https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7
سُرنا - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T17:11:17Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=5116&oldid=prev
Samei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹
2025-04-30T21:09:16Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سُرنا از خانوادهی سازهای هوا صدا<sup>*</sup>ی زبانهدار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم ایران این ساز با نامهای دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته میشود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از گذشتههای دور در ایران و بسیاری از فرهنگهای دیگر جهان حضور داشته در اندازهها و الگوهای مختلفی دیده میشود. سرنا دارای قطعات مختلفی چون بدنه مخروطی با دهانهی شیپوری، دوشاخهی داخل بدنه، میل، زبانه و لبگیر است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:99999999.jpg|بندانگشتی|تصویر سُرنا، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D8%A7]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سُرنا از خانوادهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سازهای هواصدا|</ins>سازهای هوا صدا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>ی زبانهدار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این ساز با نامهای دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته میشود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از گذشتههای دور در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بسیاری از فرهنگهای دیگر جهان حضور داشته در اندازهها و الگوهای مختلفی دیده میشود. سرنا دارای قطعات مختلفی چون بدنه مخروطی با دهانهی شیپوری، دوشاخهی داخل بدنه، میل، زبانه و لبگیر است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>سوراخ صوتی در پشت است اما سرناهایی با 6 یا حتی 5 سوراخ صوتی در جلو نیز مشاهده شده است. نحوهی دمیدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاربرد </del>اصلی سرنا در مجالس عروسی و شادمانی در روستاها وایلات و عشایر است اما در برخی از مناطقی چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لرستان، كرمانشاه، </del>ایلام و بختیاری از این ساز در مجالس عزاداری نیز استفاده میشود. دربرخی از نواحی ایران نیز از سرنا در مجالس تعزیه و شبیهگردانی استفاده میگردد. همچنین درگذشته سرنا از جمله سازهای مورد استفاده در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقارهخانه</del><sup>*</sup> نیز بوده است. سازهای همراهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنندهی </del>سرنا شامل انواع دهل<sup>*</sup>، انواع نقاره<sup>*</sup> و در برخی موارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبك </del>و ندرتاً دایره<sup>*</sup> است بدنهی سرنا از چوب است و معمولا از چوبهای سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح اطلاعات در بارهی سرنا در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی منعكس است. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>سوراخ صوتی در پشت است اما سرناهایی با 6 یا حتی 5 سوراخ صوتی در جلو نیز مشاهده شده است. نحوهی دمیدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاربرد </ins>اصلی سرنا در مجالس عروسی و شادمانی در روستاها وایلات و عشایر است اما در برخی از مناطقی چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان لرستان|لرستان]]، [[کرمانشاه]]، [[</ins>ایلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بختیاری از این ساز در مجالس عزاداری نیز استفاده میشود. دربرخی از نواحی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز از سرنا در مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تعزیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در ایران|تعزیه]] </ins>و شبیهگردانی استفاده میگردد. همچنین درگذشته سرنا از جمله سازهای مورد استفاده در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نقاره|نقاره]]<nowiki/>خانه</ins><sup>*</sup> نیز بوده است. سازهای همراهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنندهی </ins>سرنا شامل انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، انواع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نقاره|</ins>نقاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و در برخی موارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبک </ins>و ندرتاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> است بدنهی سرنا از چوب است و معمولا از چوبهای سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح اطلاعات در بارهی سرنا در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی منعكس است. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سازهای هواصدا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سازهای هواصدا]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دهل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ''مآخذ'' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ''مآخذ'' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=2111&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2024-12-17T16:10:59Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سازهای هواصدا]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سازهای هواصدا]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ''مآخذ'' ==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ''مآخذ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله </ins>==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=2110&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۰
2024-12-17T16:10:11Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>سُرنا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادهي سازهاي </del>هوا صدا<sup>*</sup><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ي </del>زبانهدار با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبانة </del>منفرد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولايه </del>است. در متون مربوط به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبيات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي قديم ايران اين </del>ساز با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهاي ديگري </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرناي، </del>سورنا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سورناي نيز </del>به ثبت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيده </del>است. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسياري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي ايران </del>سرنا با عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختصاصي </del>«ساز» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>شناخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. سرنا در اغلب مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقهايي ايران </del>متداول است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ساز كه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشتههاي </del>دور در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسياري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگهاي ديگر </del>جهان حضور داشته در اندازهها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الگوهاي مختلفي ديده ميشود</del>. سرنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>قطعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلفي </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنة مخروطي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهي شيپوري، دوشاخهي </del>داخل بدنه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميل، </del>زبانه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لبگير </del>است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سُرنا از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادهی سازهای </ins>هوا صدا<sup>*</sup><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ی </ins>زبانهدار با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبانه </ins>منفرد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دولایه </ins>است. در متون مربوط به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی قدیم ایران این </ins>ساز با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامهای دیگری </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنای، </ins>سورنا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سورنای نیز </ins>به ثبت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسیده </ins>است. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی ایران </ins>سرنا با عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختصاصی </ins>«ساز» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>شناخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. سرنا در اغلب مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقهایی ایران </ins>متداول است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ساز كه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشتههای </ins>دور در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگهای دیگر </ins>جهان حضور داشته در اندازهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الگوهای مختلفی دیده میشود</ins>. سرنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>قطعات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مختلفی </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنه مخروطی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهانهی شیپوری، دوشاخهی </ins>داخل بدنه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میل، </ins>زبانه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لبگیر </ins>است. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ساز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>7 سوراخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتي </del>در جلو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>سوراخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتي </del>در پشت است اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرناهايي </del>با 6 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا حتي </del>5 سوراخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتي </del>در جلو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>مشاهده شده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوهي دميدن </del>در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. كاربرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي </del>سرنا در مجالس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادماني </del>در روستاها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وايلات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عشاير </del>است اما در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطقي </del>چون لرستان، كرمانشاه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايلام </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختياري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ساز در مجالس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداري نيز </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربرخي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي ايران نيز </del>از سرنا در مجالس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعزيه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبيهگرداني </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگردد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنين </del>درگذشته سرنا از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>مورد استفاده در نقارهخانه<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>بوده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي همراهي كنندهي </del>سرنا شامل انواع دهل<sup>*</sup>، انواع نقاره<sup>*</sup> و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>موارد تمبك و ندرتاً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهي </del>سرنا از چوب است و معمولا از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چوبهاي </del>سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ساز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>7 سوراخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتی </ins>در جلو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </ins>سوراخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتی </ins>در پشت است اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرناهایی </ins>با 6 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا حتی </ins>5 سوراخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوتی </ins>در جلو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>مشاهده شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نحوهی دمیدن </ins>در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. كاربرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی </ins>سرنا در مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادمانی </ins>در روستاها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وایلات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عشایر </ins>است اما در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطقی </ins>چون لرستان، كرمانشاه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلام </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ساز در مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداری نیز </ins>استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربرخی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی ایران نیز </ins>از سرنا در مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعزیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شبیهگردانی </ins>استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگردد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </ins>درگذشته سرنا از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>مورد استفاده در نقارهخانه<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>بوده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای همراهی كنندهی </ins>سرنا شامل انواع دهل<sup>*</sup>، انواع نقاره<sup>*</sup> و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>موارد تمبك و ندرتاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدنهی </ins>سرنا از چوب است و معمولا از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چوبهای </ins>سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref><ref>مشروح اطلاعات در بارهی سرنا در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی منعكس است. </ins> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مآخذ:''''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سازهای هواصدا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني به دست آمده است. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</ins>'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- مشروح اطلاعات در بارهي سرنا در جلد چهارم </del>''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'دايرهالمعارف سازهاي ايران'''''. محمدرضا درويشي منعكس است.</del> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%8F%D8%B1%D9%86%D8%A7&diff=1538&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''سُرنا''' از خانوادهي سازهاي هوا صدا<sup>*</sup>ي زبانهدار با زبانة منفرد و دولايه است. در متون مربوط به ادبيات و موسيقي قديم ايران اين ساز با نامهاي ديگري چون سرناي، سورنا، سورناي نيز به ثبت رسيده است. در بسياري از نواحي ايران سرنا با عنوان اخت...» ایجاد کرد
2024-08-21T19:24:55Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''سُرنا''' از خانوادهي سازهاي هوا صدا<sup>*</sup>ي زبانهدار با زبانة منفرد و دولايه است. در متون مربوط به ادبيات و موسيقي قديم ايران اين ساز با نامهاي ديگري چون سرناي، سورنا، سورناي نيز به ثبت رسيده است. در بسياري از نواحي ايران سرنا با عنوان اخت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''سُرنا''' از خانوادهي سازهاي هوا صدا<sup>*</sup>ي زبانهدار با زبانة منفرد و دولايه است. در متون مربوط به ادبيات و موسيقي قديم ايران اين ساز با نامهاي ديگري چون سرناي، سورنا، سورناي نيز به ثبت رسيده است. در بسياري از نواحي ايران سرنا با عنوان اختصاصي «ساز» نيز شناخته ميشود. سرنا در اغلب مناطق موسيقهايي ايران متداول است. اين ساز كه از گذشتههاي دور در ايران و بسياري از فرهنگهاي ديگر جهان حضور داشته در اندازهها و الگوهاي مختلفي ديده ميشود. سرنا داراي قطعات مختلفي چون بدنة مخروطي با دهانهي شيپوري، دوشاخهي داخل بدنه، ميل، زبانه و لبگير است. <br />
<br />
اين ساز داراي 7 سوراخ صوتي در جلو و يك سوراخ صوتي در پشت است اما سرناهايي با 6 يا حتي 5 سوراخ صوتي در جلو نيز مشاهده شده است. نحوهي دميدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. كاربرد اصلي سرنا در مجالس عروسي و شادماني در روستاها وايلات و عشاير است اما در برخي از مناطقي چون لرستان، كرمانشاه، ايلام و بختياري از اين ساز در مجالس عزاداري نيز استفاده ميشود. دربرخي از نواحي ايران نيز از سرنا در مجالس تعزيه و شبيهگرداني استفاده ميگردد. همچنين درگذشته سرنا از جمله سازهاي مورد استفاده در نقارهخانه<sup>*</sup> نيز بوده است. سازهاي همراهي كنندهي سرنا شامل انواع دهل<sup>*</sup>، انواع نقاره<sup>*</sup> و در برخي موارد تمبك و ندرتاً دايره<sup>*</sup> است بدنهي سرنا از چوب است و معمولا از چوبهاي سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده ميشود. <br />
<br />
<br />
'''''مآخذ:''''' <br />
<br />
- اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني به دست آمده است. <br />
<br />
- مشروح اطلاعات در بارهي سرنا در جلد چهارم '''''دايرهالمعارف سازهاي ايران'''''. محمدرضا درويشي منعكس است. <br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei