https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D9%87_%D9%82%D9%8F%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C
رابعه قُزداری - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T08:24:33Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D9%87_%D9%82%D9%8F%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=10228&oldid=prev
Samei در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۸
2025-06-09T15:58:57Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رابعه قُزداری (سده 4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رابعه قُزداری (سده 4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت کعب، امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر [[رودکی]] بود. تذکرهها او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند<ref>رجبی، محمدحسن. '''''مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی'''''. تهران: سروش، 1374، ص 101.</ref>. او از مبتکران و کامل کنندگان قالبهای غزل، قطعه و قصیده به شمار میرود<ref>آتشین. «رابعه قزداری بلخی»، '''''دانشنامه افغانستان'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378، ص 422.</ref>. رابعه مانند سایر دختران بزرگان و امیران آن دوره دانش و ادبیات را در خانه و نزد استادان خصوصی آموخته بود. داستان دلبستگی وی به بکتاش، غلام ترک نژاد حارث برادرش، در یکی از مثنویهای عطار آمده است. پس از اینکه حارث از آن آگاه شد، او را به قتل رساند<ref>مشیر سلیمی، علی اکبر. '''''زنان سخنور'''''. تهران: علمی، 1335، دفتر اول، ص 199ـ 200.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1046.</ref>. [[ابوسعید ابوالخیر]] و [[جامی]] عشق رابعه به بکتاش را، عشق حقیقی و غیر مجازی دانستهاند. رضاقلی خان هدایت داستان عاشقانه او را به نام گلستان ارم به نظم آورده است<ref name=":0">مدبّری، محمود''. '''شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوان'''''. تهران: پانوس، 1370، ص 73.</ref>. رابعه در نظم عربی و شعر فارسی هر دو بسیار ماهر بود و در فضل و کمال بر مردان برتری داشت<ref>عوفی، محمد. '''''لباب الالباب'''''. به کوشش سعید نفیسی، تهران:ابن سینا، علمی، 1335، ص 294.</ref>. افزون بر داشتن طبع قوی، در صنایع شعری و علم عروض نیز متبحّر بود<ref>صدر کشاورز، محمدعلی. '''''از رابعه تا پروین'''''. تهران: بی نا، 1334، ص 127.</ref>. اشعار برجای مانده او شامل هفت غزل، چهار دوبیتی، دو مفرد و در مجموع 55 بیت است<ref name=":0" /><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 452ـ 454.</ref><ref>نوابی، غلام حبیب. '''''رابعه بلخی'''''. بلخ: نوبهار، 1330.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت کعب، امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر [[رودکی]] بود. تذکرهها او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند<ref>رجبی، محمدحسن. '''''مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی'''''. تهران: سروش، 1374، ص 101.</ref>. او از مبتکران و کامل کنندگان قالبهای غزل، قطعه و قصیده به شمار میرود<ref>آتشین. «رابعه قزداری بلخی»، '''''دانشنامه افغانستان'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378، ص 422.</ref>. رابعه مانند سایر دختران بزرگان و امیران آن دوره دانش و ادبیات را در خانه و نزد استادان خصوصی آموخته بود. داستان دلبستگی وی به بکتاش، غلام ترک نژاد حارث برادرش، در یکی از مثنویهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عطار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیشابوری|عطار]] </ins>آمده است. پس از اینکه حارث از آن آگاه شد، او را به قتل رساند<ref>مشیر سلیمی، علی اکبر. '''''زنان سخنور'''''. تهران: علمی، 1335، دفتر اول، ص 199ـ 200.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1046.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ابوسعید ابوالخیر]] و [[جامی]] عشق رابعه به بکتاش را، عشق حقیقی و غیر مجازی دانستهاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رضا قلی خان هدایت|</ins>رضاقلی خان هدایت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>داستان عاشقانه او را به نام گلستان ارم به نظم آورده است<ref name=":0">مدبّری، محمود''. '''شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوان'''''. تهران: پانوس، 1370، ص 73.</ref>. رابعه در نظم عربی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شعر فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هر دو بسیار ماهر بود و در فضل و کمال بر مردان برتری داشت<ref>عوفی، محمد. '''''لباب الالباب'''''. به کوشش سعید نفیسی، تهران:ابن سینا، علمی، 1335، ص 294.</ref>. افزون بر داشتن طبع قوی، در صنایع شعری و علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عروض<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز متبحّر بود<ref>صدر کشاورز، محمدعلی. '''''از رابعه تا پروین'''''. تهران: بی نا، 1334، ص 127.</ref>. اشعار برجای مانده او شامل هفت غزل، چهار دوبیتی، دو مفرد و در مجموع 55 بیت است<ref name=":0" /><ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 452ـ 454.</ref><ref>نوابی، غلام حبیب. '''''رابعه بلخی'''''. بلخ: نوبهار، 1330.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوسعید ابوالخیر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ابوسعید ابوالخیر]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جامی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جامی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شعر فارسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D9%87_%D9%82%D9%8F%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=10044&oldid=prev
Nazli در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۷
2025-06-08T18:27:43Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D9%87_%D9%82%D9%8F%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=10043&oldid=prev
Nazli در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۷
2025-06-08T18:27:05Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''رابعة </del>قُزداری<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابعه </ins>قُزداری (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كعب، </del>امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رودكی </del>بود. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذكرهها </del>او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> او از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتكران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل كنندگان </del>قالبهای غزل، قطعه و قصیده به شمار میرود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> رابعه مانند سایر دختران بزرگان و امیران آن دوره دانش و ادبیات را در خانه و نزد استادان خصوصی آموخته بود. داستان دلبستگی وی به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بكتاش، </del>غلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترك </del>نژاد حارث برادرش، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از مثنویهای عطار آمده است. پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینكه </del>حارث از آن آگاه شد، او را به قتل رساند.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> ابوسعید ابوالخیر و [[جامی]] عشق رابعه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بكتاش </del>را، عشق حقیقی و غیر مجازی دانستهاند. رضاقلی خان هدایت داستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشقانة </del>او را به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>گلستان ارم<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>به نظم آورده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> رابعه در نظم عربی و شعر فارسی هر دو بسیار ماهر بود و در فضل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمال </del>بر مردان برتری داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> افزون بر داشتن طبع قوی، در صنایع شعری و علم عروض نیز متبحّر بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اشعار برجای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماندة </del>او شامل هفت غزل، چهار دوبیتی، دو مفرد و در مجموع 55 بیت است.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کعب، </ins>امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رودکی]] </ins>بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذکرهها </ins>او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رجبی، محمدحسن. '''''مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی'''''. تهران: سروش، 1374، ص 101.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>او از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتکران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل کنندگان </ins>قالبهای غزل، قطعه و قصیده به شمار میرود<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آتشین. «رابعه قزداری بلخی»، '''''دانشنامه افغانستان'''''. به کوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378، ص 422.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>رابعه مانند سایر دختران بزرگان و امیران آن دوره دانش و ادبیات را در خانه و نزد استادان خصوصی آموخته بود. داستان دلبستگی وی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بکتاش، </ins>غلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترک </ins>نژاد حارث برادرش، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از مثنویهای عطار آمده است. پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینکه </ins>حارث از آن آگاه شد، او را به قتل رساند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>مشیر سلیمی، علی اکبر. '''''زنان سخنور'''''. تهران: علمی، 1335، دفتر اول، ص 199ـ 200</ins>.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1046.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. [[</ins>ابوسعید ابوالخیر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و [[جامی]] عشق رابعه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بکتاش </ins>را، عشق حقیقی و غیر مجازی دانستهاند. رضاقلی خان هدایت داستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشقانه </ins>او را به نام گلستان ارم به نظم آورده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدبّری، محمود''. '''شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوان'''''. تهران: پانوس، 1370، ص 73.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>رابعه در نظم عربی و شعر فارسی هر دو بسیار ماهر بود و در فضل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمال </ins>بر مردان برتری داشت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عوفی، محمد. '''''لباب الالباب'''''. به کوشش سعید نفیسی، تهران:ابن سینا، علمی، 1335، ص 294.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>افزون بر داشتن طبع قوی، در صنایع شعری و علم عروض نیز متبحّر بود<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدر کشاورز، محمدعلی. '''''از رابعه تا پروین'''''. تهران: بی نا، 1334، ص 127.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اشعار برجای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مانده </ins>او شامل هفت غزل، چهار دوبیتی، دو مفرد و در مجموع 55 بیت است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref name=":0" /><ref>صفا، ذبیح الله</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 452ـ 454.</ref></ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوابی، غلام حبیب. '''''رابعه بلخی'''''. بلخ: نوبهار، 1330.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. رجبی، محمدحسن. '''''مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی'''''. تهران: سروش، 1374، ص 101.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[رودکی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوسعید ابوالخیر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جامی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. آتشین. «رابعة قزداری بلخی»، '''''دانشنامة افغانستان'''''. به كوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378، ص 422.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. مشیر سلیمی، علی اكبر. '''''زنان سخنور'''''. تهران: علمی، 1335، دفتر اول، ص 199ـ 200؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1046.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. مدبّری، محمود''. '''شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوان'''''. تهران: پانوس، 1370، ص 73.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. عوفی، محمد. '''''لباب الالباب'''''. به كوشش سعید نفیسی، تهران:ابن سینا، علمی، 1335، ص 294.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. صدر كشاورز، محمدعلی. '''''از رابعه تا پروین'''''. تهران: بی نا، 1334، ص 127.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. مدبّری. '''''همانجا'''''.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نك: صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 452ـ 454؛ نوابی، غلام حبیب. '''''رابعة بلخی'''''. بلخ: نوبهار، 1330.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D9%87_%D9%82%D9%8F%D8%B2%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=9814&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''رابعة قُزداری''' (سدة 4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت كعب، امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر رودكی بود. تذكرهها او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند.<sup>1</sup> او از مبتكران و كامل ك...» ایجاد کرد
2025-06-07T16:41:42Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''رابعة قُزداری''' (سدة 4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت كعب، امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر رودكی بود. تذكرهها او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند.<sup>1</sup> او از مبتكران و كامل ك...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''رابعة قُزداری''' (سدة 4ق / 10م)، شاعر پارسی گوی و عارف. <br />
<br />
رابعه مشهور به مگس رویین تن و ملقب به زین العرب بنت كعب، امیر عرب تبار بلخ، از مردم قُزدار و معاصر رودكی بود. تذكرهها او را نخستین زن شاعر فارسی گوی شناختهاند.<sup>1</sup> او از مبتكران و كامل كنندگان قالبهای غزل، قطعه و قصیده به شمار میرود.<sup>2</sup> رابعه مانند سایر دختران بزرگان و امیران آن دوره دانش و ادبیات را در خانه و نزد استادان خصوصی آموخته بود. داستان دلبستگی وی به بكتاش، غلام ترك نژاد حارث برادرش، در یكی از مثنویهای عطار آمده است. پس از اینكه حارث از آن آگاه شد، او را به قتل رساند.<sup>3</sup> ابوسعید ابوالخیر و [[جامی]] عشق رابعه به بكتاش را، عشق حقیقی و غیر مجازی دانستهاند. رضاقلی خان هدایت داستان عاشقانة او را به نام ''گلستان ارم'' به نظم آورده است.<sup>4</sup> رابعه در نظم عربی و شعر فارسی هر دو بسیار ماهر بود و در فضل و كمال بر مردان برتری داشت.<sup>5</sup> افزون بر داشتن طبع قوی، در صنایع شعری و علم عروض نیز متبحّر بود.<sup>6</sup> اشعار برجای ماندة او شامل هفت غزل، چهار دوبیتی، دو مفرد و در مجموع 55 بیت است.<sup>7</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. رجبی، محمدحسن. '''''مشاهیر زنان ایرانی و پارسی گوی'''''. تهران: سروش، 1374، ص 101.<br />
<br />
2. آتشین. «رابعة قزداری بلخی»، '''''دانشنامة افغانستان'''''. به كوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378، ص 422.<br />
<br />
3. مشیر سلیمی، علی اكبر. '''''زنان سخنور'''''. تهران: علمی، 1335، دفتر اول، ص 199ـ 200؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1046.<br />
<br />
4. مدبّری، محمود''. '''شرح احوال و اشعار شاعران بی دیوان'''''. تهران: پانوس، 1370، ص 73.<br />
<br />
5. عوفی، محمد. '''''لباب الالباب'''''. به كوشش سعید نفیسی، تهران:ابن سینا، علمی، 1335، ص 294.<br />
<br />
6. صدر كشاورز، محمدعلی. '''''از رابعه تا پروین'''''. تهران: بی نا، 1334، ص 127.<br />
<br />
7. مدبّری. '''''همانجا'''''.<br />
<br />
نیز نك: صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 452ـ 454؛ نوابی، غلام حبیب. '''''رابعة بلخی'''''. بلخ: نوبهار، 1330.<br />
<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei