دینکرد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶

2025-05-12T13:36:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg\|بندانگشتی\|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]]		[[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg\|بندانگشتی\|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]]
	'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین\|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P.285</ref><ref name=":0" /><ref>عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند<ref name=":1">West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''[[دینکرد]]'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''اوستا'' و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>.		'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین\|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P.285</ref><ref name=":0" /><ref>عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند<ref name=":1">West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''[[دینکرد]]'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''[[اوستا]]'' و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>.

	کتاب سوم ''[[دینکرد]]'' شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, PP. 285-286</ref><ref name=":1" /><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>.		کتاب سوم ''[[دینکرد]]'' شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, PP. 285-286</ref><ref name=":1" /><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>.
خط ۶:		خط ۶:
	کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش [[امشاسپندان]] و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب می‌توان دید<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.		کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش [[امشاسپندان]] و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب می‌توان دید<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.

	کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده: 1) پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد [[زرتشتی، دین\|دین زرتشتی]] مطرح کرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و [[زرتشتی، دین\|آئین‌های زرتشتی]]<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 93</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.		کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده:

			# پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد [[زرتشتی، دین\|دین زرتشتی]] مطرح کرده بود؛
			# پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و [[زرتشتی، دین\|آئین‌های زرتشتی]]<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 93</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.

	کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا\|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.		کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا\|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.

	کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|~~'''~~''اوستا~~'''~~''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139</ref><ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.		کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|''اوستا''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139</ref><ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.

	4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.		4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.

Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴

2025-05-12T13:34:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۴
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	نامعلوم		نامعلوم
	[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]		[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
	[[رده:~~زبان شناسی~~]]		[[رده:ادبیات]]
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۸

2025-05-12T05:28:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۸
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	نامعلوم		نامعلوم
			[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
			[[رده:زبان شناسی]]
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]
	~~[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]~~
	~~[[رده:زبان شناسی]]~~

Karimian در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۵

2025-05-11T09:45:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۵
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا\|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.		کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا\|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.

	کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|'''''اوستا'''''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-~~139؛~~		کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|'''''اوستا'''''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139</ref><ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.

	West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.

	4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.		4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.
خط ۳۳:		خط ۳۱:
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]
			[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
			[[رده:زبان شناسی]]

Karimian در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۹

2025-05-11T09:39:07Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg\|بندانگشتی\|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]]		[[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg\|بندانگشتی\|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]]
	'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین\|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 285;		'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین\|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P.285</ref><ref name=":0" /><ref>عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند<ref name=":1">West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''[[دینکرد]]'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''اوستا'' و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>.

	~~تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'~~''''. ~~به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128؛ عفیفی، رحیم~~. ~~'''''اساطیر~~ و ~~فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''~~. ~~تهران: 1374، ص 521~~.~~</ref>~~. ~~تعداد واژگان کل~~ متن ~~را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند~~<ref>~~West~~, ~~E. W~~. '''''~~Pahlavi Literature~~'''''. ~~Grundriss der Iranischen Phiologic~~, ~~Strassburg: P~~. 91</ref>. ''~~[[دینکرد]]~~'' ~~را می‌توان حاصل گردآوری~~ و ~~تدوین مطالب مبتنی بر~~ ''~~اوستا~~'' ~~و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد~~<ref ~~name=":0" /~~>. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>~~De Menasce, J~~. ~~P. «Zoroastrian Pahlavi Writing»,~~ '''''~~The Cambridge History of Iran~~'''''. ~~Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge~~: ~~Cambridge University Press, 1983, P. 1170~~.</ref>.		کتاب سوم ''[[دینکرد]]'' شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, PP. 285-286</ref><ref name=":1" /><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>.

	کتاب سوم ''[[~~دینکرد~~]]~~'' شامل 420 فصل (~~که ~~بیش‌تر فصول کوتاه‌اند)~~ و ~~73000 واژه~~ است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. ~~در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است~~ و ~~غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث~~ در این کتاب ~~منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است~~<ref>~~Gignoux. Ibid. Vol. VII, PP. 285-286;~~ West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg:		کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش [[امشاسپندان]] و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب می‌توان دید<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.

	~~تاوادیا، ج~~. '''''~~زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه~~'''''. ~~ترجمه س~~. ~~نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57؛~~ تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص ~~131~~-~~132~~.</ref>.		کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده: 1) پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد [[زرتشتی، دین\|دین زرتشتی]] مطرح کرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و [[زرتشتی، دین\|آئین‌های زرتشتی]]<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 93</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.

	کتاب ~~چهارم شامل 4000 کلمه~~ و ~~منتخبی~~ از ~~آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه~~ به ~~کتاب سوم~~ است. ~~در آغاز~~ کتاب ~~شرح آفرینش امشاسپندان~~ و ~~سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند~~ و ~~آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است~~. ~~سبک آن نیز دشوار~~ است. ~~رد پای آثار یونانی و هندی را در~~ این کتاب ~~می‌توان دید~~<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. ~~22;~~		کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا\|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.

	تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133؛ تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.		کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|'''''اوستا'''''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139؛

	کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده: 1) پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد دین [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] مطرح کرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش وآئین‌های زرتشتی<ref>Gignoux. Ibid. Vol. VII, P. 286; West. P. 93;

	تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134؛ تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.

	کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94;

	تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک اوستایی است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی زرتشت و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95; De Menasce. Ibid. P. 1172;

	~~تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.~~

	کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|'''''اوستا'''''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک اوستا از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139؛

	West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.		West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.
خط ۲۹:		خط ۱۷:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	~~[[زرتشت]]~~

	[[زرتشتی، دین]]		* [[زرتشت]]

			* [[زرتشتی، دین]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
خط ۳۹:		خط ۲۸:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			نامعلوم
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰

2025-05-07T09:40:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg\|بندانگشتی\|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]]
	'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین\|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 285;		'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین\|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 285;

	تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128؛ عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''دینکرد'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''اوستا'' و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>.		تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128؛ عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''[[دینکرد]]'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''اوستا'' و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>.

	کتاب سوم ''دینکرد'' شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux. Ibid. Vol. VII, PP. 285-286; West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg:		کتاب سوم ''[[دینکرد]]'' شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux. Ibid. Vol. VII, PP. 285-286; West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg:

	تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57؛ تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>.		تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57؛ تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>.
خط ۱۱:		خط ۱۲:
	تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133؛ تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.		تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133؛ تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.

	کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده: 1) پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد دین زرتشتی مطرح کرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش وآئین‌های زرتشتی<ref>Gignoux. Ibid. Vol. VII, P. 286; West. P. 93;		کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده: 1) پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد دین [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] مطرح کرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش وآئین‌های زرتشتی<ref>Gignoux. Ibid. Vol. VII, P. 286; West. P. 93;

	تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134؛ تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.		تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134؛ تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.
خط ۱۷:		خط ۱۸:
	کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94;		کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94;

	تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک اوستایی است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی زرتشت و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود زرتشتی است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95; De Menasce. Ibid. P. 1172;		تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک اوستایی است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی زرتشت و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین\|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95; De Menasce. Ibid. P. 1172;

	تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.		تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.

	کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات '''''اوستا'''''ی ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک اوستا از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139؛		کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا\|'''''اوستا'''''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک اوستا از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139؛

	West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.		West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.

	4 نسخه از ''دینکرد'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.		4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[زرتشت]]

			[[زرتشتی، دین]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
خط ۳۵:		خط ۳۹:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
			[[رده:ادیان و مذاهب]]
			[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۳

2025-05-07T09:33:56Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==

			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

Karimian در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۳

2025-05-07T09:33:14Z

نمایش تغییرات

Samei در ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۲۱

2025-05-04T23:21:03Z

نمایش تغییرات

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''دينكرد،''' كتابي بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاريخ و ادبيات زرتشتيان به زبان پهلوي. معناي تحت اللفظي ''دينكرد'' ”تأليف ديني“ است.¹ اين اثر شامل 9 كتاب بوده كه كتاب اول و دوم و بخش آغازين كتاب سوم از ميان رفته است.
2024-08-11T01:05:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''دينكرد،''' كتابي بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاريخ و ادبيات زرتشتيان به زبان پهلوي. معناي تحت اللفظي ''دينكرد'' ”تأليف ديني“ است.1 اين اثر شامل 9 كتاب بوده كه كتاب اول و دوم و بخش آغازين كتاب سوم از ميان رفته است.<sup...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه
'''دينكرد،''' كتابي بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاريخ و ادبيات زرتشتيان به زبان پهلوي. معناي تحت اللفظي ''دينكرد'' ”تأليف ديني“ است.1 اين اثر شامل 9 كتاب بوده كه كتاب اول و دوم و بخش آغازين كتاب سوم از ميان رفته است.2 تعداد واژگان كل متن را حدود 169000 واژه تخمين زده‌اند.3 ''دينكرد'' را مي‌توان حاصل گردآوري و تدوين مطالب مبتني بر ''اوستا'' و ترجمه‌هاي آن دانست، كاري كه آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ايميدان آن را كامل كرد.4 آذرباد ايميدان بنا به گفتة محققان در سدة 4 ق / 10م مي‌زيسته است، از اين‌رو تاريخ كتاب را مربوط به سدة 9 يا10م دانسته‌اند.5

كتاب سوم ''دينكرد'' شامل 420 فصل (كه بيش‌تر فصول كوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطي بين فصول متوالي ديده نمي‌شود. مندرجات كتاب در جهت توجيه مسائل يزدان‌شناسي و فلسفي است. مسئلة اصلي كتاب ثنويت است. در فصولي از كتاب به صاحبان اديان ديگر انتقاد شده است و غالباً عقايد مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در اين كتاب منطقي است و متن آن به دليل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگي دشوار است. 6

كتاب چهارم شامل 4000 كلمه و منتخبي از آئين نامة آذر فرنبغ فرخزادان و شبيه به كتاب سوم است. در آغاز كتاب شرح آفرينش امشاسپندان و سپس اشاره به شاهاني كه از دين مزديسني پشتيباني كردند و آن‌گاه از موجودات گيتي سخن رفته است. سبك آن نيز دشوار است. رد پاي آثار يوناني و هندي را در اين كتاب مي‌توان ديد.7

كتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلي تشكيل شده: 1) پاسخ‌هاي آذر فرنبغ فرخزادان به يعقوب پسر خالد كه سؤالاتي در مورد دين زرتشتي مطرح كرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماري مسيحي در مورد امور ماوراءالطبيعه، الهام ايزدي پرستش وآئين‌هاي زرتشتي.8

كتاب ششم در واقع اندرزنامه‌اي است داراي 23000 واژه. اين كتاب مجموعه‌اي از كلمات قصار اخلاقي و مذهبي با بيان وظايف، سنت‌ها و رسوم است كه از دانايان پيشين، پوريوتكيشان، به جا مانده است. كتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبيان داراي ارزشي والاست.9 كتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلي و ترجمة سه نسك اوستايي است. اين كتاب حاوي داستان كامل زندگي زرتشت و حوادث پس از او تا پايان جهان و نيز سه موعود زرتشتي است.10

كتاب هشتم داراي ارزش ويژه‌اي است، زيرا شامل خلاصه‌اي از محتويات '''''اوستا'''''ي ساساني است كه به 3 بخش 7 فصلي تقسيم مي‌شود. بحث مهم ديگر آن مربوط به قوانين جزا و زمين‌هاي زراعتي است.11 كتاب نهم داراي 28000 واژه است و شرح و تفسير سه نسك اوستا از نسك‌هاي ''گاثاها''ست.12

4 نسخه از ''دينكرد'' در دست است كه كامل‌ترين آن‌ها در 1659م كتابت شده است.

'''مآخذ:'''

1- تفضلي، احمد. '''''تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.

2- Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 285;

تفضلي، همانجا؛ عفيفي، رحيم. '''''اساطير و فرهنگ ايران در نوشته‌هاي پهلوي'''''. تهران: 1374، ص 521.

3- West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91

4- Ibid;

تفضلي، همانجا.

5- De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.

6- Gignoux. Ibid. Vol. VII, PP. 285-286; West. Ibid;

تاواديا، ج. '''''زبان و ادبيات پهلوي، فارسي ميانه'''''. ترجمة س. نجم آبادي، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57؛ تفضلي. همان. ص 131-132.

7- West. Ibid. P. 22;

تفضلي. همان. ص 133؛ تاواديا. همان. ص 62-63.

8- Gignoux. Ibid. Vol. VII, P. 286; West. P. 93;

تفضلي. همان. ص 134؛ تاواديا. همان. ص 72-75.

9- West. Ibid. P. 94;

تاواديا. همان. ص 75-76.

10- West. Ibid. P. 95; De Menasce. Ibid. P. 1172;

تفضلي. همان. ص 135-136.

11- تفضلي. همان. ص 137-138.

12- تفضلي. همان. ص 138-139؛

West. Ibid. P. 98