شهرکرد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۹

2025-05-10T15:59:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۹
خط ۶:		خط ۶:
	شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.</ref>.		شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.</ref>.

	شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری [[استان تهران\|تهران]]<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های کشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref> و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه [[زاگرس]] است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.</ref> و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب زاینده که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی [[اصفهان]] روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به کارون می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است<ref>'''جعفری، عباس. ''گیتا‌شناسی ایران.'' ج2''، رود و رودنامه ایران.'' چ2''،'' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.~~'''~~</ref>.		شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری [[استان تهران\|تهران]]<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های کشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref> و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه [[زاگرس]] است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.</ref> و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب [[زاینده رود\|زاینده]] که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی [[اصفهان]] روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به [[رود کارون\|کارون]] می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است<ref>'''جعفری، عباس. ''گیتا‌شناسی ایران.'' ج2''، رود و رودنامه ایران.'' چ2''،''''' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.</ref>.

	دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل [[استان چهارمحال و بختیاری\|چهارمحال و بختیاری]] در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به [[استان چهارمحال و بختیاری]] در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز آن<ref>'''''نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران'''''. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور)؛ امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.</ref>~~،این~~ شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است<ref>افلاکی‌سورشجانی، رضا. '''''جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری'''''. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.</ref>.		دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل [[استان چهارمحال و بختیاری\|چهارمحال و بختیاری]] در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به [[استان چهارمحال و بختیاری]] در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز آن<ref>'''''نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران'''''. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور).</ref><ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.</ref>، این شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است<ref>افلاکی‌سورشجانی، رضا. '''''جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری'''''. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.</ref>.

	منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است: «در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد»<ref>بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.</ref>.طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع [[اصفهان]] بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد<ref>~~امیراحمدیان~~. ص 92 و 95.</ref>.		منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان [[استان فارس\|فارس]] و [[استان لرستان\|لرستان]] بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است: <blockquote>«در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد»<ref>بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.</ref>. </blockquote>طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع [[اصفهان]] بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد<ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 92 و 95.</ref>. به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است<ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص128.</ref>.

	به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است<ref>امیراحمدیان. ص128.</ref>.		مسجد [[اتابکان]] ([[امام جعفر بن محمد صادق(ع)\|امام صادق(ع)]]) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران [[اتابکان]] [[استان فارس\|فارس]] دارد. [[مسجد جامع]]، اطاق آئینه و [[امام زاده\|امامزاده]] دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است<ref>امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص158.</ref>. جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود<ref>مرکز آمار ایران. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335'''''. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.</ref> که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.</ref>. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.

	مسجد اتابکان (امام صادق(ع)) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران اتابکان فارس دارد. مسجد ~~جامع،~~ اطاق آئینه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است<ref>~~همان~~. ص158.</ref>.جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود<ref>مرکز آمار ایران. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335'''''. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.</ref> که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.</ref>. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۲۰:		خط ۱۸:
	* [[استان چهارمحال و بختیاری]]		* [[استان چهارمحال و بختیاری]]
	* [[استان اصفهان]]		* [[استان اصفهان]]
			* [[زاینده رود]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==

Maedeh در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۸

2025-05-09T17:18:04Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 شهرکرد، مرکز [[استان چهارمحال و بختیاری]] و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]].
@@ خط ۱۵: / خط ۱۶: @@
 مسجد اتابکان (امام صادق(ع)) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران اتابکان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئینه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است<ref>همان. ص158.</ref>.جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود<ref>مرکز آمار ایران. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335'''''. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.</ref> که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.</ref>. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.
+== نیز نگاه کنید به ==

Maedeh در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴

2025-05-09T17:14:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~'''~~شهرکرد،~~'''~~ مرکز [[استان چهارمحال و بختیاری]] و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب غربی ایران.		شهرکرد، مرکز [[استان چهارمحال و بختیاری]] و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب غربی [[کشور ایران\|ایران]].

	~~'''~~شهرستان شهرکرد،~~'''~~ برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. این شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌های «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌های «فارسان» و «کوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌های «چادگان»، «تیران و کرون» و «لنجان» (در [[استان اصفهان]]) همسایه است.<~~sup~~>1</~~sup~~>		شهرستان شهرکرد، برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. این شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌های «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌های «فارسان» و «کوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌های «چادگان»، «تیران و کرون» و «لنجان» (در [[استان اصفهان]]) همسایه است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>.

	شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است.<~~sup~~>2</~~sup~~>		شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.</ref>.

	شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری تهران<~~sup~~>3</~~sup~~> و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه زاگرس است<~~sup~~>4</~~sup~~> و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب زاینده که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی اصفهان روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به کارون می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است.<~~sup~~>5</~~sup~~>		شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری [[استان تهران\|تهران]]<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های کشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.</ref> و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه [[زاگرس]] است<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.</ref> و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب زاینده که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی [[اصفهان]] روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به کارون می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است<ref>'''جعفری، عباس. ''گیتا‌شناسی ایران.'' ج2''، رود و رودنامه ایران.'' چ2''،'' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.'''</ref>.

	دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل چهارمحال و بختیاری در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به استان چهارمحال و بختیاری در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز ~~آن،~~<~~sup~~>6</~~sup~~> ~~این~~ شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است.<~~sup~~>7</~~sup~~>		دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل [[استان چهارمحال و بختیاری\|چهارمحال و بختیاری]] در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به [[استان چهارمحال و بختیاری]] در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز آن<ref>'''''نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران'''''. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور)؛ امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.</ref>،این شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است<ref>افلاکی‌سورشجانی، رضا. '''''جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری'''''. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.</ref>.

	منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است: «در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد».<~~sup~~>8</~~sup~~> طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع اصفهان بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد.<~~sup~~>9</~~sup~~>		منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است: «در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد»<ref>بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.</ref>.طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع [[اصفهان]] بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد<ref>امیراحمدیان. ص 92 و 95.</ref>.

	به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است.<~~sup~~>10</~~sup~~>		به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است<ref>امیراحمدیان. ص128.</ref>.

	مسجد اتابکان (امام صادق~~<sup>~~(ع)~~</sup>~~) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران اتابکان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئینه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است.<~~sup~~>11</~~sup~~> جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود<~~sup~~>12</~~sup~~> که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده.<~~sup~~>13</~~sup~~> یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.		مسجد اتابکان (امام صادق(ع)) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران اتابکان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئینه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است<ref>همان. ص158.</ref>.جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود<ref>مرکز آمار ایران. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335'''''. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.</ref> که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.</ref>. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.


	~~'''مآخذ:'''~~

	1. ~~دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.~~

	2. ~~جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 802.~~

	3. سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه راه‌های کشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1380.

	4. ~~مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص101.~~

	5. جعفری، عباس. '''''گیتا‌شناسی ایران.''''' ج2'''''، رود و رودنامه ایران.''''' چ2'''''،''''' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.

	6. '''''نگاهی به سیر تقسیمات کشوری در ایران'''''. تهران: وزارت کشور، 1383، ص7 (بروشور)؛ امیراحمدیان، بهرام. '''''تقسیمات کشوری'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1383، ص 97، 100.

	~~7. افلاکی‌سورشجانی، رضا. '''''جغرافیای استان چهارمحال و بختیاری'''''. چ1، شهرکرد: موید، 1382، ص 156-160.~~

	~~8. بیات، عزیزالله. '''''کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ1، تهران: امیرکبیر، 1367، ص443.~~

	~~9. امیراحمدیان. ص 92 و 95.~~

	~~10. امیراحمدیان. ص128.~~

	~~11. همان. ص158.~~

	12. مرکز آمار ایران. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران درسرشماری‌های 75-1335'''''. چ1، تهران: مرکز آمار ایران (مدیریت انتشارات و اطلاع‌رسانی)، 1382، ص 109.

	13. مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 87 و 88.



	.

	~~غلامحسین تکمیل همایون~~

Samei در ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۲۱

2025-05-08T00:21:58Z

نمایش تغییرات

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''شهركرد،''' مركز استان چهارمحال و بختياري و مركز شهرستاني به همين نام در جنوب غربي ايران. '''شهرستان شهركرد،''' برابر آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، داراي 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. اين شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌هاي «بروجن» و «اردل»، از غ...» ایجاد کرد

2024-08-14T19:07:09Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''شهركرد،''' مركز استان چهارمحال و بختياري و مركز شهرستاني به همين نام در جنوب غربي ايران. '''شهرستان شهركرد،''' برابر آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، داراي 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. اين شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌هاي «بروجن» و «اردل»، از غ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''شهركرد،''' مركز استان چهارمحال و بختياري و مركز شهرستاني به همين نام در جنوب غربي ايران.

'''شهرستان شهركرد،''' برابر آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، داراي 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. اين شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌هاي «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌هاي «فارسان» و «كوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌هاي «چادگان»، «تيران و كرون» و «لنجان» (در استان اصفهان) همسايه است.1

شهرِ «شهركرد» با مختصات جغرافيايي ً00 َ51 ْ50 طول شرقي و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالي و ارتفاع 2060 متر از سطح دريا، با ميانگين حداكثر دما 4/20 درجة سانتيگراد و ميانگين حداقل 7/3 درجة سانتيگراد و متوسط دما 8/12 درجة سانتيگراد و نيز با ميانگين بارندگي سالانه 245 ميلي‌متر و ميانگين تعداد روزهاي يخبندان 119 روز، داراي آب و هواي سرد و نيمه خشك است.2

شهر كرد كه پيش‌تر «ده كرد» ناميده مي‌شد، در فاصلة 543 كيلومتري تهران3 و در دامنة جنوبي كوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهة شمالي كوه‌هاي بيدكان با قله‌هايي به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخي ارتفاعات ديگر، واقع شده و شهري محصور در ارتفاعات رشته كوه زاگرس است4 و از همين رو داراي آب و هوايي، سرد، خشك و كوهستاني است. رودخانة پر آب زاينده كه از حدود 20 كيلومتري شمال شهر به سوي اصفهان روان است و نيز آب جهان بين كه از جنوب شهر نهايتاً به كارون مي‌پيوندد از منابع مهم آب شهركرد و نواحي اطراف آن است.5

دشت شهركرد از ديرباز به علت سرسبزي و داشتن مراتع بسيار و زمين‌هاي قابل كشت، همواره مسكون و مورد استفادة كوچ‌نشينان بوده است. در حال حاضر نيز كشاورزي و پرورش دام و صنايع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمدة اهالي شهركرد و نواحي اطراف آن است. پس از تأسيس فرمانداري كل چهارمحال و بختياري در 1337ش و پس از چند سال تبديل آن به استان چهارمحال و بختياري در 1352ش و گزينش شهركرد به عنوان مركز آن،6 اين شهر به سرعت گسترش يافت و كانون جذب جمعيت از مناطق مختلف استان جديدالتأسيس و نواحي اطراف شد. در سال‌هاي اخير احداث كارخانه‌ها و مراكز توليدي مختلف، تأسيس مراكز خدماتي، آموزشي، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و ساير امكانات ارتباطي، شهركرد را به صورت يكي از قطب‌هاي مهم اقتصادي و اجتماعي در آورده است.7

منطقه‌اي كه امروزه شهركرد ناميده مي‌شود، در قرن هفتم هجري تحت سلطة اتابكان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگي ناميده شدن اين شهر به «ده‌كرد» در برخي منابع آمده است: «در اين محل پاسگاهي جهت تأمين عبور و مرور و رفع نيازمندي‌هاي مسافران ساخته شده بود و نظر به اين‌كه پاسداران اين پاسگاه را كردان تشكيل مي‌دادند به همين جهت به ده‌كرد معروف شد و بعدها كه وسعت يافت به شهركرد مبدل شد».8 طبق قانون تقسيمات كشوري، در 1316ش، شهركرد از بخش‌هاي تابع اصفهان بود و نخستين بار در 1321ش به شهرستان تبديل شد.9

به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌هاي گذشته، زبان مردم تا حدودي از اختلاط با ساير زبان‌ها و گويش‌ها محفوظ مانده است.10

مسجد اتابكان (امام صادق(ع)) از جمله بناهاي تاريخي شهر است كه قدمت آن به حدوداً 65هجري قمري و تعلق آن به دوران اتابكان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئينه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهاي تاريخي شهركرد است.11 جمعيت شهركرد در سرشماري 1335ش، تعداد 15476 تن بود12 كه در سرشماري 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسيده.13 يعني طي قريب 50 سال به بيش از 8 برابر افزايش يافته است.

'''مآخذ:'''

1. دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.

2. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 802.

3. سازمان نقشه‌برداري كشور. '''''نقشة راه‌هاي كشور'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1380.

4. مؤسسة گيتاشناسي. '''''اطلس گيتاشناسي استان‌هاي كشور'''''. چ1، تهران: گيتاشناسي، 1383، ص101.

5. جعفري، عباس. '''''گيتا‌شناسي ايران.''''' ج2'''''، رود و رودنامة ايران.''''' چ2'''''،''''' تهران: گيتا‌شناسي، 1379، ص 75، 247، 249، 342، 343.

6. '''''نگاهي به سير تقسيمات كشوري در ايران'''''. تهران: وزارت كشور، 1383، ص7 (بروشور)؛ اميراحمديان، بهرام. '''''تقسيمات كشوري'''''. چ1، تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، 1383، ص 97، 100.

7. افلاكي‌سورشجاني، رضا. '''''جغرافياي استان چهارمحال و بختياري'''''. چ1، شهركرد: مويد، 1382، ص 156-160.

8. بيات، عزيزالله. '''''كليات جغرافياي طبيعي و تاريخي ايران'''''. چ1، تهران: اميركبير، 1367، ص443.

9. اميراحمديان. ص 92 و 95.

10. اميراحمديان. ص128.

11. همان. ص158.

12. مركز آمار ايران. '''''توزيع و طبقه‌بندي جمعيت شهرهاي ايران درسرشماري‌هاي 75-1335'''''. چ1، تهران: مركز آمار ايران (مديريت انتشارات و اطلاع‌رساني)، 1382، ص 109.

13. مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 87 و 88.

.

غلامحسین تکمیل همایون