https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8Cسید ابوالقاسم کاشانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T03:07:05Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=5222&oldid=prevSamei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳2025-05-01T09:03:41Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سید ابوالقاسم کاشانی|کاشانی، سیدابوالقاسم]]''' (1300ق / 1340ش)، روحانی، سیاستمدار، از رهبران [[جبهه ملی]] و یکی از عوامل [[ملی شدن صنعت نفت]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سید ابوالقاسم کاشانی|کاشانی، سیدابوالقاسم]]''' (1300ق / 1340ش)، روحانی، سیاستمدار، از رهبران [[جبهه ملی]] و یکی از عوامل [[ملی شدن صنعت نفت]].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تهران متولد شد. در شانزده سالگی همراه پدرش سید مصطفی کاشانی، که از فقیهان بزرگ و مرجع تقلید بود به عراق عزیمت کرد و در نجف در محضر پدر و آخوند ملا محمدکاظم خراسانی و چند تن دیگر به تحصیل ادامه داد و در 25 سالگی به اجتهاد رسید<ref>موسوی، سیدمحمد. '''''زندگینامه آیتالله کاشانی.''''' تهران: بشیر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</del>بی تا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</del>، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4؛ نیزنک: عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3، ص 1257-1258</del>.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. او مدرسه علوی را در آنجا تأسیس کرد</del><ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرح نو، 1371، ج 8، ص 289.</ref>. در قضایای جنبش مشروطیت که نقش خراسانی در آن بسیار حساس بود، سمت مشاور وی را داشت<ref>رکنآبادی، غضنفر. '''''سیاست، دیانت و آیتالله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379، ص 14.</ref>. کاشانی سعی در ترویج اعتقاد پیوند دین و سیاست داشت<ref> رکنآبادی، غضنفر.'''''سیاست، دیانت و آیتالله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379 . ص 83.</ref> و در انقلاب 1920م عراق نقش عمدهای بازی کرد<ref> عاقلی، باقر.</del>عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1275.</ref>. در 1299ش به ایران بازگشت و در 1323ش به اتهام ارتباط با مأموران آلمانی توسط بریتانیاییها دستگیر شد. بعد از جنگ جهانی دوم به تلاشهای خود برای اجرای [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] ادامه داد و در 1325ش، به دلیل مخالفت با قانون محدودیت آزادی مطبوعات تحت نظر گرفته شد. در 1327ش، برای جلوگیری از تشکیل یک دولت یهودی خواستار اعزام داوطلبان ایرانی به فلسطین شد و این شروع سه سال همکاری بین کاشانی و سازمان [[فدائیان اسلام]]<sup>*</sup> بود. او در 1328ش به اتهام دست داشتن در ترور [[محمدرضا شاه پهلوی]] به بیروت تبعید و در 1329ش آزاد شد و به ایران بازگشت. در انتخابات دوره هفدهم به عنوان کاندیدای [[جبهه ملی]]<sup>*</sup> وارد مجلس و به ریاست آن انتخاب شد<ref>مختاری، عباس. '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8. ص 290، 291، 292، 293</del>. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>متولد شد. در شانزده سالگی همراه پدرش سید مصطفی کاشانی، که از فقیهان بزرگ و مرجع تقلید بود به عراق عزیمت کرد و در نجف در محضر پدر و آخوند ملا محمدکاظم خراسانی و چند تن دیگر به تحصیل ادامه داد و در 25 سالگی به اجتهاد رسید<ref>موسوی، سیدمحمد. '''''زندگینامه آیتالله کاشانی.''''' تهران: بشیر،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>بی تا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</ins>.</ref><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیزنک</ins>: عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1257-1258</ins>.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه اوج همکاری </del>کاشانی با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبهه ملی سازماندهی تظاهرات 30 تیر 1331ش بود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این حرکت </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمایت مردمی </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سقوط دولت قوام</del><sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی کار آمدن مصدق منجر </del>شد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابتدای فعالیت نهضت ملی شدن نفت با </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد مصدق</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همکاری کرد ولی این همکاری بعداً </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلاف بین آنها انجامید</del><ref>مختاری، عباس. '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8. ص 290، 291، 292، 293. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">او مدرسه علوی را در آنجا تأسیس کرد<ref> '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8، ص 289.</ref>. در قضایای [[نهضت مشروطه|جنبش مشروطیت]] که نقش خراسانی در آن بسیار حساس بود، سمت مشاور وی را داشت<ref>رکنآبادی، غضنفر. '''''سیاست، دیانت و آیتالله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379، ص 14.</ref>. کاشانی سعی در ترویج اعتقاد پیوند دین و سیاست داشت<ref> رکنآبادی، غضنفر.'''''سیاست، دیانت و آیتالله </ins>کاشانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379 . ص 83.</ref> و در انقلاب 1920م عراق نقش عمدهای بازی کرد<ref>عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3. ص 1275.</ref>. در 1299ش به ایران بازگشت و در 1323ش به اتهام ارتباط </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مأموران آلمانی توسط بریتانیاییها دستگیر شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد از جنگ جهانی دوم به تلاشهای خود برای اجرای [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] ادامه داد و در 1325ش، به دلیل مخالفت </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون محدودیت آزادی مطبوعات تحت نظر گرفته شد. در 1327ش، برای جلوگیری از تشکیل یک دولت یهودی خواستار اعزام داوطلبان ایرانی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسطین شد و این شروع سه سال همکاری بین کاشانی و سازمان [[فدائیان اسلام]]</ins><sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود. او در 1328ش به اتهام دست داشتن در ترور [[محمدرضا شاه پهلوی]] به بیروت تبعید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1329ش آزاد </ins>شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و به ایران بازگشت</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتخابات دوره هفدهم به عنوان کاندیدای </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جبهه ملی</ins>]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> وارد مجلس و </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاست آن انتخاب شد</ins><ref>مختاری، عباس. '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8. ص 290، 291، 292، 293. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از دیگر مواضع سیاسی کاشانی میتوان به این موارد اشاره کرد: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1)</del>حفظ استقلال سیاسی و اقتصادی و تأکید بر وجود استقلال؛ یکی از راههای تحصیل استقلال را بستن نفت به روی استعمارگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدانست. 2) </del>لزوم ملی شدن صنعت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفت؛ </del>پیرو این تفکر و تلاش سرانجام [[مجلس شورای ملی|مجلس شورا]]<sup>*</sup> در 14 اسفند و [[مجلس سنا]]<sup>*</sup> در 29 اسفند 1329ش صنعت نفت ایران را پس از 50 سال ملی اعلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد. 3) </del>جلوگیری از تفرقه مسلمانان و متحد کردن آنها از طریق تشکیل کنگره اتحاد اسلامی و شکل دادن به بلوک اسلامی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان. 4) </del>مبارزه با تفکرات الحادی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمونیسم. 5) </del>قطع نفوذ اجانب و سد راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزدوران. 6) </del>مخالفت با رژیم جمهوری و تلاش برای برقراری حکومت پادشاهی مشروطه خواهان به عنوان جلوهای از اتحاد مردم با توجه به شرایط زمانی آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روز. 7) </del>دادن آگاهی به مردم و انجام انتخابات آزاد؛ ولی در این راه بارها زندانی و تبعید شد<ref>رکنآبادی، غضنفر.'''''سیاست، دیانت و آیتالله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379 . ص 79، 93، 106، 108، 113، 133، 147، 185.</ref>. در 1334ش در پی ترور حسین علا، نخست وزیر وقت، توسط [[فدائیان اسلام]]، پرونده قتل رزمآرا<sup>*</sup> نیز که توسط آنان ترور شده بود و کاشانی هم متهم به همکاری با آنان بود، به جریان افتاد. کاشانی در بازجویی اعتراف به صدور فتوای قتل رزمآرا کرد. او پس از مدتی در بستر بیماری درگذشت و در شهر[[ری]] به خاک سپرده شد<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاقلی، باقر. </del>عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3. ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1278؛ </del>نیزنک: علوی، مهوشالسادات، '''''آیتالله کاشانی و سیاست'''''. تهران: سوره، 1376، ص 109.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه اوج همکاری کاشانی با جبهه ملی سازماندهی تظاهرات 30 تیر 1331ش بود. این حرکت با حمایت مردمی به سقوط دولت [[احمد قوام السلطنه( رجال سیاسی)|قوام<sup>*</sup>]] و روی کار آمدن مصدق منجر شد. او در ابتدای فعالیت نهضت ملی شدن نفت با [[محمد مصدق]] همکاری کرد ولی این همکاری بعداً به اختلاف بین آنها انجامید<ref>مختاری، عباس. '''''سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج.''''' ترجمه عباس مختاری، تهران: طرح نو، 1371، ج 8. ص 290، 291، 292، 293. </ref>. </ins>از دیگر مواضع سیاسی کاشانی میتوان به این موارد اشاره کرد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>حفظ استقلال سیاسی و اقتصادی و تأکید بر وجود استقلال؛ یکی از راههای تحصیل استقلال را بستن نفت به روی استعمارگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدانست؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>لزوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملی شدن صنعت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفت]]؛ </ins>پیرو این تفکر و تلاش سرانجام [[مجلس شورای ملی|مجلس شورا]]<sup>*</sup> در 14 اسفند و [[مجلس سنا]]<sup>*</sup> در 29 اسفند 1329ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ملی شدن صنعت نفت|</ins>صنعت نفت ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را پس از 50 سال ملی اعلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>جلوگیری از تفرقه مسلمانان و متحد کردن آنها از طریق تشکیل کنگره اتحاد اسلامی و شکل دادن به بلوک اسلامی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>مبارزه با تفکرات الحادی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمونیسم؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>قطع نفوذ اجانب و سد راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزدوران؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>مخالفت با رژیم جمهوری و تلاش برای برقراری حکومت پادشاهی مشروطه خواهان به عنوان جلوهای از اتحاد مردم با توجه به شرایط زمانی آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روز؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>دادن آگاهی به مردم و انجام انتخابات آزاد؛ ولی در این راه بارها زندانی و تبعید شد<ref>رکنآبادی، غضنفر.'''''سیاست، دیانت و آیتالله کاشانی'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش اندیشه معاصر، 1379 . ص 79، 93، 106، 108، 113، 133، 147، 185.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1334ش در پی ترور حسین علا، نخست وزیر وقت، توسط [[فدائیان اسلام]]، پرونده قتل رزمآرا<sup>*</sup> نیز که توسط آنان ترور شده بود و کاشانی هم متهم به همکاری با آنان بود، به جریان افتاد. کاشانی در بازجویی اعتراف به صدور فتوای قتل رزمآرا کرد. او پس از مدتی در بستر بیماری درگذشت و در شهر[[ری]] به خاک سپرده شد<ref>عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. تهران: گفتار علمی، 1380، ج 3. ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1278.</ref><ref></ins>نیزنک: علوی، مهوشالسادات، '''''آیتالله کاشانی و سیاست'''''. تهران: سوره، 1376، ص 109.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مریم حسنی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مریم حسنی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=4480&oldid=prevKarimian در ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹2025-04-25T18:49:31Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=4479&oldid=prevKarimian در ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۹2025-04-25T18:49:08Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=4479&oldid=1124">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%DA%A9%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=1124&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''كاشاني، سيدابوالقاسم''' (1300ق / 1340ش)، روحاني، سياستمدار، از رهبران جبهة ملي و يكي از عوامل ملي شدن صنعت نفت. در تهران متولد شد. در شانزده سالگي همراه پدرش سيد مصطفي كاشاني، كه از فقيهان بزرگ و مرجع تقليد بود به عراق عزيمت كرد و در نجف در محضر پد...» ایجاد کرد2024-08-14T22:58:56Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''كاشاني، سيدابوالقاسم''' (1300ق / 1340ش)، روحاني، سياستمدار، از رهبران جبهة ملي و يكي از عوامل ملي شدن صنعت نفت. در تهران متولد شد. در شانزده سالگي همراه پدرش سيد مصطفي كاشاني، كه از فقيهان بزرگ و مرجع تقليد بود به عراق عزيمت كرد و در نجف در محضر پد...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''كاشاني، سيدابوالقاسم''' (1300ق / 1340ش)، روحاني، سياستمدار، از رهبران جبهة ملي و يكي از عوامل ملي شدن صنعت نفت.<br />
<br />
در تهران متولد شد. در شانزده سالگي همراه پدرش سيد مصطفي كاشاني، كه از فقيهان بزرگ و مرجع تقليد بود به عراق عزيمت كرد و در نجف در محضر پدر و آخوند ملا محمدكاظم خراساني و چند تن ديگر به تحصيل ادامه داد و در 25 سالگي به اجتهاد رسيد.<sup>1</sup> او مدرسة علوي را در آنجا تأسيس كرد.<sup>2</sup> در قضاياي جنبش مشروطيت كه نقش خراساني در آن بسيار حساس بود، سمت مشاور وي را داشت.<sup>3</sup> كاشاني سعي در ترويج اعتقاد پيوند دين و سياست داشت<sup>4</sup> و در انقلاب 1920م عراق نقش عمدهاي بازي كرد.<sup>5</sup> در 1299ش به ايران بازگشت و در 1323ش به اتهام ارتباط با مأموران آلماني توسط بريتانياييها دستگير شد. بعد از جنگ جهاني دوم به تلاشهاي خود براي اجراي قانون اساسي ادامه داد و در 1325ش، به دليل مخالفت با قانون محدوديت آزادي مطبوعات تحت نظر گرفته شد. در 1327ش، براي جلوگيري از تشكيل يك دولت يهودي خواستار اعزام داوطلبان ايراني به فلسطين شد و اين شروع سه سال همكاري بين كاشاني و سازمان فدائيان اسلام<sup>*</sup> بود. او در 1328ش به اتهام دست داشتن در ترور محمدرضا شاه پهلوي به بيروت تبعيد و در 1329ش آزاد شد و به ايران بازگشت. در انتخابات دورة هفدهم به عنوان كانديداي جبهة ملي<sup>*</sup> وارد مجلس و به رياست آن انتخاب شد.<sup>6</sup><br />
<br />
نقطة اوج همكاري كاشاني با جبهة ملي سازماندهي تظاهرات 30 تير 1331ش بود. اين حركت با حمايت مردمي به سقوط دولت قوام<sup>*</sup> و روي كار آمدن مصدق منجر شد. او در ابتداي فعاليت نهضت ملي شدن نفت با محمد مصدق همكاري كرد ولي اين همكاري بعداً به اختلاف بين آنها انجاميد.<sup>7</sup> <br />
<br />
از ديگر مواضع سياسي كاشاني ميتوان به اين موارد اشاره كرد: 1)حفظ استقلال سياسي و اقتصادي و تأكيد بر وجود استقلال؛ يكي از راههاي تحصيل استقلال را بستن نفت به روي استعمارگران ميدانست. 2) لزوم ملي شدن صنعت نفت؛ پيرو اين تفكر و تلاش سرانجام مجلس شورا<sup>*</sup> در 14 اسفند و مجلس سنا<sup>*</sup> در 29 اسفند 1329ش صنعت نفت ايران را پس از 50 سال ملي اعلام كرد. 3) جلوگيري از تفرقة مسلمانان و متحد كردن آنها از طريق تشكيل كنگرة اتحاد اسلامي و شكل دادن به بلوك اسلامي در جهان. 4) مبارزه با تفكرات الحادي و كمونيسم. 5) قطع نفوذ اجانب و سد راه مزدوران. 6) مخالفت با رژيم جمهوري و تلاش براي برقراري حكومت پادشاهي مشروطه خواهان به عنوان جلوهاي از اتحاد مردم با توجه به شرايط زماني آن روز. 7) دادن آگاهي به مردم و انجام انتخابات آزاد؛ ولي در اين راه بارها زنداني و تبعيد شد.<sup>8</sup> در 1334ش در پي ترور حسين علا، نخست وزير وقت، توسط فدائيان اسلام، پروندة قتل رزمآرا<sup>*</sup> نيز كه توسط آنان ترور شده بود و كاشاني هم متهم به همكاري با آنان بود، به جريان افتاد. كاشاني در بازجويي اعتراف به صدور فتواي قتل رزمآرا كرد. او پس از مدتي در بستر بيماري درگذشت و در شهرري به خاك سپرده شد.<sup>9</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- موسوي، سيدمحمد. '''''زندگينامة آيتالله كاشاني.''''' تهران: بشير، ]بي تا[، ص 4؛ نيزنك: عاقلي، باقر. '''''شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران'''''. تهران: گفتار علمي، 1380، ج 3، ص 1257-1258.<br />
<br />
2- '''''سلسلة پهلوي و نيروهاي مذهبي به روايت تاريخ كمبريج.''''' ترجمة عباس مختاري، تهران: طرح نو، 1371، ج 8، ص 289.<br />
<br />
3- ركنآبادي، غضنفر. '''''سياست، ديانت و آيتالله كاشاني'''''. تهران: مؤسسة فرهنگي دانش انديشة معاصر، 1379، ص 14.<br />
<br />
4- ركنآبادي، غضنفر. '''''همان'''''. ص 83.<br />
<br />
5- عاقلي، باقر. '''''همان'''''. ص 1275.<br />
<br />
6 و 7- مختاري، عياس. '''''همان'''''. ص 290، 291، 292، 293. <br />
<br />
8- ركنآبادي، غضنفر. '''''همان'''''. ص 79، 93، 106، 108، 113، 133، 147، 185.<br />
<br />
9- عاقلي، باقر. '''''همان'''''. ص 1278؛ نيزنك: علوي، مهوشالسادات، '''''آيتالله كاشاني و سياست'''''. تهران: سوره، 1376، ص 109.<br />
<br />
مریم حسنی</div>Samei