https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9سبک حد واسط یا مکتب وقوع - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-19T23:58:52Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9&diff=12877&oldid=prevSamei در ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۱2026-01-20T15:11:55Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۰ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراقی، </del>توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref>فرشیدورد، خسرو. '''دربارهٔ ادبیات و نقد ادبی'''. تهران: انتشارات امیرکبیر،1363، ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک حد واسط دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبک عراقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سبک </ins>هندی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|هندی]] </ins>«سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبک عراقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در آن است که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عراقی]]، </ins>توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبک هندی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref>فرشیدورد، خسرو. '''دربارهٔ ادبیات و نقد ادبی'''. تهران: انتشارات امیرکبیر،1363، ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حافظ، </del>صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صائب، </del>او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حافظ شیرازی|حافظ]]، [[صائب تبریزی|</ins>صائب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صائب تبریزی|صائب]]، </ins>او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبک عراقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وحشی بافقی]] (م ۹۱۱ق) از شاعران سبک وقوع - واسوخت است. زبان اشعار او ساده و عامیانه است. معروفترین شعر او ترکیببند اوست که از بیت ۱۵ به بعد تشخص فکری سبک واسوخت را نشان میدهد، به گونهای که او از معشوق اعراض میجوید. زبان اشعار او علاوه بر سادگی، از ساختار موسبقایی خوبی برخوردار است و انتخاب قافیه و ردیف در اشعار او قابل تأمل است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[وحشی بافقی]] (م ۹۱۱ق) از شاعران سبک وقوع - واسوخت است. زبان اشعار او ساده و عامیانه است. معروفترین شعر او ترکیببند اوست که از بیت ۱۵ به بعد تشخص فکری سبک واسوخت را نشان میدهد، به گونهای که او از معشوق اعراض میجوید. زبان اشعار او علاوه بر سادگی، از ساختار موسبقایی خوبی برخوردار است و انتخاب قافیه و ردیف در اشعار او قابل تأمل است. سبک وقوع و واسوخت، با رشد و تکوین سبک هندی و ظهور شاعران بزرگ رونق خود را از دست داد، اما کم و بیش مختصات آن در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سبک هندی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>باقی ماند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک وقوع و واسوخت، با رشد و تکوین سبک هندی و ظهور شاعران بزرگ رونق خود را از دست داد، اما کم و بیش مختصات آن در سبک هندی باقی ماند.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بابافغانی شیرازی|بابافغانی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکهای شعر فارسی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحشی بافقی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک خراسانی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبک قرن ششم]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبک عراقی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبک هندی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبک دوره بازگشت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبک شعر فارسی در دوره مشروطه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سبک شعر فارسی در دوره معاصر</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9&diff=12432&oldid=prevSamei: /* نویسنده مقاله */2025-12-10T08:53:45Z<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد تمیم داری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد تمیم داری</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9&diff=12431&oldid=prevSamei در ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۳2025-12-10T08:53:19Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref>فرشیدورد، خسرو. '''دربارهٔ ادبیات و نقد ادبی'''. تهران: انتشارات امیرکبیر،1363، ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref>فرشیدورد، خسرو. '''دربارهٔ ادبیات و نقد ادبی'''. تهران: انتشارات امیرکبیر،1363، ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد تمیم داری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>احمد تمیم داری</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات و زبان شناسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ادبیات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:ادبیات]]</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9&diff=11488&oldid=prevArghavan در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۳2025-11-11T09:33:46Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرشیدورد: دربارهی </del>ادبیات و نقد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی، </del>ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرشیدورد، خسرو</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''دربارهٔ </ins>ادبیات و نقد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی'''. تهران: انتشارات امیرکبیر،1363، </ins>ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[وحشی بافقی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[وحشی بافقی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمیم داری، احمد (1379). کتاب ایران: تاریخ ادب فارسی: مکتب ها، دورها، سبک ها و انواع ادبی. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد تمیم داری</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>Arghavanhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9&diff=11487&oldid=prevArghavan در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰2025-11-11T09:30:26Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و [[اصفهان]]، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند<ref>۱. فرشیدورد: دربارهی ادبیات و نقد ادبی، ج۲، ص۷۸۰.</ref>. دو شاعر معروف این سبک، [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] و [[وحشی بافقی]] هستند. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در اشعار او یافت میشود، اما شعر [[بابافغانی شیرازی|بابافغانی]] ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۴</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>سبک وقوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وحشی بافقی]] (م ۹۱۱ق</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از شاعران </ins>سبک وقوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- واسوخت </ins>است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. زبان اشعار او ساده </ins>و عامیانه است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروفترین شعر او ترکیببند اوست که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیت ۱۵ به بعد تشخص فکری </ins>سبک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واسوخت را نشان میدهد، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گونهای </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </ins>از معشوق اعراض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میجوید</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان اشعار او علاوه </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سادگی، </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساختار موسبقایی خوبی برخوردار </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتخاب قافیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ردیف در اشعار </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قابل تأمل </ins>است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصفهان، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان </del>عامیانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات </del>است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر ادبی شعرا در این </del>سبک به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق </del>از معشوق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی میگرداند. این </del>اعراض <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این باورند که سبک وقوع </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروع سبک هندی </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن را «سبک هندی روشن» مینامند'. دو شاعر معروف این سبک، بابافغانی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحشی بافقی هستند. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بابافغانی (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات </del>او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در ۱. فرشیدورد: دربارهی ادبیات و نقد ادبی، ج۲، ص۷۸۰</del>. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک وقوع و واسوخت، با رشد و تکوین سبک هندی و ظهور شاعران بزرگ رونق خود را از دست داد، اما کم و بیش مختصات آن در سبک هندی باقی ماند.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۱۲ </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بابافغانی شیرازی|</ins>بابافغانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[</ins>وحشی بافقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ادب پارسی و... </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشعار او یافت میشود، اما شعر </del>بابافغانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحشی بافقی (م ۹۱۱ق) از شاعران سبک وقوع - واسوخت است. زبان اشعار او ساده و عامیانه است. معروفترین شعر او ترکیببند اوست که از بیت ۱۵ به بعد تشخص فکری سبک واسوخت را نشان میدهد، به گونهای که او از معشوق اعراض میجوید. زبان اشعار او علاوه بر سادگی، از ساختار موسبقایی خوبی برخوردار است و انتخاب قافیه و ردیف در اشعار او قابل تأمل است. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وحشی بافقی </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک شعر فارسی </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۱۳ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک وقوع و واسوخت، با رشد و تکوین سبک هندی و ظهور شاعران بزرگ رونق خود را از دست داد، اما کم و بیش مختصات آن در سبک هندی باقی ماند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Arghavanhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%A8%DA%A9_%D8%AD%D8%AF_%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%B7_%DB%8C%D8%A7_%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D9%88%D9%82%D9%88%D8%B9&diff=11138&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی « ۴) '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و اصفهان، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرست...» ایجاد کرد2025-09-05T08:03:08Z<p>صفحهای تازه حاوی « ۴) '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و اصفهان، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرست...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
<br />
۴) '''سبک وقوع در شعر فارسی (قرن دهم)، حد واسط عراقی و هندی''' <br />
<br />
سبک حد واسط دو سبک عراقی و هندی «سبک وقوع» است که حدود یک قرن بر حوزههای ادبی، خصوصاً حوزههای هند و اصفهان، حاکم بود. ساخت زبانی این سبک، ورود واژگان عامیانه و مردمی در شعر و نادرستی بعضی از جملات است. از نظر ادبی شعرا در این سبک به سادهگویی میپردازند و به صناعات پیچیدهی ادبی مقید نیستند، مگر به تشبیه، استعاره و مجاز که در حد خود بسیار پیشرفته نمینماید و در حوزهی سنن ادبی قرار دارد. غزل و ترکیببند، قالبهای عمدهی این سبک است و به لحاظ فکری و احساسی، حالات عاشق و معشوق و ماجراهای عاشقانه در آن بیان میشود اما همین رابطهی عاشق و معشوق در سبک وقوع تحول مییابد و برخلاف سنت ادبی، عاشق از معشوق روی میگرداند. این اعراض و رویگردانی را در فارسی هندی «واسوختن» مینامند. لذا سبکی دیگر از فروع سبک وقوع به نام «سبک واسوخت» بهوجود میآید که وحشی بافقی مبدع آن است. مشخصهی اصلی سبک وقوع، جزییگویی و توصیف جزییات است. بهگونهای که تمام جزییات رفتار عاشقانه بیان میشود. تفاوت این توصیف با سبک عراقی در آن است که در سبک عراقی، توصیف کلی بسامد بیشتری دارد تا توصیف جزیی. بعضی بر این باورند که سبک وقوع از فروع سبک هندی است و آن را «سبک هندی روشن» مینامند'. دو شاعر معروف این سبک، بابافغانی و وحشی بافقی هستند. <br />
<br />
بابافغانی (م ۹۲۵ق) شعر او حد واسط سبک حافظ، صائب و کلیم است. او را «حافظ کوچک» میگفتند. غزلیات او ساده و سوزناک است و تأثیر بلاغی آن زیاد است. صائب، او را «آتشین دم» توصیف میکند. مخالفان سبک وقوع، به طنز این نوع اشعار را «فغانیه» یا «فغانیات» نامیدهاند. آنچه به عنوان مختصات سبک وقوع برشمردهایم، در ۱. فرشیدورد: دربارهی ادبیات و نقد ادبی، ج۲، ص۷۸۰. <br />
<br />
<br />
<br />
۱۱۲ <br />
<br />
تاریخ ادب پارسی و... <br />
<br />
اشعار او یافت میشود، اما شعر بابافغانی ویژگیهای سبک عراقی را هم دارد، ولی مختصاتی نظیر تأثیرگذاری بر مخاطب و حقیقتنمایی سطحی در اشعار او کاملاً او را وقوعی نشان میدهد. <br />
<br />
وحشی بافقی (م ۹۱۱ق) از شاعران سبک وقوع - واسوخت است. زبان اشعار او ساده و عامیانه است. معروفترین شعر او ترکیببند اوست که از بیت ۱۵ به بعد تشخص فکری سبک واسوخت را نشان میدهد، به گونهای که او از معشوق اعراض میجوید. زبان اشعار او علاوه بر سادگی، از ساختار موسبقایی خوبی برخوردار است و انتخاب قافیه و ردیف در اشعار او قابل تأمل است. <br />
<br />
وحشی بافقی <br />
<br />
<br />
<br />
سبک شعر فارسی <br />
<br />
۱۱۳ <br />
<br />
سبک وقوع و واسوخت، با رشد و تکوین سبک هندی و ظهور شاعران بزرگ رونق خود را از دست داد، اما کم و بیش مختصات آن در سبک هندی باقی ماند.</div>Samei