https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C 2026-06-20T01:10:56Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=10213&oldid=prev 2025-06-09T15:42:12Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&amp;diff=10213&amp;oldid=10133">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=10133&oldid=prev 2025-06-09T08:44:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">خط ۳۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ترجیع بند]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوحفص سغدی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محمد بن‌ وصیف‌ سَگزی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفاریان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محمد بن‌ وصیف‌ سَگزی|محمد بن وصیف]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حنظله بادغیسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوحفص سغدی]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوسلیک گرگانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شهید بلخی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سامانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فردوسی|ابوالقاسم فردوسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[غزنویان|دوره غزنویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* ‌[[اسدی طوسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[منوچهری دامغانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شاهنامه فردوسی|''شاهنامه'' فردوسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سلجوقیان|دوره‌ سلجوقیان]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خوارزمشاهیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فخرالدین اسعد گرگانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خیام|عمر خیام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابوسعید ابوالخیر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ناصر خسرو]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[انوری|انوری ابیوردی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سنایی غزنوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خاقانی شروانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نظامی گنجوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فلکی شروانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سعدی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عطار نیشابوری|فریدالدین عطار نیشابوری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فخر الدین عراقی|فخرالدین عراقی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خواجوی کرمانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عبید زاکانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سلمان ساوجی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حافظ شیرازی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تیموریان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محتشم کاشانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نظیری نیشابوری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صائب تبریزی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بابافغانی شیرازی|بابا فغانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[وحشی بافقی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نشاط اصفهانی|‌نشاط اصفهانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[وصال شیرازی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاآنی|‌قاآنی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سروش اصفهانی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فروغی بسطامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بهار، محمدتقی (ملک الشعرا)|محمد تقی بهار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[لاهوتی، ابوالقاسم|ابوالقاسم لاهوتی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عارف قزوینی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایرج میرزا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[میرزاده عشقی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فرخی یزدی|‌فرخی یزدی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نیما یوشیج]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سهراب سپهری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشیری، فریدون|فریدون مشیری]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=10122&oldid=prev 2025-06-09T08:30:22Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&amp;diff=10122&amp;oldid=9819">نمایش تغییرات</a>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C&diff=9819&oldid=prev 2025-06-07T16:55:16Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;شعر فارسی&#039;&#039;&#039; شعر یكی از اقسام دوگانة كلام و در مقابل نثر قرار دارد. شعر را كلامی اندیشیده همراه با وزن و گاه قافیه نیز تألیفی از كلمات دانسته‌اند&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; كه نوعی وزن در آن به كار رفته باشد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; اقسام شعر فارسی: شعر فارسی دارای اقسام و اغراض گ...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;شعر فارسی&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> شعر یكی از اقسام دوگانة كلام و در مقابل نثر قرار دارد. شعر را كلامی اندیشیده همراه با وزن و گاه قافیه نیز تألیفی از كلمات دانسته‌اند&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; كه نوعی وزن در آن به كار رفته باشد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> اقسام شعر فارسی: شعر فارسی دارای اقسام و اغراض گوناگونی است. &lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;<br /> <br /> شعر سنتی فارسی به لحاظ ساختار و ابزارهای نظم آفرینی موجود در آن به: 1ـ مثنوی، 2ـ قصیده، 3ـ غزل، ‌4ـ قطعه، 5ـ تركیب‌بند، 6ـ [[ترجیع بند|ترجیع‌بند]]، 7ـ مستزاد، ‌8ـ رباعی، 9ـ مسمط و 10ـ دوبیتی، از آن جمله‌اند و از لحاظ اغراض به انواع مختلف مانند مدح، ‌هجا، فخر، حماسه، رثاء، ‌تشبیب، تسبیب و جز آنها تقسیم می‌شود.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; تقسیمات دیگری در ادب فارسی برای شعر قائل شده‌اند كه ترانه، تصنیف، سرود، چامه، چكامه، نیوشه، مثل و قول از آن جمله‌اند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> آغاز شعر فارسی: پیشگامان شعر فارسی به معنای خاص آن، یعنی كلام موزون و مقفّی، افرادی مانند بهرام گور ساسانی، ابوحفص سغدی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، محمد بن وصیف سگزی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و چند تن دیگر بوده‌اند. اما چون در صحت انتساب برخی اشعار به این گویندگان جای تردید است و هم اینكه این سروده‌ها به جای جنبة ادبی بیشتر جنبة تاریخی دارند، می‌توان شاعران دورة سامانی را به عنوان آغازگران واقعی شعر فارسی قلمداد كرد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ادوار شعر فارسی: صرف نظر از دورة صفاریان (247 ـ 298 ق / ؟م) و شاعرانی چون محمد بن وصیف، حنظلة بادغیسی، ابوحفص سغدی و ابوسلیك گرگانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، دوره‌های تاریخی شعر فارسی را می‌توان به چنددسته تقسیم كرد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;<br /> <br /> الف ـ دورة‌سامانیان (361 ـ 389 ق / ؟م): با آغاز حكومت سامانی و ظهور شاعران نامداری چون ابوشكور بلخی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، شهید بلخی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌رودكی سمرقندی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، دقیق طوسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و جز آنان، شعر فارسی به سوی رشد و گسترش خود گام‌های اساسی برداشت.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; در این دوره از 35 شاعر شناخته شده نام برده‌اند كه قریب دو هزار بیت شعر از آن‌ها بر جای مانده است.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; شاعر معروف دیگری كه بخش بزرگی از زندگی او در این دوره سپری شد، استاد ابوالقاسم فردوسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; است. فصاحت، سادگی، مضامین ساده و بكر، تشبیهات طبیعی، ‌مضامین تازه و بدیع و متنوع، كوتاهی اوزان و بحور شعر، از جمله ویژگی‌های شعر این دوره به شمار می‌رود.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; ب ـ دورة غزنویان (366 ـ 583 ق / ؟م): پس از سامانیان، دربارهای سلطان محمود (حك 389 ـ421 ق/ ؟م) و سلطان مسعود غزنوی (حك 421 ـ 432 ق / ؟م) مأمن شاعران گردید و سرایندگان بزرگی چون عنصری&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; فرخی سیستانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و عسجدی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; در دربار سامانیان به ادامه و تكامل سبك ادبی پرداختند.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; افزون بر این، با تصرف نواحی غرب هند توسط غزنویان، ‌ادب پارسی وارد حوزة جدیدی به نام «حوزة هند و شبه قاره» شد كه شاعرانی نظیر مسعود سعدسلمان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; در آن می‌زیسته‌اند. از دیگر شاعران معروف این دوره می‌توان ‌اسدی طوسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، منوچهری دامغانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و ابوالفرج رونی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را نام برد.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; به طور كلی شاعران این دوره بر خلاف دورة پیشین به قواعد، دقت و صحت شعر پایبند بودند. و به سبك شعر رودكی و شهید بلخی توجه داشتند.&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; استفاده از قالب‌های گوناگون شعری نظیر قصیده و مسمط؛ تنوع مضمون مانند مدح، هزل و هجو و نیز خلق منظومه‌های داستانی و حماسی مانند &#039;&#039;شاهنامه&#039;&#039; فردوسی از ویژگی‌های شعر این عهد است. مجموع ویژگی‌های شعر دورة غزنوی به سبك خراسانی شهرت دارد.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; ج ـ دورة‌ سلجوقیان (429 ـ 700 ق/ ؟م) و خوارزمشاهیان (521 ـ 628 ق/ ؟م): در 429 ق با خروج طغرل سلجوقی (حك 429 ـ 455 ق/ ؟م) بر سلطان مسعود غزنوی، حكومت سلاجقه در خراسان آغاز شد. از آن سال تا 498 ق طغرل و جانشینان وی شاعران بسیاری را به دربار خود جذب كردند كه از میان مشهورترین آنان می‌توان ‌فخرالدین اسعد گرگانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌ازرقی هروی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (و ح 465 ق)، عمر خیام&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ابوسعید ابوالخیر&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و ناصر خسرو&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را ذكر كرد. در دوران سنجر سلجوقی (حك 511 ـ 552 ق/ ؟م) و جانشینان وی و همچنین در عهد اتابكان كه شعبه‌ای از سلجوقیان بزرگ بودند، نیز سخنوران بزرگی ظهور كردند كه انوری ابیوردی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، سنایی غزنوی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و ‌رشیدالدین وطواط&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; از آن جمله‌اند.&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; یكی از قالب‌های شعری رایج در این دوره، غزل بود كه بخش بزرگی از دیوان شاعران را به خود اختصاص داد.&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt; در این دوره چند حماسه نیز به تقلید از &#039;&#039;شاهنامة&#039;&#039; فردوسی سروده شد كه مهم‌ترین آنها &#039;&#039;گرشاسب نامه&#039;&#039;&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; اثر اسدی طوسی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; است. هم در این دوره دو حوزة مهم ادبی در شعر فارسی پدید آمد: 1ـ حوزة عراق عجم ـ نواحی مركزی ایران ـ كه جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌ظهیر فاریابی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و اثیرالدین اخسیكتی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; از جمله نمایندگان آن بودند. 2ـ حوزة‌شمال غربی ایران ـ آذربایجان ـ كه خاقانی شروانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌نظامی گنجوی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و فلكی شروانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; از بهترین سخنوران آن به شمار می‌رفتند. مجموعة‌ ویژگی‌های این دو حوزه سبك عراقی را پدید آورد.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; د ـ دورة مغول (615 ـ 750 ق / ؟م): شعر فارسی در دورة مغول با دو شاعر بزرگ ایران، سعدی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و مولوی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; آغاز گردید. دو عارف و شاعر بزرگ دیگر، فریدالدین عطار نیشابوری&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و كمال‌الدین اسماعیل اصفهانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; در آغاز این دوره، در گیر و دار حملة مغولان به قتل رسیدند.&lt;sup&gt;18&lt;/sup&gt; از دیگر شاعران مشهور این عهد می‌توان به فخرالدین عراقی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، اوحدالدین كرمانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، امیرخسرو دهلوی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، خواجوی كرمانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، عبید زاكانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و سلمان ساوجی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 779ق / ؟م) اشاره كرد. آخرین شاعر نامدار این عهد، شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; است كه اواخر حیات او مصادف با اوایل دورة تیموری بود.&lt;sup&gt;19&lt;/sup&gt; در مجموع سبك شعری این دوره، دنبالة سبك عراقی در دورة پیشین است، اگرچه سروده‌های شاعرانی چون مجدالدین همگر، ‌ابن یمین، و به ویژه مولوی در غزل‌ها و قصایدش با شیوة خراسانی نزدیكی دارد.&lt;sup&gt;20&lt;/sup&gt; س ـ دورة‌ تیموری (782 ـ 907 ق/ ؟م): در این دوره زبان شعر فارسی به دلایلی از جمله غلبة‌ تركان و ترك زبانان قراقویونلو و آق قویونلو در برخی از نواحی ایران به ضعف و سستی گرایید.&lt;sup&gt;21&lt;/sup&gt; این دوره دورة ركود و تقلید شعر به شمار می‌رود. بزرگ‌ترین شاعر این دوره، ‌عبدالرحمان جامی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; است كه تقریباً در سرایش همة‌ قالب‌های شعری خود از امیرخسرو دهلوی پیروی می‌كرد.&lt;sup&gt;22&lt;/sup&gt; از دیگر شاعران برجستة این دوره می‌توان شیخ آذری طوسی (د 865 ق)، ابن حسام (د 874 ق)، ‌امیرشاهی سبزواری (د 857 ق)، ‌شاه نعمت‌الله ولی (د 834 ق) و لطف‌الله نیشابوری (د 812 ق) را نام برد.&lt;sup&gt;23&lt;/sup&gt; در این دوره معما گویی هم رواج بسیار یافت. شاعرانی هم مانند بسحق اطعمه (د 830 ق) و نظام‌الدین محمود قاری برای نخستین بار اصطلاح‌های خوراكی و پوشاكی را در شعر خود به كار گرفتند.&lt;sup&gt;24&lt;/sup&gt; ك ـ دورة صفویه (905 ـ 1135 ق/ ؟م): شعر فارسی در عصر صفویه به جز مواردی چند از لحاظ الفاظ و كلمات چندان درخور توجه نبود. در این دوره ‌مرثیه سرایی و مدح ائمه دین بسیار رواج یافت.&lt;sup&gt;25&lt;/sup&gt; از مرثیه‌های مهم این دوره تركیب‌بند محتشم كاشانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 996 / 1000 ق / ؟م) است. همچنین شعر فارسی در این دوره پناهگاه‌هایی در خارج از مركز ایران كنونی نظیر عثمانی و هند و پادشاهان گوركانی به دست آورد و سخنورانی چون نظیری نیشابوری&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌كلیم كاشانی / همدانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و صائب تبریزی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; به هند كوچیدند و بعضی مانند صائب پس از چندی به كشور بازگشتند. در شبه قارة هند و پاكستان شاعرانی نظیر فیضی دكنی و بیدل دهلوی نیز در ترویج شعر فارسی نقش مهمی ایفا كردند.&lt;sup&gt;26&lt;/sup&gt; به جز مرثیه‌ها و مدایح ائمه و معصومین (ع)، افكار غنایی و غزلی و نیز حماسه‌سرایی، افسانه‌سرایی و داستان‌سرایی، به ویژه به سبك نظامی گنجوی هم در میان شاعران این عهد رواج داشت. از میان شاعران آغاز این دوره می‌توان به بابا فغانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (و 925 ق)، ‌اهلی شیرازی و وحشی بافقی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; اشاره كرد.&lt;sup&gt;27&lt;/sup&gt; ل ـ دوره‌های افشاری، ‌زند و قاجار (میانه سدة 12 ـ اواسط سدة 14/ ؟م): افول سلسلة صفوی، ‌ظهور و سپس سقوط نادرشاه و همچنین روی كار آمدن زندیه بر ادبیات فارسی از جمله شعر تأثیر بسزایی گذاشت. در این دوران شعر فارسی تا حدی از درخشش بازایستاد، ‌اما در دورة قاجار با توجه به حمایت پادشاهان آن سلسله از شعر مدحی، بازار شعر به تدریج رونق گرفت. در این دوره شاعران سبك دورة صفوی را كنار گذاشتند و به شیوة شاعران سده‌های 5 و 6 ق (در قصیده) و نیز سبك سروده‌های 7 و 8 ق (در غزل) بازگشتند. این جنبش ادبی به مكتب بازگشت معروف شد.&lt;sup&gt;28&lt;/sup&gt; از شعرای معروف دورة‌ قاجار می‌توان از صبای كاشانی (د 1238 ق)، ‌نشاط اصفهانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌وصال شیرازی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (د 1262ق)، ‌قاآنی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌سروش اصفهانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، مجمر اصفهانی (د 1225 ق) و فروغی بسطامی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; یاد كرد.&lt;sup&gt;29&lt;/sup&gt; ن ـ دورة‌ مشروطه: با آغاز دورة مشروطیت و با هدف خدمت به آن شعر فارسی خصوصیات سنتی خود را از دست داد و هم از لحاظ محتوا و هم از لحاظ شكل ویژگی‌های جدیدی به خود گرفت كه به شعر مشروطیت مشهور شد.&lt;sup&gt;30&lt;/sup&gt; محمد تقی بهار&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌ابوالقاسم لاهوتی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، عارف قزوینی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ایرج میرزا&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، میرزادة عشقی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌فرخی یزدی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، پروین اعتصامی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ، ‌سید اشرف‌الدین گیلانی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و نیما یوشیج&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; از شاخص‌ترین شاعران مشروطه بودند.&lt;sup&gt;31&lt;/sup&gt; پس از انقلاب مشروطه و دوران اول سلطنت پهلوی هم بخش مهمی از شعر به روش‌های سنتی گذشته بازگشت، ‌اما در آثار برخی از شاعران از جمله لفطعلی صورتگر&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و غلامرضا رشید یاسمی (و 1330 ش) نشانه‌هایی از نوجویی در شعر دیده می‌شود. وـ دورة معاصر: در اوایل این سده نیما یوشیج&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; طرحی دیگر در شعر فارسی افكند كه به «شعر نو»&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; شهرت گرفت. بعدها تلاش‌های او توسط شاعران جوانی كه پس از شهریور 1320 ش به شاعری روی آوردند، ‌دنبال شد.&lt;sup&gt;32&lt;/sup&gt; شاعرانی چون هوشنگ ابتهاج&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (سایه)، ‌فریدون توللی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و نادرپور&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; با احتیاط به شعر نیمایی نزدیك شدند. گروهی چون اخوان ثالث&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; ضمن حفظ همة‌قواعد نیمایی در راه كمال این نوع شعر تلاش كردند و گروهی دیگر مانند احمد شاملو&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; در قالب شكنی از نیما نیز فراتر رفتند و شكلی دیگر از شعر به نام «شعر سپید» پدید آوردند.&lt;sup&gt;33&lt;/sup&gt; از دیگر شاعران سرشناس شعر نو، سیاوش كسرایی&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، فروغ فرخزاد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، ‌پرویز ناتل خانلری&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، سهراب سپهری&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، فریدون مشیری&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، یدالله رویایی، ‌رضا براهنی، اسماعیل خویی، م، آزرم و محمود كیانوش هستند.&lt;sup&gt;34&lt;/sup&gt; به جز شعر نو، ‌گونه‌های دیگری از شعر در این دوره رواج داشته است. از آن جمله‌اند: شعر «موج نو»&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; با آغازگری احمد رضا احمدی در 1341ش و شاعرانی چون بیژن الهی، ‌بهرام اردبیلی و شهرام شاهرختاش؛ شعر «حجم گرا» توسط بیشتر شاعر موج نوی و كسانی نظیر پرویز اسلام‌پور، یدالله رویایی و محمدرضا اصلانی و شعر «مقاومت» شامل اشعار سیاسی، انقلابی و عقیدتی كه در این دوره نخستین بار توسط شاعرانی چون اسماعیل شاهرودی، اسماعیل خویی، شفیعی كدكنی، نعمت میرزا زاده و سیاوش كسرایی سروده شد.&lt;sup&gt;35&lt;/sup&gt; ی ـ دورة انقلاب اسلامی (1357 تا كنون): با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن 1357 ش شعر فارسی نیز وارد مرحلة تازه‌ای شد. از ویژگی‌های شعر این دوره پرداختن به ابعاد تازه‌ای از مذهب، جنگ، شهادت و نظایر آنهاست. مهم‌ترین وجه تمایز شعر این دوره با دورة پیشین استفاده از قالب‌های كهن فارسی است، اگرچه برخی از شاعران جوان انقلاب بهترین اشعار خود را در قالب شعر نو سروده‌اند. از میان چهره‌های مشهور شعر این دوره می‌توان: علی معلم، احمد عزیزی و قیصر امین پور را نام برد.&lt;sup&gt;36&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1ـ میرصادقی (ذوالقدر)، ‌میمنت. &#039;&#039;واژه نامة هنر شاعری&#039;&#039;، ‌تهران: كتاب مهناز، ‌چ 2، 1376 ش، ص 144.<br /> <br /> 2ـ خانلری، ‌پرویز. &#039;&#039;وزن شعر فارسی&#039;&#039;، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ‌چ 3، 1354 ش، ص 19.<br /> <br /> 3ـ مؤتمن، ‌زین‌العابدین. &#039;&#039;شعر و ادب فارسی&#039;&#039;، ‌تهران: بنگاه مطبوعاتی افشاری، ‌1346 ش، ص 9، 10.<br /> <br /> 4ـ صفوی. &#039;&#039;دانشنامة ادب فارسی (2)،&#039;&#039; فرهنگنامة ادبی فارسی، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1376 ش، ص 883.<br /> <br /> 5ـ نشاط، ‌محمود. &#039;&#039;زیب سخن&#039;&#039;، تهران: چ 1، 1342 ش، ج 1، ص 159.<br /> <br /> 6ـ كاظمی، ‌محمد كاظم. &#039;&#039;شعر پارسی&#039;&#039;، مشهد: مؤسسة فرهنگی، هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، چ 1، 1379 ش، ص 19.<br /> <br /> 7ـ میرصادقی. همان، ص 157.<br /> <br /> 8ـ مؤتمن، ‌زین‌العابدین. &#039;&#039;تحول شعر فارسی&#039;&#039;، تهران:‌ابن سینا، بی تا، ص 132.<br /> <br /> 9ـ شمیسا، ‌سیروس. &#039;&#039;سبك شناسی شعر&#039;&#039;، تهران: نشر میترا، ‌ویرایش دوم، ‌چ 1، 1383 ش، ص 25.<br /> <br /> 10ـ صفا، ‌ذبیح‌الله. &#039;&#039;مختصری در تاریخ تحول نظم و نثر پارسی&#039;&#039;، تهران: ققنوس، ‌چ 15، ص 19، 20.<br /> <br /> 11ـ صفا. همان، ص 34.<br /> <br /> 12ـ تمیم داری، احمد. &#039;&#039;كتاب ایران، ‌تاریخ ادب پارسی&#039;&#039;، تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379 ش، ص 55.<br /> <br /> 13ـ زرین كوب، ‌عبدالحسین. &#039;&#039;سیری در شعر فارسی&#039;&#039;، تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 17.<br /> <br /> 14ـ میرصادقی. همان، ص 158.<br /> <br /> 15ـ تمیم داری. همان، ص 56، 58.<br /> <br /> 16ـ میرصادقی. همان، ص 159.<br /> <br /> 17ـ همان جا.<br /> <br /> 18ـ صفا. همان، ص 54 ـ 57 (به اختصار).<br /> <br /> 19ـ همان. ص 58، 59.<br /> <br /> 20ـ همان. ص 54.<br /> <br /> 21ـ میرصادقی. همان، ص 161.<br /> <br /> 22ـ كاظمی. همان، ص 61، 62.<br /> <br /> 23ـ شفیعی كدكنی، ‌محمدرضا. &#039;&#039;ادبیات فارسی از عصر جامی تا روزگار ما&#039;&#039;، ‌ترجمة حجت‌الله اصیل، تهران: نشر نی، چ 1، 1378 ش، ص 13، 15.<br /> <br /> 24ـ میرصادقی. همان جا.<br /> <br /> 25ـ صفا. همان، ص 77، 78.<br /> <br /> 26ـ كاظمی. همان، ص 69، 70، 71.<br /> <br /> 27ـ صفا. همان، ص 83، 84.<br /> <br /> 28ـ شفیعی كدكنی. همان، ص 55، 56.<br /> <br /> 29 ـ صفا. همان، ص 98، 99.<br /> <br /> 30ـ میرصادقی. همان، ص 163.<br /> <br /> 31ـ شفیعی كدكنی. همان، ص 79 – 81 (به اختصار).<br /> <br /> 32ـ میرصادقی. همان جا.<br /> <br /> 33ـ كاظمی. همان، ص 97.<br /> <br /> 34ـ شفیعی كدكنی. همان، ص 103.<br /> <br /> 35ـ حسین پور چافی، علی. جریانهای شعری معاصر فارسی، تهران: امیركبیر، چ 1، 1384 ش، ص 292، 300، 301، 337، 341.<br /> <br /> 36ـ كاظمی. همان، ص 111، 112، 114، 115.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei