https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D9%88%D8%B1 2026-06-21T17:13:27Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1&diff=5348&oldid=prev 2025-05-01T15:10:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1&diff=3497&oldid=prev 2025-04-18T11:06:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[دور]]،''' در منطق و فلسفه، توقف شیء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعریف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده می‌شود. در تعریف، امر مورد تعریف، به وسیله معرَّف، که شناخته شده‌تر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>باشد تعریف می‌شود. دور هنگامی واقع می‌شود که معرف خود ناشناخته باشد و شناسائی ان به امر مورد تعریف ارجاع داده شود. اگر چیزی به وسیله خودش تعریف شود، لازم می‌اید که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>چیز وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم می‌شود&lt;ref&gt;جرجانی. '''''التعریفات'''''. بیروت: 1999م، 110- 111.&lt;/ref&gt;. دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>چیزی با چیزی تعریف شود و این چیز دوم نیز با امر نخست معرفی گردد یعنی A با B تعریف شود و B با A مانند این‌که در تعریف زمان گفته شود «مقدار حرکت» و در پاسخ چیستی حرکت گفته شود «تغییر در زمان». در این امثال حرکت متوقف بر زمان و زمان متوقف بر حرکت است. دوم، دور مُضْمَر است که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>چیزی به وسیله چیزی دیگر و این به واسطه سومی و این یک باز به وسیله امر نخست تعریف شوند. یعنی A با B تعریف شود، B با C و C با A مثلاً در تعریف «دو» گفته شود «زوج» و برای زوج گفته شود چیزی که به «دو قسمت مساوی» تقسیم شود و در تعریف دو قسمت مساوی گفته شود «دو چیز مطابق» و خود این مفهوم نیز در اخر با معنی «دو» تعریف شوند&lt;ref&gt;شیخ‌محمد رضا المظفر. '''''المنطق'''''. بیروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.&lt;/ref&gt;. در مبحث علت و معلول نیز مسئله چنان است که فی‌المثل A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) یا A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور اشکار است و نیازمند برهان نیست زیرا مستلزم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>است که چیزی در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;ref&gt;طباطبائی، محمدحسین. '''''نهایه''''' '''''الحكمه'''''. قم: دارالتبلیغ الاسلامی، ص148.&lt;/ref&gt; و این بی‌معنی خواهد بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[دور]]،''' در منطق و فلسفه، توقف شیء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعریف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تسلسل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>باطل شمرده می‌شود. در تعریف، امر مورد تعریف، به وسیله معرَّف، که شناخته شده‌تر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>باشد تعریف می‌شود. دور هنگامی واقع می‌شود که معرف خود ناشناخته باشد و شناسائی ان به امر مورد تعریف ارجاع داده شود. اگر چیزی به وسیله خودش تعریف شود، لازم می‌اید که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>چیز وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم می‌شود&lt;ref&gt;جرجانی. '''''التعریفات'''''. بیروت: 1999م، 110- 111.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>چیزی با چیزی تعریف شود و این چیز دوم نیز با امر نخست معرفی گردد یعنی A با B تعریف شود و B با A مانند این‌که در تعریف زمان گفته شود «مقدار حرکت» و در پاسخ چیستی حرکت گفته شود «تغییر در زمان». در این امثال حرکت متوقف بر زمان و زمان متوقف بر حرکت است. دوم، دور مُضْمَر است که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>چیزی به وسیله چیزی دیگر و این به واسطه سومی و این یک باز به وسیله امر نخست تعریف شوند. یعنی A با B تعریف شود، B با C و C با A مثلاً در تعریف «دو» گفته شود «زوج» و برای زوج گفته شود چیزی که به «دو قسمت مساوی» تقسیم شود و در تعریف دو قسمت مساوی گفته شود «دو چیز مطابق» و خود این مفهوم نیز در اخر با معنی «دو» تعریف شوند&lt;ref&gt;شیخ‌محمد رضا المظفر. '''''المنطق'''''. بیروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.&lt;/ref&gt;. در مبحث علت و معلول نیز مسئله چنان است که فی‌المثل A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) یا A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور اشکار است و نیازمند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>برهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیست زیرا مستلزم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>است که چیزی در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;ref&gt;طباطبائی، محمدحسین. '''''نهایه''''' '''''الحكمه'''''. قم: دارالتبلیغ الاسلامی، ص148.&lt;/ref&gt; و این بی‌معنی خواهد بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تسلسل]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[برهان]]&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1&diff=3129&oldid=prev 2025-04-13T19:18:06Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[دور]]،&#039;&#039;&#039; در منطق و فلسفه، توقف شیء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعریف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده می‌شود. در تعریف، امر مورد تعریف، به وسیله معرَّف، که شناخته شده‌تر از ان باشد تعریف می‌شود. دور هنگامی واقع می‌شود که معرف خود ناشناخته باشد و شناسائی ان به امر مورد تعریف ارجاع داده شود. اگر چیزی به وسیله خودش تعریف شود، لازم می‌اید که ان چیز وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم می‌شود&lt;ref&gt;جرجانی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التعریفات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1999م، 110- 111.&lt;/ref&gt;. دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، که در ان چیزی با چیزی تعریف شود و این چیز دوم نیز با امر نخست معرفی گردد یعنی A با B تعریف شود و B با A مانند این‌که در تعریف زمان گفته شود «مقدار حرکت» و در پاسخ چیستی حرکت گفته شود «تغییر در زمان». در این امثال حرکت متوقف بر زمان و زمان متوقف بر حرکت است. دوم، دور مُضْمَر است که در ان چیزی به وسیله چیزی دیگر و این به واسطه سومی و این یک باز به وسیله امر نخست تعریف شوند. یعنی A با B تعریف شود، B با C و C با A مثلاً در تعریف «دو» گفته شود «زوج» و برای زوج گفته شود چیزی که به «دو قسمت مساوی» تقسیم شود و در تعریف دو قسمت مساوی گفته شود «دو چیز مطابق» و خود این مفهوم نیز در اخر با معنی «دو» تعریف شوند&lt;ref&gt;شیخ‌محمد رضا المظفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المنطق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.&lt;/ref&gt;. در مبحث علت و معلول نیز مسئله چنان است که فی‌المثل A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) یا A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور اشکار است و نیازمند برهان نیست زیرا مستلزم ان است که چیزی در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;ref&gt;طباطبائی، محمدحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نهایه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الحكمه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: دارالتبلیغ الاسلامی، ص148.&lt;/ref&gt; و این بی‌معنی خواهد بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[دور]]،&#039;&#039;&#039; در منطق و فلسفه، توقف شیء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعریف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده می‌شود. در تعریف، امر مورد تعریف، به وسیله معرَّف، که شناخته شده‌تر از ان باشد تعریف می‌شود. دور هنگامی واقع می‌شود که معرف خود ناشناخته باشد و شناسائی ان به امر مورد تعریف ارجاع داده شود. اگر چیزی به وسیله خودش تعریف شود، لازم می‌اید که ان چیز وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم می‌شود&lt;ref&gt;جرجانی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التعریفات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1999م، 110- 111.&lt;/ref&gt;. دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، که در ان چیزی با چیزی تعریف شود و این چیز دوم نیز با امر نخست معرفی گردد یعنی A با B تعریف شود و B با A مانند این‌که در تعریف زمان گفته شود «مقدار حرکت» و در پاسخ چیستی حرکت گفته شود «تغییر در زمان». در این امثال حرکت متوقف بر زمان و زمان متوقف بر حرکت است. دوم، دور مُضْمَر است که در ان چیزی به وسیله چیزی دیگر و این به واسطه سومی و این یک باز به وسیله امر نخست تعریف شوند. یعنی A با B تعریف شود، B با C و C با A مثلاً در تعریف «دو» گفته شود «زوج» و برای زوج گفته شود چیزی که به «دو قسمت مساوی» تقسیم شود و در تعریف دو قسمت مساوی گفته شود «دو چیز مطابق» و خود این مفهوم نیز در اخر با معنی «دو» تعریف شوند&lt;ref&gt;شیخ‌محمد رضا المظفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المنطق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.&lt;/ref&gt;. در مبحث علت و معلول نیز مسئله چنان است که فی‌المثل A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) یا A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور اشکار است و نیازمند برهان نیست زیرا مستلزم ان است که چیزی در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;ref&gt;طباطبائی، محمدحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نهایه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الحكمه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: دارالتبلیغ الاسلامی، ص148.&lt;/ref&gt; و این بی‌معنی خواهد بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1&diff=2822&oldid=prev 2025-04-03T12:27:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دور،</del>''' در منطق و فلسفه، توقف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيء </del>بر نفس. دور در منطق در مبحث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف، </del>امر مورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيلة </del>معرَّف، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>شناخته شده‌تر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>باشد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف مي‌شود</del>. دور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامي </del>واقع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود كه </del>معرف خود ناشناخته باشد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شناسائي آن </del>به امر مورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>ارجاع داده شود. اگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيلة </del>خودش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>شود، لازم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد كه آن چيز </del>وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن چيزي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي تعريف </del>شود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين چيز </del>دوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>با امر نخست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرفي </del>گردد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>A با B <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>شود و B با A مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>زمان گفته شود «مقدار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركت» </del>و در پاسخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيستي حركت </del>گفته شود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تغيير </del>در زمان». در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>امثال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركت </del>متوقف بر زمان و زمان متوقف بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركت </del>است. دوم، دور مُضْمَر است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن چيزي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيلة چيزي ديگر </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واسطة سومي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين يك </del>باز به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسيلة </del>امر نخست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>شوند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>A با B <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>شود، B با C و C با A مثلاً در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>«دو» گفته شود «زوج» و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>زوج گفته شود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي كه </del>به «دو قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مساوي» تقسيم </del>شود و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>دو قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مساوي </del>گفته شود «دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز </del>مطابق» و خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مفهوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخر </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>«دو» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف </del>شوند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در مبحث علت و معلول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>مسئله چنان است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه في‌المثل </del>A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشكار </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيازمند </del>برهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست زيرا </del>مستلزم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه چيزي </del>در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين بي‌معني </del>خواهد بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دور]]،</ins>''' در منطق و فلسفه، توقف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیء </ins>بر نفس. دور در منطق در مبحث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف، </ins>امر مورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله </ins>معرَّف، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>شناخته شده‌تر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>باشد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف می‌شود</ins>. دور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامی </ins>واقع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود که </ins>معرف خود ناشناخته باشد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شناسائی ان </ins>به امر مورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>ارجاع داده شود. اگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله </ins>خودش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>شود، لازم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید که ان چیز </ins>وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرجانی. '''''التعریفات'''''. بیروت: 1999م، 110- 111.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان چیزی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی تعریف </ins>شود و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این چیز </ins>دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>با امر نخست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرفی </ins>گردد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>A با B <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>شود و B با A مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این‌که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>زمان گفته شود «مقدار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکت» </ins>و در پاسخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیستی حرکت </ins>گفته شود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تغییر </ins>در زمان». در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>امثال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکت </ins>متوقف بر زمان و زمان متوقف بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکت </ins>است. دوم، دور مُضْمَر است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان چیزی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله چیزی دیگر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واسطه سومی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این یک </ins>باز به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسیله </ins>امر نخست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>شوند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>A با B <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>شود، B با C و C با A مثلاً در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>«دو» گفته شود «زوج» و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>زوج گفته شود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی که </ins>به «دو قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مساوی» تقسیم </ins>شود و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>دو قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مساوی </ins>گفته شود «دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز </ins>مطابق» و خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مفهوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخر </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>«دو» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف </ins>شوند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ‌محمد رضا المظفر. '''''المنطق'''''. بیروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در مبحث علت و معلول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>مسئله چنان است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که فی‌المثل </ins>A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشکار </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیازمند </ins>برهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست زیرا </ins>مستلزم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که چیزی </ins>در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طباطبائی، محمدحسین. '''''نهایه''''' '''''الحكمه'''''. قم: دارالتبلیغ الاسلامی، ص148.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بی‌معنی </ins>خواهد بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. جرجاني. '''''التعريفات'''''. بيروت: 1999م، 110- 111.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. شيخ‌محمد رضا المظفر. '''''المنطق'''''. بيروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. طباطبائي، محمدحسين. '''''نهايه''''' '''''الحكمه'''''. قم: دارالتبليغ الاسلامي، ص148.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D8%B1&diff=525&oldid=prev 2024-08-12T23:41:01Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;دور،&#039;&#039;&#039; در منطق و فلسفه، توقف شيء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعريف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده مي‌شود. در تعريف، امر مورد تعريف، به وسيلة معرَّف، كه شناخته شده‌تر از آن باشد تعريف مي‌شود. دور هنگامي واقع...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;دور،&#039;&#039;&#039; در منطق و فلسفه، توقف شيء بر نفس. دور در منطق در مبحث تعريف و در فلسفه در مبحث وجود و علت و معلول مطرح و مانند تسلسل باطل شمرده مي‌شود. در تعريف، امر مورد تعريف، به وسيلة معرَّف، كه شناخته شده‌تر از آن باشد تعريف مي‌شود. دور هنگامي واقع مي‌شود كه معرف خود ناشناخته باشد و شناسائي آن به امر مورد تعريف ارجاع داده شود. اگر چيزي به وسيلة خودش تعريف شود، لازم مي‌آيد كه آن چيز وجودش بر خودش مقدم باشد. در دور، وجود موضوع به دو مرتبه بر خودش مقدم مي‌شود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; دور بر دو گونه است: دور مُصَرَّح، كه در آن چيزي با چيزي تعريف شود و اين چيز دوم نيز با امر نخست معرفي گردد يعني A با B تعريف شود و B با A مانند اين‌كه در تعريف زمان گفته شود «مقدار حركت» و در پاسخ چيستي حركت گفته شود «تغيير در زمان». در اين امثال حركت متوقف بر زمان و زمان متوقف بر حركت است. دوم، دور مُضْمَر است كه در آن چيزي به وسيلة چيزي ديگر و اين به واسطة سومي و اين يك باز به وسيلة امر نخست تعريف شوند. يعني A با B تعريف شود، B با C و C با A مثلاً در تعريف «دو» گفته شود «زوج» و براي زوج گفته شود چيزي كه به «دو قسمت مساوي» تقسيم شود و در تعريف دو قسمت مساوي گفته شود «دو چيز مطابق» و خود اين مفهوم نيز در آخر با معني «دو» تعريف شوند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; در مبحث علت و معلول نيز مسئله چنان است كه في‌المثل A علت B باشد و B، علت A (= دور مصرح) يا A، علت B باشد، B علت و C و C علت A (= دور مضمَر) محال بودن دور آشكار است و نيازمند برهان نيست زيرا مستلزم آن است كه چيزي در وجود بر خودش مقدم باشد&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; و اين بي‌معني خواهد بود.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1. جرجاني. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التعريفات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بيروت: 1999م، 110- 111.<br /> <br /> 2. شيخ‌محمد رضا المظفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;المنطق&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بيروت: 1402ق/ 1982م، 102- 103.<br /> <br /> 3. طباطبائي، محمدحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نهايه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الحكمه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: دارالتبليغ الاسلامي، ص148.<br /> <br /> منوچهر پزشک</div>

Samei