشارات امیرکبیر ترجمه و منتشر کرده است (3).

'''نرگس صراف تهرانی'''

=== مآخذ: ===
1) اخوان، سهراب. "چه کسانی ایرانیکا را تدوین می‌کنند؟". مصاحبه با احسان یارشاطر (بارگذاری شده در 2010). به نقل از: <nowiki>https://www</nowiki>. youtube. com/watch?v=uipPq_Y0NqA . [1 Jan 2018]؛ 2) پیام، امیر. "احسان یارشاطر: وطن من آنجاست که بتوانم برای ایران کار کنم". مصاحبه با احسان یارشاطر (13تیر 1392). به نقل از: <nowiki>http://www.bbc.com/persian/iran/2013/07/130704_u07_chamedan_ehsan_yarshater_online</nowiki>. [1 Jan 2018]؛ 3) "دانشنامه ایرانیکا در نیمه راه، تحرک تازه برای تامین هزینه‌ها" (5 خرداد89). به نقل از:<nowiki>http://www</nowiki>. bbc. com/persian/iran/2010/05/100526_l13_iranika. shtml?print=1 [1 Jan 2018]؛ 4) زرین پناه، سپیده. گزارشگر. "نشست بیش از سی سال با ایرانیکا در سوئد". (1387). به نقل از: www.bbc.com/persian/arts/.../080509_v-sz-iranika-sweden.shtml [1 Jan 2018]؛ 5) زینلی، محمد حامد. گزارشگر. "گردهمایی دوستداران ایرانیکا در دبی" (2007). به نقل از: www. bbc. com/persian/seventhday/story/2007/02/070217_me_iranicadubai. shtml. [1 Jan 2018].

6) سرفراز، جلال . گزارشگر. "سی و پنج سالگی ایرانیکا" (1387). به نقل از:<nowiki>http://www</nowiki>. bbc. com/persian/arts/story/2008/05/080508_shr-js. shtml. [1 Jan 2018]؛ 7) یزدیان ، پیام. گزارشگر. "جلد پانزدهم ایرانیکا منتشر می‌شود" (2011). به نقل از:

8) www. youtube. com/watch?v=0dx6oD-l8bg. [1 Jan 2018]؛ 9) www. iranicaonline. org/pages/history [1 Jan 2018].

# [1]Encyclopedia Iranica
# [2] Encyclopedia of Islam
# [3]Encyclopedia Iranica Foundation
# [4]Elton Daniel
# [5]National Endowment for the Humanities
# [6]American Council of Learned Societies
# [7]Union Academique Internationale

منبع اصلی

آذربایجان شرقی(1381). دایره المعارف کتابداری و اطلاع رسانی ایران. جلد اول، تهران: انتشارات سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

نویسنده مقاله

'''نرگس صراف تهرانی'''