https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C
دولتشاه سمرقندی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T17:06:39Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=10231&oldid=prev
Samei در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۱
2025-06-09T16:01:53Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذکرهنویس، شاعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذکرهنویس، شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر دولتشاه / غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی سمرقندی / امیرعلاءالدوله اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری (حک 750 ـ 807 ق/ 1349 ـ 1404 م) و عموزاده امیرفیروزشاه بود<ref name=":0">معصومی، بهرام. '''''«دولتشاه سمرقندی»'''''<nowiki/>''، ادب فارسی در آسیای میانه؛ دانشنامه ادب فارسی (1)''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380، ص424.</ref>. دولتشاه از جوانی دارای طبع و قریحه شاعری بود. اما چون به مسلک درویشان عشق میورزید، از پیوستن به دستگاه پادشاهی و آیین خاندانش کناره گرفت و به فقر و قناعت و کشاورزی روزگار گذراند<ref>نوایی، میرنظامالدین علیشیر. '''''تذکره مجالس النفائس'''''. به سعی و اهتمام علی اصغر حکمت، تهران: کتابفروشی منوچهری، چ1، 1363، ص108.</ref>. با این حال، در طول عمرش از کسب فضایل و کمالات در موطنش هرات غافل نماند<ref name=":0" />. چندی هم به دربار [[سلطان حسین میرزا بایقرا|سلطان حسین بایقرا]] (حک 873 ـ 911 ق/ 1468ـ 1505 م) رفت و آمد کرد و میان وی و امیرعلیشیر نوایی (د 906 ق/ 1500 م) وزیر دانش پرور آن پادشاه روابط صمیمانهای برقرار شد<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، چ10، 1373، ج4، ص533.</ref>. دوستی میان وی و امیرعلیشیر به جایی رسید که تألیف تذکره مشهورش، تذکرهالشعرا / تذکره دولتشاه را در 892 ق / 1486 م به نام آن وزیر به پایان برد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذکرهالشعرا </del>پس از [[لباب الالباب]] محمد عوفی (د پس از 630 ق) دومین کتاب معتبر [[فارسی]] در زندگینامه شاعران به شمار میرود<ref>براون، ادوارد. '''''تاریخ ادبی ایران ؛ از سعدی تا جامی'''''. ترجمه و حواشی علی اصغر حکمت، تهران: امیرکبیر، چ4، 2537 (1357)، ص634.</ref>. از مآخذ و تذکرهها چنین برمیآید که دولتشاه هنگام تألیف تذکرهاش نزدیک پنجاه سال از عمرش را پشت سر گذاشته بود<ref>گلچینمعانی، احمد. '''''تاریخ تذکرههای فارسی'''''، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص264.</ref>. تذکرهالشعرا که علی رغم شهرتش اشتباهات تاریخی فراوانی دارد، یکبار در اروپا به کوشش ادوارد براون(E. Brone.) انگلیسی ، سه بار در هندوستان و دو بار در [[کشور ایران|ایران]] به چاپ رسیده است<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر کمال حاج سید جوادی ، با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1378، ج3، ص51 ـ 52.</ref><ref>بهار (ملک الشعرا)، محمد تقی. '''''سبک شناسی'''''، تهران: کتابهای پرستو، چ4 ،2535 (1355)، ج3، ص184 ، 185 ، 186، 188.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر دولتشاه / غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی سمرقندی / امیرعلاءالدوله اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری (حک 750 ـ 807 ق/ 1349 ـ 1404 م) و عموزاده امیرفیروزشاه بود<ref name=":0">معصومی، بهرام. '''''«دولتشاه سمرقندی»'''''<nowiki/>''، ادب فارسی در آسیای میانه؛ دانشنامه ادب فارسی (1)''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380، ص424.</ref>. دولتشاه از جوانی دارای طبع و قریحه شاعری بود. اما چون به مسلک درویشان عشق میورزید، از پیوستن به دستگاه پادشاهی و آیین خاندانش کناره گرفت و به فقر و قناعت و کشاورزی روزگار گذراند<ref>نوایی، میرنظامالدین علیشیر. '''''تذکره مجالس النفائس'''''. به سعی و اهتمام علی اصغر حکمت، تهران: کتابفروشی منوچهری، چ1، 1363، ص108.</ref>. با این حال، در طول عمرش از کسب فضایل و کمالات در موطنش هرات غافل نماند<ref name=":0" />. چندی هم به دربار [[سلطان حسین میرزا بایقرا|سلطان حسین بایقرا]] (حک 873 ـ 911 ق/ 1468ـ 1505 م) رفت و آمد کرد و میان وی و امیرعلیشیر نوایی (د 906 ق/ 1500 م) وزیر دانش پرور آن پادشاه روابط صمیمانهای برقرار شد<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، چ10، 1373، ج4، ص533.</ref>. دوستی میان وی و امیرعلیشیر به جایی رسید که تألیف تذکره مشهورش، تذکرهالشعرا / تذکره دولتشاه را در 892 ق / 1486 م به نام آن وزیر به پایان برد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذکره الشعرا </ins>پس از [[لباب الالباب]] محمد عوفی (د پس از 630 ق) دومین کتاب معتبر [[فارسی]] در زندگینامه شاعران به شمار میرود<ref>براون، ادوارد. '''''تاریخ ادبی ایران ؛ از سعدی تا جامی'''''. ترجمه و حواشی علی اصغر حکمت، تهران: امیرکبیر، چ4، 2537 (1357)، ص634.</ref>. از مآخذ و تذکرهها چنین برمیآید که دولتشاه هنگام تألیف تذکرهاش نزدیک پنجاه سال از عمرش را پشت سر گذاشته بود<ref>گلچینمعانی، احمد. '''''تاریخ تذکرههای فارسی'''''، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص264.</ref>. تذکرهالشعرا که علی رغم شهرتش اشتباهات تاریخی فراوانی دارد، یکبار در اروپا به کوشش ادوارد براون(E. Brone.) انگلیسی ، سه بار در هندوستان و دو بار در [[کشور ایران|ایران]] به چاپ رسیده است<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر کمال حاج سید جوادی ، با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1378، ج3، ص51 ـ 52.</ref><ref>بهار (ملک الشعرا)، محمد تقی. '''''سبک شناسی'''''، تهران: کتابهای پرستو، چ4 ،2535 (1355)، ج3، ص184 ، 185 ، 186، 188.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[لباب الالباب]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[لباب الالباب]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشور ایران</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذکره نویسی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=10025&oldid=prev
Nazli در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۳
2025-06-08T17:43:03Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:کتاب.jpg|بندانگشتی|کتاب تذکره الشعرا برگرفته از سایت ایران کتاب قابل بازیابی از https://www.iranketab.ir/book/87768-tazkerato-shoara]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذکرهنویس، شاعر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذکرهنویس، شاعر.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=10023&oldid=prev
Nazli در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۰
2025-06-08T17:40:10Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذکرهنویس، شاعر.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دولتشاه سمرقندی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حـ 842 </del>ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">900 </del>ق/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1438 </del>ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1494 </del>م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذكرهنویس، شاعر</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر </ins>دولتشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی </ins>سمرقندی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ امیرعلاءالدوله اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک 750 </ins>ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">807 </ins>ق/ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1349 </ins>ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1404 </ins>م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و عموزاده امیرفیروزشاه بود<ref name=":0">معصومی، بهرام. '''''«دولتشاه سمرقندی»'''''<nowiki/>''، ادب فارسی در آسیای میانه؛ دانشنامه ادب فارسی (1)''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380، ص424.</ref>. دولتشاه از جوانی دارای طبع و قریحه شاعری بود. اما چون به مسلک درویشان عشق میورزید، از پیوستن به دستگاه پادشاهی و آیین خاندانش کناره گرفت و به فقر و قناعت و کشاورزی روزگار گذراند<ref>نوایی، میرنظامالدین علیشیر. '''''تذکره مجالس النفائس'''''. به سعی و اهتمام علی اصغر حکمت، تهران: کتابفروشی منوچهری، چ1، 1363، ص108.</ref>. با این حال، در طول عمرش از کسب فضایل و کمالات در موطنش هرات غافل نماند<ref name=":0" />. چندی هم به دربار [[سلطان حسین میرزا بایقرا|سلطان حسین بایقرا]] (حک 873 ـ 911 ق/ 1468ـ 1505 م) رفت و آمد کرد و میان وی و امیرعلیشیر نوایی (د 906 ق/ 1500 م) وزیر دانش پرور آن پادشاه روابط صمیمانهای برقرار شد<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، چ10، 1373، ج4، ص533.</ref>. دوستی میان وی و امیرعلیشیر به جایی رسید که تألیف تذکره مشهورش، تذکرهالشعرا / تذکره دولتشاه را در 892 ق / 1486 م به نام آن وزیر به پایان برد. تذکرهالشعرا پس از [[لباب الالباب]] محمد عوفی (د پس از 630 ق) دومین کتاب معتبر [[فارسی]] در زندگینامه شاعران به شمار میرود<ref>براون، ادوارد. '''''تاریخ ادبی ایران ؛ از سعدی تا جامی'''''. ترجمه و حواشی علی اصغر حکمت، تهران: امیرکبیر، چ4، 2537 (1357)، ص634.</ref>. از مآخذ و تذکرهها چنین برمیآید که دولتشاه هنگام تألیف تذکرهاش نزدیک پنجاه سال از عمرش را پشت سر گذاشته بود<ref>گلچینمعانی، احمد. '''''تاریخ تذکرههای فارسی'''''، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص264.</ref>. تذکرهالشعرا که علی رغم شهرتش اشتباهات تاریخی فراوانی دارد، یکبار در اروپا به کوشش ادوارد براون(E. Brone.) انگلیسی ، سه بار در هندوستان و دو بار در [[کشور ایران|ایران]] به چاپ رسیده است<ref>'''''اثر آفرینان'''''. زیر نظر کمال حاج سید جوادی ، با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1378، ج3، ص51 ـ 52.</ref><ref>بهار (ملک الشعرا)، محمد تقی. '''''سبک شناسی'''''، تهران: کتابهای پرستو، چ4 ،2535 (1355)، ج3، ص184 ، 185 ، 186، 188.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر دولتشاه / غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی سمرقندی / امیرعلاءالدولة اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری (حك 750 ـ 807 ق/ 1349 ـ 1404 م) و عموزادة امیرفیروزشاه بود.<sup>1</sup> دولتشاه از جوانی دارای طبع و قریحة شاعری بود. اما چون </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسلك درویشان عشق میورزید، از پیوستن به دستگاه پادشاهی و آیین خاندانش كناره گرفت و به فقر و قناعت و كشاورزی روزگار گذراند. با این حال، در طول عمرش از كسب فضایل و كمالات در موطنش هرات غافل نماند.<sup>3</sup> چندی هم به دربار سلطان حسین بایقرا (حك 873 ـ 911 ق/ 1468ـ 1505 م) رفت و آمد كرد و میان وی و امیرعلیشیر نوایی (د 906 ق/ 1500 م) وزیر دانش پرور آن پادشاه روابط صمیمانهای برقرار شد.<sup>4</sup> دوستی میان وی و امیرعلیشیر به جایی رسید كه تألیف تذكرة مشهورش، ''تذكرةالشعرا'' / ''تذكرة دولتشاه'' را در 892 ق / 1486 م به نام آن وزیر به پایان برد. ''تذكرةالشعرا'' پس از ''لباب الالباب''<sup>*</sup> محمد عوفی (د پس از 630 ق) دومین كتاب معتبر [[فارسی]] در زندگینامة شاعران به شمار میرود.<sup>5</sup> از مآخذ و تذكرهها چنین برمیآید كه دولتشاه هنگام تألیف تذكرهاش نزدیك پنجاه سال از عمرش را پشت سر گذاشته بود.<sup>6</sup> ''تذكرةالشعرا'' كه علی رغم شهرتش اشتباهات تاریخی فراوانی دارد، یكبار در اروپا به كوشش ادوارد براون [1]انگلیسی ، سه بار در هندوستان و دو بار در [[کشور ایران|ایران]] به چاپ رسیده است.<sup>7</sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سلطان حسین میرزا بایقرا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[لباب الالباب]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کشور ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. معصومی، بهرام. «دولتشاه سمرقندی''»، ادب فارسی در آسیای میانه؛ دانشنامة ادب فارسی (1)''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380، ص424.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. نوایی، میرنظامالدین علیشیر. ''تذكرة مجالس النفائس''. به سعی و اهتمام علی اصغر حكمت، تهران: كتابفروشی منوچهری، چ1، 1363، ص108.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. معصومی، بهرام. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: فردوس، چ10، 1373، ج4، ص533.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. براون، ادوارد. ''تاریخ ادبی ایران ؛ از سعدی تا جامی''. ترجمه و حواشی علی اصغر حكمت، تهران: امیركبیر، چ4، 2537 (1357)، ص634.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. گلچینمعانی، احمد. ''تاریخ تذكرههای فارسی''، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص264.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و نیز نگ: ''اثر آفرینان''. زیر نظر كمال حاج سید جوادی ، با همكاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1378، ج3، ص51 ـ 52؛ بهار (ملك الشعرا)، محمد تقی. ''سبك شناسی''، تهران: كتابهای پرستو، چ4 ،2535 (1355)، ج3، ص184 ، 185 ، 186، 188.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1]. E. Brone.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%B3%D9%85%D8%B1%D9%82%D9%86%D8%AF%DB%8C&diff=9812&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذكرهنویس، شاعر. امیر دولتشاه / غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی سمرقندی / امیرعلاءالدولة اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری (حك 750 ـ 807 ق/ 1349 ـ 1404 م) و عموز...» ایجاد کرد
2025-06-07T16:38:05Z
<p>صفحهای تازه حاوی « دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذكرهنویس، شاعر. امیر دولتشاه / غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی سمرقندی / امیرعلاءالدولة اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری (حك 750 ـ 807 ق/ 1349 ـ 1404 م) و عموز...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
<br />
دولتشاه سمرقندی (حـ 842 ـ 900 ق/ 1438 ـ 1494 م) تذكرهنویس، شاعر.<br />
<br />
امیر دولتشاه / غازی سمرقند / علایی سمرقندی از نجیبزادگان خراسان، فرزند امیر علاءالدوله بختیشاه غازی سمرقندی / امیرعلاءالدولة اسفراینی ندیم شاهرخ تیموری (حك 750 ـ 807 ق/ 1349 ـ 1404 م) و عموزادة امیرفیروزشاه بود.<sup>1</sup> دولتشاه از جوانی دارای طبع و قریحة شاعری بود. اما چون به مسلك درویشان عشق میورزید، از پیوستن به دستگاه پادشاهی و آیین خاندانش كناره گرفت و به فقر و قناعت و كشاورزی روزگار گذراند. با این حال، در طول عمرش از كسب فضایل و كمالات در موطنش هرات غافل نماند.<sup>3</sup> چندی هم به دربار سلطان حسین بایقرا (حك 873 ـ 911 ق/ 1468ـ 1505 م) رفت و آمد كرد و میان وی و امیرعلیشیر نوایی (د 906 ق/ 1500 م) وزیر دانش پرور آن پادشاه روابط صمیمانهای برقرار شد.<sup>4</sup> دوستی میان وی و امیرعلیشیر به جایی رسید كه تألیف تذكرة مشهورش، ''تذكرةالشعرا'' / ''تذكرة دولتشاه'' را در 892 ق / 1486 م به نام آن وزیر به پایان برد. ''تذكرةالشعرا'' پس از ''لباب الالباب''<sup>*</sup> محمد عوفی (د پس از 630 ق) دومین كتاب معتبر [[فارسی]] در زندگینامة شاعران به شمار میرود.<sup>5</sup> از مآخذ و تذكرهها چنین برمیآید كه دولتشاه هنگام تألیف تذكرهاش نزدیك پنجاه سال از عمرش را پشت سر گذاشته بود.<sup>6</sup> ''تذكرةالشعرا'' كه علی رغم شهرتش اشتباهات تاریخی فراوانی دارد، یكبار در اروپا به كوشش ادوارد براون [1]انگلیسی ، سه بار در هندوستان و دو بار در [[کشور ایران|ایران]] به چاپ رسیده است.<sup>7</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. معصومی، بهرام. «دولتشاه سمرقندی''»، ادب فارسی در آسیای میانه؛ دانشنامة ادب فارسی (1)''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1380، ص424.<br />
<br />
2. نوایی، میرنظامالدین علیشیر. ''تذكرة مجالس النفائس''. به سعی و اهتمام علی اصغر حكمت، تهران: كتابفروشی منوچهری، چ1، 1363، ص108.<br />
<br />
3. معصومی، بهرام. همانجا.<br />
<br />
4. صفا، ذبیحالله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: فردوس، چ10، 1373، ج4، ص533.<br />
<br />
5. براون، ادوارد. ''تاریخ ادبی ایران ؛ از سعدی تا جامی''. ترجمه و حواشی علی اصغر حكمت، تهران: امیركبیر، چ4، 2537 (1357)، ص634.<br />
<br />
6. گلچینمعانی، احمد. ''تاریخ تذكرههای فارسی''، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ج1، ص264.<br />
<br />
و نیز نگ: ''اثر آفرینان''. زیر نظر كمال حاج سید جوادی ، با همكاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1378، ج3، ص51 ـ 52؛ بهار (ملك الشعرا)، محمد تقی. ''سبك شناسی''، تهران: كتابهای پرستو، چ4 ،2535 (1355)، ج3، ص184 ، 185 ، 186، 188.<br />
<br />
----[1]. E. Brone.</div>
Samei