روزنامه تربیت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۳

2025-05-16T20:33:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند<ref>تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272</ref>. همچنین فرزند ذکاءالملک [[فروغی\|محمدعلی فروغی]] که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] می‌رسید<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363</ref>. این روزنامه همچنین دارای [[انجمن آثار و مفاخر فرهنگی\|انجمن]] روزنامه نیز بود<ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766</ref>.		از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند<ref>تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272</ref>. همچنین فرزند ذکاءالملک [[فروغی\|محمدعلی فروغی]] که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] می‌رسید<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363</ref>. این روزنامه همچنین دارای [[انجمن آثار و مفاخر فرهنگی\|انجمن]] روزنامه نیز بود<ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766</ref>.

	== ~~'''~~نیز نگاه کنید به~~'''~~ ==		== نیز نگاه کنید به ==

	* [[زین‌العابدین رهنما\|زین‌العابدین]]		* [[زین‌العابدین رهنما\|زین‌العابدین]]
	* [[چاپ سنگی]]		* [[چاپ سنگی]]

Mina در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۰

2025-05-14T19:50:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، [[اجتماعیون عامیون\|اجتماعی]]، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید<ref name=":0">'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1</ref>. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به ~~«ادیب»~~ و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد<ref name=":0" /><ref name=":1">بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378</ref>. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق ~~«زین‌العابدین»~~ ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401</ref>. همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند. <ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426</ref>. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، ~~عکاسی،~~ فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و ~~«عشق~~ و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت<ref>جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش</ref>. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد<ref>'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش</ref><ref name=":1" /> <ref>'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361</ref><ref name=":2" />.وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:		[[پرونده:Tarbiat.jpg\|بندانگشتی\|روزنامه تربیت برگرفته از وبسایت کاژه مگ قابل بازیابی از<nowiki/>https://kajemag.ir/product/%D8%A2%D8%B1%D8%B4%DB%8C%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%AA/]]
			'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، [[اجتماعیون عامیون\|اجتماعی]]، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین [[فروغی]] (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید<ref name=":0">'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1</ref>. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین [[فروغی]] اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا [[فروغی]] شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «[[ادیب الملک\|ادیب]]» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. [[فروغی]] در 1311ق ـ سال اول سلطنت [[مظفرالدین شاه]] ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد<ref name=":0" /><ref name=":1">بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378</ref>. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «[[زین‌العابدین رهنما\|زین‌العابدین]]» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401</ref>. همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه [[رشته عکاسی\|رشته]] از کارهای [[ملک الشعرای بهار\|ملک]] و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند. <ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426</ref>. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، [[عکاسی هنری\|عکاسی]]، فلسفه و رمان [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «[[عشق]] و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت<ref>جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش</ref>. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] شد<ref>'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش</ref><ref name=":1" /> <ref>'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361</ref><ref name=":2" />.وقفه‌هایی در [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:

	1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437)</ref>		1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437)</ref>
خط ۷:		خط ۸:
	3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).</ref>		3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).</ref>

	از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند<ref>تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272</ref>. همچنین فرزند ذکاءالملک محمدعلی فروغی که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به چاپ می‌رسید<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363</ref>. این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود<ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766</ref>.		از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند<ref>تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272</ref>. همچنین فرزند ذکاءالملک [[فروغی\|محمدعلی فروغی]] که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به [[چاپ و چاپخانه\|چاپ]] می‌رسید<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363</ref>. این روزنامه همچنین دارای [[انجمن آثار و مفاخر فرهنگی\|انجمن]] روزنامه نیز بود<ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766</ref>.

	== '''نیز نگاه کنید به''' ==		== '''نیز نگاه کنید به''' ==

			* [[زین‌العابدین رهنما\|زین‌العابدین]]
			* [[چاپ سنگی]]
			* [[عشق]]
			* [[عکاسی هنری\|عکاسی]]
			* [[مظفرالدین شاه]]
			* [[ادیب الملک\|ادیب]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۲۰:		خط ۲۷:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	سعاد پیرا		سعاد پیرا
			[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]
			[[رده:مطبوعات]]

Mina در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۹

2025-05-14T19:39:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، ~~اجتماعی،~~ ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید<ref name=":0">'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1</ref>. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد<ref name=":0" /><ref name=":1">بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378</ref>. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401</ref>. همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند. <ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426</ref>. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عکاسی، فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت<ref>جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش</ref>. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد<ref>'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش</ref><ref name=":1" /> <ref>'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361</ref><ref name=":2" />.وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:		'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، [[اجتماعیون عامیون\|اجتماعی]]، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید<ref name=":0">'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1</ref>. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد<ref name=":0" /><ref name=":1">بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378</ref>. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401</ref>. همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند. <ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426</ref>. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عکاسی، فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت<ref>جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش</ref>. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد<ref>'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش</ref><ref name=":1" /> <ref>'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361</ref><ref name=":2" />.وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:

	1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437)</ref>		1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437)</ref>
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== '''نیز نگاه کنید به''' ==		== '''نیز نگاه کنید به''' ==


	== مآخذ ==		== مآخذ ==
	<references />		<references />

	== نویسنده ==		== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
	سعاد پیرا		سعاد پیرا

Nazanin در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۹

2025-05-11T18:09:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۹
خط ۱۲:		خط ۱۲:

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== نویسنده ==
			سعاد پیرا

Nazanin در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸

2025-05-11T18:08:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، اجتماعی، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید.<~~sup~~>1~~</sup> (رک~~: ~~تربیت، جلد اول،~~ نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1). این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد.<~~sup~~>2<~~/sup~~> ~~(رک: تربیت، جلد اول، نمره اول، 11رجب 1314ق، ص1؛~~ شرح رجال ~~ایران، بامداد،~~ ج3، ~~ص384، 388)~~. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<~~sup~~>~~3</sup> (~~تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر ~~پارسی‌نویسان، پروین، ج2،~~ ص401). همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند.<~~sup~~>4</~~sup~~> ~~(پروین، ج2، ص423، 426)~~. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عکاسی، فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت.<~~sup~~>5</~~sup~~> ~~(رک: تربیت، سنوات مختلف)~~. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد.<~~sup~~>6</~~sup~~> ~~(رک: تربیت، دوره سه جلدی، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384 – 388؛ و نیز یغما،~~ آذر ~~1332،~~ ش9، ص65- ~~361؛ پروین، ج2، ص401- 400)~~. وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:		'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، اجتماعی، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید<ref name=":0">'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش. نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1</ref>. این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد<ref name=":0" /><ref name=":1">بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378</ref>. روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<ref name=":2">پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379 ص401</ref>. همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند. <ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.ص423، 426</ref>. همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عکاسی، فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت<ref>جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش</ref>. این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد<ref>'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش</ref><ref name=":1" /> <ref>'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361</ref><ref name=":2" />.وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:

	1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه (تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437).		1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437)</ref>

	2) وقفه دوم، بیش از دو ماه (تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذی‌حجه 1318ق، شماره‌های 224- 223، ص900- 893).		2) وقفه دوم، بیش از دو ماه<ref>(تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذی‌حجه 1318ق، شماره‌های 224- 223، ص900- 893)</ref>

	3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه (تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).		3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه<ref>(تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).</ref>

	از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند~~. (~~تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272). همچنین فرزند ذکاءالملک محمدعلی فروغی که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به چاپ می‌رسید. ~~(صدرهاشمی،~~ ج2، ~~ص121- 120؛ پروین، ج2، ص401)~~. این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود. ~~پروین، ج2،~~ ص766).		از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند<ref>تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272</ref>. همچنین فرزند ذکاءالملک محمدعلی فروغی که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به چاپ می‌رسید<ref>صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363</ref>. این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود<ref>پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379، ص766</ref>.

	'''~~منابع:~~'''		== '''نیز نگاه کنید به''' ==

	~~'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش.~~		== مآخذ ==

	~~'''''تربیت'''''. جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش.~~

	~~'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش.~~

	~~'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361.~~

	~~صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363.~~

	پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.

	~~بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378.~~

	~~سعاد پیرا~~

Nazanin در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳

2025-05-11T11:13:21Z

Samei در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴

2025-05-05T14:14:14Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~تربيت،~~''' روزنامة ~~فرهنگي، اجتماعي، ادبي، تاريخي~~ و ~~علمي، غير دولتي~~ به صاحب ~~امتيازي~~ و ~~مديري محمدحسين فروغي~~ (ذكاءالملك)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق ~~لغايت~~ 29 محرم 1325ق، در تهران به چاپ ~~سنگي، مي‌رسيد~~.<sup>1</sup> (رك: ~~تربيت،~~ جلد اول، نمرة اول، 11 رجب 1314ق، ص1). ~~اين~~ روزنامه ~~نخستين نشرية~~ روزانة ~~غيردولتي~~ است كه توسط ~~«محمدحسين فروغي اصفهاني~~ ـ پسر ~~محمدمهدي~~ ارباب ~~اصفهاني~~ ـ كه به ~~ميرزا فروغي~~ شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان ~~صنيع‌الدوله، منشي~~ روزنامة ~~دولتي~~ بود وبعدها متخلص به ~~«اديب»~~ و ملقب به «ذكاءالملك» شد انتشار ~~مي‌يافت~~. ~~فروغي~~ در 1311ق ـ سال اول سلطنت ~~مظفرالدين~~ شاه ـ ~~امتياز~~ روزنامة ~~تربيت~~ را از «وزارت انطباعات گرفت و ~~اين~~ روزنامه را طي نه سال منتشر ~~مي‌كرد~~.<sup>2</sup> (رك: ~~تربيت،~~ جلد اول، نمرة اول، 11رجب 1314ق، ص1؛ شرح رجال ~~ايران،~~ بامداد، ج3، ص384، 388). روزنامة ~~تربيت~~ در 4 صفحه، شامل دو ستون با ~~نثري منشيانه~~ و مغلق با خط ~~نستعليق «زين‌العابدين»~~ ـ پسر ~~«ميرزا شريف قزويني»~~ ـ نوشته ~~مي‌شد~~ كمتر ~~خبرهاي سياسي~~ در ~~تربيت~~ درج ~~مي‌شد~~.<sup>3</sup> (~~تاريخ روزنامه‌نگاري ايرانيان~~ و ~~ديگر پارسي‌نويسان، پروين،~~ ج2، ص401). همان‌گونه كه از مقالاتش در ~~مي‌يابيم وظيفة~~ روزنامة ~~تربيت اين~~ است كه در هر شعبه رشته از ~~كارهاي~~ ملك و ملت گفتگو و ~~تحقيق نمايد~~ تا حق از باطل جدا شود، اما به علت ~~وابستگي مالي~~ و ~~اخلاقي~~ به دولت سخنان روزنامه در ~~پرده‌اي~~ از ~~واژه‌هاي پيچيده~~ مطرح ~~مي‌گردند~~.<sup>4</sup> (~~پروين،~~ ج2، ص423، 426). ~~همچنين~~ در ~~پاورقي~~ روزنامه ~~برخي~~ متون اقتصاد، ~~عكاسي،~~ فلسفه و رمان چاپ ~~مي‌شد،~~ از جمله رمان‌ها «كلبة ~~هندي»~~ اثر برنادن ~~دوسن‌پير~~ و «عشق و عفت» اثر ~~شاتوبريان~~ را ~~مي‌توان~~ نام برد. ~~قيمت~~ در داخله پنج ~~شاهي~~ و در اجرت پست به علاوه ~~مي‌گردد~~. ~~قيمت~~ اعلان ~~غيرمكرر~~ در روزنامه ~~سطري~~ ده ~~شاهي~~ و اگر مكرر شود ~~سطري~~ پنج ~~شاهي~~ كه ~~اين قيمت طي سال‌هاي~~ مختلف ~~افزايش يافت~~.<sup>5</sup> (رك: ~~تربيت،~~ سنوات مختلف). ~~اين نشريه~~ در ابتدا به صورت ~~هفتگي~~ منتشر ~~مي‌شد،~~ كه مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد.<sup>6</sup> (رك: ~~تربيت،~~ دورة سه ~~جلدي،~~ كتابخانة ~~ملي جمهوري اسلامي؛~~ شرح رجال ~~ايران،~~ بامداد، ج3، ص384 – 388؛ و ~~نيز يغما،~~ آذر 1332، ش9، ص65- 361؛ ~~پروين،~~ ج2، ص401- 400). ~~وقفه‌هايي~~ در چاپ ~~«تربيت» نيز~~ وجود داشت كه در طول دورة انتشار ~~اين~~ روزنامه سه بار متوقف شد:		'''تربیت،''' روزنامة فرهنگی، اجتماعی، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذكاءالملك)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید.<sup>1</sup> (رك: تربیت، جلد اول، نمرة اول، 11 رجب 1314ق، ص1). این روزنامه نخستین نشریة روزانة غیردولتی است كه توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ كه به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامة دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذكاءالملك» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامة تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌كرد.<sup>2</sup> (رك: تربیت، جلد اول، نمرة اول، 11رجب 1314ق، ص1؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384، 388). روزنامة تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد كمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<sup>3</sup> (تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان، پروین، ج2، ص401). همان‌گونه كه از مقالاتش در می‌یابیم وظیفة روزنامة تربیت این است كه در هر شعبه رشته از كارهای ملك و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند.<sup>4</sup> (پروین، ج2، ص423، 426). همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عكاسی، فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «كلبة هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمكرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مكرر شود سطری پنج شاهی كه این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت.<sup>5</sup> (رك: تربیت، سنوات مختلف). این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، كه مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد.<sup>6</sup> (رك: تربیت، دورة سه جلدی، كتابخانة ملی جمهوری اسلامی؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384 – 388؛ و نیز یغما، آذر 1332، ش9، ص65- 361؛ پروین، ج2، ص401- 400). وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت كه در طول دورة انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:

	1) وقفة اول، ~~نزديك~~ به يك ماه (~~تربيت،~~ سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، ~~شماره‌هاي~~ 111- 110، ص444- 437).		1) وقفة اول، نزدیك به یك ماه (تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437).

	2) وقفة دوم، ~~بيش~~ از دو ماه (~~تربيت،~~ سال چهارم، 17 شوال تا 21 ~~ذي‌حجه~~ 1318ق، ~~شماره‌هاي~~ 224- 223، ص900- 893).		2) وقفة دوم، بیش از دو ماه (تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذی‌حجه 1318ق، شماره‌های 224- 223، ص900- 893).

	3) وقفة سوم، ~~نزديك~~ به يك ماه (~~تربيت،~~ سال چهارم، 28 ~~ذي‌حجه~~ 1318 تا 27 محرم 1319ق، ~~شماره‌هاي~~ 226- 225، ص908- 901).		3) وقفة سوم، نزدیك به یك ماه (تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).

	از همكاران ~~اين نشريه ميرزا~~ محمد ~~قزويني~~ كه ذكاءالملك او را از ~~اعضاي رئيسه~~ ادارة ~~تربيت~~ عنوان ~~مي‌كند~~. (~~تربيت،~~ سال دوم، ~~11ذي‌قعده~~ 1315، شمارة 68، ص269- 272). ~~همچنين~~ فرزند ذكاءالملك ~~محمدعلي فروغي~~ كه ~~قسمتي~~ از ~~ترجمه‌هاي پاورقي‌هاي~~ روزنامه توسط او انجام ~~مي‌گرفت~~. ~~سليمان‌خان~~ از شمارة نود ~~تربيت،~~ به عنوان ~~نايب ‌مدير~~ روزنامه اعلام شد، از ~~ديگر كساني~~ كه با ~~اين~~ روزنامه ~~همكاري~~ داشتند، ~~نيرّالملك وزير~~ علوم و عبدالله ~~ميرزا~~ كه ~~مقاله‌هايش~~ دربارة فن ~~عكاسي~~ به چاپ ~~مي‌رسيد~~. (~~صدرهاشمي،~~ ج2، ص121- 120؛ ~~پروين،~~ ج2، ص401). ~~اين~~ روزنامه ~~همچنين داراي~~ انجمن روزنامه ~~نيز~~ بود. ~~پروين،~~ ج2، ص766).		از همكاران این نشریه میرزا محمد قزوینی كه ذكاءالملك او را از اعضای رئیسه ادارة تربیت عنوان می‌كند. (تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شمارة 68، ص269- 272). همچنین فرزند ذكاءالملك محمدعلی فروغی كه قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شمارة نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر كسانی كه با این روزنامه همكاری داشتند، نیرّالملك وزیر علوم و عبدالله میرزا كه مقاله‌هایش دربارة فن عكاسی به چاپ می‌رسید. (صدرهاشمی، ج2، ص121- 120؛ پروین، ج2، ص401). این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود. پروین، ج2، ص766).

	'''منابع:'''		'''منابع:'''

	'''''~~تربيت~~'''''. جلد اول، ~~شماره‌هاي~~ 1- 211، كتابخانة ~~ملي جمهوري اسلامي ايران،~~ تهران: 1376ش.		'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، كتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش.

	'''''~~تربيت~~'''''. جلد دوم، ~~شماره‌هاي~~ 212- 353، كتابخانة ~~ملي جمهوري اسلامي ايران،~~ تهران: 1377ش.		'''''تربیت'''''. جلد دوم، شماره‌های 212- 353، كتابخانة ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش.

	'''''~~تربيت~~'''''. جلد سوم، ~~شماره‌هاي~~ 354- 434، كتابخانة ~~ملي جمهوري اسلامي،~~ تهران: 1377ش.		'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، كتابخانة ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش.

	'''''مجلة''''' '''''~~يغما~~'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361.		'''''مجلة''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361.

	~~صدرهاشمي،~~ محمد. '''''~~تاريخ جرايد~~ و مجلات ~~ايران~~.''''' ج2، انتشارات كمال، اصفهان: 1363.		صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات كمال، اصفهان: 1363.

	~~پروين، ناصرالدين~~. '''''~~تاريخ روزنامه‌نگاري ايرانيان~~ و ~~ديگر پارسي‌نويسان~~'''''. جلد دوم (بحران ~~آزادي~~)، ، مركز نشر ~~دانشگاهي،~~ تهران: 1379.		پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مركز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.

	بامداد، ~~مهدي~~'''''. شرح حال رجال ~~ايران~~'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378.		بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378.

	سعاد پیرا		سعاد پیرا

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''تربيت،''' روزنامة فرهنگي، اجتماعي، ادبي، تاريخي و علمي، غير دولتي به صاحب امتيازي و مديري محمدحسين فروغي (ذكاءالملك)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغايت 29 محرم 1325ق، در تهران به چاپ سنگي، مي‌رسيد.¹ (رك: تربيت، جلد اول، نمرة اول، 11 ر...» ایجاد کرد

2024-08-11T03:54:44Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''تربيت،''' روزنامة فرهنگي، اجتماعي، ادبي، تاريخي و علمي، غير دولتي به صاحب امتيازي و مديري محمدحسين فروغي (ذكاءالملك)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغايت 29 محرم 1325ق، در تهران به چاپ سنگي، مي‌رسيد.1 (رك: تربيت، جلد اول، نمرة اول، 11 ر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''تربيت،''' روزنامة فرهنگي، اجتماعي، ادبي، تاريخي و علمي، غير دولتي به صاحب امتيازي و مديري محمدحسين فروغي (ذكاءالملك)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغايت 29 محرم 1325ق، در تهران به چاپ سنگي، مي‌رسيد.1 (رك: تربيت، جلد اول، نمرة اول، 11 رجب 1314ق، ص1). اين روزنامه نخستين نشرية روزانة غيردولتي است كه توسط «محمدحسين فروغي اصفهاني ـ پسر محمدمهدي ارباب اصفهاني ـ كه به ميرزا فروغي شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنيع‌الدوله، منشي روزنامة دولتي بود وبعدها متخلص به «اديب» و ملقب به «ذكاءالملك» شد انتشار مي‌يافت. فروغي در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدين شاه ـ امتياز روزنامة تربيت را از «وزارت انطباعات گرفت و اين روزنامه را طي نه سال منتشر مي‌كرد.2 (رك: تربيت، جلد اول، نمرة اول، 11رجب 1314ق، ص1؛ شرح رجال ايران، بامداد، ج3، ص384، 388). روزنامة تربيت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثري منشيانه و مغلق با خط نستعليق «زين‌العابدين» ـ پسر «ميرزا شريف قزويني» ـ نوشته مي‌شد كمتر خبرهاي سياسي در تربيت درج مي‌شد.3 (تاريخ روزنامه‌نگاري ايرانيان و ديگر پارسي‌نويسان، پروين، ج2، ص401). همان‌گونه كه از مقالاتش در مي‌يابيم وظيفة روزنامة تربيت اين است كه در هر شعبه رشته از كارهاي ملك و ملت گفتگو و تحقيق نمايد تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگي مالي و اخلاقي به دولت سخنان روزنامه در پرده‌اي از واژه‌هاي پيچيده مطرح مي‌گردند.4 (پروين، ج2، ص423، 426). همچنين در پاورقي روزنامه برخي متون اقتصاد، عكاسي، فلسفه و رمان چاپ مي‌شد، از جمله رمان‌ها «كلبة هندي» اثر برنادن دوسن‌پير و «عشق و عفت» اثر شاتوبريان را مي‌توان نام برد. قيمت در داخله پنج شاهي و در اجرت پست به علاوه مي‌گردد. قيمت اعلان غيرمكرر در روزنامه سطري ده شاهي و اگر مكرر شود سطري پنج شاهي كه اين قيمت طي سال‌هاي مختلف افزايش يافت.5 (رك: تربيت، سنوات مختلف). اين نشريه در ابتدا به صورت هفتگي منتشر مي‌شد، كه مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد.6 (رك: تربيت، دورة سه جلدي، كتابخانة ملي جمهوري اسلامي؛ شرح رجال ايران، بامداد، ج3، ص384 – 388؛ و نيز يغما، آذر 1332، ش9، ص65- 361؛ پروين، ج2، ص401- 400). وقفه‌هايي در چاپ «تربيت» نيز وجود داشت كه در طول دورة انتشار اين روزنامه سه بار متوقف شد:

1) وقفة اول، نزديك به يك ماه (تربيت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌هاي 111- 110، ص444- 437).

2) وقفة دوم، بيش از دو ماه (تربيت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذي‌حجه 1318ق، شماره‌هاي 224- 223، ص900- 893).

3) وقفة سوم، نزديك به يك ماه (تربيت، سال چهارم، 28 ذي‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌هاي 226- 225، ص908- 901).

از همكاران اين نشريه ميرزا محمد قزويني كه ذكاءالملك او را از اعضاي رئيسه ادارة تربيت عنوان مي‌كند. (تربيت، سال دوم، 11ذي‌قعده 1315، شمارة 68، ص269- 272). همچنين فرزند ذكاءالملك محمدعلي فروغي كه قسمتي از ترجمه‌هاي پاورقي‌هاي روزنامه توسط او انجام مي‌گرفت. سليمان‌خان از شمارة نود تربيت، به عنوان نايب ‌مدير روزنامه اعلام شد، از ديگر كساني كه با اين روزنامه همكاري داشتند، نيرّالملك وزير علوم و عبدالله ميرزا كه مقاله‌هايش دربارة فن عكاسي به چاپ مي‌رسيد. (صدرهاشمي، ج2، ص121- 120؛ پروين، ج2، ص401). اين روزنامه همچنين داراي انجمن روزنامه نيز بود. پروين، ج2، ص766).

'''منابع:'''

'''''تربيت'''''. جلد اول، شماره‌هاي 1- 211، كتابخانة ملي جمهوري اسلامي ايران، تهران: 1376ش.

'''''تربيت'''''. جلد دوم، شماره‌هاي 212- 353، كتابخانة ملي جمهوري اسلامي ايران، تهران: 1377ش.

'''''تربيت'''''. جلد سوم، شماره‌هاي 354- 434، كتابخانة ملي جمهوري اسلامي، تهران: 1377ش.

'''''مجلة''''' '''''يغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361.

صدرهاشمي، محمد. '''''تاريخ جرايد و مجلات ايران.''''' ج2، انتشارات كمال، اصفهان: 1363.

پروين، ناصرالدين. '''''تاريخ روزنامه‌نگاري ايرانيان و ديگر پارسي‌نويسان'''''. جلد دوم (بحران آزادي)، ، مركز نشر دانشگاهي، تهران: 1379.

بامداد، مهدي'''''. شرح حال رجال ايران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378.

سعاد پیرا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~تربیت،~~''' ~~روزنامة~~ فرهنگی، اجتماعی، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (~~ذكاءالملك~~)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید.<sup>1</sup> (رك: تربیت، جلد اول، ~~نمرة~~ اول، 11 رجب 1314ق، ص1). این روزنامه نخستین ~~نشریة روزانة~~ غیردولتی است كه توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ كه به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی ~~روزنامة~~ دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به ~~«ذكاءالملك»~~ شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز ~~روزنامة~~ تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر ~~می‌كرد~~.<sup>2</sup> (رك: تربیت، جلد اول، ~~نمرة~~ اول، 11رجب 1314ق، ص1؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384، 388). ~~روزنامة~~ تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد ~~كمتر~~ خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<sup>3</sup> (تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان، پروین، ج2، ص401). همان‌گونه كه از مقالاتش در می‌یابیم ~~وظیفة روزنامة~~ تربیت این است كه در هر شعبه رشته از ~~كارهای ملك~~ و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند.<sup>4</sup> (پروین، ج2، ص423، 426). همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، ~~عكاسی،~~ فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها ~~«كلبة~~ هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان ~~غیرمكرر~~ در روزنامه سطری ده شاهی و اگر ~~مكرر~~ شود سطری پنج شاهی كه این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت.<sup>5</sup> (رك: تربیت، سنوات مختلف). این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، كه مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد.<sup>6</sup> (رك: تربیت، ~~دورة~~ سه جلدی، ~~كتابخانة~~ ملی جمهوری اسلامی؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384 – 388؛ و نیز یغما، آذر 1332، ش9، ص65- 361؛ پروین، ج2، ص401- 400). وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت كه در طول ~~دورة~~ انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:		'''[[روزنامه تربیت\|تربیت]]،''' روزنامه فرهنگی، اجتماعی، ادبی، تاریخی و علمی، غیر دولتی به صاحب امتیازی و مدیری محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)»، در 4 صفحه با قطع بزرگ، از 11 رجب 1314ق لغایت 29 محرم 1325ق، در [[استان تهران\|تهران]] به [[چاپ سنگی]]، می‌رسید.<sup>1</sup> (رک: تربیت، جلد اول، نمره اول، 11 رجب 1314ق، ص1). این روزنامه نخستین نشریه روزانه غیردولتی است که توسط «محمدحسین فروغی اصفهانی ـ پسر محمدمهدی ارباب اصفهانی ـ که به میرزا فروغی شهرت داشت و در دستگاه محمدحسن خان صنیع‌الدوله، منشی روزنامه دولتی بود وبعدها متخلص به «ادیب» و ملقب به «ذکاءالملک» شد انتشار می‌یافت. فروغی در 1311ق ـ سال اول سلطنت مظفرالدین شاه ـ امتیاز روزنامه تربیت را از «وزارت انطباعات گرفت و این روزنامه را طی نه سال منتشر می‌کرد.<sup>2</sup> (رک: تربیت، جلد اول، نمره اول، 11رجب 1314ق، ص1؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384، 388). روزنامه تربیت در 4 صفحه، شامل دو ستون با نثری منشیانه و مغلق با خط نستعلیق «زین‌العابدین» ـ پسر «میرزا شریف قزوینی» ـ نوشته می‌شد کمتر خبرهای سیاسی در تربیت درج می‌شد.<sup>3</sup> (تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان، پروین، ج2، ص401). همان‌گونه که از مقالاتش در می‌یابیم وظیفه روزنامه تربیت این است که در هر شعبه رشته از کارهای ملک و ملت گفتگو و تحقیق نماید تا حق از باطل جدا شود، اما به علت وابستگی مالی و اخلاقی به دولت سخنان روزنامه در پرده‌ای از واژه‌های پیچیده مطرح می‌گردند.<sup>4</sup> (پروین، ج2، ص423، 426). همچنین در پاورقی روزنامه برخی متون اقتصاد، عکاسی، فلسفه و رمان چاپ می‌شد، از جمله رمان‌ها «کلبه هندی» اثر برنادن دوسن‌پیر و «عشق و عفت» اثر شاتوبریان را می‌توان نام برد. قیمت در داخله پنج شاهی و در اجرت پست به علاوه می‌گردد. قیمت اعلان غیرمکرر در روزنامه سطری ده شاهی و اگر مکرر شود سطری پنج شاهی که این قیمت طی سال‌های مختلف افزایش یافت.<sup>5</sup> (رک: تربیت، سنوات مختلف). این نشریه در ابتدا به صورت هفتگی منتشر می‌شد، که مجموعاً به مدت 9 سال 434 شماره از آن چاپ شد.<sup>6</sup> (رک: تربیت، دوره سه جلدی، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی؛ شرح رجال ایران، بامداد، ج3، ص384 – 388؛ و نیز یغما، آذر 1332، ش9، ص65- 361؛ پروین، ج2، ص401- 400). وقفه‌هایی در چاپ «تربیت» نیز وجود داشت که در طول دوره انتشار این روزنامه سه بار متوقف شد:

	1) ~~وقفة~~ اول، ~~نزدیك~~ به یك ماه (تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437).		1) وقفه اول، نزدیک به یک ماه (تربیت، سال دوم، 11 محرم 1316ق تا غره‌صفر 1316ق، شماره‌های 111- 110، ص444- 437).

	2) ~~وقفة~~ دوم، بیش از دو ماه (تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذی‌حجه 1318ق، شماره‌های 224- 223، ص900- 893).		2) وقفه دوم، بیش از دو ماه (تربیت، سال چهارم، 17 شوال تا 21 ذی‌حجه 1318ق، شماره‌های 224- 223، ص900- 893).

	3) ~~وقفة~~ سوم، ~~نزدیك~~ به یك ماه (تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).		3) وقفه سوم، نزدیک به یک ماه (تربیت، سال چهارم، 28 ذی‌حجه 1318 تا 27 محرم 1319ق، شماره‌های 226- 225، ص908- 901).

	از ~~همكاران~~ این نشریه میرزا محمد قزوینی ~~كه ذكاءالملك~~ او را از اعضای رئیسه ~~ادارة~~ تربیت عنوان ~~می‌كند~~. (تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، ~~شمارة~~ 68، ص269- 272). همچنین فرزند ~~ذكاءالملك~~ محمدعلی فروغی كه قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از ~~شمارة~~ نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر ~~كسانی كه~~ با این روزنامه ~~همكاری~~ داشتند، ~~نیرّالملك~~ وزیر علوم و عبدالله میرزا كه مقاله‌هایش ~~دربارة~~ فن ~~عكاسی~~ به چاپ می‌رسید. (صدرهاشمی، ج2، ص121- 120؛ پروین، ج2، ص401). این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود. پروین، ج2، ص766).		از همکاران این نشریه میرزا محمد قزوینی که ذکاءالملک او را از اعضای رئیسه اداره تربیت عنوان می‌کند. (تربیت، سال دوم، 11ذی‌قعده 1315، شماره 68، ص269- 272). همچنین فرزند ذکاءالملک محمدعلی فروغی که قسمتی از ترجمه‌های پاورقی‌های روزنامه توسط او انجام می‌گرفت. سلیمان‌خان از شماره نود تربیت، به عنوان نایب ‌مدیر روزنامه اعلام شد، از دیگر کسانی که با این روزنامه همکاری داشتند، نیرّالملک وزیر علوم و عبدالله میرزا که مقاله‌هایش درباره فن عکاسی به چاپ می‌رسید. (صدرهاشمی، ج2، ص121- 120؛ پروین، ج2، ص401). این روزنامه همچنین دارای انجمن روزنامه نیز بود. پروین، ج2، ص766).

	'''منابع:'''		'''منابع:'''

	'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، ~~كتابخانة~~ ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش.		'''''تربیت'''''. جلد اول، شماره‌های 1- 211، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1376ش.

	'''''تربیت'''''. جلد دوم، شماره‌های 212- 353، ~~كتابخانة~~ ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش.		'''''تربیت'''''. جلد دوم، شماره‌های 212- 353، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: 1377ش.

	'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، ~~كتابخانة~~ ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش.		'''''تربیت'''''. جلد سوم، شماره‌های 354- 434، کتابخانه ملی جمهوری اسلامی، تهران: 1377ش.

	'''''~~مجلة~~''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361.		'''''مجله''''' '''''یغما'''''. آذر 1332ش، ش9، ص65- 361.

	صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات ~~كمال،~~ اصفهان: 1363.		صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران.''''' ج2، انتشارات کمال، اصفهان: 1363.

	پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، ~~مركز~~ نشر دانشگاهی، تهران: 1379.		پروین، ناصرالدین. '''''تاریخ روزنامه‌نگاری ایرانیان و دیگر پارسی‌نویسان'''''. جلد دوم (بحران آزادی)، ، مرکز نشر دانشگاهی، تهران: 1379.

	بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378.		بامداد، مهدی'''''. شرح حال رجال ایران'''''. ج3، تهران: انتشارات زوار، تهران: 1378.

	سعاد پیرا		سعاد پیرا