https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B3%D9%87دیوان البسه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T15:34:13Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B3%D9%87&diff=8858&oldid=prevSamei در ۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۲2025-05-15T11:22:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در [[شیراز]] زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در [[شیراز]] زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند<ref>نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320.</ref><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران.''''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. </ref>. در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در تهران به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته: <blockquote>"از او کشکینه و از ما پشمینه". </blockquote>اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان کلاه نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند<ref>نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320.</ref><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران.''''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. </ref>. در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته: <blockquote>"از او کشکینه و از ما پشمینه". </blockquote>اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کلاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[دیوان البسه مولانا نظام قاری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[دیوان البسه مولانا نظام قاری]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شیراز]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شیراز]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کلاه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پوشاک]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پوشاک]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B3%D9%87&diff=8654&oldid=prevMaedeh در ۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰2025-05-14T09:30:53Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:دیوان البسه 1.jpg|بندانگشتی|383x383پیکسل|دیوان البسه ، قابل بازیابی از https://viewer.ganjoor.net/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در [[شیراز]] زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در [[شیراز]] زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:پوشاک]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B3%D9%87&diff=3810&oldid=prevSamei: /* مآخذ */2025-04-21T18:01:01Z<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در [[شیراز]] زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در [[شیراز]] زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند<ref>نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320.</ref><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران.''''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. </ref>. در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در تهران به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته: <blockquote>"از او کشکینه و از ما پشمینه". </blockquote>اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان کلاه نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود<ref>یادداشت مؤلف.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند<ref>نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320.</ref><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران.''''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. </ref>. در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در تهران به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته: <blockquote>"از او کشکینه و از ما پشمینه". </blockquote>اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان کلاه نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود<ref>یادداشت مؤلف.</ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دیوان البسه مولانا نظام قاری]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شیراز]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا چیت ساز</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B3%D9%87&diff=3809&oldid=prevSamei در ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۹2025-04-21T17:59:12Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در شیراز زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند.<sup>1</sup> در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در تهران به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته : "از او کشکینه و از ما پشمینه". اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان کلاه نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود.<sup>2</sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>''':</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند<ref>نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320.</ref><ref>صفا، ذبیح الله. </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ادبیات در ایران.</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. </ref>. در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در تهران به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><blockquote>"از او کشکینه و از ما پشمینه". </blockquote>اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان کلاه نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود<ref>یادداشت مؤلف.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320؛ صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران.''''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. یادداشت مؤلف. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا چیت ساز</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B3%D9%87&diff=678&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در شیراز زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شع...» ایجاد کرد2024-08-13T09:58:47Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در شیراز زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شع...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''دیوان البسه'''، کتابی است به شعر که مولانا نظامالدین محمود بن امیراحمد قاری یزدی، شاعر و نویسنده قرن نهم هجری، سروده است. نظامالدین که در زمان شاهرخ تیموری، در شیراز زندگی میکرد، ظاهراً در 852 یا 853 ق/ 1448- 1449م، درگذشته است. در آن دوره نوعی شعر هزلآمیز و طنز، حاوی وصف اسامی غذاها و یا لباسها به وجود آمده بود. مثلاً شاعری به نام ابواسحق (بسحق اطعمه) اسامی غذاهای گوناگون را در دیوان شعری سروده است. خود نظامالدین نیز رسالهای درمورد اسامی غذاها دارد، اما اهمیت نظامالدین به خاطر دیوان البسه اوست. در این کتاب که تماماً به شعر سروده شده، اسامی انواع پارچهها، لباسها، رنگ و طرحهای آنها و مانند آن بیان و توصیف شده است. این کتاب را نخستین بار میرزا حبیب اصفهانی از روشنفکران و فرانسهدانان ایرانی مقیم استانبول که برخی او را در هزلسرایی عبید زاکانی ثانی شمردهاند، در 1303ق/ 1886م، در چاپخانه ابوالضیاء استانبول در 207 صفحه به چاپ رساند.<sup>1</sup> در 1359ش/ 1980م، محمد مشیری، مجدداً همان چاپ پیشین را در تهران به چاپ رساند. در دیباچه ابتدایی کتاب که نظامالدین قاری نوشته، علت سرودن این اشعار را شرح داده، کار خود را به تبع دیوان اطعمه شیخ ابواسحق دانسته و گفته : "از او کشکینه و از ما پشمینه". اشعار به صورت، غزل، قصیده، رباعی، قطعه، و مانند آن سروده شده است. جنگ نامه موئینه و کتان، مناظره طعام و لباس، آرایش نامه، جنگ صوف و کُمُخا [نوعی نعلین]، اسرار ابریشم، قصه دزد رخت، مکتوب صوف به اطلس، فرمان نشان کلاه نوروزی، نام برخی از این اشعار است. در پایان کتاب فرهنگ الفبایی تعدادی از واژههای به کار رفته در کتاب آمده است. از آنجا که معانی دقیق بسیاری از این واژهها، هنوز بر محققین روشن نشده است، جا دارد که تمامی این واژهها، در تصحیح و چاپی تازه و با مقابله با متون دیگر شرح داده شود.<sup>2</sup> <br />
<br />
'''مآخذ''':<br />
<br />
1. نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی. انتشارات فروغی، 1363، ج1، ص320؛ صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران.''''' انتشارات فردوسی، 1363، ج4، ص195- 198. <br />
<br />
2. یادداشت مؤلف. <br />
<br />
محمدرضا چیت ساز</div>Samei