شب یلدا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹

2025-05-08T19:59:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۹
خط ۳:		خط ۳:
	در گذشته ایرانیان چند آغاز سال داشتند که یکی از آن‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی و آغاز دور زمانی دیگر را با آمدن زمستان نشان می‌داد<ref name=":0">بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامه حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref name=":0" /><ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، جلد 1، ص. 420.</ref><ref>فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، ص. 116.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان'''''.آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، ص. 384، 453.</ref>. [[ابوریحان بیرونی\|بیرونی]] یلدا، شب آغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» و آن را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد [[عیسی (ع)\|مسیح]]»آورده است<ref name=":0" /><ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان'''''. آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. ص. 115.</ref>.		در گذشته ایرانیان چند آغاز سال داشتند که یکی از آن‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی و آغاز دور زمانی دیگر را با آمدن زمستان نشان می‌داد<ref name=":0">بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامه حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref name=":0" /><ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، جلد 1، ص. 420.</ref><ref>فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، ص. 116.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان'''''.آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، ص. 384، 453.</ref>. [[ابوریحان بیرونی\|بیرونی]] یلدا، شب آغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» و آن را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد [[عیسی (ع)\|مسیح]]»آورده است<ref name=":0" /><ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان'''''. آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. ص. 115.</ref>.

	شب یلدا با شب آغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه و [[آجیل]] و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. ~~نیزنکـ:~~ فره‌وشی، '''''~~همان~~.''''' ~~113~~- ~~119؛~~ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.		شب یلدا با شب آغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه و [[آجیل]] و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. </ref><ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان'''''. آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. ص113- 119.</ref><ref>انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	<references />		<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی ~~الهدی،~~		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
			[[رده:مردم شناسی]]

Samei در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶

2025-05-08T19:56:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' نام آخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.		'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' نام آخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.

	در گذشته ایرانیان چند آغاز سال داشتند که یکی از آن‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی و آغاز دور زمانی دیگر را با آمدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''~~ماهنامة~~ حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/~~420؛~~ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، ~~116؛ بلوکباشی، همانجا~~.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''~~ثارالباقیه~~'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شب آغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» و آن را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد ~~مسیح»آورده~~ است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''~~ثارالباقیه~~'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. ~~115؛ بلوکباشی، تهران~~.</ref>.		در گذشته ایرانیان چند آغاز سال داشتند که یکی از آن‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی و آغاز دور زمانی دیگر را با آمدن زمستان نشان می‌داد<ref name=":0">بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامه حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref name=":0" /><ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، جلد 1، ص. 420.</ref><ref>فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، ص. 116.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان'''''.آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، ص. 384، 453.</ref>. [[ابوریحان بیرونی\|بیرونی]] یلدا، شب آغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» و آن را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد [[عیسی (ع)\|مسیح]]»آورده است<ref name=":0" /><ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان'''''. آثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. ص. 115.</ref>.

	شب یلدا با شب آغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه و [[آجیل]] و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.		شب یلدا با شب آغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه و [[آجیل]] و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.
خط ۷:		خط ۷:
	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	== ~~ماخذ~~ ==		* [[سیزده بدر]]
			* [[مهر پرستی]]

			== مآخذ ==
	<references />		<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==

Samei در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۳

2025-05-08T18:43:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' ~~ناماخرین~~ شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از ان پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.		'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' نام آخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.

	در گذشته ایرانیان ~~چنداغاز~~ سال داشتند که یکی ~~ازان‌ها~~ روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی ~~واغاز~~ دور زمانی دیگر را با ~~امدن~~ زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شب ~~اغاز~~ فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» ~~وان~~ را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد ~~مسیح»اورده~~ است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شب ~~اغاز~~ چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه ~~واجیل~~ و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.		در گذشته ایرانیان چند آغاز سال داشتند که یکی از آن‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی و آغاز دور زمانی دیگر را با آمدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شب آغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» و آن را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»آورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>.

			شب یلدا با شب آغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه و [[آجیل]] و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Maedeh در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۱

2025-04-16T07:51:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۱
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' ناماخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از ان پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.		'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' ناماخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از ان پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.

	در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، ~~شباغاز~~ فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با ~~شباغاز~~ چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، ~~می‌آرایند~~ و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.		در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شب اغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شب اغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌ارایند و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Maedeh در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۷

2025-04-15T22:17:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' ناماخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از ان پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.		'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' ناماخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از ان پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.

	در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا~~<sup>2</sup>~~<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref> و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شباغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شباغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.		در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref>و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شباغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شباغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Maedeh در ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۵

2025-04-15T22:15:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۵
خط ۲:		خط ۲:

	در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<sup>2</sup><ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref> و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شباغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شباغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.		در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<sup>2</sup><ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref> و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شباغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شباغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.


	~~'''''مآخذ:'''''~~

	~~1. بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامه حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.~~

	2. پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.

	~~3. بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.~~

	~~4. فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.~~

	~~5. خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.~~

	6. یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.



	~~علی بلوکباشی~~

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	== ماخذ ==		== ماخذ ==
			<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،		سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	~~علی بلوکباشی~~

Maedeh در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۸

2025-04-14T19:28:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''شب‌ ~~يلدا،~~''' ~~نام آخرین~~ شب ~~پائيز~~ و شب اول زمستان ~~كه بلندترين~~ شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها ~~كوتاه~~ و روزها بلند ~~مي‌شوند~~.		'''[[شب یلدا\|شب‌ یلد]]<nowiki/>ا،''' ناماخرین شب پائیز و شب اول زمستان که بلندترین شب در تمام سال است و از ان پس شب‌ها کوتاه و روزها بلند می‌شوند.

	در گذشته ~~ايرانيان چند آغاز~~ سال داشتند ~~كه يكي از آن‌ها~~ روز اول ~~دي‌ماه~~ بود ~~كه پايان يك~~ دور ~~زماني كيهاني و آغاز~~ دور ~~زماني ديگر~~ را با ~~آمدن~~ زمستان نشان ~~مي‌داد.~~<~~sup~~>1</~~sup~~> ~~اين~~ شب را شب زادروز ~~ايزدمهر يا ميترا~~<sup>2</sup> و ~~ميلاد دوبارة خورشيد،~~ نمادمهر، ~~مي‌دانستند.~~<~~sup~~>3</~~sup~~> ~~بيروني يلدا، شب آغاز~~ فصل زمستان (انقلاب ~~شَتَوي~~) را ~~«ميلاد اكبر» و آن~~ را مطابق با ~~بيست~~ و پنجم ~~كانون~~ اول (ماه سوم ~~سُرياني~~) و در مذهب ~~روميان «عيد ميلاد مسيح» آورده~~ است.<~~sup~~>4</~~sup~~> شب ~~يلدا~~ با ~~شب آغاز چلّة~~ بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت ~~كهن اين~~ شب را تا ~~پاسي~~ از ~~نيمه~~ گذشته، و ~~گاهي~~ تا بامداد، گرد هم در ~~پاي~~ خوان ~~«مَيْزَد» يا~~ «شب‌چره» ~~بيدار مي‌نشينند~~. ~~سفرة مَيْزَد~~ یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با ~~مجموعه‌اي~~ از ~~خوراكي‌ها~~ و تنقلات ~~تابستاني~~ و ~~پائيزي~~ مخصوص محل خود، به ~~ويژه~~ انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن ~~ميوه~~ و ~~آجيل~~ و ~~قصه‌گويي و تفأل‌زني~~<~~sup~~>5</~~sup~~> با شعر حافظ ~~مي‌كوشند~~ تا ~~شومي~~ و ~~نحسي~~ و ~~نامباركي اين~~ شب بلند<~~sup~~>6</~~sup~~> را با ~~بيدار~~ ماندن و ~~شكستن كمر ديو تاريكي~~ با طلوع ~~خورشيد زمستاني،~~ از خود و ~~محيط زندگي~~ خود دور سازند.~~<sup>7</sup>~~		در گذشته ایرانیان چنداغاز سال داشتند که یکی ازان‌ها روز اول دی‌ماه بود که پایان یک دور زمانی کیهانی واغاز دور زمانی دیگر را با امدن زمستان نشان می‌داد<ref>بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.</ref>. این شب را شب زادروز ایزدمهر یا میترا<sup>2</sup><ref>پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.</ref> و میلاد دوباره خورشید، نمادمهر، می‌دانستند<ref>بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.</ref>.بیرونی یلدا، شباغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوی) را «میلاد اکبر» وان را مطابق با بیست و پنجم کانون اول (ماه سوم سُریانی) و در مذهب رومیان «عید میلاد مسیح»اورده است<ref>فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.</ref>. شب یلدا با شباغاز چلّه بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت کهن این شب را تا پاسی از نیمه گذشته، و گاهی تا بامداد، گرد هم در پای خوان «مَیْزَد» یا «شب‌چره» بیدار می‌نشینند. سفره مَیْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌ای از خوراکی‌ها و تنقلات تابستانی و پائیزی مخصوص محل خود، به ویژه انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن میوه واجیل و قصه‌گویی و تفأل‌زنی<ref>خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.</ref> با شعر حافظ می‌کوشند تا شومی و نحسی و نامبارکی این شب بلند<ref>یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.</ref>را با بیدار ماندن و شکستن کمر دیو تاریکی با طلوع خورشید زمستانی، از خود و محیط زندگی خود دور سازند.


	'''''مآخذ:'''''		'''''مآخذ:'''''

	1. ~~بلوكباشي، علي~~. ~~«ضيافتي روحاني~~ بر سر خوان ~~نوروزي»~~. '''''~~ماهنامة~~ حافظ'''''. ~~فروردين~~ 1384، ش13، ص5.		1. بلوکباشی، علی. «ضیافتی روحانی بر سر خوان نوروزی». '''''ماهنامه حافظ'''''. فروردین 1384، ش13، ص5.

	2. پورداود، ~~ابراهيم~~. '''''~~يشت‌ها~~'''''. تهران: ~~طهوري،~~ 1347، 1/420؛ ~~فره‌وشي،~~ بهرام. '''''~~جهان‌فروري~~'''''. تهران: ~~كاريان،~~ 1364، 116؛ ~~بلوكباشي،~~ همانجا.		2. پورداود، ابراهیم. '''''یشت‌ها'''''. تهران: طهوری، 1347، 1/420؛ فره‌وشی، بهرام. '''''جهان‌فروری'''''. تهران: کاریان، 1364، 116؛ بلوکباشی، همانجا.

	3. ~~بيروني، ابوريحان~~. '''''~~آثارالباقيه~~'''''. ~~ترجمة اكبر~~ داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.		3. بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.

	4. ~~فره‌وشي،~~ '''''~~همان~~'''''. 115؛ ~~بلوكباشي، '''''همانجا'''''~~.		4. فره‌وشی، بیرونی، ابوریحان.ا'''''ثارالباقیه'''''. ترجمه اکبر داناسرشت. 115؛ بلوکباشی، تهران.

	5. ~~خلف‌تبريزي، محمدحسين~~. '''''برهان قاطع'''''. تهران: ~~اميركبير،~~ 1361، 4/2448.		5. خلف‌تبریزی، محمدحسین. '''''برهان قاطع'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، 4/2448.

	6. ~~يادداشت~~ مؤلف. ~~نيزنكـ~~: ~~فره‌وشي،~~ '''''همان.''''' 113- 119؛ ~~انجوي‌شيرازي،~~ ابوالقاسم. '''''جشن‌ها ~~و آداب‌~~ و معتقدات زمستان'''''. تهران: ~~اميركبير،~~ 1352، 1/18- 28.		6. یادداشت مؤلف. نیزنکـ: فره‌وشی، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوی‌شیرازی، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها واداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: امیرکبیر، 1352، 1/18- 28.



			علی بلوکباشی

			== نیز نگاه کنید به ==

			== ماخذ ==

			== منبع اصلی ==
			سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

			== نویسنده مقاله ==
	علی بلوکباشی		علی بلوکباشی

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''شب‌ يلدا،''' نام آخرین شب پائيز و شب اول زمستان كه بلندترين شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها كوتاه و روزها بلند مي‌شوند. در گذشته ايرانيان چند آغاز سال داشتند كه يكي از آن‌ها روز اول دي‌ماه بود كه پايان يك دور زماني كيهاني و آغاز دور زماني...» ایجاد کرد

2024-08-21T05:56:16Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''شب‌ يلدا،''' نام آخرین شب پائيز و شب اول زمستان كه بلندترين شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها كوتاه و روزها بلند مي‌شوند. در گذشته ايرانيان چند آغاز سال داشتند كه يكي از آن‌ها روز اول دي‌ماه بود كه پايان يك دور زماني كيهاني و آغاز دور زماني...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''شب‌ يلدا،''' نام آخرین شب پائيز و شب اول زمستان كه بلندترين شب در تمام سال است و از آن پس شب‌ها كوتاه و روزها بلند مي‌شوند.

در گذشته ايرانيان چند آغاز سال داشتند كه يكي از آن‌ها روز اول دي‌ماه بود كه پايان يك دور زماني كيهاني و آغاز دور زماني ديگر را با آمدن زمستان نشان مي‌داد.1 اين شب را شب زادروز ايزدمهر يا ميترا2 و ميلاد دوبارة خورشيد، نمادمهر، مي‌دانستند.3 بيروني يلدا، شب آغاز فصل زمستان (انقلاب شَتَوي) را «ميلاد اكبر» و آن را مطابق با بيست و پنجم كانون اول (ماه سوم سُرياني) و در مذهب روميان «عيد ميلاد مسيح» آورده است.4 شب يلدا با شب آغاز چلّة بزرگ زمستان مطابقت دارد و مردم به سنّت كهن اين شب را تا پاسي از نيمه گذشته، و گاهي تا بامداد، گرد هم در پاي خوان «مَيْزَد» يا «شب‌چره» بيدار مي‌نشينند. سفرة مَيْزَد یا شب‌چره را ایرانیان در مناطق مختلف با مجموعه‌اي از خوراكي‌ها و تنقلات تابستاني و پائيزي مخصوص محل خود، به ويژه انار و هنداونه، می‌آرایند و با خوردن ميوه و آجيل و قصه‌گويي و تفأل‌زني5 با شعر حافظ مي‌كوشند تا شومي و نحسي و نامباركي اين شب بلند6 را با بيدار ماندن و شكستن كمر ديو تاريكي با طلوع خورشيد زمستاني، از خود و محيط زندگي خود دور سازند.7

'''''مآخذ:'''''

1. بلوكباشي، علي. «ضيافتي روحاني بر سر خوان نوروزي». '''''ماهنامة حافظ'''''. فروردين 1384، ش13، ص5.

2. پورداود، ابراهيم. '''''يشت‌ها'''''. تهران: طهوري، 1347، 1/420؛ فره‌وشي، بهرام. '''''جهان‌فروري'''''. تهران: كاريان، 1364، 116؛ بلوكباشي، همانجا.

3. بيروني، ابوريحان. '''''آثارالباقيه'''''. ترجمة اكبر داناسرشت، تهران: 1363، 384، 453.

4. فره‌وشي، '''''همان'''''. 115؛ بلوكباشي، '''''همانجا'''''.

5. خلف‌تبريزي، محمدحسين. '''''برهان قاطع'''''. تهران: اميركبير، 1361، 4/2448.

6. يادداشت مؤلف. نيزنكـ: فره‌وشي، '''''همان.''''' 113- 119؛ انجوي‌شيرازي، ابوالقاسم. '''''جشن‌ها و آداب‌ و معتقدات زمستان'''''. تهران: اميركبير، 1352، 1/18- 28.

علی بلوکباشی