<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1</id>
	<title>شاپور بختیار - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;action=history"/>
	<updated>2026-06-16T09:47:38Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=5213&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=5213&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-01T08:41:36Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l21&quot;&gt;خط ۲۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;محمدمهدی موسی خان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;محمدمهدی موسی خان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:علوم سیاسی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4800&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4800&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-28T18:39:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[شاپور بختیار|بختیار، شاپور (1293-1370ش)]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آخرین نخست‌وزیر سلسله پهلوی و رهبر حزب ایران.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[شاپور بختیار|بختیار، شاپور (1293-1370ش)]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آخرین نخست‌وزیر سلسله پهلوی و رهبر حزب ایران.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بختیار در شهرکرد به دنیا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، یکی از سران ایل بختیاری بود. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در [[ایران]] و بیروت از دانشگاه پاریس دکترای حقوق بین‌الملل عمومی و از دانشگاه سوربن دکترای علوم سیاسی گرفت. در اواخر 1324 به ایران بازگشت. در کابینه دکتر مصدق معاون وزیر کار شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بختیار در شهرکرد به دنیا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، یکی از سران ایل بختیاری بود. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در [[ایران]] و بیروت از دانشگاه پاریس دکترای حقوق بین‌الملل عمومی و از دانشگاه سوربن دکترای علوم سیاسی گرفت. در اواخر 1324 به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ایران&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;بازگشت. در کابینه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[محمد مصدق|&lt;/ins&gt;دکتر مصدق&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;معاون وزیر کار شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در 1339 به عنوان یکی از رهبران [[جبهه ملی]] دوم به فعالیت سیاسی پرداخت. چندین بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با روی کار آمدن جمشید آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و ایجاد فضای باز سیاسی، [[جبهه ملی]] چهارم فعالیت خود را آغاز کرد و بختیار سرپرست [[حزب ایران]] شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در 1339 به عنوان یکی از رهبران [[جبهه ملی]] دوم به فعالیت سیاسی پرداخت. چندین بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با روی کار آمدن جمشید آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و ایجاد فضای باز سیاسی، [[جبهه ملی]] چهارم فعالیت خود را آغاز کرد و بختیار سرپرست [[حزب ایران]] شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4799&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۹</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4799&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-28T18:39:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۹&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l2&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[شاپور بختیار|بختیار، شاپور (1293-1370ش)]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آخرین نخست‌وزیر سلسله پهلوی و رهبر حزب ایران.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;[[شاپور بختیار|بختیار، شاپور (1293-1370ش)]]&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آخرین نخست‌وزیر سلسله پهلوی و رهبر حزب ایران.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بختیار در شهرکرد به دنیا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، یکی از سران ایل بختیاری بود. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در ایران و بیروت از دانشگاه پاریس دکترای حقوق بین‌الملل عمومی و از دانشگاه سوربن دکترای علوم سیاسی گرفت. در اواخر 1324 به ایران بازگشت. در کابینه دکتر مصدق معاون وزیر کار شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;بختیار در شهرکرد به دنیا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، یکی از سران ایل بختیاری بود. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ایران&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و بیروت از دانشگاه پاریس دکترای حقوق بین‌الملل عمومی و از دانشگاه سوربن دکترای علوم سیاسی گرفت. در اواخر 1324 به ایران بازگشت. در کابینه دکتر مصدق معاون وزیر کار شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در 1339 به عنوان یکی از رهبران [[جبهه ملی]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;/del&gt;دوم به فعالیت سیاسی پرداخت. چندین بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با روی کار آمدن جمشید آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و ایجاد فضای باز سیاسی، [[جبهه ملی]] چهارم فعالیت خود را آغاز کرد و بختیار سرپرست حزب ایران شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در 1339 به عنوان یکی از رهبران [[جبهه ملی]] دوم به فعالیت سیاسی پرداخت. چندین بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با روی کار آمدن جمشید آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و ایجاد فضای باز سیاسی، [[جبهه ملی]] چهارم فعالیت خود را آغاز کرد و بختیار سرپرست &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;حزب ایران&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با اوج‌گیری [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;/del&gt;، در آخرین ماه‌های رژیم پهلوی نخست‌وزیر شد. [[جبهه ملی]] و [[حزب ایران]] او را از جبهه اخراج کرد. بختیار [[ساواک]] را منحل و سانسور مطبوعات را لغو کرد و قول داد که انتخابات آزاد برپا کند. با سرنگونی سلسله پهلوی در 22 بهمن 1357، دولت 37 روزه او نیز سقوط کرد. به پاریس گریخت و به فعالیت‌های سیاسی بر ضد جمهوری اسلامی ایران پرداخت، در 15 مرداد 1370 در پاریس به قتل رسید و در آنجا به خاک سپرده شد&amp;lt;ref&amp;gt;خلاصه شده مدخل «بختیار، شاپور»، نوشته باقر عاملی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامه جهان اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، ص 409-411.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با اوج‌گیری [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، در آخرین ماه‌های &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[سلسله پهلوی|&lt;/ins&gt;رژیم پهلوی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;نخست‌وزیر شد. [[جبهه ملی]] و [[حزب ایران]] او را از جبهه اخراج کرد. بختیار [[ساواک]] را منحل و سانسور مطبوعات را لغو کرد و قول داد که انتخابات آزاد برپا کند. با سرنگونی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;سلسله پهلوی&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;در 22 بهمن 1357، دولت 37 روزه او نیز سقوط کرد. به پاریس گریخت و به فعالیت‌های سیاسی بر ضد جمهوری اسلامی ایران پرداخت، در 15 مرداد 1370 در پاریس به قتل رسید و در آنجا به خاک سپرده شد&amp;lt;ref&amp;gt;خلاصه شده مدخل «بختیار، شاپور»، نوشته باقر عاملی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامه جهان اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، ص 409-411.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4291&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4291&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-25T09:12:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l15&quot;&gt;خط ۱۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== ماخذ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== ماخذ ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منبع اصلی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منبع اصلی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4290&amp;oldid=prev</id>
		<title>Karimian در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=4290&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-04-25T09:12:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختيار، &lt;/del&gt;شاپور (1293-1370ش)&#039;&#039;&#039;، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آخرين نخست‌وزير سلسلة پهلوي &lt;/del&gt;و رهبر حزب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايران&lt;/del&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[پرونده:62517829.jpg|بندانگشتی|شاپور بختیار برگرفته از وبسایت ایسنا قابل بازیابی از&amp;lt;nowiki/&amp;gt;https://www.isna.ir/news/1401112216925/%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[شاپور بختیار|بختیار، &lt;/ins&gt;شاپور (1293-1370ش)&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]]&lt;/ins&gt;&#039;&#039;&#039;، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آخرین نخست‌وزیر سلسله پهلوی &lt;/ins&gt;و رهبر حزب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایران&lt;/ins&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختيار &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شهركرد &lt;/del&gt;به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دنيا &lt;/del&gt;آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يكي &lt;/del&gt;از سران &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايل بختياري &lt;/del&gt;بود. پس از اتمام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تحصيلات مقدماتي &lt;/del&gt;در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايران &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بيروت &lt;/del&gt;از دانشگاه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پاريس دكتراي &lt;/del&gt;حقوق &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بين‌الملل عمومي &lt;/del&gt;و از دانشگاه سوربن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دكتراي &lt;/del&gt;علوم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سياسي &lt;/del&gt;گرفت. در اواخر 1324 به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايران &lt;/del&gt;بازگشت. در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كابينة دكتر &lt;/del&gt;مصدق معاون &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وزير كار &lt;/del&gt;شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختیار &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شهرکرد &lt;/ins&gt;به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دنیا &lt;/ins&gt;آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یکی &lt;/ins&gt;از سران &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایل بختیاری &lt;/ins&gt;بود. پس از اتمام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;تحصیلات مقدماتی &lt;/ins&gt;در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایران &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بیروت &lt;/ins&gt;از دانشگاه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پاریس دکترای &lt;/ins&gt;حقوق &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بین‌الملل عمومی &lt;/ins&gt;و از دانشگاه سوربن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دکترای &lt;/ins&gt;علوم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سیاسی &lt;/ins&gt;گرفت. در اواخر 1324 به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایران &lt;/ins&gt;بازگشت. در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کابینه دکتر &lt;/ins&gt;مصدق معاون &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;وزیر کار &lt;/ins&gt;شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در 1339 به عنوان &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يكي &lt;/del&gt;از رهبران &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جبهة ملي&lt;/del&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; دوم به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فعاليت سياسي &lt;/del&gt;پرداخت. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چندين &lt;/del&gt;بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روي كار &lt;/del&gt;آمدن &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جمشيد &lt;/del&gt;آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايجاد فضاي &lt;/del&gt;باز &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سياسي، جبهة ملي &lt;/del&gt;چهارم &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فعاليت &lt;/del&gt;خود را آغاز &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كرد &lt;/del&gt;و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختيار &lt;/del&gt;سرپرست حزب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايران &lt;/del&gt;شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;در 1339 به عنوان &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یکی &lt;/ins&gt;از رهبران &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[جبهه ملی]]&lt;/ins&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; دوم به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فعالیت سیاسی &lt;/ins&gt;پرداخت. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;چندین &lt;/ins&gt;بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روی کار &lt;/ins&gt;آمدن &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جمشید &lt;/ins&gt;آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایجاد فضای &lt;/ins&gt;باز &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سیاسی، [[جبهه ملی]] &lt;/ins&gt;چهارم &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فعالیت &lt;/ins&gt;خود را آغاز &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کرد &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختیار &lt;/ins&gt;سرپرست حزب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایران &lt;/ins&gt;شد.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اوج‌گيري &lt;/del&gt;انقلاب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسلامي&lt;/del&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt;، در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آخرين ماه‌هاي رژيم پهلوي نخست‌وزير &lt;/del&gt;شد. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جبهة ملي &lt;/del&gt;و حزب &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ايران &lt;/del&gt;او را از جبهه اخراج &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كرد&lt;/del&gt;. &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختيار ساواك &lt;/del&gt;را منحل و سانسور مطبوعات را لغو &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كرد &lt;/del&gt;و قول داد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كه &lt;/del&gt;انتخابات آزاد برپا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كند&lt;/del&gt;. با &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرنگوني سلسلة پهلوي &lt;/del&gt;در 22 بهمن 1357، دولت 37 &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روزة &lt;/del&gt;او &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نيز &lt;/del&gt;سقوط &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كرد&lt;/del&gt;. به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پاريس گريخت &lt;/del&gt;و به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فعاليت‌هاي سياسي &lt;/del&gt;بر ضد &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جمهوري اسلامي ايران &lt;/del&gt;پرداخت، در 15 مرداد 1370 در &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پاريس &lt;/del&gt;به قتل &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رسيد &lt;/del&gt;و در آنجا به &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خاك &lt;/del&gt;سپرده شد&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اوج‌گیری [[&lt;/ins&gt;انقلاب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]&lt;/ins&gt;&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt;، در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;آخرین ماه‌های رژیم پهلوی نخست‌وزیر &lt;/ins&gt;شد. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[جبهه ملی]] &lt;/ins&gt;و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;حزب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ایران]] &lt;/ins&gt;او را از جبهه اخراج &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کرد&lt;/ins&gt;. &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;بختیار [[ساواک]] &lt;/ins&gt;را منحل و سانسور مطبوعات را لغو &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کرد &lt;/ins&gt;و قول داد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;که &lt;/ins&gt;انتخابات آزاد برپا &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کند&lt;/ins&gt;. با &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;سرنگونی سلسله پهلوی &lt;/ins&gt;در 22 بهمن 1357، دولت 37 &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;روزه &lt;/ins&gt;او &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نیز &lt;/ins&gt;سقوط &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;کرد&lt;/ins&gt;. به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پاریس گریخت &lt;/ins&gt;و به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فعالیت‌های سیاسی &lt;/ins&gt;بر ضد &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;جمهوری اسلامی ایران &lt;/ins&gt;پرداخت، در 15 مرداد 1370 در &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پاریس &lt;/ins&gt;به قتل &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;رسید &lt;/ins&gt;و در آنجا به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خاک &lt;/ins&gt;سپرده شد&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;خلاصه شده مدخل «بختیار، شاپور»، نوشته باقر عاملی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامه جهان اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، ص 409-411.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; &lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[جبهه ملی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[ساواک]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1-    خلاصه شدة مدخل «بختيار، شاپور»، نوشتة باقر عاملي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامة جهان اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، ص 409-411.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== ماخذ ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== منبع اصلی ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;محمدمهدی موسی خان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;محمدمهدی موسی خان&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Karimian</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=1106&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;بختيار، شاپور (1293-1370ش)&#039;&#039;&#039;، آخرين نخست‌وزير سلسلة پهلوي و رهبر حزب ايران.  بختيار در شهركرد به دنيا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، يكي از سران ايل بختياري بود. پس از اتمام تحصيلات مقدماتي در ايران و بيروت از دانشگاه پاريس دكتراي حقوق بين‌الملل ع...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%BE%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1&amp;diff=1106&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-14T22:35:13Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;بختيار، شاپور (1293-1370ش)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آخرين نخست‌وزير سلسلة پهلوي و رهبر حزب ايران.  بختيار در شهركرد به دنيا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، يكي از سران ايل بختياري بود. پس از اتمام تحصيلات مقدماتي در ايران و بيروت از دانشگاه پاريس دكتراي حقوق بين‌الملل ع...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;بختيار، شاپور (1293-1370ش)&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;، آخرين نخست‌وزير سلسلة پهلوي و رهبر حزب ايران.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
بختيار در شهركرد به دنيا آمد. پدرش محمدرضا سردار فاتح، يكي از سران ايل بختياري بود. پس از اتمام تحصيلات مقدماتي در ايران و بيروت از دانشگاه پاريس دكتراي حقوق بين‌الملل عمومي و از دانشگاه سوربن دكتراي علوم سياسي گرفت. در اواخر 1324 به ايران بازگشت. در كابينة دكتر مصدق معاون وزير كار شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در 1339 به عنوان يكي از رهبران جبهة ملي&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; دوم به فعاليت سياسي پرداخت. چندين بار به زندان افتاد. در مرداد 1356 با روي كار آمدن جمشيد آموزگار&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt; و ايجاد فضاي باز سياسي، جبهة ملي چهارم فعاليت خود را آغاز كرد و بختيار سرپرست حزب ايران شد. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
با اوج‌گيري انقلاب اسلامي&amp;lt;sup&amp;gt;*&amp;lt;/sup&amp;gt;، در آخرين ماه‌هاي رژيم پهلوي نخست‌وزير شد. جبهة ملي و حزب ايران او را از جبهه اخراج كرد. بختيار ساواك را منحل و سانسور مطبوعات را لغو كرد و قول داد كه انتخابات آزاد برپا كند. با سرنگوني سلسلة پهلوي در 22 بهمن 1357، دولت 37 روزة او نيز سقوط كرد. به پاريس گريخت و به فعاليت‌هاي سياسي بر ضد جمهوري اسلامي ايران پرداخت، در 15 مرداد 1370 در پاريس به قتل رسيد و در آنجا به خاك سپرده شد.&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1-    خلاصه شدة مدخل «بختيار، شاپور»، نوشتة باقر عاملي. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دانشنامة جهان اسلام&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ج 2، ص 409-411.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
محمدمهدی موسی خان&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
</feed>