https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8Cسپاه پاسداران انقلاب اسلامی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T03:16:00Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=5210&oldid=prevSamei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۰2025-05-01T08:40:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4793&oldid=prevSamei در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۵2025-04-28T18:05:50Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس این حكم لاهوتی و چند تن دیگر از جمله محسن رفیقدوست، هاشم صباغیان، احمد سازگارا، دانش آشتیانی، تهرانچی، جعفری و غلامعلی افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هسته اولیه سپاه پاسداران را ایجاد كردند<ref>رفیقدوست. '''''خاطرات'''''.به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383 ، ص 174. </ref>. ریاست آن بر عهده دانش آشتیانی و مسئولیت تداركات بر عهده مرتضی رفیقدوست نهاده شد، شورایی نیز برای فرماندهی آن انتخاب گردید<ref name=":0">رفیقدوست. «مسیح كردستان ...»، '''''دریچه'''''. ش 28. ص 17. </ref>. پس از مدتی، چند گروه مبارز و مسلح تحت ریاست افرادی همچون محمد منتظری، عباس ابوشریف و محمد بروجردی با هسته اولیه ادغام شدند و سازمان جدید سپاه را شكل دادند<ref name=":0" />. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس این حكم لاهوتی و چند تن دیگر از جمله محسن رفیقدوست، هاشم صباغیان، احمد سازگارا، دانش آشتیانی، تهرانچی، جعفری و غلامعلی افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هسته اولیه سپاه پاسداران را ایجاد كردند<ref>رفیقدوست. '''''خاطرات'''''.به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383 ، ص 174. </ref>. ریاست آن بر عهده دانش آشتیانی و مسئولیت تداركات بر عهده مرتضی رفیقدوست نهاده شد، شورایی نیز برای فرماندهی آن انتخاب گردید<ref name=":0">رفیقدوست. «مسیح كردستان ...»، '''''دریچه'''''. ش 28. ص 17. </ref>. پس از مدتی، چند گروه مبارز و مسلح تحت ریاست افرادی همچون محمد منتظری، عباس ابوشریف و محمد بروجردی با هسته اولیه ادغام شدند و سازمان جدید سپاه را شكل دادند<ref name=":0" />. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 2 اردیبهشت 1358ش تشكیل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 اردیبهشت همان سال، شورای فرماندهی سپاه، طی اعلامیهای وظایف این نهاد انقلابی را در 8 بند تعریف و اعلام كرد كه در این اعلامیه، حفظ [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] و نظام اسلامی و پاسداری از دستاوردها و اصول آن، محور اصلی وظایف بود<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. </ref>. در اصل 150 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، به اهمیت و نقش حساس سپاه اینگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] تشكیل شد، برای ارائه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا میماند. حدود و وظایف و قلمرو مسئولیت این نهاد، در رابطه با وظایف و قلمرو و مسئولیت نیروهای مسلح دیگر، با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها، بهوسیله قانون تعیین میشود»<ref>'''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364، ص 97. </ref>. در مجلس اول [[شورای اسلامی شهر و روستا|شورای اسلامی]] بنا به تصویب لایحه مورخ پانزدهم شهریور 1361ش، فرماندهی عالی سپاه بر عهده رهبر انقلاب گذارده شد<ref> '''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364 . ص 98. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 2 اردیبهشت 1358ش تشكیل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 اردیبهشت همان سال، شورای فرماندهی سپاه، طی اعلامیهای وظایف این نهاد انقلابی را در 8 بند تعریف و اعلام كرد كه در این اعلامیه، حفظ [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] و نظام اسلامی و پاسداری از دستاوردها و اصول آن، محور اصلی وظایف بود<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. </ref>. در اصل 150 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، به اهمیت و نقش حساس سپاه اینگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] تشكیل شد، برای ارائه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا میماند. حدود و وظایف و قلمرو مسئولیت این نهاد، در رابطه با وظایف و قلمرو و مسئولیت نیروهای مسلح دیگر، با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها، بهوسیله قانون تعیین میشود»<ref>'''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364، ص 97. </ref>. در مجلس اول [[شورای اسلامی شهر و روستا|شورای اسلامی]] بنا به تصویب لایحه مورخ پانزدهم شهریور 1361ش، فرماندهی عالی سپاه بر عهده رهبر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی ایران|انقلاب]] </ins>گذارده شد<ref> '''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364 . ص 98. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با روند افزایش نقش و اهمیت سپاه در عرصههای مختلف مملكتی، خصوصاً در [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق با ایران]]، در كابینه میرحسین موسوی<sup>*</sup>، این نهاد به وزارتخانه تبدیل شد و محسن رفیقدوست وزیر آن گردید<ref>'''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. اداره كل آرشیو اسناد و موزه دفتر رئیس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 480، 485 و 487. </ref> و پس از مدتی از قالب یاد شده خارج شد و به صورت زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح درآمد. در بیست و ششم شهریور 1364ش نیز به فرمان امام، نیروهای زمینی، هوایی و دریایی در سپاه تشكیل شد و نیروهای آن در قالبهای گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش نظامی یافتند<ref name=":1">'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، ج 1، ص 221 و 222.</ref>. مهمترین عرصههای فعالیت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههای جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهای [[استان کردستان|كردستان]]، تركمنهای گنبدكاووس، [[استان خوزستان|خوزستان]]، حفاظت از شخصیتها و رجال مملكتی، حفظ امنیت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههای عمرانی و اقتصادی<ref name=":1" />. دانشگاه امام حسین(ع)، دانشكده فرماندهی و ستاد، و نیز دانشگاه علوم پزشكی بقیه الله، تعلیم و تربیت و افزایش سطح دانش سپاهیان پاسدار را بر عهده دارند. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با روند افزایش نقش و اهمیت سپاه در عرصههای مختلف مملكتی، خصوصاً در [[جنگ ایران و عراق|جنگ عراق با ایران]]، در كابینه میرحسین موسوی<sup>*</sup>، این نهاد به وزارتخانه تبدیل شد و محسن رفیقدوست وزیر آن گردید<ref>'''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. اداره كل آرشیو اسناد و موزه دفتر رئیس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 480، 485 و 487. </ref> و پس از مدتی از قالب یاد شده خارج شد و به صورت زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح درآمد. در بیست و ششم شهریور 1364ش نیز به فرمان امام، نیروهای زمینی، هوایی و دریایی در سپاه تشكیل شد و نیروهای آن در قالبهای گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش نظامی یافتند<ref name=":1">'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، ج 1، ص 221 و 222.</ref>. مهمترین عرصههای فعالیت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههای جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهای [[استان کردستان|كردستان]]، تركمنهای گنبدكاووس، [[استان خوزستان|خوزستان]]، حفاظت از شخصیتها و رجال مملكتی، حفظ امنیت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههای عمرانی و اقتصادی<ref name=":1" />. دانشگاه امام حسین(ع)، دانشكده فرماندهی و ستاد، و نیز دانشگاه علوم پزشكی بقیه الله، تعلیم و تربیت و افزایش سطح دانش سپاهیان پاسدار را بر عهده دارند. </div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4792&oldid=prevSamei در ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۴2025-04-28T18:04:48Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]'''، یكی از نهادهای نظامی جمهوری اسلامی ایران. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]'''، یكی از نهادهای نظامی جمهوری اسلامی ایران. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آستانه پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، محمد منتظری، فكر تأسیس آن را در میان شماری از مبارزان انقلابی مطرح كرد<ref>رفیقدوست، محسن. '''''خاطرات'''''. به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383، ص 173. </ref>. هرچند در همان زمان، تلاشهایی برای ایجاد آن در جهت حفاظت از انقلابی كه در شُرُف پیروزی بود، صورت گرفت، اما تشكیل آن پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، تحقق یافت. در اوایل اسفند 1357ش، روحانیای بنام حسن لاهوتی، حكم تشكیل آن را زیر نظر دولت موقت از [[امام خمینی]] دریافت كرد<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان همیشه از شهرت فرار میكرد»، '''''دریچه'''''. ش 28، ص 17. </ref>. بر اساس این حكم لاهوتی و چند تن دیگر از جمله محسن رفیقدوست، هاشم صباغیان، احمد سازگارا، دانش آشتیانی، تهرانچی، جعفری و غلامعلی افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هسته اولیه سپاه پاسداران را ایجاد كردند<ref>رفیقدوست. '''''خاطرات'''''.به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383 ، ص 174. </ref>. ریاست آن بر عهده دانش آشتیانی و مسئولیت تداركات بر عهده مرتضی رفیقدوست نهاده شد، شورایی نیز برای فرماندهی آن انتخاب گردید<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان ...»، '''''دریچه'''''. ش 28. ص 17. </ref>. پس از مدتی، چند گروه مبارز و مسلح تحت ریاست افرادی همچون محمد منتظری، عباس ابوشریف و محمد بروجردی با هسته اولیه ادغام شدند و سازمان جدید سپاه را شكل دادند<ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">>'''''دریچه'''''. ش 28 . <</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</del>>. در 2 اردیبهشت 1358ش تشكیل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 اردیبهشت همان سال، شورای فرماندهی سپاه، طی اعلامیهای وظایف این نهاد انقلابی را در 8 بند تعریف و اعلام كرد كه در این اعلامیه، حفظ انقلاب و نظام اسلامی و پاسداری از دستاوردها و اصول آن، محور اصلی وظایف بود<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. </ref>. در اصل 150 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، به اهمیت و نقش حساس سپاه اینگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این انقلاب تشكیل شد، برای ارائه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا میماند. حدود و وظایف و قلمرو مسئولیت این نهاد، در رابطه با وظایف و قلمرو و مسئولیت نیروهای مسلح دیگر، با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها، بهوسیله قانون تعیین میشود»<ref>'''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364، ص 97. </ref>. در مجلس اول [[شورای اسلامی شهر و روستا|شورای اسلامی]] بنا به تصویب لایحه مورخ پانزدهم شهریور 1361ش، فرماندهی عالی سپاه بر عهده رهبر انقلاب گذارده شد<ref> '''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364 . ص 98. </ref>. با روند افزایش نقش و اهمیت سپاه در عرصههای مختلف مملكتی، خصوصاً در جنگ عراق با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>در كابینه میرحسین موسوی<sup>*</sup>، این نهاد به وزارتخانه تبدیل شد و محسن رفیقدوست وزیر آن گردید<ref>'''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. اداره كل آرشیو اسناد و موزه دفتر رئیس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 480، 485 و 487. </ref> و پس از مدتی از قالب یاد شده خارج شد و به صورت زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح درآمد. در بیست و ششم شهریور 1364ش نیز به فرمان امام، نیروهای زمینی، هوایی و دریایی در سپاه تشكیل شد و نیروهای آن در قالبهای گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش نظامی یافتند<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. ج 1، ص 221 و 222.</ref>. مهمترین عرصههای فعالیت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههای جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان، </del>تركمنهای گنبدكاووس، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوزستان، </del>حفاظت از شخصیتها و رجال مملكتی، حفظ امنیت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههای عمرانی و اقتصادی<ref<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">> '''''روزها و رویدادها'''''. ج </del>1<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</del>>. دانشگاه امام حسین(ع)، دانشكده فرماندهی و ستاد، و نیز دانشگاه علوم پزشكی بقیه الله، تعلیم و تربیت و افزایش سطح دانش سپاهیان پاسدار را بر عهده دارند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آستانه پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، محمد منتظری، فكر تأسیس آن را در میان شماری از مبارزان انقلابی مطرح كرد<ref>رفیقدوست، محسن. '''''خاطرات'''''. به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383، ص 173. </ref>. هرچند در همان زمان، تلاشهایی برای ایجاد آن در جهت حفاظت از انقلابی كه در شُرُف پیروزی بود، صورت گرفت، اما تشكیل آن پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، تحقق یافت. در اوایل اسفند 1357ش، روحانیای بنام حسن لاهوتی، حكم تشكیل آن را زیر نظر دولت موقت از [[امام خمینی]] دریافت كرد<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان همیشه از شهرت فرار میكرد»، '''''دریچه'''''. ش 28، ص 17. </ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بر اساس این حكم لاهوتی و چند تن دیگر از جمله محسن رفیقدوست، هاشم صباغیان، احمد سازگارا، دانش آشتیانی، تهرانچی، جعفری و غلامعلی افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هسته اولیه سپاه پاسداران را ایجاد كردند<ref>رفیقدوست. '''''خاطرات'''''.به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383 ، ص 174. </ref>. ریاست آن بر عهده دانش آشتیانی و مسئولیت تداركات بر عهده مرتضی رفیقدوست نهاده شد، شورایی نیز برای فرماندهی آن انتخاب گردید<ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</ins>>رفیقدوست. «مسیح كردستان ...»، '''''دریچه'''''. ش 28. ص 17. </ref>. پس از مدتی، چند گروه مبارز و مسلح تحت ریاست افرادی همچون محمد منتظری، عباس ابوشریف و محمد بروجردی با هسته اولیه ادغام شدند و سازمان جدید سپاه را شكل دادند<ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0" </ins>/>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 2 اردیبهشت 1358ش تشكیل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 اردیبهشت همان سال، شورای فرماندهی سپاه، طی اعلامیهای وظایف این نهاد انقلابی را در 8 بند تعریف و اعلام كرد كه در این اعلامیه، حفظ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نظام اسلامی و پاسداری از دستاوردها و اصول آن، محور اصلی وظایف بود<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. </ref>. در اصل 150 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، به اهمیت و نقش حساس سپاه اینگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی ایران|انقلاب]] </ins>تشكیل شد، برای ارائه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا میماند. حدود و وظایف و قلمرو مسئولیت این نهاد، در رابطه با وظایف و قلمرو و مسئولیت نیروهای مسلح دیگر، با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها، بهوسیله قانون تعیین میشود»<ref>'''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364، ص 97. </ref>. در مجلس اول [[شورای اسلامی شهر و روستا|شورای اسلامی]] بنا به تصویب لایحه مورخ پانزدهم شهریور 1361ش، فرماندهی عالی سپاه بر عهده رهبر انقلاب گذارده شد<ref> '''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364 . ص 98. </ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با روند افزایش نقش و اهمیت سپاه در عرصههای مختلف مملكتی، خصوصاً در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جنگ ایران و عراق|</ins>جنگ عراق با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]، </ins>در كابینه میرحسین موسوی<sup>*</sup>، این نهاد به وزارتخانه تبدیل شد و محسن رفیقدوست وزیر آن گردید<ref>'''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. اداره كل آرشیو اسناد و موزه دفتر رئیس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 480، 485 و 487. </ref> و پس از مدتی از قالب یاد شده خارج شد و به صورت زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح درآمد. در بیست و ششم شهریور 1364ش نیز به فرمان امام، نیروهای زمینی، هوایی و دریایی در سپاه تشكیل شد و نیروهای آن در قالبهای گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش نظامی یافتند<ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":1"</ins>>'''''روزها و رویدادها'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، </ins>ج 1، ص 221 و 222.</ref>. مهمترین عرصههای فعالیت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههای جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان کردستان|كردستان]]، </ins>تركمنهای گنبدكاووس، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان خوزستان|خوزستان]]، </ins>حفاظت از شخصیتها و رجال مملكتی، حفظ امنیت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههای عمرانی و اقتصادی<ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":</ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">" </ins>/>. دانشگاه امام حسین(ع)، دانشكده فرماندهی و ستاد، و نیز دانشگاه علوم پزشكی بقیه الله، تعلیم و تربیت و افزایش سطح دانش سپاهیان پاسدار را بر عهده دارند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4282:rev-4792:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4282&oldid=prevKarimian در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۳2025-04-24T21:43:44Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]'''، یكی از نهادهای نظامی جمهوری اسلامی ایران. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]]'''، یكی از نهادهای نظامی جمهوری اسلامی ایران. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آستانه پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، محمد منتظری، فكر تأسیس آن را در میان شماری از مبارزان انقلابی مطرح كرد<ref>رفیقدوست، محسن. '''''خاطرات'''''. به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383، ص 173. </ref>. هرچند در همان زمان، تلاشهایی برای ایجاد آن در جهت حفاظت از انقلابی كه در شُرُف پیروزی بود، صورت گرفت، اما تشكیل آن پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، تحقق یافت. در اوایل اسفند 1357ش، روحانیای بنام حسن لاهوتی، حكم تشكیل آن را زیر نظر دولت موقت از [[امام خمینی]] دریافت كرد<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان همیشه از شهرت فرار میكرد»، '''''دریچه'''''. ش 28، ص 17. </ref>. بر اساس این حكم لاهوتی و چند تن دیگر از جمله محسن رفیقدوست، هاشم صباغیان، احمد سازگارا، دانش آشتیانی، تهرانچی، جعفری و غلامعلی افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هسته اولیه سپاه پاسداران را ایجاد كردند<ref>رفیقدوست. '''''خاطرات'''''.به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383 ، ص 174. </ref>. ریاست آن بر عهده دانش آشتیانی و مسئولیت تداركات بر عهده مرتضی رفیقدوست نهاده شد، شورایی نیز برای فرماندهی آن انتخاب گردید<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان ...»، '''''دریچه'''''. ش 28. ص 17. </ref>. پس از مدتی، چند گروه مبارز و مسلح تحت ریاست افرادی همچون محمد منتظری، عباس ابوشریف و محمد بروجردی با هسته اولیه ادغام شدند و سازمان جدید سپاه را شكل دادند<ref>'''''دریچه'''''. ش 28 . </ref>. در 2 اردیبهشت 1358ش تشكیل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 اردیبهشت همان سال، شورای فرماندهی سپاه، طی اعلامیهای وظایف این نهاد انقلابی را در 8 بند تعریف و اعلام كرد كه در این اعلامیه، حفظ انقلاب و نظام اسلامی و پاسداری از دستاوردها و اصول آن، محور اصلی وظایف بود<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. </ref>. در اصل 150 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، به اهمیت و نقش حساس سپاه اینگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این انقلاب تشكیل شد، برای ارائه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا میماند. حدود و وظایف و قلمرو مسئولیت این نهاد، در رابطه با وظایف و قلمرو و مسئولیت نیروهای مسلح دیگر، با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها، بهوسیله قانون تعیین میشود»<ref>'''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364، ص 97. </ref>. در مجلس اول [[شورای اسلامی شهر و روستا|شورای اسلامی]] بنا به تصویب لایحه مورخ پانزدهم شهریور 1361ش، فرماندهی عالی سپاه بر عهده رهبر انقلاب گذارده شد<ref> '''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364 . ص 98. </ref>. با روند افزایش نقش و اهمیت سپاه در عرصههای مختلف مملكتی، خصوصاً در جنگ عراق با ایران، در كابینه میرحسین موسوی<sup>*</sup>، این نهاد به وزارتخانه تبدیل شد و محسن رفیقدوست وزیر آن گردید<ref>'''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. اداره كل آرشیو اسناد و موزه دفتر رئیس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 480، 485 و 487. </ref> و پس از مدتی از قالب یاد شده خارج شد و به صورت زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح درآمد. در بیست و ششم شهریور 1364ش نیز به فرمان امام، نیروهای زمینی، هوایی و دریایی در سپاه تشكیل شد و نیروهای آن در قالبهای گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش نظامی یافتند<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. ج 1، ص 221 و 222.</ref>. مهمترین عرصههای فعالیت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههای جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهای كردستان، تركمنهای گنبدكاووس، خوزستان، حفاظت از شخصیتها و رجال مملكتی، حفظ امنیت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههای عمرانی و اقتصادی<ref> '''''روزها و رویدادها'''''. ج 1.</ref>. دانشگاه امام حسین(ع)، دانشكده فرماندهی و ستاد، و نیز دانشگاه علوم پزشكی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقیهالله، </del>تعلیم و تربیت و افزایش سطح دانش سپاهیان پاسدار را بر عهده دارند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در آستانه پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، محمد منتظری، فكر تأسیس آن را در میان شماری از مبارزان انقلابی مطرح كرد<ref>رفیقدوست، محسن. '''''خاطرات'''''. به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383، ص 173. </ref>. هرچند در همان زمان، تلاشهایی برای ایجاد آن در جهت حفاظت از انقلابی كه در شُرُف پیروزی بود، صورت گرفت، اما تشكیل آن پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، تحقق یافت. در اوایل اسفند 1357ش، روحانیای بنام حسن لاهوتی، حكم تشكیل آن را زیر نظر دولت موقت از [[امام خمینی]] دریافت كرد<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان همیشه از شهرت فرار میكرد»، '''''دریچه'''''. ش 28، ص 17. </ref>. بر اساس این حكم لاهوتی و چند تن دیگر از جمله محسن رفیقدوست، هاشم صباغیان، احمد سازگارا، دانش آشتیانی، تهرانچی، جعفری و غلامعلی افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هسته اولیه سپاه پاسداران را ایجاد كردند<ref>رفیقدوست. '''''خاطرات'''''.به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1383 ، ص 174. </ref>. ریاست آن بر عهده دانش آشتیانی و مسئولیت تداركات بر عهده مرتضی رفیقدوست نهاده شد، شورایی نیز برای فرماندهی آن انتخاب گردید<ref>رفیقدوست. «مسیح كردستان ...»، '''''دریچه'''''. ش 28. ص 17. </ref>. پس از مدتی، چند گروه مبارز و مسلح تحت ریاست افرادی همچون محمد منتظری، عباس ابوشریف و محمد بروجردی با هسته اولیه ادغام شدند و سازمان جدید سپاه را شكل دادند<ref>'''''دریچه'''''. ش 28 . </ref>. در 2 اردیبهشت 1358ش تشكیل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 اردیبهشت همان سال، شورای فرماندهی سپاه، طی اعلامیهای وظایف این نهاد انقلابی را در 8 بند تعریف و اعلام كرد كه در این اعلامیه، حفظ انقلاب و نظام اسلامی و پاسداری از دستاوردها و اصول آن، محور اصلی وظایف بود<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. هیئت نویسندگان دفتر عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی معظم كل قوا، تهران: رامین، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. </ref>. در اصل 150 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]، به اهمیت و نقش حساس سپاه اینگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی كه در نخستین روزهای پیروزی این انقلاب تشكیل شد، برای ارائه نقش خود در نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن پابرجا میماند. حدود و وظایف و قلمرو مسئولیت این نهاد، در رابطه با وظایف و قلمرو و مسئولیت نیروهای مسلح دیگر، با تأكید بر همكاری و هماهنگی برادرانه میان آنها، بهوسیله قانون تعیین میشود»<ref>'''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364، ص 97. </ref>. در مجلس اول [[شورای اسلامی شهر و روستا|شورای اسلامی]] بنا به تصویب لایحه مورخ پانزدهم شهریور 1361ش، فرماندهی عالی سپاه بر عهده رهبر انقلاب گذارده شد<ref> '''''نگرشی به اولین دوره مجلس شورای اسلامی'''''. تهیه و تنظیم: روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، تهران: با همكاری سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی، 1364 . ص 98. </ref>. با روند افزایش نقش و اهمیت سپاه در عرصههای مختلف مملكتی، خصوصاً در جنگ عراق با ایران، در كابینه میرحسین موسوی<sup>*</sup>، این نهاد به وزارتخانه تبدیل شد و محسن رفیقدوست وزیر آن گردید<ref>'''''دولتهای ایران از میرزا نصرالله خان مشیرالدوله تا میرحسین موسوی'''''. اداره كل آرشیو اسناد و موزه دفتر رئیس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379، ص 480، 485 و 487. </ref> و پس از مدتی از قالب یاد شده خارج شد و به صورت زیرمجموعه وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح درآمد. در بیست و ششم شهریور 1364ش نیز به فرمان امام، نیروهای زمینی، هوایی و دریایی در سپاه تشكیل شد و نیروهای آن در قالبهای گروهان، گردان، تیپ و لشكر آرایش نظامی یافتند<ref>'''''روزها و رویدادها'''''. ج 1، ص 221 و 222.</ref>. مهمترین عرصههای فعالیت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههای جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهای كردستان، تركمنهای گنبدكاووس، خوزستان، حفاظت از شخصیتها و رجال مملكتی، حفظ امنیت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههای عمرانی و اقتصادی<ref> '''''روزها و رویدادها'''''. ج 1.</ref>. دانشگاه امام حسین(ع)، دانشكده فرماندهی و ستاد، و نیز دانشگاه علوم پزشكی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقیه الله، </ins>تعلیم و تربیت و افزایش سطح دانش سپاهیان پاسدار را بر عهده دارند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4281&oldid=prevKarimian در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۲2025-04-24T21:42:47Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ == </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4280&oldid=prevKarimian در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۲2025-04-24T21:42:18Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4280&oldid=1102">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87_%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1102&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''سپاه پاسداران انقلاب اسلامي'''، يكي از نهادهاي نظامي جمهوري اسلامي ايران. در آستانة پيروزي انقلاب اسلامي، محمد منتظري، فكر تأسيس آن را در ميان شماري از مبارزان انقلابي مطرح كرد.<sup>1</sup> هرچند در همان زمان، تلاشهايي براي ايجاد آن در جهت حفاظ...» ایجاد کرد2024-08-14T22:30:16Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''سپاه پاسداران انقلاب اسلامي'''، يكي از نهادهاي نظامي جمهوري اسلامي ايران. در آستانة پيروزي انقلاب اسلامي، محمد منتظري، فكر تأسيس آن را در ميان شماري از مبارزان انقلابي مطرح كرد.<sup>1</sup> هرچند در همان زمان، تلاشهايي براي ايجاد آن در جهت حفاظ...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''سپاه پاسداران انقلاب اسلامي'''، يكي از نهادهاي نظامي جمهوري اسلامي ايران. <br />
<br />
در آستانة پيروزي انقلاب اسلامي، محمد منتظري، فكر تأسيس آن را در ميان شماري از مبارزان انقلابي مطرح كرد.<sup>1</sup> هرچند در همان زمان، تلاشهايي براي ايجاد آن در جهت حفاظت از انقلابي كه در شُرُف پيروزي بود، صورت گرفت، اما تشكيل آن پس از پيروزي انقلاب اسلامي، تحقق يافت. در اوايل اسفند 1357ش، روحانياي بنام حسن لاهوتي، حكم تشكيل آن را زير نظر دولت موقت از امام خميني دريافت كرد.<sup>2</sup> بر اساس اين حكم لاهوتي و چند تن ديگر از جمله محسن رفيقدوست، هاشم صباغيان، احمد سازگارا، دانش آشتياني، تهرانچي، جعفري و غلامعلي افروز در پادگان عباسآباد ارتش گرد آمدند و هستة اولية سپاه پاسداران را ايجاد كردند.<sup>3</sup> رياست آن بر عهدة دانش آشتياني و مسئوليت تداركات بر عهدة مرتضي رفيقدوست نهاده شد، شورايي نيز براي فرماندهي آن انتخاب گرديد.<sup>4</sup> پس از مدتي، چند گروه مبارز و مسلح تحت رياست افرادي همچون محمد منتظري، عباس ابوشريف و محمد بروجردي با هستة اوليه ادغام شدند و سازمان جديد سپاه را شكل دادند.<sup>5</sup> در 2 ارديبهشت 1358ش تشكيل سپاه رسماً اعلام شد و در 16 ارديبهشت همان سال، شوراي فرماندهي سپاه، طي اعلاميهاي وظايف اين نهاد انقلابي را در 8 بند تعريف و اعلام كرد كه در اين اعلاميه، حفظ انقلاب و نظام اسلامي و پاسداري از دستاوردها و اصول آن، محور اصلي وظايف بود.<sup>6</sup> در اصل 150 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، به اهميت و نقش حساس سپاه اينگونه اشاره شده است: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامي كه در نخستين روزهاي پيروزي اين انقلاب تشكيل شد، براي ارائة نقش خود در نگهباني از انقلاب و دستاوردهاي آن پابرجا ميماند. حدود و وظايف و قلمرو مسئوليت اين نهاد، در رابطه با وظايف و قلمرو و مسئوليت نيروهاي مسلح ديگر، با تأكيد بر همكاري و هماهنگي برادرانه ميان آنها، بهوسيلة قانون تعيين ميشود».<sup>7</sup> در مجلس اول شوراي اسلامي بنا به تصويب لايحة مورخ پانزدهم شهريور 1361ش، فرماندهي عالي سپاه بر عهدة رهبر انقلاب گذارده شد.<sup>8</sup> با روند افزايش نقش و اهميت سپاه در عرصههاي مختلف مملكتي، خصوصاً در جنگ عراق با ايران، در كابينة ميرحسين موسوي<sup>*</sup>، اين نهاد به وزارتخانه تبديل شد و محسن رفيقدوست وزير آن گرديد<sup>9</sup> و پس از مدتي از قالب ياد شده خارج شد و به صورت زيرمجموعة وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح درآمد. در بيست و ششم شهريور 1364ش نيز به فرمان امام، نيروهاي زميني، هوايي و دريايي در سپاه تشكيل شد و نيروهاي آن در قالبهاي گروهان، گردان، تيپ و لشكر آرايش نظامي يافتند.<sup>10</sup> مهمترين عرصههاي فعاليت سپاه، علاوه بر حضور در جبهههاي جنگ عبارت بودند از: مقابله با شورشهاي كردستان، تركمنهاي گنبدكاووس، خوزستان، حفاظت از شخصيتها و رجال مملكتي، حفظ امنيت پرواز فرودگاهها، انجام پروژههاي عمراني و اقتصادي.<sup>11</sup> دانشگاه امام حسين(ع)، دانشكدة فرماندهي و ستاد، و نيز دانشگاه علوم پزشكي بقيةالله، تعليم و تربيت و افزايش سطح دانش سپاهيان پاسدار را بر عهده دارند. <br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- رفيقدوست، محسن. '''''خاطرات'''''. به كوشش داود قاسمپور، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1383، ص 173. <br />
<br />
2- رفيقدوست. «مسيح كردستان هميشه از شهرت فرار ميكرد»، '''''دريچه'''''. ش 28، ص 17. <br />
<br />
3- رفيقدوست. '''''خاطرات'''''. همان، ص 174. <br />
<br />
4- رفيقدوست. «مسيح كردستان ...»، همان. ص 17. <br />
<br />
5- همانجا. <br />
<br />
6- '''''روزها و رويدادها'''''. هيئت نويسندگان دفتر عقيدتي ـ سياسي فرماندهي معظم كل قوا، تهران: رامين، 1378، چ 3، ج 1، ص 215-218. <br />
<br />
7- '''''نگرشي به اولين دورة مجلس شوراي اسلامي'''''. تهيه و تنظيم: روابط عمومي مجلس شوراي اسلامي، تهران: با همكاري سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامي، 1364، ص 97. <br />
<br />
8- همان. ص 98. <br />
<br />
9- '''''دولتهاي ايران از ميرزا نصرالله خان مشيرالدوله تا ميرحسين موسوي'''''. ادارة كل آرشيو اسناد و موزة دفتر رئيس جمهور، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1379، ص 480، 485 و 487. <br />
<br />
10- '''''روزها و رويدادها'''''. ج 1، ص 221 و 222.<br />
<br />
11- همانجا.<br />
<br />
<br />
جعفر گلشن</div>Samei