شاهسوند - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۵

2025-05-12T19:55:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.		'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.
	[[پرونده:عشایر شاهسون.jpg\|بندانگشتی\|عشایر شاهسون،برگرفته از سایت صراط نیوز، قابل بازیابی از [https://www.seratnews.com/fa/news/469910/تصاویر-عشایر-شاهسون https://www.seratnews.com]]]		[[پرونده:عشایر شاهسون.jpg\|بندانگشتی\|عشایر شاهسون،برگرفته از سایت صراط نیوز، قابل بازیابی از [https://www.seratnews.com/fa/news/469910/تصاویر-عشایر-شاهسون https://www.seratnews.com]]]
	«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.		«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان [[صفویان\|صفویه]] به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا [[ایل]] هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. [[ایل شاهسون]] تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.

	اگرچه نیاکان چندین قبیله ریشه کردی یا منشا دیگر دارند، هویت و فرهنگ ترکی در میان شاهسون‌ها غالب است<ref name=":1" />. شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش عمده قبایل ترک چادرنشین را در ایران تشکیل می‌دهند<ref>Lambton, A. K. S, "Īlāt", '''''Encyclopeadia of Islam'''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106</ref>. مسکن اصلی شاهسون‌های امروزی استان آذربایجان شرقی است و بخش قابل توجهی از این ایلات در ارتفاعات اهر، مشکین‌شهر و کناره‌های رود ارس ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>کریم‌زاده، محمد. «شاهسون‌های فارس»، '''''هنر و مردم'''''. 1352، س12، ش137 و 136.</ref>.		اگرچه نیاکان چندین قبیله ریشه [[کردی]] یا منشا دیگر دارند، هویت و فرهنگ [[ترکی]] در میان شاهسون‌ها غالب است<ref name=":1" />. شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش عمده قبایل ترک چادرنشین را در [[کشور ایران\|ایران]] تشکیل می‌دهند<ref>Lambton, A. K. S, "Īlāt", '''''Encyclopeadia of Islam'''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106</ref>. مسکن اصلی شاهسون‌های امروزی استان [[آذربایجان شرقی]] است و بخش قابل توجهی از این ایلات در ارتفاعات اهر، مشکین‌شهر و کناره‌های رود ارس ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>کریم‌زاده، محمد. «شاهسون‌های فارس»، '''''هنر و مردم'''''. 1352، س12، ش137 و 136.</ref>.

	برخی از تیره‌های ایل شاهسون به نام بغدادی و اینالو نیز در حوالی ساوه، قم و قزوین استقرار یافته‌اند. ایل اینالوی خمسه فارس را اصلاً از عشایر شاهسون دانسته‌اند<ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.</ref>. قبایل کوچکی از شاهونی، بیات و قره‌گزلو نیز به طور پراکنده در استان فارس زندگی می‌کنند<ref>Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.</ref>. محمد خانلو، حسین بیگلو، حسن بیگلو، بیگلو، عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم طوایف شاهسون هستند<ref>بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.</ref>.		برخی از تیره‌های ایل شاهسون به نام بغدادی و [[اینانلو\|اینالو]] نیز در حوالی ساوه، [[قم]] و [[استان قزوین\|قزوین]] استقرار یافته‌اند.

	~~به نظر می‌رسد جمعیت~~ ایل ~~شاهسون پس از چند گویش اصلی~~ [[~~آذربایجانی~~]] ~~در ایران~~ از ~~سایر گونه‌ها مانند بهارلو~~ و ... ~~بیشتر باشد~~<ref ~~name=~~":0" />.		[[اینانلو\|ایل اینالوی]] خمسه [[استان فارس\|فارس]] را اصلاً از عشایر شاهسون دانسته‌اند<ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.</ref>. قبایل کوچکی از شاهونی، بیات و قره‌گزلو نیز به طور پراکنده در استان فارس زندگی می‌کنند<ref>Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.</ref>. محمد خانلو، حسین بیگلو، حسن بیگلو، بیگلو، عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم طوایف شاهسون هستند<ref>بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.</ref>.

	~~ادبیات شفاهی و عامیانه عشایر~~ شاهسون ~~همان ادبیات~~ آذربایجانی ~~است. «بایاتی» یا دو بیتی‌های رایج~~ در ~~این محل~~ مانند ~~سایر دو بیتی‌های عامیانه آذربایجانی یا موقع فالگیری خوانده می‌شود یا موقع مرگ عزیزان،~~ و ~~یا دوبیتی‌هایی است که مضمون عاشقانه دارد<ref>بیگدلی، محمدرضا~~. ~~'''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''~~. ~~تهران: پاسارگاد، 1372، ص302~~.</~~ref~~>.		به نظر می‌رسد جمعیت [[ایل شاهسون]] پس از چند گویش اصلی [[آذربایجانی]] در [[کشور ایران\|ایران]] از سایر گونه‌ها مانند [[بهارلو]] و ... بیشتر باشد<ref name=":0" />.

	تفاوت‌های زبانی بین شاهسونی و [[آذربایجانی]] قابل ملاحظه به نظر نمی‌رسد. بنابراین درکِ متقابل به راحتی صورت می‌گیرد. اغلب مطالعات درباره ایل شاهسون در حوزه‌های مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و تاریخ است و آثار قابل توجهی که صرفاً به گونه زبانی شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، شاهسونی گونه‌ای از [[آذربایجانی]] است<ref name=":0" />.		ادبیات شفاهی و عامیانه [[ایل شاهسون\|عشایر شاهسون]] همان ادبیات آذربایجانی است. «بایاتی» یا دو بیتی‌های رایج در این محل مانند سایر دو بیتی‌های عامیانه آذربایجانی یا موقع فالگیری خوانده می‌شود یا موقع مرگ عزیزان، و یا دوبیتی‌هایی است که مضمون عاشقانه دارد<ref>بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص302.</ref>.

			تفاوت‌های زبانی بین شاهسونی و [[آذربایجانی]] قابل ملاحظه به نظر نمی‌رسد. بنابراین درکِ متقابل به راحتی صورت می‌گیرد. اغلب مطالعات درباره [[ایل شاهسون]] در حوزه‌های مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و تاریخ است و آثار قابل توجهی که صرفاً به گونه زبانی شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، شاهسونی گونه‌ای از [[آذربایجانی]] است<ref name=":0" />.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	* [[تاتی]]

	* [[تالشی]]

	* [[ترکمنی]]		* [[ترکمنی]]
خط ۲۷:		خط ۲۵:
	* [[قشقایی]]		* [[قشقایی]]

	* [[~~دری~~]]		* [[کردی]]
			* [[ایل شاهسون]]
	* '''[[تاجیکی]]'''

	* ~~'''~~[[~~عربی~~]]~~'''~~

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==

Karimian در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۴

2025-05-12T15:54:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.		'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.
	[[پرونده:عشایر شاهسون ~~از ایل‌های آذربایجان~~.~~webp~~\|بندانگشتی\|عشایر ~~شاهسون از ایل‌های آذربایجان، برگرفته~~ از سایت ~~کجارو ،~~ قابل بازیابی از [https://www.~~kojaro~~.com/~~history-art-culture~~/~~193694~~-~~nomads~~-~~of-the-shahsavan-tribe/~~ https://www.~~kojaro~~.~~comhistory-art-culture/193694-nomads-of-the-shahsavan-tribe/~~]]]		[[پرونده:عشایر شاهسون.jpg\|بندانگشتی\|عشایر شاهسون،برگرفته از سایت صراط نیوز، قابل بازیابی از [https://www.seratnews.com/fa/news/469910/تصاویر-عشایر-شاهسون https://www.seratnews.com]]]
	«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.		«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.

خط ۳۸:		خط ۳۸:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== پیوند به بیرون ==
			ایل شاهسون، برگرفته از سایت سفرزون ، قابل بازیابی از[https://safarzon.com/mag/ایل-شاهسون/ https://safarzon.com]

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	فرزین فهیم نیا		فرزین فهیم نیا

	~~== پیوند به بیرون ==~~
	~~ایل شاهسون، برگرفته از سایت سفرزون ، قابل بازیابی از[https://safarzon.com/mag/ایل-شاهسون/ https://safarzon.com]~~
	[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]		[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
	[[رده:زبان شناسی]]		[[رده:زبان شناسی]]

Karimian در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۳

2025-05-12T14:43:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.		'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.
			[[پرونده:عشایر شاهسون از ایل‌های آذربایجان.webp\|بندانگشتی\|عشایر شاهسون از ایل‌های آذربایجان، برگرفته از سایت کجارو ، قابل بازیابی از [https://www.kojaro.com/history-art-culture/193694-nomads-of-the-shahsavan-tribe/ https://www.kojaro.comhistory-art-culture/193694-nomads-of-the-shahsavan-tribe/]]]
	«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.		«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.

خط ۳۴:		خط ۳۴:

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			فرزین فهیم نیا

	~~فرزین فهیم نیا~~		== پیوند به بیرون ==
			ایل شاهسون، برگرفته از سایت سفرزون ، قابل بازیابی از[https://safarzon.com/mag/ایل-شاهسون/ https://safarzon.com]
			[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
			[[رده:زبان شناسی]]

Karimian در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۶

2025-05-12T14:36:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	'''شاهسوند/š'''ahsævænd/ از گونه‌های ~~آذربایجانی،~~ شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است.<~~sup~~>1</~~sup~~>		'''[[شاهسوند]]/š'''ahsævænd/ از گونه‌های [[آذربایجانی]]، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است<ref name=":0">برگرفته از https://www.Ethnologue.com</ref>.

	«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است.<~~sup~~>2</~~sup~~> پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<~~sup~~>3</~~sup~~> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد~~.<sup>4~~</~~sup~~> ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است~~.<sup>5~~</~~sup~~>		«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است<ref name=":1">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.</ref>. پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<ref name=":2">Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 223</ref> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد<ref name=":2" />. ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است<ref name=":1" />.

	اگرچه نیاکان چندین قبیله ریشه کردی یا منشا دیگر دارند، هویت و فرهنگ ترکی در میان شاهسون‌ها غالب است~~.<sup>6~~</~~sup~~> شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش عمده قبایل ترک چادرنشین را در ایران تشکیل می‌دهند.<~~sup~~>7</~~sup~~> مسکن اصلی شاهسون‌های امروزی استان آذربایجان شرقی است و بخش قابل توجهی از این ایلات در ارتفاعات اهر، مشکین‌شهر و کناره‌های رود ارس ییلاق و قشلاق می‌کنند.<~~sup~~>8</~~sup~~>		اگرچه نیاکان چندین قبیله ریشه کردی یا منشا دیگر دارند، هویت و فرهنگ ترکی در میان شاهسون‌ها غالب است<ref name=":1" />. شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش عمده قبایل ترک چادرنشین را در ایران تشکیل می‌دهند<ref>Lambton, A. K. S, "Īlāt", '''''Encyclopeadia of Islam'''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106</ref>. مسکن اصلی شاهسون‌های امروزی استان آذربایجان شرقی است و بخش قابل توجهی از این ایلات در ارتفاعات اهر، مشکین‌شهر و کناره‌های رود ارس ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>کریم‌زاده، محمد. «شاهسون‌های فارس»، '''''هنر و مردم'''''. 1352، س12، ش137 و 136.</ref>.

	برخی از تیره‌های ایل شاهسون به نام بغدادی و اینالو نیز در حوالی ساوه، قم و قزوین استقرار یافته‌اند. ایل اینالوی خمسه فارس را اصلاً از عشایر شاهسون دانسته‌اند.<~~sup~~>9</~~sup~~> قبایل کوچکی از شاهونی، بیات و قره‌گزلو نیز به طور پراکنده در استان فارس زندگی می‌کنند.<~~sup~~>10</~~sup~~> محمد خانلو، حسین بیگلو، حسن بیگلو، بیگلو، عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم طوایف شاهسون هستند.<~~sup~~>11</~~sup~~>		برخی از تیره‌های ایل شاهسون به نام بغدادی و اینالو نیز در حوالی ساوه، قم و قزوین استقرار یافته‌اند. ایل اینالوی خمسه فارس را اصلاً از عشایر شاهسون دانسته‌اند<ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.</ref>. قبایل کوچکی از شاهونی، بیات و قره‌گزلو نیز به طور پراکنده در استان فارس زندگی می‌کنند<ref>Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.</ref>. محمد خانلو، حسین بیگلو، حسن بیگلو، بیگلو، عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم طوایف شاهسون هستند<ref>بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.</ref>.

	به نظر می‌رسد جمعیت ایل شاهسون پس از چند گویش اصلی آذربایجانی در ایران از سایر گونه‌ها مانند بهارلو و ... بیشتر باشد~~.<sup>12~~</~~sup~~>		به نظر می‌رسد جمعیت ایل شاهسون پس از چند گویش اصلی [[آذربایجانی]] در ایران از سایر گونه‌ها مانند بهارلو و ... بیشتر باشد<ref name=":0" />.

	ادبیات شفاهی و عامیانه عشایر شاهسون همان ادبیات آذربایجانی است. «بایاتی» یا دو بیتی‌های رایج در این محل مانند سایر دو بیتی‌های عامیانه آذربایجانی یا موقع فالگیری خوانده می‌شود یا موقع مرگ عزیزان، و یا دوبیتی‌هایی است که مضمون عاشقانه دارد.<~~sup~~>13</~~sup~~>		ادبیات شفاهی و عامیانه عشایر شاهسون همان ادبیات آذربایجانی است. «بایاتی» یا دو بیتی‌های رایج در این محل مانند سایر دو بیتی‌های عامیانه آذربایجانی یا موقع فالگیری خوانده می‌شود یا موقع مرگ عزیزان، و یا دوبیتی‌هایی است که مضمون عاشقانه دارد<ref>بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص302.</ref>.

	تفاوت‌های زبانی بین شاهسونی و آذربایجانی قابل ملاحظه به نظر نمی‌رسد. بنابراین درکِ متقابل به راحتی صورت می‌گیرد. اغلب مطالعات درباره ایل شاهسون در حوزه‌های مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و تاریخ است و آثار قابل توجهی که صرفاً به گونه زبانی شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، شاهسونی گونه‌ای از آذربایجانی است~~.<sup>14~~</~~sup~~>		تفاوت‌های زبانی بین شاهسونی و [[آذربایجانی]] قابل ملاحظه به نظر نمی‌رسد. بنابراین درکِ متقابل به راحتی صورت می‌گیرد. اغلب مطالعات درباره ایل شاهسون در حوزه‌های مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و تاریخ است و آثار قابل توجهی که صرفاً به گونه زبانی شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، شاهسونی گونه‌ای از [[آذربایجانی]] است<ref name=":0" />.

	~~نک. آذربایجانی، ترکی.~~		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[تاتی]]

	~~'''مآخذ:'''~~		* [[تالشی]]

	~~1. www.Ethnologue.com .~~		* [[ترکمنی]]

	~~2. Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.~~		* [[ترکی]]

	~~3. همان. ص223.~~		* [[آذربایجانی]]

	~~4. همان‌جا.~~		* [[قشقایی]]

	~~5. همان. ص221.~~		* [[دری]]

	~~6. همان‌جا.~~		* '''[[تاجیکی]]'''

	~~7. Lambton, A. K. S, "Īlāt",~~ '''''~~Encyclopeadia of Islam~~'~~''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106.~~		* '''[[عربی]]'''

	~~8. کریم‌زاده، محمد. «شاهسون‌های فارس»،~~ '''''~~هنر و مردم~~'~~''''. 1352، س12، ش137 و 136.~~		== '''مآخذ''' ==

	~~9. فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.~~

	~~10. Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.~~

	~~11. بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.~~

	~~12. www.Ethnologue.com .~~

	~~13. '''''ایلسون‌ (شاهسون)های ایران'''''. ص302.~~

	~~14. www.Ethnologue.com .~~

	فرزین فهیم نیا		فرزین فهیم نیا

Samei در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۵

2025-05-08T16:25:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''شاهسوند/š'''ahsævænd/ از ~~گونه‌هاي آذربايجاني، شاخة تركيك خانوادة زبان‌هاي آلتايي~~ است.<sup>1</sup>		'''شاهسوند/š'''ahsævænd/ از گونه‌های آذربایجانی، شاخه ترکیک خانواده زبان‌های آلتایی است.<sup>1</sup>

	«شاهسون» به ~~معناي~~ دوست شاه، ~~عنواني~~ است كه از زمان ~~صفويه~~ به گروه ~~خاصي~~ اطلاق ~~مي‌شده~~ است.<sup>2</sup> پس از انقلاب ~~اسلامي~~ «شاهسون» به ~~«ايلسون»~~ به ~~معناي كساني كه~~ دوستدار مردم ~~يا ايل~~ هستند، ~~تغيير~~ نام ~~يافت~~<sup>3</sup> ~~ولي~~ مورد ~~پذيرش~~ مردم واقع نشد.<sup>4</sup> ~~ايل~~ شاهسون ~~تقريباً~~ از 40 ~~طايفه كه~~ هر ~~يك متشكل~~ از حدود 50 تا چندصد خانواده است، ~~تشكيل~~ شده است.<sup>5</sup>		«شاهسون» به معنای دوست شاه، عنوانی است که از زمان صفویه به گروه خاصی اطلاق می‌شده است.<sup>2</sup> پس از [[انقلاب اسلامی ایران\|انقلاب اسلامی]] «شاهسون» به «ایلسون» به معنای کسانی که دوستدار مردم یا ایل هستند، تغییر نام یافت<sup>3</sup> ولی مورد پذیرش مردم واقع نشد.<sup>4</sup> ایل شاهسون تقریباً از 40 طایفه که هر یک متشکل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشکیل شده است.<sup>5</sup>

	اگرچه ~~نياكان چندين قبيله ريشة كردي يا~~ منشا ~~ديگر~~ دارند، ~~هويت~~ و فرهنگ ~~تركي~~ در ~~ميان~~ شاهسون‌ها غالب است.<sup>6</sup> شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش ~~عمدة قبايل ترك چادرنشين~~ را در ~~ايران تشكيل مي‌دهند~~.<sup>7</sup> ~~مسكن اصلي شاهسون‌هاي امروزي~~ استان ~~آذربايجان شرقي~~ است و بخش قابل ~~توجهي~~ از ~~اين ايلات~~ در ارتفاعات اهر، ~~مشكين‌شهر~~ و ~~كناره‌هاي~~ رود ارس ~~ييلاق~~ و قشلاق ~~مي‌كنند~~.<sup>8</sup>		اگرچه نیاکان چندین قبیله ریشه کردی یا منشا دیگر دارند، هویت و فرهنگ ترکی در میان شاهسون‌ها غالب است.<sup>6</sup> شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش عمده قبایل ترک چادرنشین را در ایران تشکیل می‌دهند.<sup>7</sup> مسکن اصلی شاهسون‌های امروزی استان آذربایجان شرقی است و بخش قابل توجهی از این ایلات در ارتفاعات اهر، مشکین‌شهر و کناره‌های رود ارس ییلاق و قشلاق می‌کنند.<sup>8</sup>

	~~برخي~~ از ~~تيره‌هاي ايل~~ شاهسون به نام ~~بغدادي~~ و ~~اينالو نيز~~ در ~~حوالي~~ ساوه، قم و ~~قزوين~~ استقرار ~~يافته‌اند~~. ~~ايل اينالوي خمسة~~ فارس را اصلاً از ~~عشاير~~ شاهسون دانسته‌اند.<sup>9</sup> ~~قبايل كوچكي~~ از ~~شاهوني، بيات~~ و قره‌گزلو ~~نيز~~ به طور ~~پراكنده~~ در استان فارس ~~زندگي مي‌كنند~~.<sup>10</sup> محمد خانلو، ~~حسين بيگلو،~~ حسن ~~بيگلو، بيگلو،~~ عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم ~~طوايف~~ شاهسون هستند.<sup>11</sup>		برخی از تیره‌های ایل شاهسون به نام بغدادی و اینالو نیز در حوالی ساوه، قم و قزوین استقرار یافته‌اند. ایل اینالوی خمسه فارس را اصلاً از عشایر شاهسون دانسته‌اند.<sup>9</sup> قبایل کوچکی از شاهونی، بیات و قره‌گزلو نیز به طور پراکنده در استان فارس زندگی می‌کنند.<sup>10</sup> محمد خانلو، حسین بیگلو، حسن بیگلو، بیگلو، عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم طوایف شاهسون هستند.<sup>11</sup>

	به نظر ~~مي‌رسد جمعيت ايل~~ شاهسون پس از چند ~~گويش اصلي آذربايجاني~~ در ~~ايران~~ از ~~ساير~~ گونه‌ها مانند بهارلو و ... ~~بيشتر~~ باشد.<sup>12</sup>		به نظر می‌رسد جمعیت ایل شاهسون پس از چند گویش اصلی آذربایجانی در ایران از سایر گونه‌ها مانند بهارلو و ... بیشتر باشد.<sup>12</sup>

	~~ادبيات شفاهي~~ و ~~عاميانة عشاير~~ شاهسون همان ~~ادبيات آذربايجاني~~ است. ~~«باياتي» يا~~ دو ~~بيتي‌هاي رايج~~ در ~~اين~~ محل مانند ~~ساير~~ دو ~~بيتي‌هاي عاميانة آذربايجاني يا~~ موقع ~~فالگيري~~ خوانده ~~مي‌شود يا~~ موقع مرگ ~~عزيزان،~~ و ~~يا دوبيتي‌هايي~~ است كه مضمون عاشقانه دارد.<sup>13</sup>		ادبیات شفاهی و عامیانه عشایر شاهسون همان ادبیات آذربایجانی است. «بایاتی» یا دو بیتی‌های رایج در این محل مانند سایر دو بیتی‌های عامیانه آذربایجانی یا موقع فالگیری خوانده می‌شود یا موقع مرگ عزیزان، و یا دوبیتی‌هایی است که مضمون عاشقانه دارد.<sup>13</sup>

	~~تفاوت‌هاي زباني بين شاهسوني~~ و ~~آذربايجاني~~ قابل ملاحظه به نظر ~~نمي‌رسد~~. ~~بنابراين دركِ~~ متقابل به ~~راحتي~~ صورت ~~مي‌گيرد~~. اغلب مطالعات ~~دربارة ايل~~ شاهسون در ~~حوزه‌هاي مردم‌شناسي، جامعه‌شناسي~~ و ~~تاريخ~~ است و آثار قابل ~~توجهي كه~~ صرفاً به ~~گونة زباني~~ شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، ~~شاهسوني گونه‌اي~~ از ~~آذربايجاني~~ است.<sup>14</sup>		تفاوت‌های زبانی بین شاهسونی و آذربایجانی قابل ملاحظه به نظر نمی‌رسد. بنابراین درکِ متقابل به راحتی صورت می‌گیرد. اغلب مطالعات درباره ایل شاهسون در حوزه‌های مردم‌شناسی، جامعه‌شناسی و تاریخ است و آثار قابل توجهی که صرفاً به گونه زبانی شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، شاهسونی گونه‌ای از آذربایجانی است.<sup>14</sup>

	نك. ~~آذربايجاني، تركي~~.		نک. آذربایجانی، ترکی.


خط ۳۲:		خط ۳۲:
	7. Lambton, A. K. S, "Īlāt", '''''Encyclopeadia of Islam'''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106.		7. Lambton, A. K. S, "Īlāt", '''''Encyclopeadia of Islam'''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106.

	8. ~~كريم‌زاده،~~ محمد. ~~«شاهسون‌هاي~~ فارس»، '''''هنر و مردم'''''. 1352، س12، ش137 و 136.		8. کریم‌زاده، محمد. «شاهسون‌های فارس»، '''''هنر و مردم'''''. 1352، س12، ش137 و 136.

	9. ~~فيروزان،~~ ت. ~~«دربارة تركيب~~ و سازمان ~~ايلات~~ و ~~عشاير ايران»،~~ '''''~~ايلات~~ و ~~عشاير~~'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.		9. فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.

	10. Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.		10. Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.

	11. ~~بيگدلي،~~ محمدرضا. '''''~~ايلسون~~ (شاهسون)~~هاي ايران~~'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.		11. بیگدلی، محمدرضا. '''''ایلسون (شاهسون)های ایران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.

	12. www.Ethnologue.com .		12. www.Ethnologue.com .

	13. '''''~~ايلسون‌~~ (شاهسون)~~هاي ايران~~'''''. ص302.		13. '''''ایلسون‌ (شاهسون)های ایران'''''. ص302.

	14. www.Ethnologue.com .		14. www.Ethnologue.com .

	فرزین فهیم نیا		فرزین فهیم نیا

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''شاهسوند/š'''ahsævænd/ از گونه‌هاي آذربايجاني، شاخة تركيك خانوادة زبان‌هاي آلتايي است.¹ «شاهسون» به معناي دوست شاه، عنواني است كه از زمان صفويه به گروه خاصي اطلاق مي‌شده است.² پس از انقلاب اسلامي «شاهسون» به «ايلسون» به معناي كساني...» ایجاد کرد

2024-08-12T14:09:07Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''شاهسوند/š'''ahsævænd/ از گونه‌هاي آذربايجاني، شاخة تركيك خانوادة زبان‌هاي آلتايي است.1 «شاهسون» به معناي دوست شاه، عنواني است كه از زمان صفويه به گروه خاصي اطلاق مي‌شده است.2 پس از انقلاب اسلامي «شاهسون» به «ايلسون» به معناي كساني...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''شاهسوند/š'''ahsævænd/ از گونه‌هاي آذربايجاني، شاخة تركيك خانوادة زبان‌هاي آلتايي است.1

«شاهسون» به معناي دوست شاه، عنواني است كه از زمان صفويه به گروه خاصي اطلاق مي‌شده است.2 پس از انقلاب اسلامي «شاهسون» به «ايلسون» به معناي كساني كه دوستدار مردم يا ايل هستند، تغيير نام يافت3 ولي مورد پذيرش مردم واقع نشد.4 ايل شاهسون تقريباً از 40 طايفه كه هر يك متشكل از حدود 50 تا چندصد خانواده است، تشكيل شده است.5

اگرچه نياكان چندين قبيله ريشة كردي يا منشا ديگر دارند، هويت و فرهنگ تركي در ميان شاهسون‌ها غالب است.6 شاهسون‌ها، قجرها و افشارها بخش عمدة قبايل ترك چادرنشين را در ايران تشكيل مي‌دهند.7 مسكن اصلي شاهسون‌هاي امروزي استان آذربايجان شرقي است و بخش قابل توجهي از اين ايلات در ارتفاعات اهر، مشكين‌شهر و كناره‌هاي رود ارس ييلاق و قشلاق مي‌كنند.8

برخي از تيره‌هاي ايل شاهسون به نام بغدادي و اينالو نيز در حوالي ساوه، قم و قزوين استقرار يافته‌اند. ايل اينالوي خمسة فارس را اصلاً از عشاير شاهسون دانسته‌اند.9 قبايل كوچكي از شاهوني، بيات و قره‌گزلو نيز به طور پراكنده در استان فارس زندگي مي‌كنند.10 محمد خانلو، حسين بيگلو، حسن بيگلو، بيگلو، عربلو، جعفرلو، مرادلو، هموند، مغانلو و... از اهم طوايف شاهسون هستند.11

به نظر مي‌رسد جمعيت ايل شاهسون پس از چند گويش اصلي آذربايجاني در ايران از ساير گونه‌ها مانند بهارلو و ... بيشتر باشد.12

ادبيات شفاهي و عاميانة عشاير شاهسون همان ادبيات آذربايجاني است. «باياتي» يا دو بيتي‌هاي رايج در اين محل مانند ساير دو بيتي‌هاي عاميانة آذربايجاني يا موقع فالگيري خوانده مي‌شود يا موقع مرگ عزيزان، و يا دوبيتي‌هايي است كه مضمون عاشقانه دارد.13

تفاوت‌هاي زباني بين شاهسوني و آذربايجاني قابل ملاحظه به نظر نمي‌رسد. بنابراين دركِ متقابل به راحتي صورت مي‌گيرد. اغلب مطالعات دربارة ايل شاهسون در حوزه‌هاي مردم‌شناسي، جامعه‌شناسي و تاريخ است و آثار قابل توجهي كه صرفاً به گونة زباني شاهسوند پرداخته باشد، مشاهده نشده است. مطابق نظر اغلب منابع موجود، شاهسوني گونه‌اي از آذربايجاني است.14

نك. آذربايجاني، تركي.

'''مآخذ:'''

1. www.Ethnologue.com .

2. Tapper, R. "Shahsewan". '''''Encyclopeadia of Islam''''', Leiden: Brill. 1997, vol IX, p. 221.

3. همان. ص223.

4. همان‌جا.

5. همان. ص221.

6. همان‌جا.

7. Lambton, A. K. S, "Īlāt", '''''Encyclopeadia of Islam'''''. Leiden: Brill. 1971, vol III, p. 1106.

8. كريم‌زاده، محمد. «شاهسون‌هاي فارس»، '''''هنر و مردم'''''. 1352، س12، ش137 و 136.

9. فيروزان، ت. «دربارة تركيب و سازمان ايلات و عشاير ايران»، '''''ايلات و عشاير'''''. تهران: آگاه، 1362، ص28.

10. Oberling, P. "Ethnography", '''''Encyclopeadia Iranica''''', New york: Bibliotheca Persica Press. 1999, vol IX, p 360.

11. بيگدلي، محمدرضا. '''''ايلسون (شاهسون)هاي ايران'''''. تهران: پاسارگاد، 1372، ص226.

12. www.Ethnologue.com .

13. '''''ايلسون‌ (شاهسون)هاي ايران'''''. ص302.

14. www.Ethnologue.com .

فرزین فهیم نیا