https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B0%DA%A9%D8%B1
ذکر - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T08:19:58Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B0%DA%A9%D8%B1&diff=5349&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰
2025-05-01T15:10:48Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3498:rev-5349:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B0%DA%A9%D8%B1&diff=3498&oldid=prev
Samei در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۰
2025-04-18T11:10:37Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ذکر]]،''' در لغت به معنی یاد کردن است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان اوردن نام خدا و تفکّر کردن در اوست. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گویندة </del>ذکر، ذاکر نامیده میشود و ذاکر همان سالک طریق حق است که به منظور نزدیک شدن به خدا، تمام اندیشه و فکر خود را متوجه کلمه یا جملهای میکند که «موضوع ذکر» به شمار میاید و در جریان این تمرکز فکر، هر چیز خبر موضوع ذکر را به فراموشی میسپارد، نه چیزی میبیند، نه چیزی میشنود، نه ادراک میکند و به تعبیر سعدی «سرمویی به غلط در همه اندامش نیست» یعنی از هر چیز جز اوست جدا شده است و جمله اعضای او به ذکر محبوب و یاد معشوق مشغول است. موضوع ذکر، غالباً، کلمههایی است همچون «الله»، «هُو»، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«حق» </del>و یا جملههایی است همچون «لا اله الاّ الله» و «سُبحانَ الله» و همانند انها.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ذکر]]،''' در لغت به معنی یاد کردن است و در اصطلاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تصوف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عرفان، بر زبان اوردن نام خدا و تفکّر کردن در اوست. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوینده </ins>ذکر، ذاکر نامیده میشود و ذاکر همان سالک طریق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که به منظور نزدیک شدن به خدا، تمام اندیشه و فکر خود را متوجه کلمه یا جملهای میکند که «موضوع ذکر» به شمار میاید و در جریان این تمرکز فکر، هر چیز خبر موضوع ذکر را به فراموشی میسپارد، نه چیزی میبیند، نه چیزی میشنود، نه ادراک میکند و به تعبیر سعدی «سرمویی به غلط در همه اندامش نیست» یعنی از هر چیز جز اوست جدا شده است و جمله اعضای او به ذکر محبوب و یاد معشوق مشغول است. موضوع ذکر، غالباً، کلمههایی است همچون «الله»، «هُو»، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[حق]]» </ins>و یا جملههایی است همچون «لا اله الاّ الله» و «سُبحانَ الله» و همانند انها.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اقسام ذکر:''' ذکر دو گونه است: جلی و خفی:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اقسام ذکر:''' ذکر دو گونه است: جلی و خفی:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1) ذکر جَلی''' یا اشکار، ذکری است که موضوع ذکر بر زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اید </del>و شنیده شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1) ذکر جَلی''' یا اشکار، ذکری است که موضوع ذکر بر زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آید </ins>و شنیده شود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2) ذکر خفی،''' یا نهفته، ذکری است که موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>بر زبان جاری نشود؛ بلکه ذاکر به زبان حال ذکر حق بگوید.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2) ذکر خفی،''' یا نهفته، ذکری است که موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>بر زبان جاری نشود؛ بلکه ذاکر به زبان حال ذکر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بگوید.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر اهل تصوّف و عرفان، بهترین ذکر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>است که هم زبان بدان پردازد، هم دل بدان مشغول گردد. ذکر، که در واقع گونهای عامل تلقین و تمرکز فکر و سبب توجه کامل به هدفی معین است اولاً، به سالک راه حق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارامش </del>میبخشد که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قران </del>هم امده است «ألا بِذِکر اللهِ تَطْمَئنّ القلوب: بدان که با یاد خدا دلها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارام </del>میگیرد»؛ ثانیاً، در سالک یقین [← یقین] ایجاد میکند و او را برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهدة </del>حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اماده </del>میسازد. بدین ترتیب که: ذاکر، نخست از خواب غفلت بیدار میشود (= ذکر عوام)، سپس با دریدن حجاب عقل، در دل متوجه حق میگردد (= ذکر خواص) و سرانجام از خود فانی میشود و از بقای حق بقا مییابد و به اصطلاح فانی فی الله و بقای بالله میگردد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر اهل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تصوف|</ins>تصوّف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عرفان، بهترین ذکر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>است که هم زبان بدان پردازد، هم دل بدان مشغول گردد. ذکر، که در واقع گونهای عامل تلقین و تمرکز فکر و سبب توجه کامل به هدفی معین است اولاً، به سالک راه حق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامش </ins>میبخشد که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قرآن]] </ins>هم امده است «ألا بِذِکر اللهِ تَطْمَئنّ القلوب: بدان که با یاد خدا دلها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرام </ins>میگیرد»؛ ثانیاً، در سالک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>یقین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>[← <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>یقین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>] ایجاد میکند و او را برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهده [[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] آماده </ins>میسازد. بدین ترتیب که: ذاکر، نخست از خواب غفلت بیدار میشود (= ذکر عوام)، سپس با دریدن حجاب عقل، در دل متوجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میگردد (= ذکر خواص) و سرانجام از خود فانی میشود و از بقای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بقا مییابد و به اصطلاح فانی فی الله و بقای بالله میگردد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصغر دادبه</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تصوف]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[یقین]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3130:rev-3498:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B0%DA%A9%D8%B1&diff=3130&oldid=prev
Maedeh در ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۹
2025-04-13T19:19:06Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B0%DA%A9%D8%B1&diff=2821&oldid=prev
Maedeh در ۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۱
2025-04-03T12:21:40Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر،</del>''' در لغت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني ياد كردن </del>است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوردن </del>نام خدا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفكّر كردن </del>در اوست. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گويندة ذكر، ذاكر ناميده ميشود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاكر </del>همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالك طريق </del>حق است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به منظور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزديك </del>شدن به خدا، تمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انديشه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فكر </del>خود را متوجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمه يا جملهاي ميكند كه </del>«موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر» </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميآيد </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جريان اين تمركز فكر، </del>هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز </del>خبر موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراموشي ميسپارد، </del>نه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي ميبيند، </del>نه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي ميشنود، </del>نه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادراك ميكند </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبير سعدي «سرمويي </del>به غلط در همه اندامش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست» يعني </del>از هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز </del>جز اوست جدا شده است و جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعضاي </del>او به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>محبوب و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ياد </del>معشوق مشغول است. موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر، </del>غالباً، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمههايي </del>است همچون «الله»، «هُو»، «حق» و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا جملههايي </del>است همچون «لا اله الاّ الله» و «سُبحانَ الله» و همانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ذکر]]،</ins>''' در لغت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی یاد کردن </ins>است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوردن </ins>نام خدا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفکّر کردن </ins>در اوست. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گویندة ذکر، ذاکر نامیده میشود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاکر </ins>همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک طریق </ins>حق است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به منظور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک </ins>شدن به خدا، تمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندیشه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فکر </ins>خود را متوجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمه یا جملهای میکند که </ins>«موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر» </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میاید </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جریان این تمرکز فکر، </ins>هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز </ins>خبر موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فراموشی میسپارد، </ins>نه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی میبیند، </ins>نه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی میشنود، </ins>نه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادراک میکند </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیر سعدی «سرمویی </ins>به غلط در همه اندامش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست» یعنی </ins>از هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز </ins>جز اوست جدا شده است و جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعضای </ins>او به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>محبوب و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاد </ins>معشوق مشغول است. موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر، </ins>غالباً، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمههایی </ins>است همچون «الله»، «هُو»، «حق» و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا جملههایی </ins>است همچون «لا اله الاّ الله» و «سُبحانَ الله» و همانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اقسام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر</del>:''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>دو گونه است: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خفي</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اقسام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر</ins>:''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>دو گونه است: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خفی</ins>:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر جَلي</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا آشكار، ذكري </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>بر زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنيده </del>شود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''1) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر جَلی</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا اشکار، ذکری </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>بر زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنیده </ins>شود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر خفي،</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>نهفته، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكري </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>بر زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاري </del>نشود؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلكه ذاكر </del>به زبان حال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بگويد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''2) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر خفی،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>نهفته، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکری </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>بر زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاری </ins>نشود؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلکه ذاکر </ins>به زبان حال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بگوید</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر اهل تصوّف و عرفان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترين ذكر آن </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>هم زبان بدان پردازد، هم دل بدان مشغول گردد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر، كه </del>در واقع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونهاي </del>عامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلقين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمركز فكر </del>و سبب توجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدفي معين </del>است اولاً، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالك </del>راه حق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامش ميبخشد كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرآن </del>هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آمده </del>است «ألا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بِذِكر </del>اللهِ تَطْمَئنّ القلوب: بدان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ياد </del>خدا دلها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرام ميگيرد»؛ ثانياً، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالك يقين </del>[← <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يقين</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد ميكند </del>و او را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>مشاهدة حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آماده ميسازد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدين ترتيب كه</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاكر، </del>نخست از خواب غفلت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيدار ميشود </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>عوام)، سپس با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دريدن </del>حجاب عقل، در دل متوجه حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگردد </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>خواص) و سرانجام از خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فاني ميشود </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقاي </del>حق بقا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مييابد </del>و به اصطلاح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فاني في </del>الله و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقاي </del>بالله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگردد</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به نظر اهل تصوّف و عرفان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهترین ذکر ان </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>هم زبان بدان پردازد، هم دل بدان مشغول گردد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر، که </ins>در واقع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونهای </ins>عامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلقین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمرکز فکر </ins>و سبب توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هدفی معین </ins>است اولاً، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک </ins>راه حق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارامش میبخشد که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قران </ins>هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امده </ins>است «ألا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بِذِکر </ins>اللهِ تَطْمَئنّ القلوب: بدان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاد </ins>خدا دلها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارام میگیرد»؛ ثانیاً، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک یقین </ins>[← <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یقین</ins>] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد میکند </ins>و او را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>مشاهدة حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اماده میسازد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدین ترتیب که</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاکر، </ins>نخست از خواب غفلت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیدار میشود </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>عوام)، سپس با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریدن </ins>حجاب عقل، در دل متوجه حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگردد </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>خواص) و سرانجام از خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فانی میشود </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقای </ins>حق بقا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مییابد </ins>و به اصطلاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فانی فی </ins>الله و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقای </ins>بالله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگردد</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصغر دادبه</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B0%DA%A9%D8%B1&diff=526&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''ذكر،''' در لغت به معني ياد كردن است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان آوردن نام خدا و تفكّر كردن در اوست. گويندة ذكر، ذاكر ناميده ميشود و ذاكر همان سالك طريق حق است كه به منظور نزديك شدن به خدا، تمام انديشه و فكر خود را متوجه كلمه يا جملهاي مي...» ایجاد کرد
2024-08-12T23:41:53Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''ذكر،''' در لغت به معني ياد كردن است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان آوردن نام خدا و تفكّر كردن در اوست. گويندة ذكر، ذاكر ناميده ميشود و ذاكر همان سالك طريق حق است كه به منظور نزديك شدن به خدا، تمام انديشه و فكر خود را متوجه كلمه يا جملهاي مي...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ذكر،''' در لغت به معني ياد كردن است و در اصطلاح تصوف و عرفان، بر زبان آوردن نام خدا و تفكّر كردن در اوست. گويندة ذكر، ذاكر ناميده ميشود و ذاكر همان سالك طريق حق است كه به منظور نزديك شدن به خدا، تمام انديشه و فكر خود را متوجه كلمه يا جملهاي ميكند كه «موضوع ذكر» به شمار ميآيد و در جريان اين تمركز فكر، هر چيز خبر موضوع ذكر را به فراموشي ميسپارد، نه چيزي ميبيند، نه چيزي ميشنود، نه ادراك ميكند و به تعبير سعدي «سرمويي به غلط در همه اندامش نيست» يعني از هر چيز جز اوست جدا شده است و جمله اعضاي او به ذكر محبوب و ياد معشوق مشغول است. موضوع ذكر، غالباً، كلمههايي است همچون «الله»، «هُو»، «حق» و يا جملههايي است همچون «لا اله الاّ الله» و «سُبحانَ الله» و همانند آنها.<br />
<br />
'''اقسام ذكر:''' ذكر دو گونه است: جلي و خفي:<br />
<br />
'''1) ذكر جَلي''' يا آشكار، ذكري است كه موضوع ذكر بر زبان آيد و شنيده شود.<br />
<br />
'''2) ذكر خفي،''' يا نهفته، ذكري است كه موضوع آن بر زبان جاري نشود؛ بلكه ذاكر به زبان حال ذكر حق بگويد.<br />
<br />
به نظر اهل تصوّف و عرفان، بهترين ذكر آن است كه هم زبان بدان پردازد، هم دل بدان مشغول گردد. ذكر، كه در واقع گونهاي عامل تلقين و تمركز فكر و سبب توجه كامل به هدفي معين است اولاً، به سالك راه حق، آرامش ميبخشد كه در قرآن هم آمده است «ألا بِذِكر اللهِ تَطْمَئنّ القلوب: بدان كه با ياد خدا دلها آرام ميگيرد»؛ ثانياً، در سالك يقين [← يقين] ايجاد ميكند و او را براي مشاهدة حق آماده ميسازد. بدين ترتيب كه: ذاكر، نخست از خواب غفلت بيدار ميشود (= ذكر عوام)، سپس با دريدن حجاب عقل، در دل متوجه حق ميگردد (= ذكر خواص) و سرانجام از خود فاني ميشود و از بقاي حق بقا مييابد و به اصطلاح فاني في الله و بقاي بالله ميگردد.<br />
<br />
اصغر دادبه</div>
Samei