https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B5%D8%AF%D8%A7
سازهای پوست صدا - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T04:03:57Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B5%D8%AF%D8%A7&diff=5111&oldid=prev
Samei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۷
2025-04-30T20:57:52Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها یا ممبرانوفونها گروهی از سازها هستند که در آنها صدا از طریق ارتعاش پوست حاصل میشود. پوست صداها را میتوان به گروههای مختلفی تقسیم کرد. پوست صداهای دو طرفه و یکطرفه، کلّیترین تقسیمبندی در این رابطه است. پوست صداهای دو طرفه دارای دو دهانه هستند. بدنه آنها استوانهای است که بر دو سَر آن پوست کشیده میشود. انواع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهلها</del><sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> که با نامهای مختلفی چون دهل<sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، تیمبوک<sup>*</sup>، دمام<sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران رواج دارند از این زمرهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها یا ممبرانوفونها گروهی از سازها هستند که در آنها صدا از طریق ارتعاش پوست حاصل میشود. پوست صداها را میتوان به گروههای مختلفی تقسیم کرد. پوست صداهای دو طرفه و یکطرفه، کلّیترین تقسیمبندی در این رابطه است. پوست صداهای دو طرفه دارای دو دهانه هستند. بدنه آنها استوانهای است که بر دو سَر آن پوست کشیده میشود. انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دهل|دهل]]<nowiki/>ها</ins><sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> که با نامهای مختلفی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، تیمبوک<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دَمام|</ins>دمام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران رواج دارند از این زمرهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداهای یکطرفه خود به دو گروه تقسیم میشوند که شامل یک طرف باز و یک طرف بستهاند. یک طرف بازها بدنهای استوانهای یا شبه استوانهای دارند که بر روی یک دهانه آن پوست کشیده میشود. سازهای خانواده تمبکها (تمبک<sup>*</sup>، تمبک زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، کاسوره<sup>*</sup> و...) و نیز سازهایی مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> بلوچستان یا سازهای شیخ فرج<sup>*</sup> در جزیره خارکِ بوشهر از این زمرهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداهای یکطرفه خود به دو گروه تقسیم میشوند که شامل یک طرف باز و یک طرف بستهاند. یک طرف بازها بدنهای استوانهای یا شبه استوانهای دارند که بر روی یک دهانه آن پوست کشیده میشود. سازهای خانواده تمبکها (تمبک<sup>*</sup>، تمبک زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، کاسوره<sup>*</sup> و...) و نیز سازهایی مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان سیستان و </ins>بلوچستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|بلوچستان]] </ins>یا سازهای شیخ فرج<sup>*</sup> در جزیره خارکِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بوشهر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از این زمرهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخشی از سازهای پوست صدای یک طرف باز به سازهای طوقهای معروف هستند. این پوست صداها بدنهای قاب مانند دارند. سازهای گروه دف<sup>*</sup> و دایره<sup>*</sup> از این جمله است. یک طرف بستهها برحسب شکل بدنه به انواع مختلفی تقسیم میشوند مانند تخممرغی، گلدانی، کاسهای، دیگی و... . این سازها دارای یک محفظه طنینی هستند که بر روی دهانه آنها پوست کشیده میشود. بنابراین محفظه طنینی آنها بسته است. سازهای خانواده نقاره<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران در این گروه قرار میگیرند. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه نیز میتوانند به دو گروه با ضربه مستقیم و با ضربه غیرمستقیم تقسیم شوند. پوست صداها در شکل غالب با ضربه مستقیم به صدا در میآیند. موارد معدودی چون دهل شیطان<sup>*</sup> (دهل خبر) در کردستان و طبلک<sup>*</sup> یا شیطان قاوالی<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران با ضربه غیرمستقیم به صدا در میآیند. در ایران پوست صداهای یکطرفه که با ضربه غیر مستقیم نواخته شوند وجود ندارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخشی از سازهای پوست صدای یک طرف باز به سازهای طوقهای معروف هستند. این پوست صداها بدنهای قاب مانند دارند. سازهای گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> از این جمله است. یک طرف بستهها برحسب شکل بدنه به انواع مختلفی تقسیم میشوند مانند تخممرغی، گلدانی، کاسهای، دیگی و... . این سازها دارای یک محفظه طنینی هستند که بر روی دهانه آنها پوست کشیده میشود. بنابراین محفظه طنینی آنها بسته است. سازهای خانواده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نقاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران در این گروه قرار میگیرند. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه نیز میتوانند به دو گروه با ضربه مستقیم و با ضربه غیرمستقیم تقسیم شوند. پوست صداها در شکل غالب با ضربه مستقیم به صدا در میآیند. موارد معدودی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دهل|</ins>دهل شیطان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (دهل خبر) در کردستان و طبلک<sup>*</sup> یا شیطان قاوالی<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران با ضربه غیرمستقیم به صدا در میآیند. در ایران پوست صداهای یکطرفه که با ضربه غیر مستقیم نواخته شوند وجود ندارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کلیّه سازهای ذکر شده از طریق کوبش نواخته میشوند. بعضی از پوست صداها میتوانند به جای کوبش از طریق سایش یا مالش ایجاد صدا کنند. در ایران پوست صداهایی که اختصاصاً از طریق سایش یا مالش به صدا در آیند وجود ندارد. اما در بعضی از پوست صداها از شیوههای سایش یا مالش نیز علاوه بر کوبش استفاده میشود. در این رابطه میتوان به برخی تکنیکهای اجرایی در دف<sup>*</sup>، تمبک<sup>*</sup> و برخی نمونههای دهل<sup>*</sup> اشاره کرد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کلیّه سازهای ذکر شده از طریق کوبش نواخته میشوند. بعضی از پوست صداها میتوانند به جای کوبش از طریق سایش یا مالش ایجاد صدا کنند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پوست صداهایی که اختصاصاً از طریق سایش یا مالش به صدا در آیند وجود ندارد. اما در بعضی از پوست صداها از شیوههای سایش یا مالش نیز علاوه بر کوبش استفاده میشود. در این رابطه میتوان به برخی تکنیکهای اجرایی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، تمبک<sup>*</sup> و برخی نمونههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> اشاره کرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم چنین بر حسب جنس بدنه نیز تقسیم میشوند. مانند پوست صداهای با بدنه چوبی، فلزی، سفالی، سنگی و... . </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم چنین بر حسب جنس بدنه نیز تقسیم میشوند. مانند پوست صداهای با بدنه چوبی، فلزی، سفالی، سنگی و... . </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهای پوست صدا نیز مختلف است. در نواختن تعدادی از پوست صداها از چوب، تعدادی دیگر از دست و چوب و تعدادی دیگر فقط از دست استفاده میشود. پوست صداها، سازهای همراهی کنندهاند. این سازها میتوانند آواز یا سازهای هوا صدا<sup>*</sup> یا زهصدا<sup>*</sup> را همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1390)'''''.دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهای پوست صدا نیز مختلف است. در نواختن تعدادی از پوست صداها از چوب، تعدادی دیگر از دست و چوب و تعدادی دیگر فقط از دست استفاده میشود. پوست صداها، سازهای همراهی کنندهاند. این سازها میتوانند آواز یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سازهای هواصدا|</ins>سازهای هوا صدا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سازهای زه صدا|</ins>زهصدا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> را همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1390)'''''.دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2114:rev-5111:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B5%D8%AF%D8%A7&diff=2114&oldid=prev
Samei: /* نیز نگاه کنید به */
2024-12-17T16:18:30Z
<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم چنین بر حسب جنس بدنه نیز تقسیم میشوند. مانند پوست صداهای با بدنه چوبی، فلزی، سفالی، سنگی و... . </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم چنین بر حسب جنس بدنه نیز تقسیم میشوند. مانند پوست صداهای با بدنه چوبی، فلزی، سفالی، سنگی و... . </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهای پوست صدا نیز مختلف است. در نواختن تعدادی از پوست صداها از چوب، تعدادی دیگر از دست و چوب و تعدادی دیگر فقط از دست استفاده میشود. پوست صداها، سازهای همراهی کنندهاند. این سازها میتوانند آواز یا سازهای هوا صدا<sup>*</sup> یا زهصدا<sup>*</sup> را همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref>'''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی، </del>ماهور</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهای پوست صدا نیز مختلف است. در نواختن تعدادی از پوست صداها از چوب، تعدادی دیگر از دست و چوب و تعدادی دیگر فقط از دست استفاده میشود. پوست صداها، سازهای همراهی کنندهاند. این سازها میتوانند آواز یا سازهای هوا صدا<sup>*</sup> یا زهصدا<sup>*</sup> را همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درویشی، محمدرضا(1390)</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: </ins>ماهور</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B5%D8%AF%D8%A7&diff=2113&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۶
2024-12-17T16:16:07Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها یا ممبرانوفونها گروهی از سازها هستند که در آنها صدا از طریق ارتعاش پوست حاصل میشود. پوست صداها را میتوان به گروههای مختلفی تقسیم کرد. پوست صداهای دو طرفه و یکطرفه، کلّیترین تقسیمبندی در این رابطه است. پوست صداهای دو طرفه دارای دو دهانه هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنة </del>آنها استوانهای است که بر دو سَر آن پوست کشیده میشود. انواع دهلها<sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> که با نامهای مختلفی چون دهل<sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، تیمبوک<sup>*</sup>، دمام<sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران رواج دارند از این زمرهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها یا ممبرانوفونها گروهی از سازها هستند که در آنها صدا از طریق ارتعاش پوست حاصل میشود. پوست صداها را میتوان به گروههای مختلفی تقسیم کرد. پوست صداهای دو طرفه و یکطرفه، کلّیترین تقسیمبندی در این رابطه است. پوست صداهای دو طرفه دارای دو دهانه هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنه </ins>آنها استوانهای است که بر دو سَر آن پوست کشیده میشود. انواع دهلها<sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> که با نامهای مختلفی چون دهل<sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، تیمبوک<sup>*</sup>، دمام<sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران رواج دارند از این زمرهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداهای یکطرفه خود به دو گروه تقسیم میشوند که شامل یک طرف باز و یک طرف بستهاند. یک طرف بازها بدنهای استوانهای یا شبه استوانهای دارند که بر روی یک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانة </del>آن پوست کشیده میشود. سازهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادة </del>تمبکها (تمبک<sup>*</sup>، تمبک زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، کاسوره<sup>*</sup> و...) و نیز سازهایی مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> بلوچستان یا سازهای شیخ فرج<sup>*</sup> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزیرة </del>خارکِ بوشهر از این زمرهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداهای یکطرفه خود به دو گروه تقسیم میشوند که شامل یک طرف باز و یک طرف بستهاند. یک طرف بازها بدنهای استوانهای یا شبه استوانهای دارند که بر روی یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانه </ins>آن پوست کشیده میشود. سازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانواده </ins>تمبکها (تمبک<sup>*</sup>، تمبک زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، کاسوره<sup>*</sup> و...) و نیز سازهایی مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> بلوچستان یا سازهای شیخ فرج<sup>*</sup> در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزیره </ins>خارکِ بوشهر از این زمرهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخشی از سازهای پوست صدای یک طرف باز به سازهای طوقهای معروف هستند. این پوست صداها بدنهای قاب مانند دارند. سازهای گروه دف<sup>*</sup> و دایره<sup>*</sup> از این جمله است. یک طرف بستهها برحسب شکل بدنه به انواع مختلفی تقسیم میشوند مانند تخممرغی، گلدانی، کاسهای، دیگی و... . این سازها دارای یک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محفظة </del>طنینی هستند که بر روی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانة </del>آنها پوست کشیده میشود. بنابراین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محفظة </del>طنینی آنها بسته است. سازهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادة </del>نقاره<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران در این گروه قرار میگیرند. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه نیز میتوانند به دو گروه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربة </del>مستقیم و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربة </del>غیرمستقیم تقسیم شوند. پوست صداها در شکل غالب با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربة </del>مستقیم به صدا در میآیند. موارد معدودی چون دهل شیطان<sup>*</sup> (دهل خبر) در کردستان و طبلک<sup>*</sup> یا شیطان قاوالی<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربة </del>غیرمستقیم به صدا در میآیند. در ایران پوست صداهای یکطرفه که با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربة </del>غیر مستقیم نواخته شوند وجود ندارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخشی از سازهای پوست صدای یک طرف باز به سازهای طوقهای معروف هستند. این پوست صداها بدنهای قاب مانند دارند. سازهای گروه دف<sup>*</sup> و دایره<sup>*</sup> از این جمله است. یک طرف بستهها برحسب شکل بدنه به انواع مختلفی تقسیم میشوند مانند تخممرغی، گلدانی، کاسهای، دیگی و... . این سازها دارای یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محفظه </ins>طنینی هستند که بر روی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانه </ins>آنها پوست کشیده میشود. بنابراین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محفظه </ins>طنینی آنها بسته است. سازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانواده </ins>نقاره<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران در این گروه قرار میگیرند. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه نیز میتوانند به دو گروه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربه </ins>مستقیم و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربه </ins>غیرمستقیم تقسیم شوند. پوست صداها در شکل غالب با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربه </ins>مستقیم به صدا در میآیند. موارد معدودی چون دهل شیطان<sup>*</sup> (دهل خبر) در کردستان و طبلک<sup>*</sup> یا شیطان قاوالی<sup>*</sup> در نواحی مختلف ایران با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربه </ins>غیرمستقیم به صدا در میآیند. در ایران پوست صداهای یکطرفه که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضربه </ins>غیر مستقیم نواخته شوند وجود ندارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیّة </del>سازهای ذکر شده از طریق کوبش نواخته میشوند. بعضی از پوست صداها میتوانند به جای کوبش از طریق سایش یا مالش ایجاد صدا کنند. در ایران پوست صداهایی که اختصاصاً از طریق سایش یا مالش به صدا در آیند وجود ندارد. اما در بعضی از پوست صداها از شیوههای سایش یا مالش نیز علاوه بر کوبش استفاده میشود. در این رابطه میتوان به برخی تکنیکهای اجرایی در دف<sup>*</sup>، تمبک<sup>*</sup> و برخی نمونههای دهل<sup>*</sup> اشاره کرد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیّه </ins>سازهای ذکر شده از طریق کوبش نواخته میشوند. بعضی از پوست صداها میتوانند به جای کوبش از طریق سایش یا مالش ایجاد صدا کنند. در ایران پوست صداهایی که اختصاصاً از طریق سایش یا مالش به صدا در آیند وجود ندارد. اما در بعضی از پوست صداها از شیوههای سایش یا مالش نیز علاوه بر کوبش استفاده میشود. در این رابطه میتوان به برخی تکنیکهای اجرایی در دف<sup>*</sup>، تمبک<sup>*</sup> و برخی نمونههای دهل<sup>*</sup> اشاره کرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم چنین بر حسب جنس بدنه نیز تقسیم میشوند. مانند پوست صداهای با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنة </del>چوبی، فلزی، سفالی، سنگی و... . </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم چنین بر حسب جنس بدنه نیز تقسیم میشوند. مانند پوست صداهای با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنه </ins>چوبی، فلزی، سفالی، سنگی و... . </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهای پوست صدا نیز مختلف است. در نواختن تعدادی از پوست صداها از چوب، تعدادی دیگر از دست و چوب و تعدادی دیگر فقط از دست استفاده میشود. پوست صداها، سازهای همراهی کنندهاند. این سازها میتوانند آواز یا سازهای هوا صدا<sup>*</sup> یا زهصدا<sup>*</sup> را همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref>'''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، محمدرضا درویشی، ماهور</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهای پوست صدا نیز مختلف است. در نواختن تعدادی از پوست صداها از چوب، تعدادی دیگر از دست و چوب و تعدادی دیگر فقط از دست استفاده میشود. پوست صداها، سازهای همراهی کنندهاند. این سازها میتوانند آواز یا سازهای هوا صدا<sup>*</sup> یا زهصدا<sup>*</sup> را همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref>'''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، محمدرضا درویشی، ماهور</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سازهای خودصدا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سازهای هواصدا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سازهای زه صدا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B5%D8%AF%D8%A7&diff=2112&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۳
2024-12-17T16:13:08Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>ممبرانوفونها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروهي </del>از سازها هستند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در آنها صدا از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريق </del>ارتعاش پوست حاصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. پوست صداها را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروههاي مختلفي تقسيم كرد</del>. پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهاي </del>دو طرفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكطرفه، كلّيترين تقسيمبندي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رابطه است. پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهاي </del>دو طرفه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>دو دهانه هستند. بدنة آنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استوانهاي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بر دو سَر آن پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشيده ميشود</del>. انواع دهلها<sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهاي مختلفي </del>چون دهل<sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيمبوك</del><sup>*</sup>، دمام<sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي </del>مختلف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>رواج دارند از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>زمرهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>ممبرانوفونها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروهی </ins>از سازها هستند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در آنها صدا از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق </ins>ارتعاش پوست حاصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. پوست صداها را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروههای مختلفی تقسیم کرد</ins>. پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهای </ins>دو طرفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکطرفه، کلّیترین تقسیمبندی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رابطه است. پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهای </ins>دو طرفه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>دو دهانه هستند. بدنة آنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استوانهای </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بر دو سَر آن پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشیده میشود</ins>. انواع دهلها<sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهای مختلفی </ins>چون دهل<sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیمبوک</ins><sup>*</sup>، دمام<sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی </ins>مختلف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>رواج دارند از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>زمرهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهاي يكطرفه </del>خود به دو گروه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم ميشوند كه </del>شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>طرف باز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>طرف بستهاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>طرف بازها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهاي استوانهاي يا </del>شبه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استوانهاي </del>دارند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي يك </del>دهانة آن پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشيده ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>خانوادة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبكها </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبك</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبك </del>زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاسوره</del><sup>*</sup> و...) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز سازهايي </del>مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> بلوچستان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا سازهاي شيخ </del>فرج<sup>*</sup> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزيرة خاركِ </del>بوشهر از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>زمرهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهای یکطرفه </ins>خود به دو گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم میشوند که </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>طرف باز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>طرف بستهاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>طرف بازها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهای استوانهای یا </ins>شبه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استوانهای </ins>دارند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی یک </ins>دهانة آن پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشیده میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>خانوادة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبکها </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبک</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبک </ins>زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاسوره</ins><sup>*</sup> و...) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز سازهایی </ins>مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> بلوچستان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا سازهای شیخ </ins>فرج<sup>*</sup> در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جزیرة خارکِ </ins>بوشهر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>زمرهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداي يك </del>طرف باز به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي طوقهاي </del>معروف هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>پوست صداها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهاي </del>قاب مانند دارند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>گروه دف<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>جمله است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>طرف بستهها برحسب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>بدنه به انواع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلفي تقسيم ميشوند </del>مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تخممرغي، گلداني، كاسهاي، ديگي </del>و... . <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>سازها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي يك </del>محفظة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طنيني </del>هستند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>دهانة آنها پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشيده ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراين </del>محفظة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طنيني </del>آنها بسته است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>خانوادة نقاره<sup>*</sup> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي </del>مختلف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>گروه قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگيرند</del>. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز ميتوانند </del>به دو گروه با ضربة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقيم </del>و با ضربة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيرمستقيم تقسيم </del>شوند. پوست صداها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>غالب با ضربة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقيم </del>به صدا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميآيند</del>. موارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معدودي </del>چون دهل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيطان</del><sup>*</sup> (دهل خبر) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبلك</del><sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا شيطان قاوالي</del><sup>*</sup> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي </del>مختلف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>با ضربة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غيرمستقيم </del>به صدا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميآيند</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهاي يكطرفه كه </del>با ضربة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير مستقيم </del>نواخته شوند وجود ندارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدای یک </ins>طرف باز به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای طوقهای </ins>معروف هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>پوست صداها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهای </ins>قاب مانند دارند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>گروه دف<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>جمله است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>طرف بستهها برحسب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>بدنه به انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلفی تقسیم میشوند </ins>مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تخممرغی، گلدانی، کاسهای، دیگی </ins>و... . <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>سازها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای یک </ins>محفظة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طنینی </ins>هستند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>دهانة آنها پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشیده میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراین </ins>محفظة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طنینی </ins>آنها بسته است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>خانوادة نقاره<sup>*</sup> در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی </ins>مختلف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>گروه قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرند</ins>. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز میتوانند </ins>به دو گروه با ضربة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقیم </ins>و با ضربة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیرمستقیم تقسیم </ins>شوند. پوست صداها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>غالب با ضربة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقیم </ins>به صدا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآیند</ins>. موارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معدودی </ins>چون دهل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیطان</ins><sup>*</sup> (دهل خبر) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردستان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبلک</ins><sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا شیطان قاوالی</ins><sup>*</sup> در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی </ins>مختلف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>با ضربة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیرمستقیم </ins>به صدا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآیند</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهای یکطرفه که </ins>با ضربة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر مستقیم </ins>نواخته شوند وجود ندارد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كليّة سازهاي ذكر </del>شده از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريق كوبش </del>نواخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعضي </del>از پوست صداها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوانند </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي كوبش </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريق سايش يا </del>مالش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايجاد </del>صدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنند</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهايي كه </del>اختصاصاً از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريق سايش يا </del>مالش به صدا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيند </del>وجود ندارد. اما در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعضي </del>از پوست صداها از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوههاي سايش يا </del>مالش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوبش </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رابطه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي تكنيكهاي اجرايي </del>در دف<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبك</del><sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي نمونههاي </del>دهل<sup>*</sup> اشاره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیّة سازهای ذکر </ins>شده از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق کوبش </ins>نواخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعضی </ins>از پوست صداها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوانند </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای کوبش </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق سایش یا </ins>مالش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایجاد </ins>صدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنند</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهایی که </ins>اختصاصاً از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریق سایش یا </ins>مالش به صدا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیند </ins>وجود ندارد. اما در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعضی </ins>از پوست صداها از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوههای سایش یا </ins>مالش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوبش </ins>استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رابطه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی تکنیکهای اجرایی </ins>در دف<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبک</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی نمونههای </ins>دهل<sup>*</sup> اشاره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنين </del>بر حسب جنس بدنه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز تقسيم ميشوند</del>. مانند پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهاي </del>با بدنة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چوبي، فلزي، سفالي، سنگي </del>و... . </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پوست صداها هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنین </ins>بر حسب جنس بدنه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز تقسیم میشوند</ins>. مانند پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداهای </ins>با بدنة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چوبی، فلزی، سفالی، سنگی </ins>و... . </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>پوست صدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>مختلف است. در نواختن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادي </del>از پوست صداها از چوب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادي ديگر </del>از دست و چوب و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادي ديگر </del>فقط از دست استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. پوست صداها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي همراهي كنندهاند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>سازها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوانند </del>آواز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا سازهاي </del>هوا صدا<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>زهصدا<sup>*</sup> را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همراهي نمايند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>پوست صدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>مختلف است. در نواختن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادی </ins>از پوست صداها از چوب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادی دیگر </ins>از دست و چوب و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادی دیگر </ins>فقط از دست استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. پوست صداها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای همراهی کنندهاند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>سازها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوانند </ins>آواز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا سازهای </ins>هوا صدا<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>زهصدا<sup>*</sup> را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همراهی نمایند<ref>ردهبندی سازهای جهان. کورت زاکس، هورن بوستل.</ref><ref>کارمیدانی</ref><ref>'''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، محمدرضا درویشی، ماهور</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- ردهبندي سازهاي جهان. كورت زاكس، هورن بوستل.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد دوم، محمدرضا درويشي، ماهور</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1534:rev-2112:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA_%D8%B5%D8%AF%D8%A7&diff=1534&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «پوست صداها يا ممبرانوفونها گروهي از سازها هستند كه در آنها صدا از طريق ارتعاش پوست حاصل ميشود. پوست صداها را ميتوان به گروههاي مختلفي تقسيم كرد. پوست صداهاي دو طرفه و يكطرفه، كلّيترين تقسيمبندي در اين رابطه است. پوست صداهاي دو طرف...» ایجاد کرد
2024-08-21T19:19:04Z
<p>صفحهای تازه حاوی «پوست صداها يا ممبرانوفونها گروهي از سازها هستند كه در آنها صدا از طريق ارتعاش پوست حاصل ميشود. پوست صداها را ميتوان به گروههاي مختلفي تقسيم كرد. پوست صداهاي دو طرفه و يكطرفه، كلّيترين تقسيمبندي در اين رابطه است. پوست صداهاي دو طرف...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>پوست صداها يا ممبرانوفونها گروهي از سازها هستند كه در آنها صدا از طريق ارتعاش پوست حاصل ميشود. پوست صداها را ميتوان به گروههاي مختلفي تقسيم كرد. پوست صداهاي دو طرفه و يكطرفه، كلّيترين تقسيمبندي در اين رابطه است. پوست صداهاي دو طرفه داراي دو دهانه هستند. بدنة آنها استوانهاي است كه بر دو سَر آن پوست كشيده ميشود. انواع دهلها<sup>*</sup> و طبلها<sup>*</sup> كه با نامهاي مختلفي چون دهل<sup>*</sup>، جوره<sup>*</sup>، تيمبوك<sup>*</sup>، دمام<sup>*</sup> و مُرداس<sup>*</sup> در نواحي مختلف ايران رواج دارند از اين زمرهاند.<br />
<br />
پوست صداهاي يكطرفه خود به دو گروه تقسيم ميشوند كه شامل يك طرف باز و يك طرف بستهاند. يك طرف بازها بدنهاي استوانهاي يا شبه استوانهاي دارند كه بر روي يك دهانة آن پوست كشيده ميشود. سازهاي خانوادة تمبكها (تمبك<sup>*</sup>، تمبك زورخانه<sup>*</sup>، تمپو<sup>*</sup>، كاسوره<sup>*</sup> و...) و نيز سازهايي مانند دهل مُگُرمان<sup>*</sup> بلوچستان يا سازهاي شيخ فرج<sup>*</sup> در جزيرة خاركِ بوشهر از اين زمرهاند.<br />
<br />
بخشي از سازهاي پوست صداي يك طرف باز به سازهاي طوقهاي معروف هستند. اين پوست صداها بدنهاي قاب مانند دارند. سازهاي گروه دف<sup>*</sup> و دايره<sup>*</sup> از اين جمله است. يك طرف بستهها برحسب شكل بدنه به انواع مختلفي تقسيم ميشوند مانند تخممرغي، گلداني، كاسهاي، ديگي و... . اين سازها داراي يك محفظة طنيني هستند كه بر روي دهانة آنها پوست كشيده ميشود. بنابراين محفظة طنيني آنها بسته است. سازهاي خانوادة نقاره<sup>*</sup> در نواحي مختلف ايران در اين گروه قرار ميگيرند. پوست صداها بر حسب نوع وارد آوردن ضربه نيز ميتوانند به دو گروه با ضربة مستقيم و با ضربة غيرمستقيم تقسيم شوند. پوست صداها در شكل غالب با ضربة مستقيم به صدا در ميآيند. موارد معدودي چون دهل شيطان<sup>*</sup> (دهل خبر) در كردستان و طبلك<sup>*</sup> يا شيطان قاوالي<sup>*</sup> در نواحي مختلف ايران با ضربة غيرمستقيم به صدا در ميآيند. در ايران پوست صداهاي يكطرفه كه با ضربة غير مستقيم نواخته شوند وجود ندارد.<br />
<br />
كليّة سازهاي ذكر شده از طريق كوبش نواخته ميشوند. بعضي از پوست صداها ميتوانند به جاي كوبش از طريق سايش يا مالش ايجاد صدا كنند. در ايران پوست صداهايي كه اختصاصاً از طريق سايش يا مالش به صدا در آيند وجود ندارد. اما در بعضي از پوست صداها از شيوههاي سايش يا مالش نيز علاوه بر كوبش استفاده ميشود. در اين رابطه ميتوان به برخي تكنيكهاي اجرايي در دف<sup>*</sup>، تمبك<sup>*</sup> و برخي نمونههاي دهل<sup>*</sup> اشاره كرد. <br />
<br />
پوست صداها هم چنين بر حسب جنس بدنه نيز تقسيم ميشوند. مانند پوست صداهاي با بدنة چوبي، فلزي، سفالي، سنگي و... . <br />
<br />
ابزار مورد استفاده در به صدا در آوردن سازهاي پوست صدا نيز مختلف است. در نواختن تعدادي از پوست صداها از چوب، تعدادي ديگر از دست و چوب و تعدادي ديگر فقط از دست استفاده ميشود. پوست صداها، سازهاي همراهي كنندهاند. اين سازها ميتوانند آواز يا سازهاي هوا صدا<sup>*</sup> يا زهصدا<sup>*</sup> را همراهي نمايند.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- ردهبندي سازهاي جهان. كورت زاكس، هورن بوستل.<br />
<br />
- كار ميداني.<br />
<br />
'''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد دوم، محمدرضا درويشي، ماهور<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei