https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8Cسید محمدعلی قاضی طباطبایی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T03:14:15Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=5234&oldid=prevSamei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۷2025-05-01T09:37:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سید محمدعلی قاضی طباطبایی|قاضی طباطبایی، سید محمدعلی]]'''، (1332ق / 1914م – 1358ش)، عالم، فقیه، امام جمعه [[تبریز]] و اولین شهید محراب.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[سید محمدعلی قاضی طباطبایی|قاضی طباطبایی، سید محمدعلی]]'''، (1332ق / 1914م – 1358ش)، عالم، فقیه، امام جمعه [[تبریز]] و اولین شهید محراب.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از علما و فقهای خطه [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بود. وی در [[تبریز]] به دنیا آمد<ref>نیکبخت، رحیم؛ اسماعیلزاده، صمد. '''''زندگی و مبارزات شهید آیتالله قاضی طباطبایی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380، ص 92.</ref>. پدرش سید باقر قاضی طباطبایی از علمای به نام و فقهای طراز اول [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بود<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>جوانشیر، کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">275؛ </del>آقا شیخ محمد، مریم؛ نورینشاط، سعید. '''''گلزار مشاهیر ـ زندگینامه درگذشتگان مشاهیر ایران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1377، ص 64. </ref>. سید محمدعلی پس از فراگیری علوم مقدماتی نزد پدر و عمو، برای تحصیل علوم دینی وارد مدرسه طالبیه تبریز شد<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del> نیکبخت، رحیم؛ اسماعیلزاده، صمد.'''''زندگی و مبارزات شهید آیتالله قاضی طباطبایی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380 . ص 96 و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">97؛ </del>'''''یاران امام به روایت اسناد ساواک، کتاب سیزدهم (جلوه محراب شهید آیتالله سید محمدعلی قاضی طباطبایی)'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 4.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. در 1359ق / 1318ش برای تکمیل دانستهها، به قم رفت و نزد استادانی همچون آیتالله خمینی،<sup>*</sup> سید محمد حجت و سید حسن صدر و سید محمدرضا گلپایگانی به کسب علوم پرداخت<ref>جوانشیر، کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375. ص 275؛ '''''جلوه محراب'''''.تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378 . ص 4 و 5؛ آقا شیخ محمد. مریم؛ نورینشاط، سعید. '''''گلزار مشاهیر ـ زندگینامه درگذشتگان مشاهیر ایران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1377. ص 64.</ref>. در 1327ش رهسپار [[نجف]] شد و در آنجا از محضر استادانی همچون سید ابوالقاسم خویی<sup>*</sup> و شیخ محمدحسین کاشفالغطا<sup>*</sup> بهره برد و به درجه اجتهاد نائل آمد<ref>'''''جلوه محراب'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378. ص 5.</ref>. در 1331ش به زادگاهش بازگشت و به فعالیتهای دینی، سیاسی و علمی مشغول شد. او امامت جماعت مساجد مقبره و شعبان را در آنجا عهدهدار بود<ref> جوانشیر.کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375. ص 276. </ref>. از او بیش از 40 کتاب بر جای مانده است که ''تاریخ قضا در اسلام''، ''الاجتهاد و التقلید''، ''المباحث'' ''الاصولیه''، ''حدیقه الصالحین''، ''اجوبه الشبهات الواهیه'' از جمله آنهاست</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از علما و فقهای خطه [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بود. وی در [[تبریز]] به دنیا آمد<ref>نیکبخت، رحیم؛ اسماعیلزاده، صمد. '''''زندگی و مبارزات شهید آیتالله قاضی طباطبایی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380، ص 92.</ref>. پدرش سید باقر قاضی طباطبایی از علمای به نام و فقهای طراز اول [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] بود<ref>جوانشیر، کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">275. </ref><ref></ins>آقا شیخ محمد، مریم؛ نورینشاط، سعید. '''''گلزار مشاهیر ـ زندگینامه درگذشتگان مشاهیر ایران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1377، ص 64.</ref>. سید محمدعلی پس از فراگیری علوم مقدماتی نزد پدر و عمو، برای تحصیل علوم دینی وارد مدرسه طالبیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شد<ref> نیکبخت، رحیم؛ اسماعیلزاده، صمد.'''''زندگی و مبارزات شهید آیتالله قاضی طباطبایی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380 . ص 96 و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">97.</ref><ref></ins>'''''یاران امام به روایت اسناد ساواک، کتاب سیزدهم (جلوه محراب شهید آیتالله سید محمدعلی قاضی طباطبایی)'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378، ص 4.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قاضی طباطبایی با ورود به ایران فعالیتهای سیاسی خود را بر ضد رژیم پهلوی آغاز و در قیام 15 خرداد<sup>*</sup> 1342ش نقشآفرینی کرد. در 13 آبان 1342ش به عنوان رهبر نهضت مذهبی در آذربایجان دستگیر و به زندان قزل قلعه تهران منتقل شد که بیش از دو ماه به طول انجامید و با ضمانت برادرش آزاد شد<ref> آقا شیخ محمد مریم؛ نورینشاط، سعید. '''''گلزار مشاهیر ـ زندگینامه درگذشتگان مشاهیر ایران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1377. . ص 64. </ref>. به دنبال آن چند بار دیگر هم دستگیر شد، تا این که در 11 آذر 1343ش پس از یکسال تبعید و دستگیریهای مکرر، به عراق تبعید شد<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> تهران؛ </del>جوانشیر. کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375. ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">277؛ </del>'''''جلوه محراب'''''.تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378 . ص 12.</ref>. در آنجا فرصت یافت تا ارتباط بیشتری با [[امام خمینی]] برقرار کند. در شهریور 1344ش دوران تبعید به سر آمد و به [[تبریز]] بازگشت<ref>نیکبخت. رحیم؛ اسماعیلزاده، صمد. '''''زندگی و مبارزات شهید آیتالله قاضی طباطبایی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380. ص 219.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1359ق / 1318ش برای تکمیل دانستهها، به [[قم]] رفت و نزد استادانی همچون [[امام خمینی|آیتالله خمینی]]،<sup>*</sup> سید محمد حجت و سید حسن صدر و سید محمدرضا گلپایگانی به کسب علوم پرداخت<ref>جوانشیر، کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375. ص 275.</ref><ref>'''''جلوه محراب'''''.تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378 . ص 4 و 5.</ref><ref>آقا شیخ محمد، مریم، نورینشاط، سعید. '''''گلزار مشاهیر ـ زندگینامه درگذشتگان مشاهیر ایران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1377. ص 64.</ref>. ودر 1327ش رهسپار [[نجف]] شد و در آنجا از محضر استادانی همچون سید ابوالقاسم خویی<sup>*</sup> و شیخ محمدحسین کاشفالغطا<sup>*</sup> بهره برد و به درجه اجتهاد نائل آمد<ref>'''''جلوه محراب'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378. ص 5.</ref>. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1331ش به زادگاهش بازگشت و به فعالیتهای دینی، سیاسی و علمی مشغول شد. او امامت جماعت مساجد مقبره و شعبان را در آنجا عهدهدار بود<ref> جوانشیر.کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375. ص 276. </ref>. از او بیش از 40 کتاب بر جای مانده است که ''تاریخ قضا در اسلام''، ''الاجتهاد و التقلید''، ''المباحث'' ''الاصولیه''، ''حدیقه الصالحین''، ''اجوبه الشبهات الواهیه'' از جمله آنهاست.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قاضی طباطبایی با ورود به ایران فعالیتهای سیاسی خود را بر ضد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>رژیم پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آغاز و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قیام پانزده خرداد 1342|</ins>قیام 15 خرداد<sup>*</sup> 1342ش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نقشآفرینی کرد. در 13 آبان 1342ش به عنوان رهبر نهضت مذهبی در آذربایجان دستگیر و به زندان قزل قلعه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منتقل شد که بیش از دو ماه به طول انجامید و با ضمانت برادرش آزاد شد<ref> آقا شیخ محمد مریم؛ نورینشاط، سعید. '''''گلزار مشاهیر ـ زندگینامه درگذشتگان مشاهیر ایران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ایران، 1377. . ص 64. </ref>. به دنبال آن چند بار دیگر هم دستگیر شد، تا این که در 11 آذر 1343ش پس از یکسال تبعید و دستگیریهای مکرر، به عراق تبعید شد<ref>جوانشیر. کریم. '''''نامداران راحل، زندگینامه چهل تن از مشاهیر شیعه'''''. تهران: سالار، 1375. ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">277.</ref><ref></ins>'''''جلوه محراب'''''.تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378 . ص 12.</ref>. در آنجا فرصت یافت تا ارتباط بیشتری با [[امام خمینی]] برقرار کند. در شهریور 1344ش دوران تبعید به سر آمد و به [[تبریز]] بازگشت<ref>نیکبخت. رحیم؛ اسماعیلزاده، صمد. '''''زندگی و مبارزات شهید آیتالله قاضی طباطبایی'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1380. ص 219.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آن فعالیتهای سیاسی خود را شدت بیشتری بخشید. در 30 آذر 1347ش به جرم مخالفت با نظام حاکم و اظهار مطالبی بر ضد اسرائیل، دستگیر و به کرمان و [[زنجان]] تبعید شد<ref> '''''جلوه محراب'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378. ص 12-14.</ref>. پس از آزادی در آذر 1348ش، به فعالیتهایش تداوم بخشید و از رهبران نهضت [[امام خمینی]] در آذربایجان گردید و تا پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، ساماندهی مبارزات مردم آن منطقه را عهدهدار بود. با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، در مرداد 1358ش از سوی [[امام خمینی]] به امامت جمعه [[تبریز]] منصوب و به عنوان نماینده ایشان در آنجا انتخاب شد<ref> '''''جلوه محراب'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378. ص 15-17.</ref> و در دهم آبان 1358ش بعد از اقامه نماز مغرب و عشاء در مسجد شعبان [[تبریز]]، هنگام بازگشت به منزل به دست یکی از اعضای گروه فرقان<sup>*</sup> به شهادت رسید. پیکرش در مسجد مقبره به خاک سپرده شد<ref>ربانیخلخانی، علی. '''''شهدای روحانیت در یکصد ساله اخیر'''''. ج1، ص 262-263.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از آن فعالیتهای سیاسی خود را شدت بیشتری بخشید. در 30 آذر 1347ش به جرم مخالفت با نظام حاکم و اظهار مطالبی بر ضد اسرائیل، دستگیر و به کرمان و [[زنجان]] تبعید شد<ref> '''''جلوه محراب'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378. ص 12-14.</ref>. پس از آزادی در آذر 1348ش، به فعالیتهایش تداوم بخشید و از رهبران نهضت [[امام خمینی]] در آذربایجان گردید و تا پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، ساماندهی مبارزات مردم آن منطقه را عهدهدار بود. با پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، در مرداد 1358ش از سوی [[امام خمینی]] به امامت جمعه [[تبریز]] منصوب و به عنوان نماینده ایشان در آنجا انتخاب شد<ref> '''''جلوه محراب'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378. ص 15-17.</ref> و در دهم آبان 1358ش بعد از اقامه نماز مغرب و عشاء در مسجد شعبان [[تبریز]]، هنگام بازگشت به منزل به دست یکی از اعضای گروه فرقان<sup>*</sup> به شهادت رسید. پیکرش در مسجد مقبره به خاک سپرده شد<ref>ربانیخلخانی، علی. '''''شهدای روحانیت در یکصد ساله اخیر'''''. ج1، ص 262-263.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=4612&oldid=prevKarimian در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۲2025-04-26T11:32:34Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr>
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=4611&oldid=prevKarimian در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۲2025-04-26T11:32:09Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=4611&oldid=1116">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D8%B6%DB%8C_%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C&diff=1116&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''قاضي طباطبايي، سيد محمدعلي'''، (1332ق / 1914م – 1358ش)، عالم، فقيه، امام جمعة تبريز و اولين شهيد محراب. از علما و فقهاي خطة آذربايجان بود. وي در تبريز به دنيا آمد.<sup>1</sup> پدرش سيد باقر قاضي طباطبايي از علماي به نام و فقهاي طراز اول آذربايجان بود.<sup>2</sup...» ایجاد کرد2024-08-14T22:48:42Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''قاضي طباطبايي، سيد محمدعلي'''، (1332ق / 1914م – 1358ش)، عالم، فقيه، امام جمعة تبريز و اولين شهيد محراب. از علما و فقهاي خطة آذربايجان بود. وي در تبريز به دنيا آمد.<sup>1</sup> پدرش سيد باقر قاضي طباطبايي از علماي به نام و فقهاي طراز اول آذربايجان بود.<sup>2</sup...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''قاضي طباطبايي، سيد محمدعلي'''، (1332ق / 1914م – 1358ش)، عالم، فقيه، امام جمعة تبريز و اولين شهيد محراب.<br />
<br />
از علما و فقهاي خطة آذربايجان بود. وي در تبريز به دنيا آمد.<sup>1</sup> پدرش سيد باقر قاضي طباطبايي از علماي به نام و فقهاي طراز اول آذربايجان بود.<sup>2</sup> سيد محمدعلي پس از فراگيري علوم مقدماتي نزد پدر و عمو، براي تحصيل علوم ديني وارد مدرسة طالبية تبريز شد.<sup>3</sup> در 1359ق / 1318ش براي تكميل دانستهها، به قم رفت و نزد استاداني همچون آيتالله خميني،<sup>*</sup> سيد محمد حجت و سيد حسن صدر و سيد محمدرضا گلپايگاني به كسب علوم پرداخت.<sup>4</sup> در 1327ش رهسپار نجف شد و در آنجا از محضر استاداني همچون سيد ابوالقاسم خويي<sup>*</sup> و شيخ محمدحسين كاشفالغطا<sup>*</sup> بهره برد و به درجة اجتهاد نائل آمد.<sup>5</sup> در 1331ش به زادگاهش بازگشت و به فعاليتهاي ديني، سياسي و علمي مشغول شد. او امامت جماعت مساجد مقبره و شعبان را در آنجا عهدهدار بود.<sup>6</sup> از او بيش از 40 كتاب بر جاي مانده است كه ''تاريخ قضا در اسلام''، ''الاجتهاد و التقليد''، ''المباحث'' ''الاصولية''، ''حديقة الصالحين''، ''اجوبة الشبهات الواهيه'' از جمله آنهاست.<br />
<br />
قاضي طباطبايي با ورود به ايران فعاليتهاي سياسي خود را بر ضد رژيم پهلوي آغاز و در قيام 15 خرداد<sup>*</sup> 1342ش نقشآفريني كرد. در 13 آبان 1342ش به عنوان رهبر نهضت مذهبي در آذربايجان دستگير و به زندان قزل قلعة تهران منتقل شد كه بيش از دو ماه به طول انجاميد و با ضمانت برادرش آزاد شد.<sup>7</sup> به دنبال آن چند بار ديگر هم دستگير شد، تا اين كه در 11 آذر 1343ش پس از يكسال تبعيد و دستگيريهاي مكرر، به عراق تبعيد شد.<sup>8</sup> در آنجا فرصت يافت تا ارتباط بيشتري با امام خميني برقرار كند. در شهريور 1344ش دوران تبعيد به سر آمد و به تبريز بازگشت.<sup>9</sup> <br />
<br />
پس از آن فعاليتهاي سياسي خود را شدت بيشتري بخشيد. در 30 آذر 1347ش به جرم مخالفت با نظام حاكم و اظهار مطالبي بر ضد اسرائيل، دستگير و به كرمان و زنجان تبعيد شد.<sup>10</sup> پس از آزادي در آذر 1348ش، به فعاليتهايش تداوم بخشيد و از رهبران نهضت امام خميني در آذربايجان گرديد و تا پيروزي انقلاب اسلامي، ساماندهي مبارزات مردم آن منطقه را عهدهدار بود. با پيروزي انقلاب اسلامي، در مرداد 1358ش از سوي امام خميني به امامت جمعة تبريز منصوب و به عنوان نمايندة ايشان در آنجا انتخاب شد<sup>11</sup> و در دهم آبان 1358ش بعد از اقامة نماز مغرب و عشاء در مسجد شعبان تبريز، هنگام بازگشت به منزل به دست يكي از اعضاي گروه فرقان<sup>*</sup> به شهادت رسيد. پيكرش در مسجد مقبره به خاك سپرده شد.<sup>12</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- نيكبخت، رحيم؛ اسماعيلزاده، صمد. '''''زندگي و مبارزات شهيد آيتالله قاضي طباطبايي'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1380، ص 92.<br />
<br />
2- جوانشير، كريم. '''''نامداران راحل، زندگينامة چهل تن از مشاهير شيعه'''''. تهران: سالار، 1375، ص 275؛ آقا شيخ محمد، مريم؛ نورينشاط، سعيد. '''''گلزار مشاهير ـ زندگينامة درگذشتگان مشاهير ايران (1358-1376).''''' تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي ايران، 1377، ص 64. <br />
<br />
3- نيكبخت، رحيم؛ اسماعيلزاده، صمد. همان. ص 96 و 97؛ '''''ياران امام به روايت اسناد ساواك، كتاب سيزدهم (جلوة محراب شهيد آيتالله سيد محمدعلي قاضي طباطبايي)'''''. تهران: مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات، 1378، ص 4.<br />
<br />
4- جوانشير، كريم. همان. ص 275؛ '''''جلوة محراب'''''. همان. ص 4 و 5؛ آقا شيخ محمد. همان. ص 64.<br />
<br />
5- '''''جلوة محراب'''''. همان. ص 5.<br />
<br />
6- جوانشير. همان. ص 276. <br />
<br />
7- آقا شيخ محمد. همان. ص 64. <br />
<br />
8- همانجا؛ جوانشير. همان. ص 277؛ '''''جلوة محراب'''''. همان. ص 12.<br />
<br />
9- نيكبخت. همان. ص 219.<br />
<br />
10- '''''جلوة محراب'''''. همان. ص 12-14.<br />
<br />
11- همان. ص 15-17.<br />
<br />
12- ربانيخلخاني، علي. '''''شهداي روحانيت در يكصد سالة اخير'''''. ج1، ص 262-263.<br />
<br />
<br />
جعفر گلشن</div>Samei