https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87
سیاست نامه - تاریخچهٔ نسخهها
2026-09-21T15:32:46Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9700&oldid=prev
Samei در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۲
2025-06-06T16:32:05Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سیاست نامه،''' یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</ref>. تألیف خواجه نظام الملک طوسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>(408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملک این اثر را در اواخر سده 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.</ref>. این کتاب پس از قتل خواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملک، </del>وزیر بزرگ [[سلجوقیان|سلجوقی]] مدون شد<ref name=":0">یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.</ref>. این اثر به چند دسته: </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''سیاست نامه،''' یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</ref>. تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نظام الملک طوسی|</ins>خواجه نظام الملک طوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نظام الملک طوسی|</ins>خواجه نظامالملک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این اثر را در اواخر سده 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.</ref>. این کتاب پس از قتل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نظام الملک طوسی|</ins>خواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملک]]، </ins>وزیر بزرگ [[سلجوقیان|سلجوقی]] مدون شد<ref name=":0">یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.</ref>. این اثر به چند دسته: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># پند و اندرز؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># پند و اندرز؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># نقلهایی از قرآن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجید، </del>حدیثها و گفتههای مشاهیر؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># نقلهایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قرآن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|قرآن مجید]]، </ins>حدیثها و گفتههای مشاهیر؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># حکایتهای کوتاه؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># حکایتهای کوتاه؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># حکایتهای بلند؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># حکایتهای بلند؛</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر بیهقی شباهت دارد<ref>تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالفضل </ins>بیهقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|بیهقی]] </ins>شباهت دارد<ref>تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظامالملک در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از بیهقی و ابونصر مشکان از زبان عربی تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده بیهقی اثری نیست<ref>بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</ref>. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای نظامالملک دانست<ref name=":0" />. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران، </del>1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند<ref>خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نظام الملک طوسی|</ins>نظامالملک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالفضل بیهقی|</ins>بیهقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ابونصر مشکان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عربی|</ins>زبان عربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ابوالفضل بیهقی|</ins>بیهقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اثری نیست<ref>بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</ref>. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نظام الملک طوسی|</ins>نظامالملک<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دانست<ref name=":0" />. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|تهران]]، </ins>1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند<ref>خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نظام الملک طوسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوالفضل بیهقی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابونصر مشکان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج2، ص904.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی، چ5، 1375، ج1، ص119.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># خواجه نظام الملک طوسی</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''سیرالملوک یا سیاستنامه.''''' به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اختصار</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1398</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و </ins>انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]</ins>،</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران؛ تاریخ ادب پارسی'''''</del>. تهران: انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی، چ1، 1379، ص126.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)</del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، ص 96.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># یوسفی، غلامحسین. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. همان، ص9 ـ10.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9699:rev-9700:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9699&oldid=prev
Samei در ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۲
2025-06-06T16:22:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياست </del>نامه،''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا سيرالملوك</del>/ از آثار با ارزش نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>(در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>5ق/ 11م) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيين مملكتداري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانروايي </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأليف </del>خواجه نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الملك طوسي</del><sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملك اين </del>اثر را در اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>5ق در 51 فصل به نگارش درآورد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>پس از قتل خواجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملك، وزير </del>بزرگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلجوقي </del>مدون شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>اثر به چند دسته: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1ـ پند و اندرز ، 2ـ نقلهايي از قرآن مجيد، حديثها و گفتههاي مشاهير ، 3ـ حكايتهاي كوتاه، 4ـ حكايتهاي بلند، 5ـ شرح وقايع عهد نويسنده ، 6ـ روايات تاريخي و 7ـ تفسير، تقسيم ميشود.<sup>4</sup> صاحبنظران دو ويژگي عمده از نظر سبك بيان براي سياستنامه قائل شدهاند: 1ـ ساختار واژگاني و نحوي آن كه چون نثر بلعمي ساده و روان است، 2ـ از نظر ساختار معنايي و تمهيدات ادبي اندكي تازگي در آن ديده مي شود و به نثر بيهقي شباهت دارد.<sup>5</sup> نظامالملك در سياستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندي كمتر از بيهقي و ابونصر مشكان از زبان عربي تأثير پذيرفته و در كتابش از جملههاي پيچيدة بيهقي اثري نيست<sup>6</sup> سياستنامه را مي توان چكيدة انديشهها و سليقههاي نظامالملك دانست.<sup>8</sup> از مهمترين چاپهاي آن، چاپهاي شفر (پاريس، 1891م)، عباس اقبال (تهران، 1320ش)، عبدالرحيم خلخالي (تهران، 1310ش) و مرتضي مدرسي چهاردهي (تهران، 1334ش) هستند.<sup>9</sup> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست </ins>نامه،''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا سیرالملوک</ins>/ از آثار با ارزش نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>(در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>5ق/ 11م) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیین مملکتداری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرمانروایی </ins>است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تألیف </ins>خواجه نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الملک طوسی</ins><sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملک این </ins>اثر را در اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>5ق در 51 فصل به نگارش درآورد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. این کتاب </ins>پس از قتل خواجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملک، وزیر </ins>بزرگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلجوقیان|سلجوقی]] </ins>مدون شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. این </ins>اثر به چند دسته: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ:</del>'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># پند و اندرز؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نقلهایی از قرآن مجید، حدیثها و گفتههای مشاهیر؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حکایتهای کوتاه؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># حکایتهای بلند؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شرح وقایع عهد نویسنده؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># روایات تاریخی؛ و </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تفسیر، تقسیم میشود<ref>خواجه نظام الملک طوسی. </ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''سیرالملوک یا سیاستنامه.''</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبري </del>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدعلي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبدةالآثار</del>'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميركبير، </del>1372، ص238.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صاحبنظران دو ویژگی عمده از نظر سبک بیان برای سیاستنامه قائل شدهاند: </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذبيح </del>الله. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ ادبيات </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران</del>'''''. تهران: ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سينا، </del>چ 4، 1347، ج2، ص904.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يوسفي، غلامحسين</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديداري </del>با اهل قلم'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي، </del>چ5، 1375، ج1، ص119.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># خواجه نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الملك طوسي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيرالملوك يا سياستنامه</del>.''''' به اهتمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيوبرت دارك، </del>تهران: بنگاه ترجمه و نشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب، </del>1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر بیهقی شباهت دارد<ref>تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تميمداري، </del>احمد. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب ايران؛ تاريخ </del>ادب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسي</del>'''''. تهران: انتشارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين المللي الهدي، </del>چ1، 1379، ص126.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># بهار(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملك </del>الشعرا)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدتقي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك شناسي</del>'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابهاي </del>پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظامالملک در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از بیهقی و ابونصر مشکان از زبان عربی تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده بیهقی اثری نیست<ref>بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)</ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج2، ص 96.</ref>. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای نظامالملک دانست<ref name=":0" />. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال (تهران، 1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند<ref>خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يوسفي، غلامحسين</del>. همانجا.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># خواجه نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الملك طوسي </del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سيرالملوك يا سياست </del>نامه'''''. همان، ص9 ـ10.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># طبری، محمدعلی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبده الآثار</ins>'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرکبیر، </ins>1372، ص238.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># صفا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذبیح </ins>الله. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ادبیات </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>'''''. تهران: ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا، </ins>چ 4، 1347، ج2، ص904.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسفی، غلامحسین</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیداری </ins>با اهل قلم'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی، </ins>چ5، 1375، ج1، ص119.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># خواجه نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الملک طوسی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرالملوک یا سیاستنامه</ins>.''''' به اهتمام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیوبرت دارک، </ins>تهران: بنگاه ترجمه و نشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب، </ins>1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمیمداری، </ins>احمد. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب ایران؛ تاریخ </ins>ادب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارسی</ins>'''''. تهران: انتشارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین المللی الهدی، </ins>چ1، 1379، ص126.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># بهار(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملک </ins>الشعرا)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدتقی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک شناسی</ins>'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابهای </ins>پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوسفی، غلامحسین</ins>. همانجا.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># خواجه نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الملک طوسی </ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیرالملوک یا سیاست </ins>نامه'''''. همان، ص9 ـ10.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9473:rev-9699:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9473&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''سياست نامه،''' يا سيرالملوك/ از آثار با ارزش نثر فارسي (در سدة 5ق/ 11م) و آيين مملكتداري و فرمانروايي است.<sup>1</sup> تأليف خواجه نظام الملك طوسي<sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملك اين اثر را در اواخر سدة 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد.<sup>2</sup> اين ك...» ایجاد کرد
2025-06-04T18:01:13Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''سياست نامه،''' يا سيرالملوك/ از آثار با ارزش نثر فارسي (در سدة 5ق/ 11م) و آيين مملكتداري و فرمانروايي است.<sup>1</sup> تأليف خواجه نظام الملك طوسي<sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملك اين اثر را در اواخر سدة 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد.<sup>2</sup> اين ك...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''سياست نامه،''' يا سيرالملوك/ از آثار با ارزش نثر فارسي (در سدة 5ق/ 11م) و آيين مملكتداري و فرمانروايي است.<sup>1</sup> تأليف خواجه نظام الملك طوسي<sup>*</sup> (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملك اين اثر را در اواخر سدة 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد.<sup>2</sup> اين كتاب پس از قتل خواجه نظامالملك، وزير بزرگ سلجوقي مدون شد.<sup>3</sup> اين اثر به چند دسته: 1ـ پند و اندرز ، 2ـ نقلهايي از قرآن مجيد، حديثها و گفتههاي مشاهير ، 3ـ حكايتهاي كوتاه، 4ـ حكايتهاي بلند، 5ـ شرح وقايع عهد نويسنده ، 6ـ روايات تاريخي و 7ـ تفسير، تقسيم ميشود.<sup>4</sup> صاحبنظران دو ويژگي عمده از نظر سبك بيان براي سياستنامه قائل شدهاند: 1ـ ساختار واژگاني و نحوي آن كه چون نثر بلعمي ساده و روان است، 2ـ از نظر ساختار معنايي و تمهيدات ادبي اندكي تازگي در آن ديده مي شود و به نثر بيهقي شباهت دارد.<sup>5</sup> نظامالملك در سياستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندي كمتر از بيهقي و ابونصر مشكان از زبان عربي تأثير پذيرفته و در كتابش از جملههاي پيچيدة بيهقي اثري نيست<sup>6</sup> سياستنامه را مي توان چكيدة انديشهها و سليقههاي نظامالملك دانست.<sup>8</sup> از مهمترين چاپهاي آن، چاپهاي شفر (پاريس، 1891م)، عباس اقبال (تهران، 1320ش)، عبدالرحيم خلخالي (تهران، 1310ش) و مرتضي مدرسي چهاردهي (تهران، 1334ش) هستند.<sup>9</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# طبري ، محمدعلي. '''''زبدةالآثار'''''. تهران: اميركبير، 1372، ص238.<br />
# صفا، ذبيح الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: ابن سينا، چ 4، 1347، ج2، ص904.<br />
# يوسفي، غلامحسين. '''''ديداري با اهل قلم'''''. تهران: علمي، چ5، 1375، ج1، ص119.<br />
# خواجه نظام الملك طوسي. '''''سيرالملوك يا سياستنامه.''''' به اهتمام هيوبرت دارك، تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).<br />
# تميمداري، احمد. '''''كتاب ايران؛ تاريخ ادب پارسي'''''. تهران: انتشارات بين المللي الهدي، چ1، 1379، ص126.<br />
# بهار(ملك الشعرا)، محمدتقي. '''''سبك شناسي'''''. تهران: كتابهاي پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.<br />
# يوسفي، غلامحسين. همانجا.<br />
# خواجه نظام الملك طوسي . '''''سيرالملوك يا سياست نامه'''''. همان، ص9 ـ10.<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei