https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7دریاچه ها - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-06T19:14:09Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=8127&oldid=prevMaedeh: /* مآخذ */2025-05-11T17:15:36Z<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:دریاچه زریوار.jpg|بندانگشتی|دریاچه زریوار مریوان ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:دریاچه زریوار.jpg|بندانگشتی|دریاچه زریوار مریوان ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچهها، سطح وسیعی از سرزمین [[کشور ایران|ایران]] را در گذشتههای دور آب فرا گرفته بوده است. برخی از دریاچههای کنونی بازماندههایی از دریای عظیم معروف الارضی هستند که حد و مرز و آثار آن در پژوهشهای جغرافیایی و زمینشناختی آمده است. [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]] از بقایای دریاهای قدیمی است که پس از تحولات زیاد سرانجام در دوران چهارم زمینشناسی به شکل کنونی درآمده است<ref>جداریعیوضی، جمشید. '''''جغرافیای آبها'''''. چ3، تهران: 1376، دانشگاه پیامنور، ص160.</ref>. برخی دریاچههای ایران نیز در دهانه مخروطهای آتشفشانی به وجود آمدهاند که دریاچههای موجود در قلههای [[سبلان]] و سهند از آن جملهاند<ref>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص163.</ref>.برخی نیز نظیر «حوض سلطان» آنگونه که در اخبار عصر ناصری آمده و حتی «ادوارد براون» نیز آن را نقل کرده است، ظاهراً به دست انسان و با انحراف رودخانه قرهچای پدید آمده<ref> '''''سفرهای ناصرالدین شاه به قم'''''. به کوشش فاطمه قاضیها، چ1، تهران: 1381، سازمان اسناد ملی ایران، ص252.</ref>، گرچه این ادعا به لحاظ علمی مورد تأیید نیست<ref>کلینسکی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه دکتر عباس پاشائی، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ص52.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچهها، سطح وسیعی از سرزمین [[کشور ایران|ایران]] را در گذشتههای دور آب فرا گرفته بوده است. برخی از دریاچههای کنونی بازماندههایی از دریای عظیم معروف الارضی هستند که حد و مرز و آثار آن در پژوهشهای جغرافیایی و زمینشناختی آمده است. [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]] از بقایای دریاهای قدیمی است که پس از تحولات زیاد سرانجام در دوران چهارم زمینشناسی به شکل کنونی درآمده است<ref>جداریعیوضی، جمشید. '''''جغرافیای آبها'''''. چ3، تهران: 1376، دانشگاه پیامنور، ص160.</ref>. برخی دریاچههای ایران نیز در دهانه مخروطهای آتشفشانی به وجود آمدهاند که دریاچههای موجود در قلههای [[سبلان]] و سهند از آن جملهاند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جداریعیوضی، جمشید. </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جغرافیای آبها</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. چ3، تهران: 1376، دانشگاه پیامنور</ins>.ص163.</ref>.برخی نیز نظیر «حوض سلطان» آنگونه که در اخبار عصر ناصری آمده و حتی «ادوارد براون» نیز آن را نقل کرده است، ظاهراً به دست انسان و با انحراف رودخانه قرهچای پدید آمده<ref> '''''سفرهای ناصرالدین شاه به قم'''''. به کوشش فاطمه قاضیها، چ1، تهران: 1381، سازمان اسناد ملی ایران، ص252.</ref>، گرچه این ادعا به لحاظ علمی مورد تأیید نیست<ref>کلینسکی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه دکتر عباس پاشائی، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ص52.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هر حال دریاچهها، یکی از چهرههای آبهای سطحی ایران هستند که در گستره جغرافیایی این کشور، از شمال تا جنوب و از غرب تا شرق، با توجه به عوامل پدیدآورنده آنها، به صورت پراکنده به چشم میخورند. وسعت این دریاچهها و نیز خشک شدن آنها در فصلهای گرم سال، بستگی به میزان بارندگی و حجم آبی دارد که از طریق رودخانهها به درون آنها سرازیر میشود. بیشتر دریاچههای داخلی [[کشور ایران|ایران]] شور هستند و در بعضی از فصلهای سال کاملاً خشک شده و به شکل کویری پر از نمک در میآیند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص319-312.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به هر حال دریاچهها، یکی از چهرههای آبهای سطحی ایران هستند که در گستره جغرافیایی این کشور، از شمال تا جنوب و از غرب تا شرق، با توجه به عوامل پدیدآورنده آنها، به صورت پراکنده به چشم میخورند. وسعت این دریاچهها و نیز خشک شدن آنها در فصلهای گرم سال، بستگی به میزان بارندگی و حجم آبی دارد که از طریق رودخانهها به درون آنها سرازیر میشود. بیشتر دریاچههای داخلی [[کشور ایران|ایران]] شور هستند و در بعضی از فصلهای سال کاملاً خشک شده و به شکل کویری پر از نمک در میآیند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلینسکی، دانیل. </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کویرهای ایران</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ترجمه دکتر عباس پاشائی، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح</ins>. ص319-312.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچههای داخلی به لحاظ وسعت نیز متفاوتند. برخی نظیر [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]]، وسیع و محل تردد کشتیهای مسافری و بارکش و بعضی دیگر نیز همچون دریای «اِوان» دارالموت قزوین آنقدر کوچکند که در نقشههای جغرافیایی به چشم نمیآیند و یا در حد یک آبگیر شناخته میشوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچههای داخلی به لحاظ وسعت نیز متفاوتند. برخی نظیر [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]]، وسیع و محل تردد کشتیهای مسافری و بارکش و بعضی دیگر نیز همچون دریای «اِوان» دارالموت قزوین آنقدر کوچکند که در نقشههای جغرافیایی به چشم نمیآیند و یا در حد یک آبگیر شناخته میشوند.</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7886&oldid=prevSamei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۹2025-05-10T14:39:27Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7886&oldid=7231">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7231&oldid=prevMaedeh: /* نویسنده مقاله */2025-05-08T17:24:59Z<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l65">خط ۶۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7230&oldid=prevMaedeh در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۴2025-05-08T17:24:33Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچههای داخلی به لحاظ وسعت نیز متفاوتند. برخی نظیر [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]]، وسیع و محل تردد کشتیهای مسافری و بارکش و بعضی دیگر نیز همچون دریای «اِوان» دارالموت قزوین آنقدر کوچکند که در نقشههای جغرافیایی به چشم نمیآیند و یا در حد یک آبگیر شناخته میشوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچههای داخلی به لحاظ وسعت نیز متفاوتند. برخی نظیر [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]]، وسیع و محل تردد کشتیهای مسافری و بارکش و بعضی دیگر نیز همچون دریای «اِوان» دارالموت قزوین آنقدر کوچکند که در نقشههای جغرافیایی به چشم نمیآیند و یا در حد یک آبگیر شناخته میشوند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دریاچه خزر|دریاچه]] (دریا) خزر*، بزرگترین دریاچه جهان، دارای 371000 کمـ وسعت و 657 کمـ ساحل از بندر حسنقلی در شرق تا بندر آستارا در غرب و در کنار استانهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلان، مازندران </del>گلستان قرار دارد و عمیقترین قسمتهای آن (بیش از 800 متر) در نزدیکی سواحل [[کشور ایران|ایران]] واقع شده است. این دریاچه گرچه از نوع داخلی نیست، امّا بخش عمدهای از آن، همچون دریای عمان و [[خلیج فارس]] در جنوب، متعلق به [[کشور ایران|ایران]] است [← خزر (دریاچه)].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دریاچه خزر|دریاچه]] (دریا) خزر*، بزرگترین دریاچه جهان، دارای 371000 کمـ وسعت و 657 کمـ ساحل از بندر حسنقلی در شرق تا بندر آستارا در غرب و در کنار استانهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان گیلان|گیلان]]، [[استان مازندران|مازندران]] [[استان </ins>گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|گلستان]] </ins>قرار دارد و عمیقترین قسمتهای آن (بیش از 800 متر) در نزدیکی سواحل [[کشور ایران|ایران]] واقع شده است. این دریاچه گرچه از نوع داخلی نیست، امّا بخش عمدهای از آن، همچون دریای عمان و [[خلیج فارس]] در جنوب، متعلق به [[کشور ایران|ایران]] است [← خزر (دریاچه)].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ارومیه.jpg|بندانگشتی|[[دریاچه ارومیه]] ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:ارومیه.jpg|بندانگشتی|[[دریاچه ارومیه]] ، برگرفته از سایت سفر مارکت، قابل بازیابی از<nowiki/>https://safarmarket.com/]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دریاچه ارومیه|اورمیه]]، بزرگترین دریاچه داخلی شور و دائمی [[کشور ایران|ایران]] است که با وسعتی برابر 4868 کم در شمال غربی کشور و بین دو استان [[آذربایجان غربی]] و شرقی قرار دارد [← [[دریاچه ارومیه|اورمیه]] (دریاچه)].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[دریاچه ارومیه|اورمیه]]، بزرگترین دریاچه داخلی شور و دائمی [[کشور ایران|ایران]] است که با وسعتی برابر 4868 کم در شمال غربی کشور و بین دو استان [[آذربایجان غربی]] و شرقی قرار دارد [← [[دریاچه ارومیه|اورمیه]] (دریاچه)].</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l65">خط ۶۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جغرافیا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جغرافیا]]</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7229&oldid=prevMaedeh در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۳2025-05-08T17:23:17Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7229&oldid=7225">نمایش تغییرات</a>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7225&oldid=prevMaedeh در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۱2025-05-08T17:01:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>دریاچهها،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>سطح وسیعی از سرزمین ایران را در گذشتههای دور آب فرا گرفته بوده است. برخی از دریاچههای کنونی بازماندههایی از دریای عظیم معروف الارضی هستند که حد و مرز و آثار آن در پژوهشهای جغرافیایی و زمینشناختی آمده است. [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]] از بقایای دریاهای قدیمی است که پس از تحولات زیاد سرانجام در دوران چهارم زمینشناسی به شکل کنونی درآمده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> برخی دریاچههای ایران نیز در دهانه مخروطهای آتشفشانی به وجود آمدهاند که دریاچههای موجود در قلههای سبلان و سهند از آن جملهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> برخی نیز نظیر «حوض سلطان» آنگونه که در اخبار عصر ناصری آمده و حتی «ادوارد براون» نیز آن را نقل کرده است، ظاهراً به دست انسان و با انحراف رودخانه قرهچای پدید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمده،</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> گرچه این ادعا به لحاظ علمی مورد تأیید نیست.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>4<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del>به هر حال دریاچهها، یکی از چهرههای آبهای سطحی ایران هستند که در گستره جغرافیایی این کشور، از شمال تا جنوب و از غرب تا شرق، با توجه به عوامل پدیدآورنده آنها، به صورت پراکنده به چشم میخورند. وسعت این دریاچهها و نیز خشک شدن آنها در فصلهای گرم سال، بستگی به میزان بارندگی و حجم آبی دارد که از طریق رودخانهها به درون آنها سرازیر میشود. بیشتر دریاچههای داخلی ایران شور هستند و در بعضی از فصلهای سال کاملاً خشک شده و به شکل کویری پر از نمک در میآیند.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>5<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچهها، سطح وسیعی از سرزمین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور ایران|</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در گذشتههای دور آب فرا گرفته بوده است. برخی از دریاچههای کنونی بازماندههایی از دریای عظیم معروف الارضی هستند که حد و مرز و آثار آن در پژوهشهای جغرافیایی و زمینشناختی آمده است. [[دریاچه ارومیه|دریاچه اورمیه]] از بقایای دریاهای قدیمی است که پس از تحولات زیاد سرانجام در دوران چهارم زمینشناسی به شکل کنونی درآمده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جداریعیوضی، جمشید. '''''جغرافیای آبها'''''. چ3، تهران: 1376، دانشگاه پیامنور، ص160.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>برخی دریاچههای ایران نیز در دهانه مخروطهای آتشفشانی به وجود آمدهاند که دریاچههای موجود در قلههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سهند از آن جملهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''همان'''''. ص163.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>برخی نیز نظیر «حوض سلطان» آنگونه که در اخبار عصر ناصری آمده و حتی «ادوارد براون» نیز آن را نقل کرده است، ظاهراً به دست انسان و با انحراف رودخانه قرهچای پدید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمده</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''''سفرهای ناصرالدین شاه به قم'''''. به کوشش فاطمه قاضیها، چ1، تهران: 1381، سازمان اسناد ملی ایران، ص252.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>گرچه این ادعا به لحاظ علمی مورد تأیید نیست.4 به هر حال دریاچهها، یکی از چهرههای آبهای سطحی ایران هستند که در گستره جغرافیایی این کشور، از شمال تا جنوب و از غرب تا شرق، با توجه به عوامل پدیدآورنده آنها، به صورت پراکنده به چشم میخورند. وسعت این دریاچهها و نیز خشک شدن آنها در فصلهای گرم سال، بستگی به میزان بارندگی و حجم آبی دارد که از طریق رودخانهها به درون آنها سرازیر میشود. بیشتر دریاچههای داخلی ایران شور هستند و در بعضی از فصلهای سال کاملاً خشک شده و به شکل کویری پر از نمک در میآیند.5 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچههای داخلی به لحاظ وسعت نیز متفاوتند. برخی نظیر دریاچه اورمیه، وسیع و محل تردد کشتیهای مسافری و بارکش و بعضی دیگر نیز همچون دریای «اِوان» دارالموت قزوین آنقدر کوچکند که در نقشههای جغرافیایی به چشم نمیآیند و یا در حد یک آبگیر شناخته میشوند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچههای داخلی به لحاظ وسعت نیز متفاوتند. برخی نظیر دریاچه اورمیه، وسیع و محل تردد کشتیهای مسافری و بارکش و بعضی دیگر نیز همچون دریای «اِوان» دارالموت قزوین آنقدر کوچکند که در نقشههای جغرافیایی به چشم نمیآیند و یا در حد یک آبگیر شناخته میشوند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچه (دریا) خزر<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>*<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup></del>، بزرگترین دریاچه جهان، دارای 371000 کمـ وسعت و 657 کمـ ساحل از بندر حسنقلی در شرق تا بندر آستارا در غرب و در کنار استانهای گیلان، مازندران گلستان قرار دارد و عمیقترین قسمتهای آن (بیش از 800 متر) در نزدیکی سواحل ایران واقع شده است. این دریاچه گرچه از نوع داخلی نیست، امّا بخش عمدهای از آن، همچون دریای عمان و خلیج فارس در جنوب، متعلق به ایران است [← خزر (دریاچه)].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچه (دریا) خزر*، بزرگترین دریاچه جهان، دارای 371000 کمـ وسعت و 657 کمـ ساحل از بندر حسنقلی در شرق تا بندر آستارا در غرب و در کنار استانهای گیلان، مازندران گلستان قرار دارد و عمیقترین قسمتهای آن (بیش از 800 متر) در نزدیکی سواحل ایران واقع شده است. این دریاچه گرچه از نوع داخلی نیست، امّا بخش عمدهای از آن، همچون دریای عمان و خلیج فارس در جنوب، متعلق به ایران است [← خزر (دریاچه)].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اورمیه، بزرگترین دریاچه داخلی شور و دائمی ایران است که با وسعتی برابر 4868 کم در شمال غربی کشور و بین دو استان آذربایجان غربی و شرقی قرار دارد [← اورمیه (دریاچه)].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اورمیه، بزرگترین دریاچه داخلی شور و دائمی ایران است که با وسعتی برابر 4868 کم در شمال غربی کشور و بین دو استان آذربایجان غربی و شرقی قرار دارد [← اورمیه (دریاچه)].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>دریاچه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمک'''، </del>دومین دریاچه داخلی ایران است که دارای 1806 کمـ وسعت و بین سه استان سمنان، قم و اصفهان واقع شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است<sup>6</sup> </del>[← نمک (دریاچه)].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دریاچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمک، </ins>دومین دریاچه داخلی ایران است که دارای 1806 کمـ وسعت و بین سه استان سمنان، قم و اصفهان واقع شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است6 </ins>[← نمک (دریاچه)].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سایر دریاچههای داخلی ایران دارای مشخصههای زیر هستند: </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سایر دریاچههای داخلی ایران دارای مشخصههای زیر هستند: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>دریاچه هامون:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>این دریاچه در دشت سیستان (استان سیستان و بلوچستان- شهرستان زابل) واقع شده و وسعت آن از 458 تا 1400 کمـ متغیر است. عمق متوسط آن (در فصلهای پر آب) در شمال و شمال شرقی سیستان به 5 متر میرسد. هامون شامل سه قسمت به نامهای هامون صابری (سیستان)، هامون پوزک و هامون هیرمند است. اهمیت این دریاچه، بیشتر به خاطر امکان پرورش و صید ماهی در آن، شکار پرنده، تأمین علوفه دام از نیزارها و استفاده از نی برای حصیربافی است. مازاد آب دریاچه در زمان پر آبی از طریق آبراه شیله به طرف مرز افغانستان برمیگردد و در پایان در محلی به نام «گودِزره» در شنزارها فرو میرود.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>7<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del>این دریاچه دارای حدوداً 465 متر ارتفاع و آبی شور است و به عنوان دریاچه فصلی شناخته میشود.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>8<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- دریاچه هامون: این دریاچه در دشت سیستان (استان سیستان و بلوچستان- شهرستان زابل) واقع شده و وسعت آن از 458 تا 1400 کمـ متغیر است. عمق متوسط آن (در فصلهای پر آب) در شمال و شمال شرقی سیستان به 5 متر میرسد. هامون شامل سه قسمت به نامهای هامون صابری (سیستان)، هامون پوزک و هامون هیرمند است. اهمیت این دریاچه، بیشتر به خاطر امکان پرورش و صید ماهی در آن، شکار پرنده، تأمین علوفه دام از نیزارها و استفاده از نی برای حصیربافی است. مازاد آب دریاچه در زمان پر آبی از طریق آبراه شیله به طرف مرز افغانستان برمیگردد و در پایان در محلی به نام «گودِزره» در شنزارها فرو میرود.7 این دریاچه دارای حدوداً 465 متر ارتفاع و آبی شور است و به عنوان دریاچه فصلی شناخته میشود.8 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>2- هامون جازموریان:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>این دریاچه فصلی، در غرب بلوچستان قرار دارد و قسمتی از آن نیز در استان کرمان واقع شده است. رودهای هلیل رود و بمپور به این هامون میریزد. میزان شوری آب هاموزن جازموریان برخلاف هامونها و بیشتر دریاچههای داخلی ایران، بسیار کم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛<sup>9</sup> </del>امّا به هر حال در مجموعه دریاچههای شور ایران قرار دارد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>10<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del>هامون جازموریان دارای 345 متر ارتفاع و دارای وسعتی متغیر بین 1097 تا 1735 کمـ است.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>11<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- هامون جازموریان: این دریاچه فصلی، در غرب بلوچستان قرار دارد و قسمتی از آن نیز در استان کرمان واقع شده است. رودهای هلیل رود و بمپور به این هامون میریزد. میزان شوری آب هاموزن جازموریان برخلاف هامونها و بیشتر دریاچههای داخلی ایران، بسیار کم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛9 </ins>امّا به هر حال در مجموعه دریاچههای شور ایران قرار دارد.10 هامون جازموریان دارای 345 متر ارتفاع و دارای وسعتی متغیر بین 1097 تا 1735 کمـ است.11 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>3- دریاچه بختگان،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>با 1550 متر ارتفاع و وسعتی بین 600 تا 750 کمـ، دریاچهای فصلی با آب شور است که در استان فارس و در شرق شیراز (مرکز استان) و بین کوه پیچکان و نیز کوه گنبد و خانه کت با ارتفاع بیش از 2500 متر قرار دارد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>12<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- دریاچه بختگان، با 1550 متر ارتفاع و وسعتی بین 600 تا 750 کمـ، دریاچهای فصلی با آب شور است که در استان فارس و در شرق شیراز (مرکز استان) و بین کوه پیچکان و نیز کوه گنبد و خانه کت با ارتفاع بیش از 2500 متر قرار دارد.12 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>4- دریاچه طشک،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>به وسعت 350 تا 442 کمـ و درازای 45 کمـ و ارتفاع 1558 متر، در شمال دریاچه بختگان و در مواقع پر آبی، از قسمتهای غربی تقریباً متصل به یکدیگر، واقع شده و جادهای کوهستانی آنها را از یکدیگر جدا میکند. این دریاچه نیز فصلی و آب آن شور است.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>13<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- دریاچه طشک، به وسعت 350 تا 442 کمـ و درازای 45 کمـ و ارتفاع 1558 متر، در شمال دریاچه بختگان و در مواقع پر آبی، از قسمتهای غربی تقریباً متصل به یکدیگر، واقع شده و جادهای کوهستانی آنها را از یکدیگر جدا میکند. این دریاچه نیز فصلی و آب آن شور است.13</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>5- دریاچههای شور و دائمی مهارلو،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>به وسعت 125 تا 208 کمـ و ارتفاع 1460 متر در 20 کیلومتری جنوب شرقی شیراز و پریشان یا فامور در غرب استان فارس و در 15 کیلومتری جنوب شرقی کازرون، با وسعت 11 تا 43 کمـ و ارتفاع 820 متر و درازای 15 کم از جمله دریاچههای مهم استان فارس هستند. دریاچه کافتَر به مساحت حدود 45 کمـ، به درازای 13 کمـ و ارتفاع 2350 متر و نیز هامون هَرم در جنوب استان که به هنگام گرما به شکل کویر در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآیند،<sup>14</sup> </del>از دیگر منابع آبهای سطحی استان فارس هستند که در مجموع 4/1% از مساحت استان را تشکیل میدهند. استان فارس بیشترین تعداد دریاچه را در مقایسه با دیگر استانهای کشور داراست و علت آن وجود گسل و شیب طبقاتی زمینهای در این استان است.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup></del>15<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- دریاچههای شور و دائمی مهارلو، به وسعت 125 تا 208 کمـ و ارتفاع 1460 متر در 20 کیلومتری جنوب شرقی شیراز و پریشان یا فامور در غرب استان فارس و در 15 کیلومتری جنوب شرقی کازرون، با وسعت 11 تا 43 کمـ و ارتفاع 820 متر و درازای 15 کم از جمله دریاچههای مهم استان فارس هستند. دریاچه کافتَر به مساحت حدود 45 کمـ، به درازای 13 کمـ و ارتفاع 2350 متر و نیز هامون هَرم در جنوب استان که به هنگام گرما به شکل کویر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآیند،14 </ins>از دیگر منابع آبهای سطحی استان فارس هستند که در مجموع 4/1% از مساحت استان را تشکیل میدهند. استان فارس بیشترین تعداد دریاچه را در مقایسه با دیگر استانهای کشور داراست و علت آن وجود گسل و شیب طبقاتی زمینهای در این استان است.15 </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>6- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>افزون بر دریاچههای فوق تعداد بسیاری دریاچه کوچک نیز در استانهای مختلف وجود دارد که برخی از آنها دائمی و دارای آب شیرین و مورد استفاده ساکنان منطقه برای تفریح و حتی شناست. تعدادی از این نوع دریاچهها عبارتند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از<sup>16</sup></del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6- افزون بر دریاچههای فوق تعداد بسیاری دریاچه کوچک نیز در استانهای مختلف وجود دارد که برخی از آنها دائمی و دارای آب شیرین و مورد استفاده ساکنان منطقه برای تفریح و حتی شناست. تعدادی از این نوع دریاچهها عبارتند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از16</ins>:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ولشت در چالوس (استان مازندران)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- ولشت در چالوس (استان مازندران)</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">خط ۴۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- تمی در مسجدسلیمان (استان خوزستان) </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>- تمی در مسجدسلیمان (استان خوزستان) </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> جداریعیوضی، جمشید. '''''جغرافیای آبها'''''. چ3، تهران: 1376، دانشگاه پیامنور، ص160.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. '''''همان'''''. ص163.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. '''''سفرهای ناصرالدین شاه به قم'''''. به کوشش فاطمه قاضیها، چ1، تهران: 1381، سازمان اسناد ملی ایران، ص252.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. کلینسکی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه دکتر عباس پاشائی، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ص52.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. کلینسکی، دانیل. '''''کویرهای ایران'''''. ترجمه دکتر عباس پاشائی، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ص52.</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7019&oldid=prevSamei در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۰2025-05-08T00:00:34Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=7019&oldid=1009">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87_%D9%87%D8%A7&diff=1009&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''درياچهها،''' سطح وسيعي از سرزمين ايران را در گذشتههاي دور آب فرا گرفته بوده است. برخي از درياچههاي كنوني بازماندههايي از درياي عظيم معروف الارضي هستند كه حد و مرز و آثار آن در پژوهشهاي جغرافيايي و زمينشناختي آمده است. درياچة اورمي...» ایجاد کرد2024-08-14T18:48:45Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''درياچهها،''' سطح وسيعي از سرزمين ايران را در گذشتههاي دور آب فرا گرفته بوده است. برخي از درياچههاي كنوني بازماندههايي از درياي عظيم معروف الارضي هستند كه حد و مرز و آثار آن در پژوهشهاي جغرافيايي و زمينشناختي آمده است. درياچة اورمي...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''درياچهها،''' سطح وسيعي از سرزمين ايران را در گذشتههاي دور آب فرا گرفته بوده است. برخي از درياچههاي كنوني بازماندههايي از درياي عظيم معروف الارضي هستند كه حد و مرز و آثار آن در پژوهشهاي جغرافيايي و زمينشناختي آمده است. درياچة اورميه از بقاياي درياهاي قديمي است كه پس از تحولات زياد سرانجام در دوران چهارم زمينشناسي به شكل كنوني درآمده است.<sup>1</sup> برخي درياچههاي ايران نيز در دهانة مخروطهاي آتشفشاني به وجود آمدهاند كه درياچههاي موجود در قلههاي سبلان و سهند از آن جملهاند.<sup>2</sup> برخي نيز نظير «حوض سلطان» آنگونه كه در اخبار عصر ناصري آمده و حتي «ادوارد براون» نيز آن را نقل كرده است، ظاهراً به دست انسان و با انحراف رودخانة قرهچاي پديد آمده،<sup>3</sup> گرچه اين ادعا به لحاظ علمي مورد تأييد نيست.<sup>4</sup> به هر حال درياچهها، يكي از چهرههاي آبهاي سطحي ايران هستند كه در گسترة جغرافيايي اين كشور، از شمال تا جنوب و از غرب تا شرق، با توجه به عوامل پديدآورندة آنها، به صورت پراكنده به چشم ميخورند. وسعت اين درياچهها و نيز خشك شدن آنها در فصلهاي گرم سال، بستگي به ميزان بارندگي و حجم آبي دارد كه از طريق رودخانهها به درون آنها سرازير ميشود. بيشتر درياچههاي داخلي ايران شور هستند و در بعضي از فصلهاي سال كاملاً خشك شده و به شكل كويري پر از نمك در ميآيند.<sup>5</sup> <br />
<br />
درياچههاي داخلي به لحاظ وسعت نيز متفاوتند. برخي نظير درياچة اورميه، وسيع و محل تردد كشتيهاي مسافري و باركش و بعضي ديگر نيز همچون درياي «اِوان» دارالموت قزوين آنقدر كوچكند كه در نقشههاي جغرافيايي به چشم نميآيند و يا در حد يك آبگير شناخته ميشوند.<br />
<br />
درياچة (دريا) خزر<sup>*</sup>، بزرگترين درياچة جهان، داراي 371000 كمـ وسعت و 657 كمـ ساحل از بندر حسنقلي در شرق تا بندر آستارا در غرب و در كنار استانهاي گيلان، مازندران گلستان قرار دارد و عميقترين قسمتهاي آن (بيش از 800 متر) در نزديكي سواحل ايران واقع شده است. اين درياچه گرچه از نوع داخلي نيست، امّا بخش عمدهاي از آن، همچون درياي عمان و خليج فارس در جنوب، متعلق به ايران است [← خزر (درياچه)].<br />
<br />
اورميه، بزرگترين درياچة داخلي شور و دائمي ايران است كه با وسعتي برابر 4868 كم در شمال غربي كشور و بين دو استان آذربايجان غربي و شرقي قرار دارد [← اورميه (درياچه)].<br />
<br />
'''درياچة نمك'''، دومين درياچة داخلي ايران است كه داراي 1806 كمـ وسعت و بين سه استان سمنان، قم و اصفهان واقع شده است<sup>6</sup> [← نمك (درياچه)].<br />
<br />
ساير درياچههاي داخلي ايران داراي مشخصههاي زير هستند: <br />
<br />
1- '''درياچة هامون:''' اين درياچه در دشت سيستان (استان سيستان و بلوچستان- شهرستان زابل) واقع شده و وسعت آن از 458 تا 1400 كمـ متغير است. عمق متوسط آن (در فصلهاي پر آب) در شمال و شمال شرقي سيستان به 5 متر ميرسد. هامون شامل سه قسمت به نامهاي هامون صابري (سيستان)، هامون پوزك و هامون هيرمند است. اهميت اين درياچه، بيشتر به خاطر امكان پرورش و صيد ماهي در آن، شكار پرنده، تأمين علوفة دام از نيزارها و استفاده از ني براي حصيربافي است. مازاد آب درياچه در زمان پر آبي از طريق آبراه شيله به طرف مرز افغانستان برميگردد و در پايان در محلي به نام «گودِزره» در شنزارها فرو ميرود.<sup>7</sup> اين درياچه داراي حدوداً 465 متر ارتفاع و آبي شور است و به عنوان درياچة فصلي شناخته ميشود.<sup>8</sup> <br />
<br />
'''2- هامون جازموريان:''' اين درياچة فصلي، در غرب بلوچستان قرار دارد و قسمتي از آن نيز در استان كرمان واقع شده است. رودهاي هليل رود و بمپور به اين هامون ميريزد. ميزان شوري آب هاموزن جازموريان برخلاف هامونها و بيشتر درياچههاي داخلي ايران، بسيار كم است؛<sup>9</sup> امّا به هر حال در مجموعة درياچههاي شور ايران قرار دارد.<sup>10</sup> هامون جازموريان داراي 345 متر ارتفاع و داراي وسعتي متغير بين 1097 تا 1735 كمـ است.<sup>11</sup> <br />
<br />
'''3- درياچة بختگان،''' با 1550 متر ارتفاع و وسعتي بين 600 تا 750 كمـ، درياچهاي فصلي با آب شور است كه در استان فارس و در شرق شيراز (مركز استان) و بين كوه پيچكان و نيز كوه گنبد و خانه كت با ارتفاع بيش از 2500 متر قرار دارد.<sup>12</sup> <br />
<br />
'''4- درياچة طشك،''' به وسعت 350 تا 442 كمـ و درازاي 45 كمـ و ارتفاع 1558 متر، در شمال درياچة بختگان و در مواقع پر آبي، از قسمتهاي غربي تقريباً متصل به يكديگر، واقع شده و جادهاي كوهستاني آنها را از يكديگر جدا ميكند. اين درياچه نيز فصلي و آب آن شور است.<sup>13</sup><br />
<br />
'''5- درياچههاي شور و دائمي مهارلو،''' به وسعت 125 تا 208 كمـ و ارتفاع 1460 متر در 20 كيلومتري جنوب شرقي شيراز و پريشان يا فامور در غرب استان فارس و در 15 كيلومتري جنوب شرقي كازرون، با وسعت 11 تا 43 كمـ و ارتفاع 820 متر و درازاي 15 كم از جمله درياچههاي مهم استان فارس هستند. درياچة كافتَر به مساحت حدود 45 كمـ، به درازاي 13 كمـ و ارتفاع 2350 متر و نيز هامون هَرم در جنوب استان كه به هنگام گرما به شكل كوير در ميآيند،<sup>14</sup> از ديگر منابع آبهاي سطحي استان فارس هستند كه در مجموع 4/1% از مساحت استان را تشكيل ميدهند. استان فارس بيشترين تعداد درياچه را در مقايسه با ديگر استانهاي كشور داراست و علت آن وجود گسل و شيب طبقاتي زمينهاي در اين استان است.<sup>15</sup> <br />
<br />
'''6- ''' افزون بر درياچههاي فوق تعداد بسياري درياچة كوچك نيز در استانهاي مختلف وجود دارد كه برخي از آنها دائمي و داراي آب شيرين و مورد استفادة ساكنان منطقه براي تفريح و حتي شناست. تعدادي از اين نوع درياچهها عبارتند از<sup>16</sup>:<br />
<br />
- ولشت در چالوس (استان مازندران)<br />
<br />
- اِوان در قزوين (استان قزوين)، زريوار در مريوان (استان كردستان)، گُهر در درود (استان لرستان)<br />
<br />
- شورا بيل و نئور در اردبيل (استان اردبيل)<br />
<br />
- بَرم (مور زرد زيلايي) در ياسوج (استان كهگيلويه و بويراحمد)<br />
<br />
- بَرم الوان در ليكك (استان كهگيلويه و بويراحمد)<br />
<br />
- كوه گل در سيسخت (استان كهگيلويه و بويراحمد)<br />
<br />
- آلاگل در گنبدكاووس (استان گلستان) <br />
<br />
- تارو هَوير در دماوند (استان تهران)<br />
<br />
- قوريگُل در بستانآباد (استان آذربايجان شرقي)<br />
<br />
- سيرانگُل در نقده (استان آذربايجان غربي)<br />
<br />
- آببوندان در ايذه (استان خوزستان)<br />
<br />
- تمي در مسجدسليمان (استان خوزستان) <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. جداريعيوضي، جمشيد. '''''جغرافياي آبها'''''. چ3، تهران: 1376، دانشگاه پيامنور، ص160.<br />
<br />
2. '''''همان'''''. ص163.<br />
<br />
3. '''''سفرهاي ناصرالدين شاه به قم'''''. به كوشش فاطمه قاضيها، چ1، تهران: 1381، سازمان اسناد ملي ايران، ص252.<br />
<br />
4. كلينسكي، دانيل. '''''كويرهاي ايران'''''. ترجمة دكتر عباس پاشائي، چ1، تهران: 1381، سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح، ص52.<br />
<br />
5. '''''همان'''''. ص319-312.<br />
<br />
6. گيتاشناسي (واحد پژوهش و تأليف). '''''اطلس گيتاشناسي استانهاي ايران'''''. چ1، تهران: 1383، گيتاشناسي، ص18و19.<br />
<br />
7. سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان سيستان و بلوچستان'''''. چ3، تهران: 1381، شركت چاپ و نشر كتابهاي درسي ايران، ص27و28.<br />
<br />
8. سازمان نقشهبرداري كشور. '''''اطلس زمينشناسي (اطلس ملي ايران'''''). نگارش دوم، چ1، تهران: 1382، سازمان نقشهبرداري كشور (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، ص12.<br />
<br />
9. منبع 7. ص28.<br />
<br />
10. منبع 8. ص12.<br />
<br />
11. '''''همان'''''. همانجا و منبع 6، ص19.<br />
<br />
12. '''''همان'''''. همانجا و منبع 6، ص140.<br />
<br />
13. '''''همان'''''. همانجا.<br />
<br />
- جعفري، عباس. '''''شناسنامة جغرافياي طبيعي ايران'''''. چ1، تهران: 1360، گيتاشناسي، ص51.<br />
<br />
14. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج3، '''''دايرةالمعارف جغرافيايي ايران'''''. چ1، تهران: 1379، گيتاشناسي، ص968.<br />
<br />
15. سازمان پژوهش و برنامهريزي آموزشي. '''''جغرافياي استان فارس'''''. چ5، تهران: شركت چاپ و نشر كتابهاي درسي ايران، ص22.<br />
<br />
16. منبع 14. ذيل نام درياچهها (حرف اول هر درياچه).<br />
<br />
<br />
غلامحسین تکمیل همایون</div>Samei