https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C 2026-06-16T17:22:38Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C&diff=5344&oldid=prev 2025-05-01T15:06:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دشتکی،''' عنوان خاندانی شیرازی از اهل دین، کلام و فلسفه، در سده‌های 9 و 10 و 11ق، به ویژه در اوان ظهور سلسله صفویه. از این خاندان تاکنون دو شاخه شناخته شده است. شاخه نخست در زمان تیموریان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخه دیگر، در انقلابات روزگار پرتشویش ترکمانان قراقویونلو و اق‌قویونلو تا انتقال قدرت قطعی در ایران به سلسله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویه، </del>در شیراز و سپس در دیگر شهرها و کشورها سکونت داشتند. افراد این خاندان تا اوایل سده10ق/ 16م، یعنی تا روزگار صدرالدین محمد (828- 903ق) اهل سنت بوده و پس از او به تشیع گرایش یافتند&lt;ref name=":0"&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، 1/526-527.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دشتکی،''' عنوان خاندانی شیرازی از اهل دین، کلام و فلسفه، در سده‌های 9 و 10 و 11ق، به ویژه در اوان ظهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان|</ins>سلسله صفویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. از این خاندان تاکنون دو شاخه شناخته شده است. شاخه نخست در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تیموریان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در هرات صاحب شهرت بودند و شاخه دیگر، در انقلابات روزگار پرتشویش ترکمانان قراقویونلو و اق‌قویونلو تا انتقال قدرت قطعی در ایران به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان|</ins>سلسله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفویه]]، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سپس در دیگر شهرها و کشورها سکونت داشتند. افراد این خاندان تا اوایل سده10ق/ 16م، یعنی تا روزگار صدرالدین محمد (828- 903ق) اهل سنت بوده و پس از او به تشیع گرایش یافتند&lt;ref name=":0"&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، 1/526-527.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شاخه هرات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شاخه هرات ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- اصیل‌الدین عبدالله، د. ربیع‌الاول 803ق/ نوامبر 1400م، اهل ورع و تقوی و وعظ بود که در روزگار ابوسعید تیموری از شیراز به هرات کوچید و در آن‌جا اقبال یافت. وی صاحب کتاب ''درج‌الدرر'' ''فی احوال سیدالبشر'' و رساله ''مزارات هرات'' می‌باشد&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- اصیل‌الدین عبدالله، د. ربیع‌الاول 803ق/ نوامبر 1400م، اهل ورع و تقوی و وعظ بود که در روزگار ابوسعید تیموری از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به هرات کوچید و در آن‌جا اقبال یافت. وی صاحب کتاب ''درج‌الدرر'' ''فی احوال سیدالبشر'' و رساله ''مزارات هرات'' می‌باشد&lt;ref name=":0" /&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- جمال‌الدین عطاء‌الله، برادرزادهاصیل‌الدین، در هرات شهرت بسیار داشت و بخشی از عمر خویش را تا پایان ان به گوشه‌گیری گذراند. وی صاحب کتاب &#039;&#039;روضه الاحباب فی سیره النبی و الال و الاصحاب&#039;&#039; بود.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- جمال‌الدین عطاء‌الله، برادرزادهاصیل‌الدین، در هرات شهرت بسیار داشت و بخشی از عمر خویش را تا پایان ان به گوشه‌گیری گذراند. وی صاحب کتاب &#039;&#039;روضه الاحباب فی سیره النبی و الال و الاصحاب&#039;&#039; بود.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- نسیم‌الدین میرکشاه پسر عطا‌ءالله پس از پدر جانشین او در تدریس و اداره شاگردان گردید&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مجالس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المؤمنین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375ق، 1/526-528.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روضات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الجنات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 5، ص. 181-182.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- نسیم‌الدین میرکشاه پسر عطا‌ءالله پس از پدر جانشین او در تدریس و اداره شاگردان گردید&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مجالس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المؤمنین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375ق، 1/526-528.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روضات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الجنات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 5، ص. 181-182.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شاخه شیراز ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== شاخه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان مردان این خاندان که در شیراز ماندند تنی چند در علم و فلسفه و کلام شهرت یافتند و شهرت این خاندان نیز بیشتر به جهت همین شاخه است. از اوایل شهرت این خاندان، کسانی که در علم دین دست داشتند، صدرالدین محمد بن اسحاق معروف به صدر اول، و نوه او صدرالدین محمد بن ابراهیم بن محمد معروف به صدر دوم، هر دو در زمان خویش مشهور بوده راویان حدیث از آنان حدیث نقل کرده‌اند. به جز این دو در آغاز و چند تن دیگر در میانه که صاحب آثار بسیاری نیز می‌باشند، سه تن از خاندان دشتکی مهم‌تر به شمار می‌روند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان مردان این خاندان که در شیراز ماندند تنی چند در علم و فلسفه و کلام شهرت یافتند و شهرت این خاندان نیز بیشتر به جهت همین شاخه است. از اوایل شهرت این خاندان، کسانی که در علم دین دست داشتند، صدرالدین محمد بن اسحاق معروف به صدر اول، و نوه او صدرالدین محمد بن ابراهیم بن محمد معروف به صدر دوم، هر دو در زمان خویش مشهور بوده راویان حدیث از آنان حدیث نقل کرده‌اند. به جز این دو در آغاز و چند تن دیگر در میانه که صاحب آثار بسیاری نیز می‌باشند، سه تن از خاندان دشتکی مهم‌تر به شمار می‌روند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- امیر صدرالدین محمد پسر غیاث‌الدین منصور، مقتول در رمضان 903ق/ 1498م. وی سومین صدرالدین از خاندان خود به شمار می‌رود و به صدرکبیر مشهور است و گفته شده است که همو بود که از مذهب سنت کناره گرفت و به تشیع گرائید. بیشتر اموزش‌های خود را نزد بزرگان خاندان خود، از جمله پدرش اموخت و در فلسفه و کلام ورزیده شد. او که همزمان [[جلال الدین محمد دوانی|محقق دوانی]] بود ظاهراً در مناظره از او پیش می‌افتاد و این دو مباحثات گوناگون با یکدیگر داشته‌اند. از آثاری که از او نام برده شده، پیداست که علاوه بر فلسفه و کلام در ریاضیات، کشاورزی و رشته‌هائی از طبیعت مانند شناخت جواهر و خواص آن‌ها و کیفیت تشکیل رنگین‌کمان دست داشته است. وی مدرسه منصوریه را در شیراز بنا کرد. بیشتر اثار صدر، شرح و حاشیه هستند. او در حادثه‌ای که چگونگی ان معلوم نیست به دست گروهی از ترکمانان بایندریه کشته شد&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، جلد 1، ص. 229-230. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات''''' '''''الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 7، ص. 167.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- امیر صدرالدین محمد پسر غیاث‌الدین منصور، مقتول در رمضان 903ق/ 1498م. وی سومین صدرالدین از خاندان خود به شمار می‌رود و به صدرکبیر مشهور است و گفته شده است که همو بود که از مذهب سنت کناره گرفت و به تشیع گرائید. بیشتر اموزش‌های خود را نزد بزرگان خاندان خود، از جمله پدرش اموخت و در فلسفه و کلام ورزیده شد. او که همزمان [[جلال الدین محمد دوانی|محقق دوانی]] بود ظاهراً در مناظره از او پیش می‌افتاد و این دو مباحثات گوناگون با یکدیگر داشته‌اند. از آثاری که از او نام برده شده، پیداست که علاوه بر فلسفه و کلام در ریاضیات، کشاورزی و رشته‌هائی از طبیعت مانند شناخت جواهر و خواص آن‌ها و کیفیت تشکیل رنگین‌کمان دست داشته است. وی مدرسه منصوریه را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بنا کرد. بیشتر اثار صدر، شرح و حاشیه هستند. او در حادثه‌ای که چگونگی ان معلوم نیست به دست گروهی از ترکمانان بایندریه کشته شد&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، جلد 1، ص. 229-230. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات''''' '''''الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 7، ص. 167.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- امیرغیاث‌الدین منصور پسر صدرالدین کبیر، د. 948ق/ 1541م، مشهورترین فرد این خاندان به لحاظ علمی و کثرت تألیفات به شمار می‌رود. گذشته از مقام علمی شامخی که در فلسفه و کلام یافت، مدتی نیز وزیر شاه تهماسب صفوی بود و ظاهراً به خاطر قشریگری دربار او، ان مقام را ترک کرد و به شیراز رفت. او آثار بسیاری تألیف کرد از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌چه </del>میان پدرش و [[جلال الدین محمد دوانی|محقق دوانی]] از مباحثات علمی و فلسفی و دینی گذشته بود با نام ''محاکمات'' نگاشت. به جز فلسفه آثاری نیز در علم هئیت و طب از او مانده است. از میان دو پسرش، شرف‌الدین علی که جانب دینی در او قوی‌تر بود، و صدرالدین محمد که هوش و ذکاوت بیشتر نشان می‌داد، غیاث‌الدین به دومی توجه بیشتر داشت و او را جانشین علمی خود می‌دانست&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 7، ص. 166-170.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- امیرغیاث‌الدین منصور پسر صدرالدین کبیر، د. 948ق/ 1541م، مشهورترین فرد این خاندان به لحاظ علمی و کثرت تألیفات به شمار می‌رود. گذشته از مقام علمی شامخی که در فلسفه و کلام یافت، مدتی نیز وزیر شاه تهماسب صفوی بود و ظاهراً به خاطر قشریگری دربار او، ان مقام را ترک کرد و به شیراز رفت. او آثار بسیاری تألیف کرد از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌چه </ins>میان پدرش و [[جلال الدین محمد دوانی|محقق دوانی]] از مباحثات علمی و فلسفی و دینی گذشته بود با نام ''محاکمات'' نگاشت. به جز فلسفه آثاری نیز در علم هئیت و طب از او مانده است. از میان دو پسرش، شرف‌الدین علی که جانب دینی در او قوی‌تر بود، و صدرالدین محمد که هوش و ذکاوت بیشتر نشان می‌داد، غیاث‌الدین به دومی توجه بیشتر داشت و او را جانشین علمی خود می‌دانست&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 7، ص. 166-170.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- سید علیخان پسر نظام‌الدین احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سید علیخان مدنی، از دانشمندان ''کثیرالتألیف'' اواخر دوره صفویه به شمار می‌رود و در این زمان دیگر زمان درازی بود که تشیع در این خاندان مذهب رسمی محسوب می‌شد. علیخان مدنی در شهر مدینه به دنیا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امد</del>. او در جوانی به حیدرآباد رفت و پس از ان به خدمت اورنگ زیب پادشاه هند درآمد و از بزرگان دولت او گردید. سپس برای زیارت حج به [[مکه]] رفت و بعد از ان به ایران امد. اثر معروف او ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلافة‌العصر</del>''، در رجال است و در عین حال تعداد کثیری کتاب و رساله در لغت و نحو عربی و شرحی مشهور بر صحیفه سجادیه دارد. نیز دیوان شعری از او باقی است. بی‌گمان سید علیخان پس از مدت‌ها یکی از دانشمندان درجه اول این خاندان همچون اجدادش غیاث‌الدین و صدرالدین به شمار می‌رود&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 4، ص. 378-381.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- سید علیخان پسر نظام‌الدین احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سید علیخان مدنی، از دانشمندان ''کثیرالتألیف'' اواخر دوره صفویه به شمار می‌رود و در این زمان دیگر زمان درازی بود که تشیع در این خاندان مذهب رسمی محسوب می‌شد. علیخان مدنی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مدینه|</ins>شهر مدینه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به دنیا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمد</ins>. او در جوانی به حیدرآباد رفت و پس از ان به خدمت اورنگ زیب پادشاه هند درآمد و از بزرگان دولت او گردید. سپس برای زیارت حج به [[مکه]] رفت و بعد از ان به ایران امد. اثر معروف او ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلافه العصر</ins>''، در رجال است و در عین حال تعداد کثیری کتاب و رساله در لغت و نحو عربی و شرحی مشهور بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>صحیفه سجادیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دارد. نیز دیوان شعری از او باقی است. بی‌گمان سید علیخان پس از مدت‌ها یکی از دانشمندان درجه اول این خاندان همچون اجدادش غیاث‌الدین و صدرالدین به شمار می‌رود&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 4، ص. 378-381.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جلال الدین محمد دوانی]]&lt;br /&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جلال الدین محمد دوانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صحیفه سجادیه</ins>]]&lt;br /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3489:rev-5344:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C&diff=3489&oldid=prev 2025-04-18T10:50:18Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشتكی،</del>''' عنوان خاندانی شیرازی از اهل دین، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>و فلسفه، در سده‌های 9 و 10 و 11ق، به ویژه در اوان ظهور سلسله صفویه. از این خاندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاكنون </del>دو شاخه شناخته شده است. شاخه نخست در زمان تیموریان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخه دیگر، در انقلابات روزگار پرتشویش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمانان </del>قراقویونلو و اق‌قویونلو تا انتقال قدرت قطعی در ایران به سلسله صفویه، در شیراز و سپس در دیگر شهرها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشورها سكونت </del>داشتند. افراد این خاندان تا اوایل سده10ق/ 16م، یعنی تا روزگار صدرالدین محمد (828- 903ق) اهل سنت بوده و پس از او به تشیع گرایش یافتند&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، 1/526-527.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشتکی،</ins>''' عنوان خاندانی شیرازی از اهل دین، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>و فلسفه، در سده‌های 9 و 10 و 11ق، به ویژه در اوان ظهور سلسله صفویه. از این خاندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاکنون </ins>دو شاخه شناخته شده است. شاخه نخست در زمان تیموریان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخه دیگر، در انقلابات روزگار پرتشویش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمانان </ins>قراقویونلو و اق‌قویونلو تا انتقال قدرت قطعی در ایران به سلسله صفویه، در شیراز و سپس در دیگر شهرها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشورها سکونت </ins>داشتند. افراد این خاندان تا اوایل سده10ق/ 16م، یعنی تا روزگار صدرالدین محمد (828- 903ق) اهل سنت بوده و پس از او به تشیع گرایش یافتند&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، 1/526-527.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>شاخه هرات<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>1- اصیل‌الدین عبدالله، د. ربیع‌الاول 803ق/ نوامبر 1400م، اهل ورع و تقوی و وعظ بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در روزگار ابوسعید تیموری از شیراز به هرات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچید </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌جا </del>اقبال یافت. وی صاحب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>''درج‌الدرر'' ''فی احوال سیدالبشر'' و رساله ''مزارات هرات'' می‌باشد&lt;ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&gt;قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1375ق، 1/526-527.&lt;</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</del>&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>شاخه هرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- اصیل‌الدین عبدالله، د. ربیع‌الاول 803ق/ نوامبر 1400م، اهل ورع و تقوی و وعظ بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در روزگار ابوسعید تیموری از شیراز به هرات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچید </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌جا </ins>اقبال یافت. وی صاحب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>''درج‌الدرر'' ''فی احوال سیدالبشر'' و رساله ''مزارات هرات'' می‌باشد&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name="</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">0" </ins>/&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- جمال‌الدین عطاء‌الله، برادرزادهاصیل‌الدین، در هرات شهرت بسیار داشت و بخشی از عمر خویش را تا پایان ان به گوشه‌گیری گذراند. وی صاحب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روضهالاحباب </del>فی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرهالنبی </del>و الال و الاصحاب'' بود.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- جمال‌الدین عطاء‌الله، برادرزادهاصیل‌الدین، در هرات شهرت بسیار داشت و بخشی از عمر خویش را تا پایان ان به گوشه‌گیری گذراند. وی صاحب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روضه الاحباب </ins>فی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیره النبی </ins>و الال و الاصحاب'' بود.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- نسیم‌الدین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میركشاه </del>پسر عطا‌ءالله پس از پدر جانشین او در تدریس و اداره شاگردان گردید&lt;ref&gt;'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو</del>'''''. 1/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">527</del>- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">528؛ </del>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات''''' '''''الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5/</del>181- 182.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- نسیم‌الدین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرکشاه </ins>پسر عطا‌ءالله پس از پدر جانشین او در تدریس و اداره شاگردان گردید&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاضی‌ نورالله شوشتری. '''''مجالس''''' </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المؤمنین</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: 1375ق، </ins>1/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">526</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">528.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات''''' '''''الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> جلد 5، ص. </ins>181-182.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>شاخه شیراز<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>از میان مردان این خاندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در شیراز ماندند تنی چند در علم و فلسفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>شهرت یافتند و شهرت این خاندان نیز بیشتر به جهت همین شاخه است. از اوایل شهرت این خاندان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسانی كه </del>در علم دین دست داشتند، صدرالدین محمد بن اسحاق معروف به صدر اول، و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوهاو </del>صدرالدین محمد بن ابراهیم بن محمد معروف به صدر دوم، هر دو در زمان خویش مشهور بوده راویان حدیث از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انان </del>حدیث نقل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌اند</del>. به جز این دو در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز </del>و چند تن دیگر در میانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>صاحب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثار </del>بسیاری نیز می‌باشند، سه تن از خاندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشتكی </del>مهم‌تر به شمار می‌روند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>شاخه شیراز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از میان مردان این خاندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در شیراز ماندند تنی چند در علم و فلسفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>شهرت یافتند و شهرت این خاندان نیز بیشتر به جهت همین شاخه است. از اوایل شهرت این خاندان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسانی که </ins>در علم دین دست داشتند، صدرالدین محمد بن اسحاق معروف به صدر اول، و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوه او </ins>صدرالدین محمد بن ابراهیم بن محمد معروف به صدر دوم، هر دو در زمان خویش مشهور بوده راویان حدیث از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>حدیث نقل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌اند</ins>. به جز این دو در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز </ins>و چند تن دیگر در میانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>صاحب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار </ins>بسیاری نیز می‌باشند، سه تن از خاندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دشتکی </ins>مهم‌تر به شمار می‌روند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- امیر صدرالدین محمد پسر غیاث‌الدین منصور، مقتول در رمضان 903ق/ 1498م. وی سومین صدرالدین از خاندان خود به شمار می‌رود و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدركبیر </del>مشهور است و گفته شده است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>همو بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از مذهب سنت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كناره </del>گرفت و به تشیع گرائید. بیشتر اموزش‌های خود را نزد بزرگان خاندان خود، از جمله پدرش اموخت و در فلسفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>ورزیده شد. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>همزمان محقق دوانی بود ظاهراً در مناظره از او پیش می‌افتاد و این دو مباحثات گوناگون با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر </del>داشته‌اند. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثاری كه </del>از او نام برده شده، پیداست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>علاوه بر فلسفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>در ریاضیات، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشاورزی </del>و رشته‌هائی از طبیعت مانند شناخت جواهر و خواص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیفیت تشكیل رنگین‌كمان </del>دست داشته است. وی مدرسه منصوریه را در شیراز بنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. بیشتر اثار صدر، شرح و حاشیه هستند. او در حادثه‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>چگونگی ان معلوم نیست به دست گروهی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمانان </del>بایندریه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشته </del>شد&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1/</del>229-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">230؛ خوانساری</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>/167.&lt;/ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- امیر صدرالدین محمد پسر غیاث‌الدین منصور، مقتول در رمضان 903ق/ 1498م. وی سومین صدرالدین از خاندان خود به شمار می‌رود و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرکبیر </ins>مشهور است و گفته شده است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>همو بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از مذهب سنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کناره </ins>گرفت و به تشیع گرائید. بیشتر اموزش‌های خود را نزد بزرگان خاندان خود، از جمله پدرش اموخت و در فلسفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>ورزیده شد. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>همزمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جلال الدین محمد دوانی|</ins>محقق دوانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود ظاهراً در مناظره از او پیش می‌افتاد و این دو مباحثات گوناگون با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر </ins>داشته‌اند. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثاری که </ins>از او نام برده شده، پیداست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>علاوه بر فلسفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>در ریاضیات، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشاورزی </ins>و رشته‌هائی از طبیعت مانند شناخت جواهر و خواص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیفیت تشکیل رنگین‌کمان </ins>دست داشته است. وی مدرسه منصوریه را در شیراز بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. بیشتر اثار صدر، شرح و حاشیه هستند. او در حادثه‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>چگونگی ان معلوم نیست به دست گروهی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمانان </ins>بایندریه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشته </ins>شد&lt;ref&gt;قاضی‌ نورالله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوشتری. '''''مجالس''''' '''''المؤمنین'''''. تهران: 1375ق، جلد 1، ص</ins>. 229-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">230</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref&gt;&lt;ref&gt;خوانساری، محمدباقر. '''''روضات''''' '''''الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 7، ص. </ins>167.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- امیرغیاث‌الدین منصور پسر صدرالدین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كبیر، </del>د. 948ق/ 1541م، مشهورترین فرد این خاندان به لحاظ علمی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت </del>تألیفات به شمار می‌رود. گذشته از مقام علمی شامخی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در فلسفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>یافت، مدتی نیز وزیر شاه تهماسب صفوی بود و ظاهراً به خاطر قشریگری دربار او، ان مقام را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترك كرد </del>و به شیراز رفت. او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثار </del>بسیاری تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>از جمله ان‌چه میان پدرش و محقق دوانی از مباحثات علمی و فلسفی و دینی گذشته بود با نام ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محاكمات</del>'' نگاشت. به جز فلسفه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثاری </del>نیز در علم هئیت و طب از او مانده است. از میان دو پسرش، شرف‌الدین علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>جانب دینی در او قوی‌تر بود، و صدرالدین محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>هوش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكاوت </del>بیشتر نشان می‌داد، غیاث‌الدین به دومی توجه بیشتر داشت و او را جانشین علمی خود می‌دانست&lt;ref&gt;'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7/</del>166- 170.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- امیرغیاث‌الدین منصور پسر صدرالدین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کبیر، </ins>د. 948ق/ 1541م، مشهورترین فرد این خاندان به لحاظ علمی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت </ins>تألیفات به شمار می‌رود. گذشته از مقام علمی شامخی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در فلسفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>یافت، مدتی نیز وزیر شاه تهماسب صفوی بود و ظاهراً به خاطر قشریگری دربار او، ان مقام را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترک کرد </ins>و به شیراز رفت. او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار </ins>بسیاری تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>از جمله ان‌چه میان پدرش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جلال الدین محمد دوانی|</ins>محقق دوانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از مباحثات علمی و فلسفی و دینی گذشته بود با نام ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محاکمات</ins>'' نگاشت. به جز فلسفه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثاری </ins>نیز در علم هئیت و طب از او مانده است. از میان دو پسرش، شرف‌الدین علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>جانب دینی در او قوی‌تر بود، و صدرالدین محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>هوش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکاوت </ins>بیشتر نشان می‌داد، غیاث‌الدین به دومی توجه بیشتر داشت و او را جانشین علمی خود می‌دانست&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانساری، محمدباقر. </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روضات الجنات</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 7، ص. </ins>166-170.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- سید علیخان پسر نظام‌الدین احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سید علیخان مدنی، از دانشمندان ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثیرالتألیف</del>'' اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهصفویه </del>به شمار می‌رود و در این زمان دیگر زمان درازی بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تشیع در این خاندان مذهب رسمی محسوب می‌شد. علیخان مدنی در شهر مدینه به دنیا امد. او در جوانی به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیدراباد </del>رفت و پس از ان به خدمت اورنگ زیب پادشاه هند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درامد </del>و از بزرگان دولت او گردید. سپس برای زیارت حج به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكه </del>رفت و بعد از ان به ایران امد. اثر معروف او ''سلافة‌العصر''، در رجال است و در عین حال تعداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثیری كتاب </del>و رساله در لغت و نحو عربی و شرحی مشهور بر صحیفه سجادیه دارد. نیز دیوان شعری از او باقی است. بی‌گمان سید علیخان پس از مدت‌ها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از دانشمندان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درجهاول </del>این خاندان همچون اجدادش غیاث‌الدین و صدرالدین به شمار می‌رود&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4/</del>378- 381.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- سید علیخان پسر نظام‌الدین احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سید علیخان مدنی، از دانشمندان ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثیرالتألیف</ins>'' اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره صفویه </ins>به شمار می‌رود و در این زمان دیگر زمان درازی بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تشیع در این خاندان مذهب رسمی محسوب می‌شد. علیخان مدنی در شهر مدینه به دنیا امد. او در جوانی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیدرآباد </ins>رفت و پس از ان به خدمت اورنگ زیب پادشاه هند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درآمد </ins>و از بزرگان دولت او گردید. سپس برای زیارت حج به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مکه]] </ins>رفت و بعد از ان به ایران امد. اثر معروف او ''سلافة‌العصر''، در رجال است و در عین حال تعداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثیری کتاب </ins>و رساله در لغت و نحو عربی و شرحی مشهور بر صحیفه سجادیه دارد. نیز دیوان شعری از او باقی است. بی‌گمان سید علیخان پس از مدت‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از دانشمندان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درجه اول </ins>این خاندان همچون اجدادش غیاث‌الدین و صدرالدین به شمار می‌رود&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. بیروت: 1411ق، 1991م،  جلد 4، ص</ins>. 378-381.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جلال الدین محمد دوانی]]&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C&diff=3120&oldid=prev 2025-04-13T19:06:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- سید علیخان پسر نظام‌الدین احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سید علیخان مدنی، از دانشمندان &#039;&#039;كثیرالتألیف&#039;&#039; اواخر دورهصفویه به شمار می‌رود و در این زمان دیگر زمان درازی بود كه تشیع در این خاندان مذهب رسمی محسوب می‌شد. علیخان مدنی در شهر مدینه به دنیا امد. او در جوانی به حیدراباد رفت و پس از ان به خدمت اورنگ زیب پادشاه هند درامد و از بزرگان دولت او گردید. سپس برای زیارت حج به مكه رفت و بعد از ان به ایران امد. اثر معروف او &#039;&#039;سلافة‌العصر&#039;&#039;، در رجال است و در عین حال تعداد كثیری كتاب و رساله در لغت و نحو عربی و شرحی مشهور بر صحیفه سجادیه دارد. نیز دیوان شعری از او باقی است. بی‌گمان سید علیخان پس از مدت‌ها یكی از دانشمندان درجهاول این خاندان همچون اجدادش غیاث‌الدین و صدرالدین به شمار می‌رود&lt;ref&gt;همو. 4/378- 381.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- سید علیخان پسر نظام‌الدین احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سید علیخان مدنی، از دانشمندان &#039;&#039;كثیرالتألیف&#039;&#039; اواخر دورهصفویه به شمار می‌رود و در این زمان دیگر زمان درازی بود كه تشیع در این خاندان مذهب رسمی محسوب می‌شد. علیخان مدنی در شهر مدینه به دنیا امد. او در جوانی به حیدراباد رفت و پس از ان به خدمت اورنگ زیب پادشاه هند درامد و از بزرگان دولت او گردید. سپس برای زیارت حج به مكه رفت و بعد از ان به ایران امد. اثر معروف او &#039;&#039;سلافة‌العصر&#039;&#039;، در رجال است و در عین حال تعداد كثیری كتاب و رساله در لغت و نحو عربی و شرحی مشهور بر صحیفه سجادیه دارد. نیز دیوان شعری از او باقی است. بی‌گمان سید علیخان پس از مدت‌ها یكی از دانشمندان درجهاول این خاندان همچون اجدادش غیاث‌الدین و صدرالدین به شمار می‌رود&lt;ref&gt;همو. 4/378- 381.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C&diff=2826&oldid=prev 2025-04-03T12:53:46Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C&amp;diff=2826&amp;oldid=521">نمایش تغییرات</a>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D8%B4%D8%AA%DA%A9%DB%8C&diff=521&oldid=prev 2024-08-12T23:37:15Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;دشتكي،&#039;&#039;&#039; عنوان خانداني شيرازي از اهل دين، كلام و فلسفه، در سده‌هاي 9 و 10 و 11ق، به ويژه در اوان ظهور سلسلة صفويه. از اين خاندان تاكنون دو شاخه شناخته شده است. شاخة نخست در زمان تيموريان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخة ديگر، در انقلابات روزگار پرت...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;دشتكي،&#039;&#039;&#039; عنوان خانداني شيرازي از اهل دين، كلام و فلسفه، در سده‌هاي 9 و 10 و 11ق، به ويژه در اوان ظهور سلسلة صفويه. از اين خاندان تاكنون دو شاخه شناخته شده است. شاخة نخست در زمان تيموريان در هرات صاحب شهرت بودند و شاخة ديگر، در انقلابات روزگار پرتشويش تركمانان قراقويونلو و آق‌قويونلو تا انتقال قدرت قطعي در ايران به سلسلة صفويه، در شيراز و سپس در ديگر شهرها و كشورها سكونت داشتند. افراد اين خاندان تا اوايل سدة 10ق/ 16م، يعني تا روزگار صدرالدين محمد (828- 903ق) اهل سنت بوده و پس از او به تشيع گرايش يافتند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شاخه هرات:&#039;&#039;&#039; 1- اصيل‌الدين عبدالله، د. ربيع‌الاول 803ق/ نوامبر 1400م، اهل ورع و تقوي و وعظ بود كه در روزگار ابوسعيد تيموري از شيراز به هرات كوچيد و در آن‌جا اقبال يافت. وي صاحب كتاب &#039;&#039;درج‌الدرر&#039;&#039; &#039;&#039;في احوال سيدالبشر&#039;&#039; و رسالة &#039;&#039;مزارات هرات&#039;&#039; مي‌باشد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> 2- جمال‌الدين عطاء‌الله، برادرزادة اصيل‌الدين، در هرات شهرت بسيار داشت و بخشي از عمر خويش را تا پايان آن به گوشه‌گيري گذراند. وي صاحب كتاب &#039;&#039;روضة الاحباب في سيرة النبي و الآل و الاصحاب&#039;&#039; بود. <br /> <br /> 3- نسيم‌الدين ميركشاه پسر عطا‌ءالله پس از پدر جانشين او در تدريس و ادارة شاگردان گرديد.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;شاخه شيراز:&#039;&#039;&#039; از ميان مردان اين خاندان كه در شيراز ماندند تني چند در علم و فلسفه و كلام شهرت يافتند و شهرت اين خاندان نيز بيشتر به جهت همين شاخه است. از اوايل شهرت اين خاندان، كساني كه در علم دين دست داشتند، صدرالدين محمد بن اسحاق معروف به صدر اول، و نوة او صدرالدين محمد بن ابراهيم بن محمد معروف به صدر دوم، هر دو در زمان خويش مشهور بوده راويان حديث از آنان حديث نقل كرده‌اند. به جز اين دو در آغاز و چند تن ديگر در ميانه كه صاحب آثار بسياري نيز مي‌باشند، سه تن از خاندان دشتكي مهم‌تر به شمار مي‌روند.<br /> <br /> 1- امير صدرالدين محمد پسر غياث‌الدين منصور، مقتول در رمضان 903ق/ 1498م. وي سومين صدرالدين از خاندان خود به شمار مي‌رود و به صدركبير مشهور است و گفته شده است كه همو بود كه از مذهب سنت كناره گرفت و به تشيع گرائيد. بيشتر آموزش‌هاي خود را نزد بزرگان خاندان خود، از جمله پدرش آموخت و در فلسفه و كلام ورزيده شد. او كه همزمان محقق دواني بود ظاهراً در مناظره از او پيش مي‌افتاد و اين دو مباحثات گوناگون با يكديگر داشته‌اند. از آثاري كه از او نام برده شده، پيداست كه علاوه بر فلسفه و كلام در رياضيات، كشاورزي و رشته‌هائي از طبيعت مانند شناخت جواهر و خواص آن‌ها و كيفيت تشكيل رنگين‌كمان دست داشته است. وي مدرسة منصوريه را در شيراز بنا كرد. بيشتر آثار صدر، شرح و حاشيه هستند. او در حادثه‌اي كه چگونگي آن معلوم نيست به دست گروهي از تركمانان بايندريه كشته شد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> 2- اميرغياث‌الدين منصور پسر صدرالدين كبير، د. 948ق/ 1541م، مشهورترين فرد اين خاندان به لحاظ علمي و كثرت تأليفات به شمار مي‌رود. گذشته از مقام علمي شامخي كه در فلسفه و كلام يافت، مدتي نيز وزير شاه تهماسب صفوي بود و ظاهراً به خاطر قشريگري دربار او، آن مقام را ترك كرد و به شيراز رفت. او آثار بسياري تأليف كرد از جمله آن‌چه ميان پدرش و محقق دواني از مباحثات علمي و فلسفي و ديني گذشته بود با نام &#039;&#039;محاكمات&#039;&#039; نگاشت. به جز فلسفه آثاري نيز در علم هئيت و طب از او مانده است. از ميان دو پسرش، شرف‌الدين علي كه جانب ديني در او قوي‌تر بود، و صدرالدين محمد كه هوش و ذكاوت بيشتر نشان مي‌داد، غياث‌الدين به دومي توجه بيشتر داشت و او را جانشين علمي خود مي‌دانست.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> 3- سيد عليخان پسر نظام‌الدين احمد بن محمد معصوم، د. 1120ق/ 1708م، مشهور به سيد عليخان مدني، از دانشمندان &#039;&#039;كثيرالتأليف&#039;&#039; اواخر دورة صفويه به شمار مي‌رود و در اين زمان ديگر زمان درازي بود كه تشيع در اين خاندان مذهب رسمي محسوب مي‌شد. عليخان مدني در شهر مدينه به دنيا آمد. او در جواني به حيدرآباد رفت و پس از آن به خدمت اورنگ زيب پادشاه هند درآمد و از بزرگان دولت او گرديد. سپس براي زيارت حج به مكه رفت و بعد از آن به ايران آمد. اثر معروف او &#039;&#039;سلافة‌العصر&#039;&#039;، در رجال است و در عين حال تعداد كثيري كتاب و رساله در لغت و نحو عربي و شرحي مشهور بر صحيفه سجاديه دارد. نيز ديوان شعري از او باقي است. بي‌گمان سيد عليخان پس از مدت‌ها يكي از دانشمندان درجة اول اين خاندان همچون اجدادش غياث‌الدين و صدرالدين به شمار مي‌رود.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. قاضي‌ نورالله شوشتري. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مجالس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المؤمنين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375ق، 1/526-527.<br /> <br /> 2. قاضي‌ نورالله شوشتري. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مجالس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المؤمنين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1375ق، 1/526-527.<br /> <br /> 3. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همو&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/527- 528؛ خوانساري، محمدباقر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;روضات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الجنات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بيروت: 1411ق، 1991م، 5/181- 182.<br /> <br /> 4. قاضي‌ نورالله. 1/229-230؛ خوانساري. 7/167.<br /> <br /> 5. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همو&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 7/166- 170.<br /> <br /> 6. همو. 4/378- 381.<br /> <br /> منوچهر پزشک</div>

Samei