https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%90_%D9%88%D9%8E%D8%B7%D9%88%D8%A7%D8%B7
رشيدِ وَطواط - تاریخچهٔ نسخهها
2026-08-05T23:37:12Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%90_%D9%88%D9%8E%D8%B7%D9%88%D8%A7%D8%B7&diff=10014&oldid=prev
Samei در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۸
2025-06-08T16:58:22Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر امام رشیدالدین سعدالملک محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به خلیفه دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت کوچکی جثّه او بود<ref>سپهرم، امیرمسعود. '''''تاریخ برگزیدگان و عدهای از مشاهیر ایران و عرب'''''. تهران: زوّار، 1341، ص 249.</ref>، لقب رشید و رشیدالدین هم گویا از باب مطایبه به او داده شده است<ref>ترابی، محمد. '''''نگاهی به تاریخ و ادبیات ایران'''''. تهران: ققنوس، 1382، ص 234.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر امام رشیدالدین سعدالملک محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به خلیفه دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت کوچکی جثّه او بود<ref>سپهرم، امیرمسعود. '''''تاریخ برگزیدگان و عدهای از مشاهیر ایران و عرب'''''. تهران: زوّار، 1341، ص 249.</ref>، لقب رشید و رشیدالدین هم گویا از باب مطایبه به او داده شده است<ref>ترابی، محمد. '''''نگاهی به تاریخ و ادبیات ایران'''''. تهران: ققنوس، 1382، ص 234.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در مدرسه نظامیه بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد<ref name=":0">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 628.</ref>.پس از پایان تحصیل و کسب مهارت در نثر عربی و فارسی به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (حک 521-551ق / 1127-1156م) درآمد<ref name=":0" />،و به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت<ref>اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''حدائق السحر فی دقائق الشعر''''' رشید وطواط. تهران: کتابخانه کاوه، 1308، ص «هـ» (مقدمه).</ref>. در جنگ سلطان سنجر (حک 511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را که در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. سنجر پس از فتح قلعه هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید<ref name=":0" />. سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (حک 551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب کهولت از کار دست کشید<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.</ref>. از آثارش میتوان به دیوان اشعار فارسی در حدود 5000 بیت، رسائل عربی در دو جلد (مصر، 1315ق) و حدائق السحر فی دقایقالشعر در نثر فارسی اشاره کرد. در قصیده به شیوه عنصری نظر داشت<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 631.</ref>. از 223 مدیحه رشید، 153 قصیده، ترکیب بند و ترجیع بند آن در مدح آتسز است<ref>نفیسی، سعید. مقدمه بر '''''دیوان رشیدالدین وطواط'''''. تهران: کتابخانه بارانی، 1339، ص 5 (مقدمه).</ref><ref>فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در مدرسه نظامیه بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد<ref name=":0">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 628.</ref>.پس از پایان تحصیل و کسب مهارت در نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (حک 521-551ق / 1127-1156م) درآمد<ref name=":0" />،و به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت<ref>اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''حدائق السحر فی دقائق الشعر''''' رشید وطواط. تهران: کتابخانه کاوه، 1308، ص «هـ» (مقدمه).</ref>. در جنگ سلطان سنجر (حک 511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را که در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سنجر پس از فتح قلعه هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید<ref name=":0" />. سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (حک 551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب کهولت از کار دست کشید<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.</ref>. از آثارش میتوان به دیوان اشعار فارسی در حدود 5000 بیت، رسائل عربی در دو جلد (مصر، 1315ق) و حدائق السحر فی دقایقالشعر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نثر فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اشاره کرد. در قصیده به شیوه عنصری نظر داشت<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 631.</ref>. از 223 مدیحه رشید، 153 قصیده، ترکیب بند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ترجیع بند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آن در مدح آتسز است<ref>نفیسی، سعید. مقدمه بر '''''دیوان رشیدالدین وطواط'''''. تهران: کتابخانه بارانی، 1339، ص 5 (مقدمه).</ref><ref>فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیرحسین ساکتاف</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیرحسین ساکتاف</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%90_%D9%88%D9%8E%D8%B7%D9%88%D8%A7%D8%B7&diff=10012&oldid=prev
Maedeh در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۳
2025-06-08T16:03:35Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:رشیدِ وَطواط.jpg|بندانگشتی|292x292پیکسل|دیوان رشیدِ وَطواط ، قابل بازیابی از<nowiki/>https://toosbook.ir/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشیدِ وَطواط (د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشیدِ وَطواط (د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در مدرسه نظامیه بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد<ref name=":0">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 628.</ref>.پس از پایان تحصیل و کسب مهارت در نثر عربی و فارسی به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (حک 521-551ق / 1127-1156م) درآمد<ref name=":0" />،و به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت<ref>اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''حدائق السحر فی دقائق الشعر''''' رشید وطواط. تهران: کتابخانه کاوه، 1308، ص «هـ» (مقدمه).</ref>. در جنگ سلطان سنجر (حک 511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را که در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. سنجر پس از فتح قلعه هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید<ref name=":0" />. سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (حک 551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب کهولت از کار دست کشید<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.</ref>. از آثارش میتوان به دیوان اشعار فارسی در حدود 5000 بیت، رسائل عربی در دو جلد (مصر، 1315ق) و حدائق السحر فی دقایقالشعر در نثر فارسی اشاره کرد. در قصیده به شیوه عنصری نظر داشت<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 631.</ref>. از 223 مدیحه رشید، 153 قصیده، ترکیب بند و ترجیع بند آن در مدح آتسز است<ref>نفیسی، سعید. مقدمه بر '''''دیوان رشیدالدین وطواط'''''. تهران: کتابخانه بارانی، 1339، ص 5 (مقدمه).</ref><ref>فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در مدرسه نظامیه بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد<ref name=":0">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 628.</ref>.پس از پایان تحصیل و کسب مهارت در نثر عربی و فارسی به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (حک 521-551ق / 1127-1156م) درآمد<ref name=":0" />،و به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت<ref>اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''حدائق السحر فی دقائق الشعر''''' رشید وطواط. تهران: کتابخانه کاوه، 1308، ص «هـ» (مقدمه).</ref>. در جنگ سلطان سنجر (حک 511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را که در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. سنجر پس از فتح قلعه هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید<ref name=":0" />. سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (حک 551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب کهولت از کار دست کشید<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.</ref>. از آثارش میتوان به دیوان اشعار فارسی در حدود 5000 بیت، رسائل عربی در دو جلد (مصر، 1315ق) و حدائق السحر فی دقایقالشعر در نثر فارسی اشاره کرد. در قصیده به شیوه عنصری نظر داشت<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 631.</ref>. از 223 مدیحه رشید، 153 قصیده، ترکیب بند و ترجیع بند آن در مدح آتسز است<ref>نفیسی، سعید. مقدمه بر '''''دیوان رشیدالدین وطواط'''''. تهران: کتابخانه بارانی، 1339، ص 5 (مقدمه).</ref><ref>فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بابافغانی شیرازی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوالقاسم پاینده]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرحسین ساکتاف</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%90_%D9%88%D9%8E%D8%B7%D9%88%D8%A7%D8%B7&diff=10010&oldid=prev
Maedeh در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۹
2025-06-08T15:59:22Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>رشیدِ وَطواط<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>(د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشیدِ وَطواط (د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر امام رشیدالدین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعدالملك </del>محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفة </del>دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچكی </del>جثّه او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود،</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> لقب رشید و رشیدالدین هم گویا از باب مطایبه به او داده شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر امام رشیدالدین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعدالملک </ins>محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلیفه </ins>دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچکی </ins>جثّه او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سپهرم، امیرمسعود. '''''تاریخ برگزیدگان و عدهای از مشاهیر ایران و عرب'''''. تهران: زوّار، 1341، ص 249.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>لقب رشید و رشیدالدین هم گویا از باب مطایبه به او داده شده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترابی، محمد. '''''نگاهی به تاریخ و ادبیات ایران'''''. تهران: ققنوس، 1382، ص 234.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسة نظامیة </del>بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پس از پایان تحصیل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسب </del>مهارت در نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>عربی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>فارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </del>به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>521-551ق / 1127-1156م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درآمد،<sup>3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در جنگ سلطان سنجر (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. سنجر پس از فتح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلعة </del>هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<sup>5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهولت </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشید.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> از آثارش میتوان به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>دیوان اشعار فارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>در حدود 5000 بیت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>رسائل عربی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>در دو جلد (مصر، 1315ق) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>حدائق السحر فی دقایقالشعر<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>در نثر فارسی اشاره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. در قصیده به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوة </del>عنصری نظر داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<sup>7</sup> از 223 مدیحة رشید، 153 قصیده، تركیب بند و ترجیع بند آن در مدح آتسز است.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسه نظامیه </ins>بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 628.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>پس از پایان تحصیل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسب </ins>مهارت در نثر عربی و فارسی به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>521-551ق / 1127-1156م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درآمد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،و </ins>به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''حدائق السحر فی دقائق الشعر''''' رشید وطواط. تهران: کتابخانه کاوه، 1308، ص «هـ» (مقدمه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در جنگ سلطان سنجر (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. سنجر پس از فتح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلعه </ins>هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهولت </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشید</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از آثارش میتوان به دیوان اشعار فارسی در حدود 5000 بیت، رسائل عربی در دو جلد (مصر، 1315ق) و حدائق السحر فی دقایقالشعر در نثر فارسی اشاره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. در قصیده به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>عنصری نظر داشت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">631</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از 223 مدیحه رشید، 153 قصیده، ترکیب بند و ترجیع بند آن در مدح آتسز است<ref>نفیسی، سعید</ins>. مقدمه بر '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیوان رشیدالدین وطواط</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه بارانی، 1339، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5 </ins>(مقدمه).<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref></ins>فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ''':</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. سپهرم، امیرمسعود. '''''تاریخ برگزیدگان و عدهای از مشاهیر ایران و عرب'''''. تهران: زوّار، 1341، ص 249.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. ترابی، محمد. '''''نگاهی به تاریخ و ادبیات ایران'''''. تهران: ققنوس، 1382، ص 234.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. </del>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">628</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> اقبالآشتیانی، عباس</del>. مقدمه بر '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدائق السحر فی دقائق الشعر</del>''''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشید وطواط</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابخانة كاوه، 1308، </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«هـ» </del>(مقدمه).</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. صفا. '''''همان'''''. ص 628.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. بیانی، مهدی. '''''كارنامة بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. صفا. '''''همان'''''. ص 631.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8. </del>فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9. نفیسی، سعید. مقدمه بر '''''دیوان رشیدالدین وطواط'''''. تهران: كتابخانة بارانی، 1339، ص 5 (مقدمه)</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B1%D8%B4%D9%8A%D8%AF%D9%90_%D9%88%D9%8E%D8%B7%D9%88%D8%A7%D8%B7&diff=9784&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''رشیدِ وَطواط''' (د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند. امیر امام رشیدالدین سعدالملك محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به خلیفة دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت كوچكی جثّه او بود،<sup>1</sup> لقب رشید و رشیدالدی...» ایجاد کرد
2025-06-07T15:21:29Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''رشیدِ وَطواط''' (د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند. امیر امام رشیدالدین سعدالملك محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به خلیفة دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت كوچكی جثّه او بود،<sup>1</sup> لقب رشید و رشیدالدی...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''رشیدِ وَطواط''' (د 573ق / 1177م)، شاعر و دانشمند.<br />
<br />
امیر امام رشیدالدین سعدالملك محمد مشهور به خواجه رشید وطواط با 11 واسطه نسبش به خلیفة دوم عمر بن خطّاب میرسید. تخلصش به وطواط (مرغی از جنس پرستو) از بابت كوچكی جثّه او بود،<sup>1</sup> لقب رشید و رشیدالدین هم گویا از باب مطایبه به او داده شده است.<sup>2</sup> <br />
<br />
رشید در بلخ زاده شد. بخشی از تحصیلاتش را در مدرسة نظامیة بلخ نزد امام ابوسعد هروی انجام داد.<sup>3</sup> پس از پایان تحصیل و كسب مهارت در نثر [[عربی]] و [[فارسی]] به خوارزم رفت. در آنجا به خدمت آتْسِز محمد خوارزمشاه (حك 521-551ق / 1127-1156م) درآمد،<sup>3</sup> و به صاحب دیوانی رسائل منصوب شد. همواره در سفر و حضر ملازم آتسز بود و میان آن دو مطایباتی وجود داشت.<sup>4</sup> در جنگ سلطان سنجر (حك 511-552ق / 1117-1157م) با آتسز دو بیت از انوری را كه در فتح هزار سف به دست سنجر سروده بود پاسخ گفت و به سپاه سنجر فرستاد. سنجر پس از فتح قلعة هزار اسب به سبب آن شعر تصمیم به قتل رشید گرفت، اما با وساطت منشی خود، منتجبالدین بدیع جوینی، او را بخشید.<sup>5</sup> سی سال در خدمت آتسز به سر برد. گویا پس از مرگ وی تا آخر عهد ایل ارسلان (حك 551-568ق / 1156-1173م) همچنان صاحبدیوانی خوارزم را داشت. سپس به سبب كهولت از كار دست كشید.<sup>6</sup> از آثارش میتوان به ''دیوان اشعار فارسی'' در حدود 5000 بیت، ''رسائل عربی'' در دو جلد (مصر، 1315ق) و ''حدائق السحر فی دقایقالشعر'' در نثر فارسی اشاره كرد. در قصیده به شیوة عنصری نظر داشت.<sup>7</sup> از 223 مدیحة رشید، 153 قصیده، تركیب بند و ترجیع بند آن در مدح آتسز است.<sup>8</sup> <br />
<br />
'''مآخذ''':<br />
<br />
1. سپهرم، امیرمسعود. '''''تاریخ برگزیدگان و عدهای از مشاهیر ایران و عرب'''''. تهران: زوّار، 1341، ص 249.<br />
<br />
2. ترابی، محمد. '''''نگاهی به تاریخ و ادبیات ایران'''''. تهران: ققنوس، 1382، ص 234.<br />
<br />
3. صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 628.<br />
<br />
4. اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر '''''حدائق السحر فی دقائق الشعر''''' رشید وطواط. تهران: كتابخانة كاوه، 1308، ص «هـ» (مقدمه).<br />
<br />
5. صفا. '''''همان'''''. ص 628.<br />
<br />
6. بیانی، مهدی. '''''كارنامة بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 183 و 184.<br />
<br />
7. صفا. '''''همان'''''. ص 631.<br />
<br />
8. فروزانفر. بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ص 324، 325ـ 326.<br />
<br />
9. نفیسی، سعید. مقدمه بر '''''دیوان رشیدالدین وطواط'''''. تهران: كتابخانة بارانی، 1339، ص 5 (مقدمه).</div>
Samei