https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 2026-06-20T04:39:58Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=4891&oldid=prev 2025-04-30T10:22:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درسنامه'''(Textbook)، یا کتاب درسی، رسانه‌ای که مجموعه‌ای از دانش را در ساختاری نظام یافته به طور مختصر و به قصد آموزش ارائه کند. تاریخ کتاب‌های درسی در ایران به زمانی بازمی‌گردد که دبستان و دبیرستان به شیوه امروزی وجود نداشت و عموماً مکتب‌خانه‌ها عهده‌دار آموزش خردسالان بودند. در این دوران، به کودکان مبتدی «عمّ جزو» از ''[[قرآن|قرآن مجید]]'' و پس از آن کتاب‌های کوچک و ساده‌ای چون ''نان و حلوا''، ''سنگتراش''، ''عاق والدین''، ''گرگ و روباه''، ''شنگول و منگول''، ''حسن و حسین''، و تمام یا قسمت عمده‌ای از ''قرآن کریم'' تدریس می‌شد&lt;ref&gt;شهیدی، جعفر. «کتاب‌های درسی قدیم»، '''''نامه کریمان، یادمان شادروان حسین کریمان.''''' ''پژوهشنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی''. شماره مخصوص (زمستان 1373)، ص 171-172.&lt;/ref&gt;. مراتب بعدی به آموزش کتاب‌هایی با جنبه ادبی قوی‌تر و متون ادبی دشوارتر اختصاص داشت که از آن جمله می‌توان ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیاهالقلوب</del>'' و ''عین‌الحیوه''، ''حق‌الیقین''، ''جهانگشای نادری''، ''منشآت'' میرزا مهدی خان استرآبادی، و کتاب‌هایی از این نوع را نام برد. در این دوره‌ها، گاه ''جامع‌المقدمات'' نیز تدریس می‌شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 61.&lt;/ref&gt;. تهیّه درسنامه به معنای اخصّ آن و به صورت رسمی و دولتی به زمان میرزا تقی‌خان امیرکبیر و تأسیس مدرسه دارالفنون در 1266ق / ؟م بازمی‌گردد. در این مدرسه، در همان سال‌های نخست، تعدادی کتاب درسی توسط معلمان ایرانی به فارسی تألیف یا ترجمه شد و در اختیار محصّلان دارالفنون قرار گرفت. همزمان با گشایش این مدرسه، چاپخانه‌ای نیز با نام چاپخانه سنگی دارالفنون به منظور چاپ کتاب‌های درسی دارالفنون تأسیس شده بود&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 65-95.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درسنامه'''(Textbook)، یا کتاب درسی، رسانه‌ای که مجموعه‌ای از دانش را در ساختاری نظام یافته به طور مختصر و به قصد آموزش ارائه کند. تاریخ کتاب‌های درسی در ایران به زمانی بازمی‌گردد که دبستان و دبیرستان به شیوه امروزی وجود نداشت و عموماً مکتب‌خانه‌ها عهده‌دار آموزش خردسالان بودند. در این دوران، به کودکان مبتدی «عمّ جزو» از ''[[قرآن|قرآن مجید]]'' و پس از آن کتاب‌های کوچک و ساده‌ای چون ''نان و حلوا''، ''سنگتراش''، ''عاق والدین''، ''گرگ و روباه''، ''شنگول و منگول''، ''حسن و حسین''، و تمام یا قسمت عمده‌ای از ''قرآن کریم'' تدریس می‌شد&lt;ref&gt;شهیدی، جعفر. «کتاب‌های درسی قدیم»، '''''نامه کریمان، یادمان شادروان حسین کریمان.''''' ''پژوهشنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی''. شماره مخصوص (زمستان 1373)، ص 171-172.&lt;/ref&gt;. مراتب بعدی به آموزش کتاب‌هایی با جنبه ادبی قوی‌تر و متون ادبی دشوارتر اختصاص داشت که از آن جمله می‌توان ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیاه القلوب</ins>'' و ''عین‌الحیوه''، ''حق‌الیقین''، ''جهانگشای نادری''، ''منشآت'' میرزا مهدی خان استرآبادی، و کتاب‌هایی از این نوع را نام برد. در این دوره‌ها، گاه ''جامع‌المقدمات'' نیز تدریس می‌شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 61.&lt;/ref&gt;. تهیّه درسنامه به معنای اخصّ آن و به صورت رسمی و دولتی به زمان میرزا تقی‌خان امیرکبیر و تأسیس مدرسه دارالفنون در 1266ق / ؟م بازمی‌گردد. در این مدرسه، در همان سال‌های نخست، تعدادی کتاب درسی توسط معلمان ایرانی به فارسی تألیف یا ترجمه شد و در اختیار محصّلان دارالفنون قرار گرفت. همزمان با گشایش این مدرسه، چاپخانه‌ای نیز با نام چاپخانه سنگی دارالفنون به منظور چاپ کتاب‌های درسی دارالفنون تأسیس شده بود&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 65-95.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1328ق/ ؟م، با تأسیس وزارت معارف، همه دستگاه‌های تعلیم و تربیت خصوصی و دولتی تحت نظر این وزارتخانه در آمد و، طبق آن، تعلیمات ابتدایی برای کودکان از هفت سالگی اجباری شد. در سال‌های پایان سده 13ش، به همت محمدحسین اقبال، رئیس کتابخانه و [[چاپ و چاپخانه|چاپخانه]] اقبال، چاپ کتب درسی به نحوی که تا آن زمان سابقه نداشت، صورت پذیرفت&lt;ref&gt;«آشنایی با ناشران: مختصری از زندگی شادروان حاج محمد حسین اقبال...»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آشنایی با کتاب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 4 (اسفند 1352)، ص 37.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1328ق/ ؟م، با تأسیس وزارت معارف، همه دستگاه‌های تعلیم و تربیت خصوصی و دولتی تحت نظر این وزارتخانه در آمد و، طبق آن، تعلیمات ابتدایی برای کودکان از هفت سالگی اجباری شد. در سال‌های پایان سده 13ش، به همت محمدحسین اقبال، رئیس کتابخانه و [[چاپ و چاپخانه|چاپخانه]] اقبال، چاپ کتب درسی به نحوی که تا آن زمان سابقه نداشت، صورت پذیرفت&lt;ref&gt;«آشنایی با ناشران: مختصری از زندگی شادروان حاج محمد حسین اقبال...»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آشنایی با کتاب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ش 4 (اسفند 1352)، ص 37.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ارتباطات]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4890:rev-4891:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=4890&oldid=prev 2025-04-30T10:21:35Z

<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=4889&oldid=prev 2025-04-30T10:21:17Z

<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به «[http://old.oerp.ir/ سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی]» تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به «[http://old.oerp.ir/ سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی]» تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]]، در هفتم اسفند 1363ش [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی] که به اختصار [https://samt.ac.ir/fa «سمت»] نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به [https://www.msrt.ir/fa وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق)] تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، '''''فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی'''''. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه [[شورای عالی انقلاب فرهنگی]]، در هفتم اسفند 1363ش [https://samt.ac.ir/fa سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی] که به اختصار [https://samt.ac.ir/fa «سمت»] نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به [https://www.msrt.ir/fa وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق)] تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، '''''فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی'''''. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشرف السادات بزرگی</del>&lt;/ref&gt;.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرگس نشاط</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشرف السادات بزرگی</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ارتباطات]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4888:rev-4889:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=4888&oldid=prev 2025-04-30T10:20:50Z

<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نرگس نشاط</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4887:rev-4888:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=4887&oldid=prev 2025-04-30T10:20:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق مصوبه سال 1317ش هیأت وزیران گروهی از استادان، دانشیاران، و دبیران، کار تهیه و چاپ کتاب‌های دبیرستانی را بر عهده گرفتند&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 74.&lt;/ref&gt;. با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران در سال 1320ش توسط نیروهای متفقین و سقوط [[سلسله پهلوی|پهلوی اول]]، ضرورت انعکاس تحولات جدید توأم با فشار ناشران و کتاب‌فروشان موجب گردید که دولت تألیف و چاپ کتاب‌های درسی را آزاد اعلام کند. اما این امر سبب آشفتگی بازار چاپ و نشر کتاب‌های درسی شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بخارا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 65.&lt;/ref&gt;. تا اینکه در هجدهم اسفند 1341ش، طبق مصوبه هیأت دولت، تألیف و چاپ کتاب‌های درسی بر عهده وزارت فرهنگ، که بعده[https://medu.ir/ ا وزارت آموزش و پرورش] نام گرفت، گذاشته شد و در اجرای ماده 4 آن تصویب‌نامه، «سازمان کتاب‌های درسی ایران» به وجود آمد&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 78.&lt;/ref&gt;. با تصویب قانون تشکیل «سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی» در تیر 1355ش این سازمان با زیر پوشش گرفتن «سازمان کتاب‌های درسی ایران» و «مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی درسی» و نیز «مرکز انتشارات آموزشی» تا زمان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] به کار خود ادامه داد و درسنامه‌هایی را تألیف و به چاپ رساند&lt;ref&gt;سلطانی‌فر، صدیقه [و دیگران]. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376، ص 82 و 86.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق مصوبه سال 1317ش هیأت وزیران گروهی از استادان، دانشیاران، و دبیران، کار تهیه و چاپ کتاب‌های دبیرستانی را بر عهده گرفتند&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 74.&lt;/ref&gt;. با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران در سال 1320ش توسط نیروهای متفقین و سقوط [[سلسله پهلوی|پهلوی اول]]، ضرورت انعکاس تحولات جدید توأم با فشار ناشران و کتاب‌فروشان موجب گردید که دولت تألیف و چاپ کتاب‌های درسی را آزاد اعلام کند. اما این امر سبب آشفتگی بازار چاپ و نشر کتاب‌های درسی شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بخارا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 65.&lt;/ref&gt;. تا اینکه در هجدهم اسفند 1341ش، طبق مصوبه هیأت دولت، تألیف و چاپ کتاب‌های درسی بر عهده وزارت فرهنگ، که بعده[https://medu.ir/ ا وزارت آموزش و پرورش] نام گرفت، گذاشته شد و در اجرای ماده 4 آن تصویب‌نامه، «سازمان کتاب‌های درسی ایران» به وجود آمد&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه تعلیم و تربیت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 78.&lt;/ref&gt;. با تصویب قانون تشکیل «سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی» در تیر 1355ش این سازمان با زیر پوشش گرفتن «سازمان کتاب‌های درسی ایران» و «مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی درسی» و نیز «مرکز انتشارات آموزشی» تا زمان [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] به کار خود ادامه داد و درسنامه‌هایی را تألیف و به چاپ رساند&lt;ref&gt;سلطانی‌فر، صدیقه [و دیگران]. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376، ص 82 و 86.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سازمان </del>پژوهش و برنامه‌ریزی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزشی» </del>تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] در [[ایران]]، ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[http://old.oerp.ir/ سازمان </ins>پژوهش و برنامه‌ریزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزشی]» </ins>تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی، </del>در هفتم اسفند 1363ش سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی که به اختصار «سمت» نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به [https://www.msrt.ir/fa وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق)] تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، '''''فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی'''''. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای عالی انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی]]، </ins>در هفتم اسفند 1363ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://samt.ac.ir/fa </ins>سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>که به اختصار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://samt.ac.ir/fa </ins>«سمت»<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به [https://www.msrt.ir/fa وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق)] تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، '''''فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی'''''. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اشرف السادات بزرگی&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اشرف السادات بزرگی&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ارتباطات]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4886:rev-4887:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=4886&oldid=prev 2025-04-30T10:17:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درسنامه'''(Textbook)، یا کتاب درسی، رسانه‌ای که مجموعه‌ای از دانش را در ساختاری نظام یافته به طور مختصر و به قصد آموزش ارائه کند. تاریخ کتاب‌های درسی در ایران به زمانی بازمی‌گردد که دبستان و دبیرستان به شیوه امروزی وجود نداشت و عموماً مکتب‌خانه‌ها عهده‌دار آموزش خردسالان بودند. در این دوران، به کودکان مبتدی «عمّ جزو» از ''قرآن مجید'' و پس از آن کتاب‌های کوچک و ساده‌ای چون ''نان و حلوا''، ''سنگتراش''، ''عاق والدین''، ''گرگ و روباه''، ''شنگول و منگول''، ''حسن و حسین''، و تمام یا قسمت عمده‌ای از ''قرآن کریم'' تدریس می‌شد&lt;ref&gt;شهیدی، جعفر. «کتاب‌های درسی قدیم»، '''''نامه کریمان، یادمان شادروان حسین کریمان.''''' ''پژوهشنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی''. شماره مخصوص (زمستان 1373)، ص 171-172.&lt;/ref&gt;. مراتب بعدی به آموزش کتاب‌هایی با جنبه ادبی قوی‌تر و متون ادبی دشوارتر اختصاص داشت که از آن جمله می‌توان ''حیاهالقلوب'' و ''عین‌الحیوه''، ''حق‌الیقین''، ''جهانگشای نادری''، ''منشآت'' میرزا مهدی خان استرآبادی، و کتاب‌هایی از این نوع را نام برد. در این دوره‌ها، گاه ''جامع‌المقدمات'' نیز تدریس می‌شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 61.&lt;/ref&gt;. تهیّه درسنامه به معنای اخصّ آن و به صورت رسمی و دولتی به زمان میرزا تقی‌خان امیرکبیر و تأسیس مدرسه دارالفنون در 1266ق / ؟م بازمی‌گردد. در این مدرسه، در همان سال‌های نخست، تعدادی کتاب درسی توسط معلمان ایرانی به فارسی تألیف یا ترجمه شد و در اختیار محصّلان دارالفنون قرار گرفت. همزمان با گشایش این مدرسه، چاپخانه‌ای نیز با نام چاپخانه سنگی دارالفنون به منظور چاپ کتاب‌های درسی دارالفنون تأسیس شده بود&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 65-95.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درسنامه'''(Textbook)، یا کتاب درسی، رسانه‌ای که مجموعه‌ای از دانش را در ساختاری نظام یافته به طور مختصر و به قصد آموزش ارائه کند. تاریخ کتاب‌های درسی در ایران به زمانی بازمی‌گردد که دبستان و دبیرستان به شیوه امروزی وجود نداشت و عموماً مکتب‌خانه‌ها عهده‌دار آموزش خردسالان بودند. در این دوران، به کودکان مبتدی «عمّ جزو» از ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرآن|</ins>قرآن مجید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'' و پس از آن کتاب‌های کوچک و ساده‌ای چون ''نان و حلوا''، ''سنگتراش''، ''عاق والدین''، ''گرگ و روباه''، ''شنگول و منگول''، ''حسن و حسین''، و تمام یا قسمت عمده‌ای از ''قرآن کریم'' تدریس می‌شد&lt;ref&gt;شهیدی، جعفر. «کتاب‌های درسی قدیم»، '''''نامه کریمان، یادمان شادروان حسین کریمان.''''' ''پژوهشنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی''. شماره مخصوص (زمستان 1373)، ص 171-172.&lt;/ref&gt;. مراتب بعدی به آموزش کتاب‌هایی با جنبه ادبی قوی‌تر و متون ادبی دشوارتر اختصاص داشت که از آن جمله می‌توان ''حیاهالقلوب'' و ''عین‌الحیوه''، ''حق‌الیقین''، ''جهانگشای نادری''، ''منشآت'' میرزا مهدی خان استرآبادی، و کتاب‌هایی از این نوع را نام برد. در این دوره‌ها، گاه ''جامع‌المقدمات'' نیز تدریس می‌شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 61.&lt;/ref&gt;. تهیّه درسنامه به معنای اخصّ آن و به صورت رسمی و دولتی به زمان میرزا تقی‌خان امیرکبیر و تأسیس مدرسه دارالفنون در 1266ق / ؟م بازمی‌گردد. در این مدرسه، در همان سال‌های نخست، تعدادی کتاب درسی توسط معلمان ایرانی به فارسی تألیف یا ترجمه شد و در اختیار محصّلان دارالفنون قرار گرفت. همزمان با گشایش این مدرسه، چاپخانه‌ای نیز با نام چاپخانه سنگی دارالفنون به منظور چاپ کتاب‌های درسی دارالفنون تأسیس شده بود&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 65-95.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1328ق/ ؟م، با تأسیس وزارت معارف، همه دستگاه‌های تعلیم و تربیت خصوصی و دولتی تحت نظر این وزارتخانه در آمد و، طبق آن، تعلیمات ابتدایی برای کودکان از هفت سالگی اجباری شد. در سال‌های پایان سده 13ش، به همت محمدحسین اقبال، رئیس کتابخانه و چاپخانه اقبال، چاپ کتب درسی به نحوی که تا آن زمان سابقه نداشت، صورت پذیرفت&lt;ref&gt;«آشنایی با ناشران: مختصری از زندگی شادروان حاج محمد حسین اقبال...»، '''''آشنایی با کتاب'''''. ش 4 (اسفند 1352)، ص 37.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1328ق/ ؟م، با تأسیس وزارت معارف، همه دستگاه‌های تعلیم و تربیت خصوصی و دولتی تحت نظر این وزارتخانه در آمد و، طبق آن، تعلیمات ابتدایی برای کودکان از هفت سالگی اجباری شد. در سال‌های پایان سده 13ش، به همت محمدحسین اقبال، رئیس کتابخانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و [[چاپ </ins>و چاپخانه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|چاپخانه]] </ins>اقبال، چاپ کتب درسی به نحوی که تا آن زمان سابقه نداشت، صورت پذیرفت&lt;ref&gt;«آشنایی با ناشران: مختصری از زندگی شادروان حاج محمد حسین اقبال...»، '''''آشنایی با کتاب'''''. ش 4 (اسفند 1352)، ص 37.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1300ش، یک سال پس از کودتای 1299ش، قانون «شورای عالی فرهنگ» به تصویب رسید. طبق این قانون، مؤلفان و ناشران نیز ملزم شدند که کتاب‌های درسی را طبق برنامه وزارت فرهنگ آن زمان تألیف و منتشر کنند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1300ش، یک سال پس از کودتای 1299ش، قانون «شورای عالی فرهنگ» به تصویب رسید. طبق این قانون، مؤلفان و ناشران نیز ملزم شدند که کتاب‌های درسی را طبق برنامه وزارت فرهنگ آن زمان تألیف و منتشر کنند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق مصوبه سال 1317ش هیأت وزیران گروهی از استادان، دانشیاران، و دبیران، کار تهیه و چاپ کتاب‌های دبیرستانی را بر عهده گرفتند&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 74.&lt;/ref&gt;. با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران در سال 1320ش توسط نیروهای متفقین و سقوط پهلوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اول، </del>ضرورت انعکاس تحولات جدید توأم با فشار ناشران و کتاب‌فروشان موجب گردید که دولت تألیف و چاپ کتاب‌های درسی را آزاد اعلام کند. اما این امر سبب آشفتگی بازار چاپ و نشر کتاب‌های درسی شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 65.&lt;/ref&gt;. تا اینکه در هجدهم اسفند 1341ش، طبق مصوبه هیأت دولت، تألیف و چاپ کتاب‌های درسی بر عهده وزارت فرهنگ، که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعدها </del>وزارت آموزش و پرورش نام گرفت، گذاشته شد و در اجرای ماده 4 آن تصویب‌نامه، «سازمان کتاب‌های درسی ایران» به وجود آمد&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 78.&lt;/ref&gt;. با تصویب قانون تشکیل «سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی» در تیر 1355ش این سازمان با زیر پوشش گرفتن «سازمان کتاب‌های درسی ایران» و «مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی درسی» و نیز «مرکز انتشارات آموزشی» تا زمان انقلاب اسلامی به کار خود ادامه داد و درسنامه‌هایی را تألیف و به چاپ رساند&lt;ref&gt;سلطانی‌فر، صدیقه [و دیگران]. '''''فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران'''''. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376، ص 82 و 86.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق مصوبه سال 1317ش هیأت وزیران گروهی از استادان، دانشیاران، و دبیران، کار تهیه و چاپ کتاب‌های دبیرستانی را بر عهده گرفتند&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 74.&lt;/ref&gt;. با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران در سال 1320ش توسط نیروهای متفقین و سقوط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله </ins>پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|پهلوی اول]]، </ins>ضرورت انعکاس تحولات جدید توأم با فشار ناشران و کتاب‌فروشان موجب گردید که دولت تألیف و چاپ کتاب‌های درسی را آزاد اعلام کند. اما این امر سبب آشفتگی بازار چاپ و نشر کتاب‌های درسی شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 65.&lt;/ref&gt;. تا اینکه در هجدهم اسفند 1341ش، طبق مصوبه هیأت دولت، تألیف و چاپ کتاب‌های درسی بر عهده وزارت فرهنگ، که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعده[https://medu.ir/ ا </ins>وزارت آموزش و پرورش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>نام گرفت، گذاشته شد و در اجرای ماده 4 آن تصویب‌نامه، «سازمان کتاب‌های درسی ایران» به وجود آمد&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 78.&lt;/ref&gt;. با تصویب قانون تشکیل «سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی» در تیر 1355ش این سازمان با زیر پوشش گرفتن «سازمان کتاب‌های درسی ایران» و «مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی درسی» و نیز «مرکز انتشارات آموزشی» تا زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به کار خود ادامه داد و درسنامه‌هایی را تألیف و به چاپ رساند&lt;ref&gt;سلطانی‌فر، صدیقه [و دیگران]. '''''فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران'''''. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376، ص 82 و 86.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از انقلاب اسلامی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف انقلاب به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی» تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران|انقلاب اسلامی]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی» تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در هفتم اسفند 1363ش سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی که به اختصار «سمت» نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق) تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، '''''فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی'''''. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در هفتم اسفند 1363ش سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی که به اختصار «سمت» نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.msrt.ir/fa </ins>وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، '''''فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی'''''. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اشرف السادات بزرگی&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اشرف السادات بزرگی&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3054:rev-4886:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=3054&oldid=prev 2025-04-13T17:26:40Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درسنامه'''(Textbook)، یا کتاب درسی، رسانه‌ای که مجموعه‌ای از دانش را در ساختاری نظام یافته به طور مختصر و به قصد آموزش ارائه کند. تاریخ کتاب‌های درسی در ایران به زمانی بازمی‌گردد که دبستان و دبیرستان به شیوه امروزی وجود نداشت و عموماً مکتب‌خانه‌ها عهده‌دار آموزش خردسالان بودند. در این دوران، به کودکان مبتدی «عمّ جزو» از ''قرآن مجید'' و پس از آن کتاب‌های کوچک و ساده‌ای چون ''نان و حلوا''، ''سنگتراش''، ''عاق والدین''، ''گرگ و روباه''، ''شنگول و منگول''، ''حسن و حسین''، و تمام یا قسمت عمده‌ای از ''قرآن کریم'' تدریس می‌شد&lt;ref&gt;شهیدی، جعفر. «کتاب‌های درسی قدیم»، '''''نامه کریمان، یادمان شادروان حسین کریمان.''''' ''پژوهشنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی''. شماره مخصوص (زمستان 1373)، ص 171-172.&lt;/ref&gt;. مراتب بعدی به آموزش کتاب‌هایی با جنبه ادبی قوی‌تر و متون ادبی دشوارتر اختصاص داشت که از آن جمله می‌توان ''حیاهالقلوب'' و ''عین‌الحیوه''، ''حق‌الیقین''، ''جهانگشای نادری''، ''منشآت'' میرزا مهدی خان استرآبادی، و کتاب‌هایی از این نوع را نام برد. در این دوره‌ها، گاه ''جامع‌المقدمات'' نیز تدریس می‌شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 61.&lt;/ref&gt;. تهیّه درسنامه به معنای اخصّ آن و به صورت رسمی و دولتی به زمان میرزا تقی‌خان امیرکبیر و تأسیس مدرسه دارالفنون در 1266ق / ؟م بازمی‌گردد. در این مدرسه، در همان سال‌های نخست، تعدادی کتاب درسی توسط معلمان ایرانی به فارسی تألیف یا ترجمه شد و در اختیار محصّلان دارالفنون قرار گرفت. همزمان با گشایش این مدرسه، چاپخانه‌ای نیز با نام چاپخانه سنگی دارالفنون به منظور چاپ کتاب‌های درسی دارالفنون تأسیس شده بود&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 65-95.&lt;/ref&gt;. در سال 1328ق/ ؟م، با تأسیس وزارت معارف، همه دستگاه‌های تعلیم و تربیت خصوصی و دولتی تحت نظر این وزارتخانه در آمد و، طبق آن، تعلیمات ابتدایی برای کودکان از هفت سالگی اجباری شد. در سال‌های پایان سده 13ش، به همت محمدحسین اقبال، رئیس کتابخانه و چاپخانه اقبال، چاپ کتب درسی به نحوی که تا آن زمان سابقه نداشت، صورت پذیرفت&lt;ref&gt;«آشنایی با ناشران: مختصری از زندگی شادروان حاج محمد حسین اقبال...»، '''''آشنایی با کتاب'''''. ش 4 (اسفند 1352)، ص 37.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''درسنامه'''(Textbook)، یا کتاب درسی، رسانه‌ای که مجموعه‌ای از دانش را در ساختاری نظام یافته به طور مختصر و به قصد آموزش ارائه کند. تاریخ کتاب‌های درسی در ایران به زمانی بازمی‌گردد که دبستان و دبیرستان به شیوه امروزی وجود نداشت و عموماً مکتب‌خانه‌ها عهده‌دار آموزش خردسالان بودند. در این دوران، به کودکان مبتدی «عمّ جزو» از ''قرآن مجید'' و پس از آن کتاب‌های کوچک و ساده‌ای چون ''نان و حلوا''، ''سنگتراش''، ''عاق والدین''، ''گرگ و روباه''، ''شنگول و منگول''، ''حسن و حسین''، و تمام یا قسمت عمده‌ای از ''قرآن کریم'' تدریس می‌شد&lt;ref&gt;شهیدی، جعفر. «کتاب‌های درسی قدیم»، '''''نامه کریمان، یادمان شادروان حسین کریمان.''''' ''پژوهشنامه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی''. شماره مخصوص (زمستان 1373)، ص 171-172.&lt;/ref&gt;. مراتب بعدی به آموزش کتاب‌هایی با جنبه ادبی قوی‌تر و متون ادبی دشوارتر اختصاص داشت که از آن جمله می‌توان ''حیاهالقلوب'' و ''عین‌الحیوه''، ''حق‌الیقین''، ''جهانگشای نادری''، ''منشآت'' میرزا مهدی خان استرآبادی، و کتاب‌هایی از این نوع را نام برد. در این دوره‌ها، گاه ''جامع‌المقدمات'' نیز تدریس می‌شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 61.&lt;/ref&gt;. تهیّه درسنامه به معنای اخصّ آن و به صورت رسمی و دولتی به زمان میرزا تقی‌خان امیرکبیر و تأسیس مدرسه دارالفنون در 1266ق / ؟م بازمی‌گردد. در این مدرسه، در همان سال‌های نخست، تعدادی کتاب درسی توسط معلمان ایرانی به فارسی تألیف یا ترجمه شد و در اختیار محصّلان دارالفنون قرار گرفت. همزمان با گشایش این مدرسه، چاپخانه‌ای نیز با نام چاپخانه سنگی دارالفنون به منظور چاپ کتاب‌های درسی دارالفنون تأسیس شده بود&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 65-95.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1328ق/ ؟م، با تأسیس وزارت معارف، همه دستگاه‌های تعلیم و تربیت خصوصی و دولتی تحت نظر این وزارتخانه در آمد و، طبق آن، تعلیمات ابتدایی برای کودکان از هفت سالگی اجباری شد. در سال‌های پایان سده 13ش، به همت محمدحسین اقبال، رئیس کتابخانه و چاپخانه اقبال، چاپ کتب درسی به نحوی که تا آن زمان سابقه نداشت، صورت پذیرفت&lt;ref&gt;«آشنایی با ناشران: مختصری از زندگی شادروان حاج محمد حسین اقبال...»، '''''آشنایی با کتاب'''''. ش 4 (اسفند 1352)، ص 37.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1300ش، یک سال پس از کودتای 1299ش، قانون «شورای عالی فرهنگ» به تصویب رسید. طبق این قانون، مؤلفان و ناشران نیز ملزم شدند که کتاب‌های درسی را طبق برنامه وزارت فرهنگ آن زمان تألیف و منتشر کنند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1300ش، یک سال پس از کودتای 1299ش، قانون «شورای عالی فرهنگ» به تصویب رسید. طبق این قانون، مؤلفان و ناشران نیز ملزم شدند که کتاب‌های درسی را طبق برنامه وزارت فرهنگ آن زمان تألیف و منتشر کنند.  </div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3053:rev-3054:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=3053&oldid=prev 2025-04-13T17:26:16Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کتاب]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص از ''دایرهالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)''  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرگس نشاط</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرگس نشاط</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از دایره المعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)  </ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2621:rev-3053:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=2621&oldid=prev 2025-01-30T15:05:04Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1300ش، یک سال پس از کودتای 1299ش، قانون «شورای عالی فرهنگ» به تصویب رسید. طبق این قانون، مؤلفان و ناشران نیز ملزم شدند که کتاب‌های درسی را طبق برنامه وزارت فرهنگ آن زمان تألیف و منتشر کنند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در سال 1300ش، یک سال پس از کودتای 1299ش، قانون «شورای عالی فرهنگ» به تصویب رسید. طبق این قانون، مؤلفان و ناشران نیز ملزم شدند که کتاب‌های درسی را طبق برنامه وزارت فرهنگ آن زمان تألیف و منتشر کنند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق مصوبه سال 1317ش هیأت وزیران گروهی از استادان، دانشیاران، و دبیران، کار تهیه و چاپ کتاب‌های دبیرستانی را بر عهده گرفتند&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 74.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; </del>با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران در سال 1320ش توسط نیروهای متفقین و سقوط پهلوی اول، ضرورت انعکاس تحولات جدید توأم با فشار ناشران و کتاب‌فروشان موجب گردید که دولت تألیف و چاپ کتاب‌های درسی را آزاد اعلام کند. اما این امر سبب آشفتگی بازار چاپ و نشر کتاب‌های درسی شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 65.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; </del>تا اینکه در هجدهم اسفند 1341ش، طبق مصوبه هیأت دولت، تألیف و چاپ کتاب‌های درسی بر عهده وزارت فرهنگ، که بعدها وزارت آموزش و پرورش نام گرفت، گذاشته شد و در اجرای ماده 4 آن تصویب‌نامه، «سازمان کتاب‌های درسی ایران» به وجود آمد&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 78.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; </del>با تصویب قانون تشکیل «سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی» در تیر 1355ش این سازمان با زیر پوشش گرفتن «سازمان کتاب‌های درسی ایران» و «مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی درسی» و نیز «مرکز انتشارات آموزشی» تا زمان انقلاب اسلامی به کار خود ادامه داد و درسنامه‌هایی را تألیف و به چاپ رساند&lt;ref&gt;سلطانی‌فر، صدیقه [و دیگران]. '''''فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران'''''. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376، ص 82 و 86.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طبق مصوبه سال 1317ش هیأت وزیران گروهی از استادان، دانشیاران، و دبیران، کار تهیه و چاپ کتاب‌های دبیرستانی را بر عهده گرفتند&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 74.&lt;/ref&gt;. با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران در سال 1320ش توسط نیروهای متفقین و سقوط پهلوی اول، ضرورت انعکاس تحولات جدید توأم با فشار ناشران و کتاب‌فروشان موجب گردید که دولت تألیف و چاپ کتاب‌های درسی را آزاد اعلام کند. اما این امر سبب آشفتگی بازار چاپ و نشر کتاب‌های درسی شد&lt;ref&gt;امین ریاحی، محمد. «ماجرای کتاب‌های درسی: ورقی از تاریخ فرهنگ ایران»، '''''بخارا'''''. س اول، ش 2 (مهر و آبان 1377)، ص 65.&lt;/ref&gt;. تا اینکه در هجدهم اسفند 1341ش، طبق مصوبه هیأت دولت، تألیف و چاپ کتاب‌های درسی بر عهده وزارت فرهنگ، که بعدها وزارت آموزش و پرورش نام گرفت، گذاشته شد و در اجرای ماده 4 آن تصویب‌نامه، «سازمان کتاب‌های درسی ایران» به وجود آمد&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 78.&lt;/ref&gt;. با تصویب قانون تشکیل «سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی» در تیر 1355ش این سازمان با زیر پوشش گرفتن «سازمان کتاب‌های درسی ایران» و «مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی درسی» و نیز «مرکز انتشارات آموزشی» تا زمان انقلاب اسلامی به کار خود ادامه داد و درسنامه‌هایی را تألیف و به چاپ رساند&lt;ref&gt;سلطانی‌فر، صدیقه [و دیگران]. '''''فهرست کتب درسی چاپ سنگی موجود در کتابخانه ملّی جمهوری اسلامی ایران'''''. تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، 1376، ص 82 و 86.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از انقلاب اسلامی در ایران، ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف انقلاب به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;&lt;sup&gt;9&lt;/sup</del>&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی» تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از انقلاب اسلامی در ایران، ضرورت ایجاد تغییر در محتوای کتاب‌های درسی، به ویژه در زمینه‌های علوم انسانی، اجتماعی، و تاریخی به سبب ماهیت اهداف انقلاب به شدت احساس شد،&lt;ref&gt;مجیدی، موسی. «تاریخچه مختصر کتاب‌های درسی و سیر تطوّر آن در ایران (از دارالفنون تا به امروز)»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 4 (زمستان 1364)، ص 88.&lt;/ref&gt; و در نتیجه، سازمان پژوهش و نوسازی آموزشی به سبب تغییراتی که در اهداف و وظایف آن داده شد، به «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی» تغییر نام یافت&lt;ref&gt;صفوی، امان‌الله. «سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی»، '''''فصلنامه تعلیم و تربیت'''''. س اول، ش 1 (بهار 1364)، ص 105-106.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در هفتم اسفند 1363ش سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی که به اختصار «سمت» نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق) تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر آن، به لحاظ ماهیت فرهنگی و آئینی انقلاب اسلامی تهیه و تدوین منابع درسی دانشگاه‌های کشور ضروری تشخیص داده شد. به همین سبب و بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، در هفتم اسفند 1363ش سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی که به اختصار «سمت» نام گرفت، به صورت سازمانی وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی (سابق) تأسیس شد و فعالیت‌های رسمی خود را از سال 1364ش آغاز کرد. سازمان سمت، علاوه بر تأمین کتاب‌های دانشگاهی در رشته‌های تخصصی علوم انسانی، تأمین کتاب‌های دروس عمومی و زبان‌های خارجی دانشگاه‌ها را نیز بر عهده دارد&lt;ref&gt;آرمند، محمد. «آشنایی با ساختار و عملکرد سازمان مطالعه و تدوین کتب دانشگاهی در علوم انسانی و اسلامی (سمت)»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. س اول، ش 3 (پاییز 1372)، ص 126-135.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اشرف السادات بزرگی&lt;/ref&gt;.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اشرف السادات بزرگی&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از &#039;&#039;دایرهالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص از &#039;&#039;دایرهالمعارف کتابداری و اطلاع‌رسانی (داکا)&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2620:rev-2621:php=table --> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=2620&oldid=prev 2025-01-30T15:03:23Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&amp;diff=2620&amp;oldid=610">نمایش تغییرات</a>

Nazli