دیوان شمس - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Karimian در ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۹

2025-06-11T20:49:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:
	* [[فارسی]]		* [[فارسی]]
	* [[مولوی، جلال الدین محمد]]		* [[مولوی، جلال الدین محمد]]
			مآخذ<references />
	== مآخذ ==
	<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
خط ۲۰:		خط ۱۸:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	ابوالقاسم رادفر		ابوالقاسم رادفر
	[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]		[[index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی]]
	[[رده:ادبیات]]		[[index.php?title=رده:ادبیات]]

Samei در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۵

2025-06-09T22:05:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]		[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]
	'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.		'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات [[مولوی، جلال الدین محمد\|جلال الدین محمد مولوی]] (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.

	اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام [[شمس تبریزی\|شمس]]، ~~‌شمس تبریزی،~~ شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>''قحط خورشید، ~~‌برگزیده~~ اشعار دیوان شمس تبریزی'' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. ''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.		اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام [[شمس تبریزی\|شمس]]، ‌[[شمس تبریزی]]، [[شمس تبریزی\|شمس الدین تبریزی]] و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>''قحط خورشید، ‌'''برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی''''' '''(دو زبانی'''). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی'''''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.

	برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر ''گزیده غزلیات شمس مولوی''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. ''سیری در دیوان شمس''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و [[آفرینش انسان\|آفرینش]] صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. ''چشمه روشن''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. ''با کاروان حلّه''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.		برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. [[فروزانفر، بدیع الزمان\|بدیع‌الزمان فروزانفر]] با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. '''مقدمه بر ''گزیده غزلیات شمس مولوی'''''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. '''''سیری در دیوان شمس'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و [[آفرینش انسان\|آفرینش]] صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	* [[دیوان]]		* [[دیوان]]
			* [[شمس تبریزی]]
	* [[فارسی]]		* [[فارسی]]
	* [[~~شمس العماره\|شمس~~]]		* [[مولوی، جلال الدین محمد]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۱۹:		خط ۲۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	ابوالقاسم رادفر		ابوالقاسم رادفر
	[[~~index.php?title=~~رده:ادبیات و زبان شناسی]]		[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
	[[~~index.php?title=~~رده:ادبیات]]		[[رده:ادبیات]]

Karimian در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۷

2025-06-07T21:37:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۷
خط ۲:		خط ۲:
	'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.		'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.

	اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام ~~شمس،~~ ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی'' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. ''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.		اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام [[شمس تبریزی\|شمس]]، ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی'' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. ''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.

	برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر ''گزیده غزلیات شمس مولوی''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. ''سیری در دیوان شمس''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و آفرینش صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. ''چشمه روشن''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. ''با کاروان حلّه''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.		برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر ''گزیده غزلیات شمس مولوی''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. ''سیری در دیوان شمس''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و [[آفرینش انسان\|آفرینش]] صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. ''چشمه روشن''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. ''با کاروان حلّه''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Karimian در ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۷

2025-06-07T21:37:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]		[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]
	'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. ~~'''~~''تاریخ ادبیات در ایران~~'''~~''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.		'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.

	اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام شمس، ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>~~'''~~''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی~~'''~~'' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. ~~'''~~''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی~~'''~~''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.		اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام شمس، ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی'' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. ''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.

	برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. ~~'''~~''تاریخ ادبیات در ایران~~'''~~''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر ~~'''~~''گزیده غزلیات شمس مولوی~~'''~~''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. ~~'''~~''سیری در دیوان شمس~~'''~~''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و آفرینش صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. ~~'''~~''چشمه روشن~~'''~~''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. ~~'''~~''با کاروان حلّه~~'''~~''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.		برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر ''گزیده غزلیات شمس مولوی''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. ''سیری در دیوان شمس''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و آفرینش صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. ''چشمه روشن''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. ''با کاروان حلّه''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	ابوالقاسم رادفر		ابوالقاسم رادفر
	[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]		[[index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی]]
	[[رده:ادبیات]]		[[index.php?title=رده:ادبیات]]

Samei در ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۰

2025-06-06T19:20:58Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۰
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]		[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]
	'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی~~<sup>*</sup>~~ (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.		'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.

	اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام شمس، ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>'''''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی''''' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی'''''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>. برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر '''''گزیده غزلیات شمس مولوی'''''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. '''''سیری در دیوان شمس'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و آفرینش صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به ~~ترکی،~~ ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.		اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام شمس، ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>'''''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی''''' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی'''''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>.

			برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر '''''گزیده غزلیات شمس مولوی'''''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. '''''سیری در دیوان شمس'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و آفرینش صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به [[ترکی]]، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۰:		خط ۱۲:
	* [[شمس العماره\|شمس]]		* [[شمس العماره\|شمس]]

	== ~~'''~~مآخذ~~'''~~ ==		== مآخذ ==
	<references />		<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==

Karimian در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷

2025-06-05T19:47:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۷
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
			<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
خط ۱۸:		خط ۱۷:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	ابوالقاسم رادفر		ابوالقاسم رادفر
			[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
			[[رده:ادبیات]]

Karimian در ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵

2025-06-05T19:45:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~ديوان شمس،~~''' ~~مجموعة غزليات~~ و ~~رباعيات~~ جلال ~~الدين~~ محمد ~~مولوي~~<sup>*</sup> (604-672ق / 1207-1273م) ''كه به ~~ديوان كبير~~'' و ''~~ديوان غزليات~~ شمس ~~تبريزي~~'' ~~نيز~~ شهرت دارد.<~~sup~~>1</~~sup~~>		[[پرونده:BC10040G001.jpg\|بندانگشتی\|دیوان شمس برگرفته از وبسایت نورشاپ قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.noorshop.ir/fa/book/10040/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%28-%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%83%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%29]]
			'''[[دیوان شمس]]،''' مجموعه غزلیات و رباعیات جلال الدین محمد مولوی<sup>*</sup> (604-672ق / 1207-1273م) ''که به [[دیوان]] کبیر'' و ''[[دیوان]] غزلیات شمس تبریزی'' نیز شهرت دارد<ref>صفا، ‌ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>.

	اشتهار ~~ديوان~~ به شمس از آن روست كه گرچه در ~~پاره‌اي~~ از ~~غزليات~~ شاعر خاموش يا خَمُش تخلص ~~كرده، وليكن~~ غالباً نام شمس، ‌شمس ~~تبريزي،~~ شمس ~~الدين تبريزي~~ و در ~~برخي~~ هم نام ~~صلاح‌الدين~~ را در ~~پايان~~ غزل‌ها آورده است.<~~sup~~>2</~~sup~~> تعداد ~~ابيات اين ديوان~~ را متقدمان به 30000 ~~رسانيده‌اند~~. نسخ ~~خطي~~ آن ~~محتوي~~ 5000 تا 40000 و ~~ديوان چاپي~~ آن ~~نيز~~ شامل 50000 ~~بيت~~ است.<~~sup~~>3</~~sup~~> ~~برخي~~ از ~~اين غزليات~~ متعلق به ~~شاعري ديگر~~ به نام شمس ~~مشرقي~~ است. ~~بديع‌الزمان~~ فروزانفر با مقابله و ~~تصحيح ديوان~~ از 1337 تا 1345ش، چاپ ~~منقحي~~ از آن با تعداد 36360 ~~بيت غزل،~~ بجز ~~رباعيات،~~ ارائه داده است.<~~sup~~>4</~~sup~~> در ~~اين ديوان~~ گسترش و تنوع واژگان ~~ناشي~~ از وسعت ~~دامنة معاني~~ مورد نظر مولانا و ~~تعبيرات~~ اوست.<~~sup~~>5</~~sup~~> ~~تعبيرات~~ تازه و قالب ~~ريزي‌هاي بديع~~ ''~~ديوان~~ شمس'' را در ~~كمتر ديوان شعري مي‌توان يافت.~~<~~sup~~>6</~~sup~~> از نظر ~~نيروي تخيّل~~ و ~~آفرينش~~ صور ~~خيال،~~ ''~~ديوان~~ شمس'' از ~~غني ترين نمونه‌هاي~~ شعر ~~فارسي~~ است.<~~sup~~>7</~~sup~~> ~~بيشتر غزل‌هاي~~ آن به ~~فارسي~~ و ~~اندكي~~ از آنها به ~~تركي، ‌عربي~~ و ~~يوناني~~ است.<~~sup~~>8</~~sup~~>		اشتهار [[دیوان]] به [[شمس العماره\|شمس]] از آن روست که گرچه در پاره‌ای از غزلیات شاعر خاموش یا خَمُش تخلص کرده، ولیکن غالباً نام شمس، ‌شمس تبریزی، شمس الدین تبریزی و در برخی هم نام صلاح‌الدین را در پایان غزل‌ها آورده است<ref>'''''قحط خورشید، ‌برگزیده اشعار دیوان شمس تبریزی''''' (دو زبانی). ‌ترجمه ر. ا. نیکلسن، ‌به کوشش مجید روشنگر، ‌تهران: مروارید، 1358، ص 43.</ref>. تعداد ابیات این [[دیوان]] را متقدمان به 30000 رسانیده‌اند. نسخ خطی آن محتوی 5000 تا 40000 و [[دیوان]] چاپی آن نیز شامل 50000 بیت است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''زندگانی مولانا جلال الدین محمد مشهور به مولوی'''''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.</ref>. برخی از این غزلیات متعلق به شاعری دیگر به نام [[شمس العماره\|شمس]] مشرقی است. بدیع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحیح [[دیوان]] از 1337 تا 1345ش، [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] منقحی از آن با تعداد 36360 بیت [[غزلخوانی\|غزل]]، بجز رباعیات، ارائه داده است<ref>صفا.ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.</ref>. در این [[دیوان]] گسترش و تنوع واژگان ناشی از وسعت دامنه معانی مورد نظر مولانا و تعبیرات اوست<ref>شفیعی کدکنی، محمدرضا. مقدمه بر '''''گزیده غزلیات شمس مولوی'''''. تهران: جیبی، 1354، ص بیست و یک (مقدمه).</ref>. تعبیرات تازه و قالب ریزی‌های بدیع ''[[دیوان]] شمس'' را در کمتر [[دیوان]] شعری می‌توان یافت<ref>دشتی، علی. '''''سیری در دیوان شمس'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 4، 1355، ص 119.</ref>. از نظر نیروی تخیّل و آفرینش صور خیال، ''[[دیوان]] شمس'' از غنی ترین نمونه‌های شعر [[فارسی]] است<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران:‌ علمی‌، 1369، ص 211.</ref>. بیشتر غزل‌های آن به [[فارسی]] و اندکی از آنها به ترکی، ‌[[عربی]] و یونانی است<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 221 و 222.</ref>.

	نیز نگاه کنید به		== نیز نگاه کنید به ==

	~~'''مآخذ:'''~~		* [[دیوان]]
			* [[فارسی]]
			* [[شمس العماره\|شمس]]

	~~# صفا، ‌ذبيح الله.~~ '''''~~تاريخ ادبيات در ايران~~'~~''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.~~		== '''مآخذ''' ==
	# '''''قحط خورشيد، ‌برگزيدة اشعار ديوان شمس تبريزي''''' (دو زباني). ‌ترجمة ر. ا. نيكلسن، ‌به كوشش مجيد روشنگر، ‌تهران: مرواريد، 1358، ص 43.
	~~# فروزانفر، بديع الزمان. '''''زندگاني مولانا جلال الدين محمد مشهور به مولوي'''''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.~~
	~~# صفا. '''''همانجا'''''.~~
	~~# شفيعي كدكني، محمدرضا. مقدمه بر '''''گزيدة غزليات شمس مولوي'''''. تهران: جيبي، 1354، ص بيست و يك (مقدمه).~~
	~~# دشتي، علي. '''''سيري در ديوان شمس'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، ‌چ 4، 1355، ص 119.~~
	~~# يوسفي، غلامحسين. '''''چشمة روشن'''''. تهران:‌ علمي‌، 1369، ص 211.~~

	~~زرين كوب، عبدالحسين. '''''با كاروان حلّه'''''. تهران: آريا، 1343، ص 221 و 222.~~

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
	ابوالقاسم رادفر		ابوالقاسم رادفر

	~~منبع اصلی~~


	~~نویسنده مقاله~~

Karimian در ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۷

2025-06-04T21:57:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''ديوان شمس،''' مجموعة غزليات و رباعيات جلال الدين محمد مولوي<sup>*</sup> (604-672ق / 1207-1273م) ''كه به ديوان كبير'' و ''ديوان غزليات شمس تبريزي'' نيز شهرت دارد.<sup>1</sup>		'''ديوان شمس،''' مجموعة غزليات و رباعيات جلال الدين محمد مولوي<sup>*</sup> (604-672ق / 1207-1273م) ''كه به ديوان كبير'' و ''ديوان غزليات شمس تبريزي'' نيز شهرت دارد.<sup>1</sup>

	اشتهار ديوان به شمس از آن روست كه گرچه در پاره‌اي از غزليات شاعر خاموش يا خَمُش تخلص كرده، وليكن غالباً نام شمس، ‌شمس تبريزي، شمس الدين تبريزي و در برخي هم نام صلاح‌الدين را در پايان غزل‌ها آورده است.<sup>2</sup> تعداد ابيات اين ديوان را متقدمان به 30000 رسانيده‌اند. نسخ خطي آن محتوي 5000 تا 40000 و ديوان چاپي آن نيز شامل 50000 بيت است.<sup>3</sup> برخي از اين غزليات متعلق به شاعري ديگر به نام شمس مشرقي است. بديع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحيح ديوان از 1337 تا 1345ش، چاپ منقحي از آن با تعداد 36360 بيت غزل، بجز رباعيات، ارائه داده است.<sup>4</sup> در اين ديوان گسترش و تنوع واژگان ناشي از وسعت دامنة معاني مورد نظر مولانا و تعبيرات اوست.<sup>5</sup> تعبيرات تازه و قالب ريزي‌هاي بديع ''ديوان شمس'' را در كمتر ديوان شعري مي‌توان يافت.<sup>6</sup> از نظر نيروي تخيّل و آفرينش صور خيال، ''ديوان شمس'' از غني ترين نمونه‌هاي شعر فارسي است.<sup>7</sup> بيشتر غزل‌هاي آن به فارسي و اندكي از آنها به تركي، ‌عربي و يوناني است.<sup>8</sup>		اشتهار ديوان به شمس از آن روست كه گرچه در پاره‌اي از غزليات شاعر خاموش يا خَمُش تخلص كرده، وليكن غالباً نام شمس، ‌شمس تبريزي، شمس الدين تبريزي و در برخي هم نام صلاح‌الدين را در پايان غزل‌ها آورده است.<sup>2</sup> تعداد ابيات اين ديوان را متقدمان به 30000 رسانيده‌اند. نسخ خطي آن محتوي 5000 تا 40000 و ديوان چاپي آن نيز شامل 50000 بيت است.<sup>3</sup> برخي از اين غزليات متعلق به شاعري ديگر به نام شمس مشرقي است. بديع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحيح ديوان از 1337 تا 1345ش، چاپ منقحي از آن با تعداد 36360 بيت غزل، بجز رباعيات، ارائه داده است.<sup>4</sup> در اين ديوان گسترش و تنوع واژگان ناشي از وسعت دامنة معاني مورد نظر مولانا و تعبيرات اوست.<sup>5</sup> تعبيرات تازه و قالب ريزي‌هاي بديع ''ديوان شمس'' را در كمتر ديوان شعري مي‌توان يافت.<sup>6</sup> از نظر نيروي تخيّل و آفرينش صور خيال، ''ديوان شمس'' از غني ترين نمونه‌هاي شعر فارسي است.<sup>7</sup> بيشتر غزل‌هاي آن به فارسي و اندكي از آنها به تركي، ‌عربي و يوناني است.<sup>8</sup>

			نیز نگاه کنید به

	'''مآخذ:'''		'''مآخذ:'''
خط ۱۶:		خط ۱۸:

	ابوالقاسم رادفر		ابوالقاسم رادفر

			منبع اصلی


			نویسنده مقاله

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''ديوان شمس،''' مجموعة غزليات و رباعيات جلال الدين محمد مولوي^* (604-672ق / 1207-1273م) ''كه به ديوان كبير'' و ''ديوان غزليات شمس تبريزي'' نيز شهرت دارد.¹ اشتهار ديوان به شمس از آن روست كه گرچه در پاره‌اي از غزليات شاعر خاموش يا خَمُش تخلص كرده، و...» ایجاد کرد

2025-06-04T17:33:30Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''ديوان شمس،''' مجموعة غزليات و رباعيات جلال الدين محمد مولوي* (604-672ق / 1207-1273م) ''كه به ديوان كبير'' و ''ديوان غزليات شمس تبريزي'' نيز شهرت دارد.1 اشتهار ديوان به شمس از آن روست كه گرچه در پاره‌اي از غزليات شاعر خاموش يا خَمُش تخلص كرده، و...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''ديوان شمس،''' مجموعة غزليات و رباعيات جلال الدين محمد مولوي* (604-672ق / 1207-1273م) ''كه به ديوان كبير'' و ''ديوان غزليات شمس تبريزي'' نيز شهرت دارد.1

اشتهار ديوان به شمس از آن روست كه گرچه در پاره‌اي از غزليات شاعر خاموش يا خَمُش تخلص كرده، وليكن غالباً نام شمس، ‌شمس تبريزي، شمس الدين تبريزي و در برخي هم نام صلاح‌الدين را در پايان غزل‌ها آورده است.2 تعداد ابيات اين ديوان را متقدمان به 30000 رسانيده‌اند. نسخ خطي آن محتوي 5000 تا 40000 و ديوان چاپي آن نيز شامل 50000 بيت است.3 برخي از اين غزليات متعلق به شاعري ديگر به نام شمس مشرقي است. بديع‌الزمان فروزانفر با مقابله و تصحيح ديوان از 1337 تا 1345ش، چاپ منقحي از آن با تعداد 36360 بيت غزل، بجز رباعيات، ارائه داده است.4 در اين ديوان گسترش و تنوع واژگان ناشي از وسعت دامنة معاني مورد نظر مولانا و تعبيرات اوست.5 تعبيرات تازه و قالب ريزي‌هاي بديع ''ديوان شمس'' را در كمتر ديوان شعري مي‌توان يافت.6 از نظر نيروي تخيّل و آفرينش صور خيال، ''ديوان شمس'' از غني ترين نمونه‌هاي شعر فارسي است.7 بيشتر غزل‌هاي آن به فارسي و اندكي از آنها به تركي، ‌عربي و يوناني است.8

'''مآخذ:'''

# صفا، ‌ذبيح الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: دانشگاه تهران، چ 3، 1358، ج 3، (ب 1)، ص 469.
# '''''قحط خورشيد، ‌برگزيدة اشعار ديوان شمس تبريزي''''' (دو زباني). ‌ترجمة ر. ا. نيكلسن، ‌به كوشش مجيد روشنگر، ‌تهران: مرواريد، 1358، ص 43.
# فروزانفر، بديع الزمان. '''''زندگاني مولانا جلال الدين محمد مشهور به مولوي'''''. تهران: زوّار، چ 3، 1354، ص 149.
# صفا. '''''همانجا'''''.
# شفيعي كدكني، محمدرضا. مقدمه بر '''''گزيدة غزليات شمس مولوي'''''. تهران: جيبي، 1354، ص بيست و يك (مقدمه).
# دشتي، علي. '''''سيري در ديوان شمس'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، ‌چ 4، 1355، ص 119.
# يوسفي، غلامحسين. '''''چشمة روشن'''''. تهران:‌ علمي‌، 1369، ص 211.

زرين كوب، عبدالحسين. '''''با كاروان حلّه'''''. تهران: آريا، 1343، ص 221 و 222.

ابوالقاسم رادفر