https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C 2026-06-21T06:43:05Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&diff=10319&oldid=prev 2025-06-09T22:45:06Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&amp;diff=10319&amp;oldid=10317">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&diff=10317&oldid=prev 2025-06-09T22:35:53Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&amp;diff=10317&amp;oldid=9743">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&diff=9743&oldid=prev 2025-06-06T19:13:50Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&amp;diff=9743&amp;oldid=9466">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C&diff=9466&oldid=prev 2025-06-04T17:52:36Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;سعدي&#039;&#039;&#039; (ح 606ـ691 يا 694ق / ؟م) شاعر، نويسنده. شيخ مشرف‌الدين مصلح بن عبدالله، مكني به ابومحمد، ملقب به شيخ اجل و افصح المتكلمين و متخلص به سعدي بي گمان يكي از پنج شاعر طراز اول ايران و بزرگ‌ترين شاعر جامع الاطراف زبان فارسي است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; سعدي در شير...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;سعدي&#039;&#039;&#039; (ح 606ـ691 يا 694ق / ؟م) شاعر، نويسنده.<br /> <br /> شيخ مشرف‌الدين مصلح بن عبدالله، مكني به ابومحمد، ملقب به شيخ اجل و افصح المتكلمين و متخلص به سعدي بي گمان يكي از پنج شاعر طراز اول ايران و بزرگ‌ترين شاعر جامع الاطراف زبان فارسي است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; سعدي در شيراز در ميان خانداني كه از عالمان دين بودند، متولد شد. ظاهراً پدرش ملازم اتابك سعد بن زنگي بود. در دوران كودكي پدر خود را از دست داد و تحت تربيت نياي مادري خود قرار گرفت.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; در آغاز جواني به عبادت و تقوا گراييد و شب و روز را به بيداري گذراند. مقدمات علوم متداول عصر را در شيراز آموخت.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; در 623ق / 1226م به دليل اوضاع آشفتة فارس، شيراز را ترك گفت و براي تكميل تحصيلات به بغداد رفت و در مدرسة نظاميه به كسب دانش پرداخت.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در بغداد از مجالس ذوق و سماع آن شهر بزرگ عباسيان بهره برد. صحبت شيخ شهاب‌الدين عمر سهروردي (د 632ق / ؟م) صوفي بزرگ آن عهد را دريافت و از ابوالفر ج بن جوزي (د 597ق / ؟م) فقيه و محتسب بغداد ارشاد گرفت. با كاروان حج مكرّر پياده حجّ گزارد. مدتي را نيز در بصره و كوفه به سر برد. چندي هم به حلب رفت و در آنجا گرفتار زن بدخوي عرب شد. در صنعا طفل خردسالش را از دست داد. او بجز بلاد عرب از شهرهاي شرق مانند بلخ، ‌باميان، كاشغر و سومنات در هند هم ديدار كرد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; سرانجام در دورة فرمانروايي ابوبكر بن سعد زنگي از اتابكان سلغري فارس به شيراز بازگشت. در اين زمان، ‌او شاعري مشهور و مورد احترام مردم و حكومت بود. در شيراز به خانقاه ابوعبدالله بن خفيف (د 371ق / ؟م) صوفي مشهور، ‌فرود آمد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; در 655ق / ؟م &#039;&#039;بوستان&#039;&#039; و يك‌سال بعد &#039;&#039;گلستان&#039;&#039; را نوشت. نزد اتابكان فارس، به ويژه سعد بن ابوبكر بن سعد زنگي (حك 632ـ668ق / ؟م) كه شيخ تخلص خود را از نام او برگزيده بود، شأن و اعتبار بسيار يافت.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; سعدي جز ابوبكر بن سعد و پسرش، بزرگان و دانشمنداني مانند شمس‌الدين صاحب ديوان و برادرش عطاملك جويني را مدح گفت. با شاعراني چون مجد همگر (د 686ق / ؟م) و خواجه همام تبريزي (د 714ق / ؟م) ارتباط داشت و مورد ستايش آنان قرار گرفت.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; سرانجام سعدي در زادگاهش درگذشت و در خانقاهي كه اكنون به تكية سعدي مشهور و زيارتگاه مردم جهان است، به خاك سپرده شد.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;<br /> <br /> آثار سعدي به اعتبار موضوع در عام‌ترين تقسيم شامل دو گروه است: 1ـ آثاري كه ماية آنها پند واندرز و آموزش‌هاي اخلاقي است، 2ـ آثار تغزّلي، ‌غنايي و عاشقانه.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; از آثار مهم او به جز منظومة &#039;&#039;بوستان&#039;&#039; و &#039;&#039;ديوان غزليات&#039;&#039; مي‌توان &#039;&#039;مجالس پنجگانه&#039;&#039;، &#039;&#039;رساله در پاسخ صاحب ديوان&#039;&#039;، &#039;&#039;رساله در عقل و عشق&#039;&#039;، رسالة &#039;&#039;نصيحةالملوك&#039;&#039; و &#039;&#039;گلستان&#039;&#039; را در نثر نام برد.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; گفتني است كه اقامت و تحصيل سعدي در ديار عرب سبب تبحّر او در زبان عربي و ادب عرب گرديد، چنان كه قصايد عربي و ملمعات او گواه اين تبحّر است. طرز بيان او بر انسجام لفظ و رقت معني استوار است و به ويژه سهل ممتنع در سخن او جلوه‌اي بارز دارد.&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; بدون شبهه، ‌سعدي يكي از گويندگاني است كه مستند معيار فارسي امروزي به شمار مي‌رود. او منتهي اليه سير تحول زبان فارسي قرار گرفت و ضابطة زباني شد كه بدان تكلّم مي‌كنيم.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; به گفتة هانري ماسه[1] خاورشناس فرانسوي، ‌در سده‌هاي 18و 19م، نويسندگان و شاعران اروپايي مانند ديده رو[2]، ولتر[3]، گوته[4]، ويكتور هوگو[5] و جز آنان از سعدي و مقام ارجمند وي بسيار سخن گفته‌اند. رالف امرسون[6] شاعر و فيلسوف امريكايي مي‌نويسد: بشريت به سعدي علاقه‌مند است. سعدي شاعر دوستي، عشق، ايثار، بخشش، ‌صفا و عنايت الهي است.&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt; اهميت سعدي در سرودن غزل عاشقانه در آن است كه زبان غزل را كمال بخشيد و چون به سبك انوري (د 585ق / ؟م) توجه داشت، زبان غزل را هموار و زود فهم كرد.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; آثار سعدي، به ويژه &#039;&#039;بوستان&#039;&#039; و &#039;&#039;گلستان&#039;&#039; به زبان‌هاي گوناگون دنيا ترجمه و شرح شده است. همچنين كتاب‌هاي مختلفي دربارة سعدي و يا به تقليد از آثار او به زبان‌هاي گوناگون نوشته‌اند. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> # خالقي‌راد، حسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قطعه و قطعه سرايي&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039; تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، چ 1، 1375، ص 337.<br /> # تميم‌داري، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كتاب ايران؛ تاريخ ادب پارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: انتشارات بين‌المللي الهدي، چ 1، 1379، ص 216.<br /> # محلاتي شيرازي، صدرالدين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مكتب عرفان سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شيراز: دانشگاه پهلوي (شيراز)، چ 2، 1346، ج 1، ص 42 (مقدمه).<br /> # براون، ‌ادوارد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;از سنايي تا سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه غلامحسين صدري افشار، تهران: مرواريد، چ 1، 1351، ص 211ـ 212.<br /> # زرين‌كوب، عبدالحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;با كاروان حلّه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: آريا، ‌1343، ص 230.<br /> # موحد، ضياء. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: طرح نو، چ 2، 1374، ص 58ـ 59 (به اختصار).<br /> # سعدي، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كليات سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. با تصحيح و مقدمة محمدعلي فروغي، تهران: جاويدان، بي تا، ص چهار (مقدمه).<br /> # خانلري (كيا)، زهرا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ ادبيات فارسي دري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1348، ص 269.<br /> # محلاتي شيرازي، صدرالدين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.<br /> # موحد، ضياء. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 67.<br /> # رستگار فسايي، منصور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;انواع نثر فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، 1380، ص 482ـ 483 ـ 484 (به اختصار).<br /> # مصاحب، غلامحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: جيبي، چ 3، 1381، ج 1، ص 1296 ـ 1297 (ذيل سعدي).<br /> # دشتي، ‌علي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قلمرو سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اميركبير، چ 3، 1344، ص 91.<br /> # پزشك‌زاد، ايرج. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طنز فاخر فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: نشر شهاب، چ 1، 1381، ص 15 (درآمد).<br /> # Ralf waldo Emerson. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Journals&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. vol. IX, Boston, 1912, p.562.<br /> # تميم‌داري، ‌احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌ص 218. و نيز نگ: حسن لي، كاووس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ سعدي پژوهي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شيراز: بنياد فارس شناسي با همكاري مركز سعدي شناسي، چ 1، 1380؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ذكر جميل سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌كميسيون ملي يونسكو و وزارت ارشاد اسلامي، 1364، 3ج؛ رستگار فسايي، منصور. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مقالاتي دربارة زندگي و شعر سعدي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. شيراز: دانشگاه پهلوي (شيراز)، چ 1، 1352.<br /> <br /> [1]. Henry Massé.<br /> <br /> [2]. Diderot.<br /> <br /> [3]. Voltarie.<br /> <br /> [4]. Goethe.<br /> <br /> [5]. V. Hugo.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei