https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C 2026-06-21T17:00:19Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=10234&oldid=prev 2025-06-09T16:05:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فردوسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فردوسی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10233:rev-10234:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=10233&oldid=prev 2025-06-09T16:04:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دقیقی‌، ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی [[سامانیان|دوره سامانی]].  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دقیقی‌، ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی [[سامانیان|دوره سامانی]].  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌&lt;ref&gt;اقبال‌ آشتیانی‌، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌'''''. به‌ كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: هما، 1376، ص‌ 155.&lt;/ref&gt;. ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی که‌ در ماوراءالنهر سکونت‌ داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را در اشعار خود ستایش‌ کرد&lt;ref&gt;خانلری‌ (كیا)، زهرا. '''''فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌'''''. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 211.&lt;/ref&gt;. سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (حک 350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 411.&lt;/ref&gt;. گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌) را آغاز کرد و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید&lt;ref&gt;فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمی‌، 1380، ص‌ 29.&lt;/ref&gt;. فردوسی‌ اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ برد و آن‌ را در شاهنامه‌ خود گنجانید.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌&lt;ref&gt;اقبال‌ آشتیانی‌، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌'''''. به‌ كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: هما، 1376، ص‌ 155.&lt;/ref&gt;. ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی که‌ در ماوراءالنهر سکونت‌ داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را در اشعار خود ستایش‌ کرد&lt;ref&gt;خانلری‌ (كیا)، زهرا. '''''فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌'''''. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 211.&lt;/ref&gt;. سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (حک 350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 411.&lt;/ref&gt;. گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌) را آغاز کرد و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید&lt;ref&gt;فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمی‌، 1380، ص‌ 29.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فردوسی|</ins>فردوسی‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ برد و آن‌ را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی|</ins>شاهنامه‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خود گنجانید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گشتاسب‌نامه‌ در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور زردشت‌ و جنگ‌ مذهبی‌ میان‌ گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ پراکنده‌ای‌ نیز در کتب‌ تذکره‌، به‌ ویژه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لباب‌الالباب‌، </del>مجمع‌الفصحا و کتاب‌های‌ دیگر مانند لغت‌ فرس‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسدی‌، </del>تاریخ‌ بیهقی‌ و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 412.&lt;/ref&gt;. شیوه‌ او در شعر نظیر [[رودکی|رودکی‌]] است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ کرده‌ است‌&lt;ref&gt;زرین‌کوب‌، عبدالحسین‌. '''''از گذشته‌ ادبی‌ ایران‌'''''. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.&lt;/ref&gt;. قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و جلوه‌ طبیعت‌ در مقایسه‌ با گشتاسب نامه‌ درخشش‌ بیشتری‌ دارد&lt;ref&gt;یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، '''''یادنامه‌ دقیقی‌ طوسی‌'''''. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گشتاسب‌نامه‌ در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین|</ins>زردشت‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و جنگ‌ مذهبی‌ میان‌ گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ پراکنده‌ای‌ نیز در کتب‌ تذکره‌، به‌ ویژه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[لباب الالباب|لباب‌الالباب‌]]، [[مجمع الفصحا|</ins>مجمع‌الفصحا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و کتاب‌های‌ دیگر مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[لغت فرس اسدی|</ins>لغت‌ فرس‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسدی‌]]، [[تاریخ بیهقی|</ins>تاریخ‌ بیهقی‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌&lt;ref&gt;صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 412.&lt;/ref&gt;. شیوه‌ او در شعر نظیر [[رودکی|رودکی‌]] است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ کرده‌ است‌&lt;ref&gt;زرین‌کوب‌، عبدالحسین‌. '''''از گذشته‌ ادبی‌ ایران‌'''''. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.&lt;/ref&gt;. قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و جلوه‌ طبیعت‌ در مقایسه‌ با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گرشاسب نامه|</ins>گشتاسب نامه‌<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>درخشش‌ بیشتری‌ دارد&lt;ref&gt;یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، '''''یادنامه‌ دقیقی‌ طوسی‌'''''. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سامانیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سامانیان]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[رودکی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[رودکی]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فردوسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10124:rev-10233:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=10124&oldid=prev 2025-06-09T08:31:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=10021&oldid=prev 2025-06-08T17:31:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=10020&oldid=prev 2025-06-08T17:30:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''دقیقی'''‌، </del>ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی [[سامانیان|دوره سامانی]].  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقیقی‌، </ins>ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی [[سامانیان|دوره سامانی]].  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>در ماوراءالنهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سكونت‌ </del>داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دراشعار </del>خود ستایش‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك‌ </del>350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>را آغاز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; فردوسی‌ اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بردو </del>آن‌ را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>شاهنامه‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>خود گنجانید.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقبال‌ آشتیانی‌، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌'''''. به‌ كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: هما، 1376، ص‌ 155.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>در ماوراءالنهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سکونت‌ </ins>داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اشعار </ins>خود ستایش‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانلری‌ (كیا)، زهرا. '''''فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌'''''. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 211.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 411.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌) را آغاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمی‌، 1380، ص‌ 29.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>فردوسی‌ اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برد و </ins>آن‌ را در شاهنامه‌ خود گنجانید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>گشتاسب‌نامه‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور زردشت‌ و جنگ‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذهبی‌میان‌ </del>گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراكنده‌ای‌ </del>نیز در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتب‌ تذكره‌، </del>به‌ ویژه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>لباب‌الالباب‌، مجمع‌الفصحا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب‌های‌ </del>دیگر مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>لغت‌ فرس‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>اسدی‌، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>تاریخ‌ بیهقی‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; شیوه‌ او در شعر نظیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودكی‌ </del>است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده‌ </del>است‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و جلوه‌ طبیعت‌ در مقایسه‌ با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>گشتاسب نامه‌<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>درخشش‌ بیشتری‌ دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گشتاسب‌نامه‌ در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور زردشت‌ و جنگ‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذهبی‌ میان‌ </ins>گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پراکنده‌ای‌ </ins>نیز در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتب‌ تذکره‌، </ins>به‌ ویژه‌ لباب‌الالباب‌، مجمع‌الفصحا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب‌های‌ </ins>دیگر مانند لغت‌ فرس‌ اسدی‌، تاریخ‌ بیهقی‌ و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 412.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>شیوه‌ او در شعر نظیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رودکی|رودکی‌]] </ins>است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده‌ </ins>است‌&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرین‌کوب‌، عبدالحسین‌. '''''از گذشته‌ ادبی‌ ایران‌'''''. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و جلوه‌ طبیعت‌ در مقایسه‌ با گشتاسب نامه‌ درخشش‌ بیشتری‌ دارد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، '''''یادنامه‌ دقیقی‌ طوسی‌'''''. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    اقبال‌ آشتیانی‌، عباس‌. '''''تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌'''''. به‌ كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: هما، 1376، ص‌ 155.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سامانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[رودکی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    خانلری‌ (كیا)، زهرا. </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 211.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 411.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمی‌، 1380، ص‌ 29.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    صفا. '''''همان'''''. ج‌ 1، ص‌ 412.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    زرین‌كوب‌، عبدالحسین‌. '''''از گذشته‌ ادبی‌ ایران‌'''''. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، '''''یادنامه‌ دقیقی‌ طوسی‌'''''. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=9811&oldid=prev 2025-06-07T16:34:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دقیقی'''‌، ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>سامانی.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دقیقی'''‌، ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سامانیان|دوره </ins>سامانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی كه‌ در ماوراءالنهر سكونت‌ داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را دراشعار خود ستایش‌ كرد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (حك‌ 350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ &#039;&#039;شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌)&#039;&#039; را آغاز كرد و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; فردوسی‌ اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ بردو آن‌ را در &#039;&#039;شاهنامه‌&#039;&#039; خود گنجانید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی كه‌ در ماوراءالنهر سكونت‌ داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را دراشعار خود ستایش‌ كرد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (حك‌ 350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ &#039;&#039;شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌)&#039;&#039; را آغاز كرد و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; فردوسی‌ اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ بردو آن‌ را در &#039;&#039;شاهنامه‌&#039;&#039; خود گنجانید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''گشتاسب‌نامه‌'' در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور زردشت‌ و جنگ‌ مذهبی‌میان‌ گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ پراكنده‌ای‌ نیز در كتب‌ تذكره‌، به‌ ویژه‌ ''لباب‌الالباب‌، مجمع‌الفصحا'' و كتاب‌های‌ دیگر مانند ''لغت‌ فرس‌'' اسدی‌، ''تاریخ‌ بیهقی‌'' و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوة‌ </del>او در شعر نظیر رودكی‌ است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ كرده‌ است‌.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوة‌ </del>طبیعت‌ در مقایسه‌ با ''گشتاسب نامه‌'' درخشش‌ بیشتری‌ دارد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>''گشتاسب‌نامه‌'' در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور زردشت‌ و جنگ‌ مذهبی‌میان‌ گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ پراكنده‌ای‌ نیز در كتب‌ تذكره‌، به‌ ویژه‌ ''لباب‌الالباب‌، مجمع‌الفصحا'' و كتاب‌های‌ دیگر مانند ''لغت‌ فرس‌'' اسدی‌، ''تاریخ‌ بیهقی‌'' و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه‌ </ins>او در شعر نظیر رودكی‌ است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ كرده‌ است‌.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوه‌ </ins>طبیعت‌ در مقایسه‌ با ''گشتاسب نامه‌'' درخشش‌ بیشتری‌ دارد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.    صفا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج‌ 1، ص‌ 412.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.    صفا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج‌ 1، ص‌ 412.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.    زرین‌كوب‌، عبدالحسین‌. '''''از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشتة‌ </del>ادبی‌ ایران‌'''''. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.    زرین‌كوب‌، عبدالحسین‌. '''''از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشته‌ </ins>ادبی‌ ایران‌'''''. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.    یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یادنامة‌ </del>دقیقی‌ طوسی‌'''''. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.    یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یادنامه‌ </ins>دقیقی‌ طوسی‌'''''. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%DB%8C&diff=9810&oldid=prev 2025-06-07T16:34:23Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;دقیقی&#039;&#039;&#039;‌، ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی دورة سامانی. زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی ك...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;دقیقی&#039;&#039;&#039;‌، ابومنصور محمد بن احمد (د 367-370ق / 978-980م) شاعر حماسی ـ غنایی دورة سامانی. <br /> <br /> زادگاه او را مرو، بخارا، هرات، طوس‌ و بلخ دانسته‌اند، اما بلخی‌ بودن‌ او درست‌تر است‌.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ابتدا به‌ خدمت‌ امرای‌ چغانی‌ ابوسعید مظفر و ابونصربن‌ علی كه‌ در ماوراءالنهر سكونت‌ داشتند، درآمد و افزون‌ بر آنان‌ امیر فخرالدوله‌ از آل‌ محتاج‌ را دراشعار خود ستایش‌ كرد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; سپس‌ به‌ دربار منصور بن‌ نوح‌ (حك‌ 350-365ق / 961-976م) و نوح‌ بن‌ منصورسامانی‌ (365-387ق / 976-997م) راه‌ یافت‌ و آنان‌ را نیز مدح‌ گفت‌.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; گویا به‌ امر نوح‌ نظم‌ &#039;&#039;شاهنامه (گشتاسب‌نامه‌)&#039;&#039; را آغاز كرد و 1000 (بنابر روایاتی 1000 تا 20.000) بیت‌ سرود. پیش‌ از پایان گشتاسب‌نامه به‌ دست‌ بنده‌ای‌ به‌ قتل‌ رسید.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; فردوسی‌ اثر ناتمام‌ او را به‌ پایان‌ بردو آن‌ را در &#039;&#039;شاهنامه‌&#039;&#039; خود گنجانید. <br /> <br /> &#039;&#039;گشتاسب‌نامه‌&#039;&#039; در بیان‌ سلطنت‌ گشتاسب‌، ظهور زردشت‌ و جنگ‌ مذهبی‌میان‌ گشتاسب‌ و ارجاسب‌ تورانی‌ است‌. از دقیقی‌ قصیده‌ها، غزل‌ها، قطعات‌ و ابیات‌ پراكنده‌ای‌ نیز در كتب‌ تذكره‌، به‌ ویژه‌ &#039;&#039;لباب‌الالباب‌، مجمع‌الفصحا&#039;&#039; و كتاب‌های‌ دیگر مانند &#039;&#039;لغت‌ فرس‌&#039;&#039; اسدی‌، &#039;&#039;تاریخ‌ بیهقی‌&#039;&#039; و جز آنها باقی‌ مانده‌است‌.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; شیوة‌ او در شعر نظیر رودكی‌ است‌ و از الفاظ‌ ساده‌ و معانی‌ طبیعی‌ استفاده‌ كرده‌ است‌.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; قدرت‌ طبع‌ دقیقی‌ در شعر عاشقانه‌ و تصویر جمال‌ و جلوة‌ طبیعت‌ در مقایسه‌ با &#039;&#039;گشتاسب نامه‌&#039;&#039; درخشش‌ بیشتری‌ دارد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    اقبال‌ آشتیانی‌، عباس‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ‌ مختصر ادبیات‌ ایران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به‌ كوشش‌ میرهاشم‌ محدث‌، تهران‌: هما، 1376، ص‌ 155.<br /> <br /> 2.    خانلری‌ (كیا)، زهرا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 211.<br /> <br /> 3.    صفا، ذبیح‌الله‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 411.<br /> <br /> 4.    فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سخن‌ و سخنوران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: خوارزمی‌، 1380، ص‌ 29.<br /> <br /> 5.    صفا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج‌ 1، ص‌ 412.<br /> <br /> 6.    زرین‌كوب‌، عبدالحسین‌. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;از گذشتة‌ ادبی‌ ایران‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: الهدی‌، 1375، ص‌224.<br /> <br /> 7.    یوسفی‌، غلامحسین‌. «ز چندین‌ عاشقانه‌ شعر دلبر»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادنامة‌ دقیقی‌ طوسی‌&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران‌: شورای‌ عالی فرهنگ‌ و هنر، 1355، ص‌ 35.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei