https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF 2026-06-16T10:46:48Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=6680&oldid=prev 2025-05-06T22:25:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه و اسدالله معظمی گودرزی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه و اسدالله معظمی گودرزی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=5359&oldid=prev 2025-05-01T15:21:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شهود]]،''' در لغت به معنی دیدن و مشاهده کردن و در اصطلاح [[تصوف]] و عرفان عبارت است از ادراک بی‌واسطه و دریافت مستقیم حقیقت. بدین معنا که چون میان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابی نماند، شهود تحقق می‌یابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤیت حق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حق»</del>&lt;ref&gt;جرجانی. '''''تعریفات'''''. قاهره: 1306ق، ص57.&lt;/ref&gt; تعریف کرده‌اند و چنان‌که مولوی تصریح کرده است در جریان شهود موانع (= حجاب‌ها) از میان برمی‌خیزد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتاب </del>دلیل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افتاب </del>می‌آید&lt;ref&gt;مولوی. '''''مثنوی''''' '''''معنوی'''''. به کوشش نیکلسن، تهران: امیرکبیر، 1359، 1/ بیت 116.&lt;/ref&gt; و حق به حق شناخته می‌شود. شهود، معرفت یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اگاهی </del>مستقیم و بی‌واسطه است در مقابل معرفت و ‌آگاهی حاصل از تجربه یا استدلال؛ ابن عطاءالله اسکندری، اهل برهان و استدلال را در مقام قیاس با اهل شهود، عوام می‌‌داند؛ اهل استدلال را سالک و اهل شهود را مجذوب می‌خواند&lt;ref&gt;ابن عربی، '''''دیوان ابن عربی، شرح الجرا'''''ح. بیروت: دارالکتاب العلمیه، 1996، ص168.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شهود]]،''' در لغت به معنی دیدن و مشاهده کردن و در اصطلاح [[تصوف]] و عرفان عبارت است از ادراک بی‌واسطه و دریافت مستقیم حقیقت. بدین معنا که چون میان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابی نماند، شهود تحقق می‌یابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حق]]»</ins>&lt;ref&gt;جرجانی. '''''تعریفات'''''. قاهره: 1306ق، ص57.&lt;/ref&gt; تعریف کرده‌اند و چنان‌که مولوی تصریح کرده است در جریان شهود موانع (= حجاب‌ها) از میان برمی‌خیزد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفتاب </ins>دلیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آفتاب </ins>می‌آید&lt;ref&gt;مولوی. '''''مثنوی''''' '''''معنوی'''''. به کوشش نیکلسن، تهران: امیرکبیر، 1359، 1/ بیت 116.&lt;/ref&gt; و حق به حق شناخته می‌شود. شهود، معرفت یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آگاهی </ins>مستقیم و بی‌واسطه است در مقابل معرفت و ‌آگاهی حاصل از تجربه یا استدلال؛ ابن عطاءالله اسکندری، اهل برهان و استدلال را در مقام قیاس با اهل شهود، عوام می‌‌داند؛ اهل استدلال را سالک و اهل شهود را مجذوب می‌خواند&lt;ref&gt;ابن عربی، '''''دیوان ابن عربی، شرح الجرا'''''ح. بیروت: دارالکتاب العلمیه، 1996، ص168.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن عربی در دیوان خود، می‌گوید: تاب و توان دیدار خدا نیست، زیرا همه در محاقند، اگر خلق، توان شهود را داشت، زمین و طبقات آن، آن را در می‌یافتند و به مقام شهود می‌رسیدند، پس دیدار من شهود نیست، بلکه گسترش نور است که در اثر تجلی نور [[حق]]، انسان به مقام شهود قلبی می‌رسد و خالق و مخلوق و ظاهر و باطن، یکی می‌شوند&lt;ref&gt;ابن‌عربی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، فرهنگ اصطلاحات عرفانی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه: گل باباسعیدی، تهران: انتشارات شفیعی، 1383، ص412- 414.&lt;/ref&gt;. شهود را به تبع تجلی به سه قسم تقسیم کرده‌اند:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابن عربی در دیوان خود، می‌گوید: تاب و توان دیدار خدا نیست، زیرا همه در محاقند، اگر خلق، توان شهود را داشت، زمین و طبقات آن، آن را در می‌یافتند و به مقام شهود می‌رسیدند، پس دیدار من شهود نیست، بلکه گسترش نور است که در اثر تجلی نور [[حق]]، انسان به مقام شهود قلبی می‌رسد و خالق و مخلوق و ظاهر و باطن، یکی می‌شوند&lt;ref&gt;ابن‌عربی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، فرهنگ اصطلاحات عرفانی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه: گل باباسعیدی، تهران: انتشارات شفیعی، 1383، ص412- 414.&lt;/ref&gt;. شهود را به تبع تجلی به سه قسم تقسیم کرده‌اند:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 3) مشاهده، یعنی شهود ذات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 3) مشاهده، یعنی شهود ذات ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و آن چنان است که ذات (= وجود) حق بر دل صافی سالک متجلی می‌گردد و سالک ان را شهود (= مشاهده) می‌کند و در پی آن، هستی خود را فانی در هستی حق می‌بیند و به مقام فناء فی الله می‌رسد صاحب مشاهده به «مقام محق» یا «توحید ذاتی» می‌رسد و در این مقام است که خود در میان نمی‌بیند&lt;ref&gt;کاشانی، عزّالدین محمود. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. به کوشش جلال‌الدین همایی، تهران:    ، ص  .&lt;/ref&gt;. [← [[فنا]]]   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و آن چنان است که ذات (= وجود) حق بر دل صافی سالک متجلی می‌گردد و سالک ان را شهود (= مشاهده) می‌کند و در پی آن، هستی خود را فانی در هستی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌بیند و به مقام فناء فی الله می‌رسد صاحب مشاهده به «مقام محق» یا «توحید ذاتی» می‌رسد و در این مقام است که خود در میان نمی‌بیند&lt;ref&gt;کاشانی، عزّالدین محمود. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. به کوشش جلال‌الدین همایی، تهران:    ، ص  .&lt;/ref&gt;. [← [[فنا]]]   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسندگان مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسندگان مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه و اسدالله معظمی گودرزی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه و اسدالله معظمی گودرزی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=3562&oldid=prev 2025-04-18T16:36:31Z

<p><span class="autocomment">1) محاضره، یعنی شهود افعال</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1) محاضره، یعنی شهود افعال ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1) محاضره، یعنی شهود افعال ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و آن چنان است که افعال حق بر دل صافی سالک جلوه‌گر می‌شود و سالک افعال حق را شهود (= محاضره) می‌کند و با همه وجود در می‌یابد که فاعل واقعی خداست. درپی این دریافت، سالک به «مقام محو» یا «توحید افعالی» می‌رسد یعنی افعال خود و دیگران را محو در افعال حق می‌بیند و خدا را یگانه فاعل می‌شمارد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و آن چنان است که افعال حق بر دل صافی سالک جلوه‌گر می‌شود و سالک افعال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را شهود (= محاضره) می‌کند و با همه وجود در می‌یابد که فاعل واقعی خداست. درپی این دریافت، سالک به «مقام محو» یا «توحید افعالی» می‌رسد یعنی افعال خود و دیگران را محو در افعال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>می‌بیند و خدا را یگانه فاعل می‌شمارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2) مکاشفه، یعنی شهود صفات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2) مکاشفه، یعنی شهود صفات ===</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=3561&oldid=prev 2025-04-18T16:36:07Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تصوف]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[جمال]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تصوف]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[جمال]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[حق]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[حق]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[فنا]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[فنا]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=3560&oldid=prev 2025-04-18T16:35:56Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شهود]]،''' در لغت به معنی دیدن و مشاهده کردن و در اصطلاح تصوف و عرفان عبارت است از ادراک بی‌واسطه و دریافت مستقیم حقیقت. بدین معنا که چون میان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابی نماند، شهود تحقق می‌یابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤیت حق به حق»&lt;ref&gt;جرجانی. '''''تعریفات'''''. قاهره: 1306ق، ص57.&lt;/ref&gt; تعریف کرده‌اند و چنان‌که مولوی تصریح کرده است در جریان شهود موانع (= حجاب‌ها) از میان برمی‌خیزد و افتاب دلیل افتاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید</del>&lt;ref&gt;مولوی. '''''مثنوی''''' '''''معنوی'''''. به کوشش نیکلسن، تهران: امیرکبیر، 1359، 1/ بیت 116.&lt;/ref&gt; و حق به حق شناخته می‌شود. شهود را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به تبع تجلی به سه قسم تقسیم کرده‌اند</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شهود]]،''' در لغت به معنی دیدن و مشاهده کردن و در اصطلاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تصوف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و عرفان عبارت است از ادراک بی‌واسطه و دریافت مستقیم حقیقت. بدین معنا که چون میان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابی نماند، شهود تحقق می‌یابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤیت حق به حق»&lt;ref&gt;جرجانی. '''''تعریفات'''''. قاهره: 1306ق، ص57.&lt;/ref&gt; تعریف کرده‌اند و چنان‌که مولوی تصریح کرده است در جریان شهود موانع (= حجاب‌ها) از میان برمی‌خیزد و افتاب دلیل افتاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید</ins>&lt;ref&gt;مولوی. '''''مثنوی''''' '''''معنوی'''''. به کوشش نیکلسن، تهران: امیرکبیر، 1359، 1/ بیت 116.&lt;/ref&gt; و حق به حق شناخته می‌شود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهود، معرفت یا اگاهی مستقیم و بی‌واسطه است در مقابل معرفت و ‌آگاهی حاصل از تجربه یا استدلال؛ ابن عطاءالله اسکندری، اهل برهان و استدلال را در مقام قیاس با اهل شهود، عوام می‌‌داند؛ اهل استدلال را سالک و اهل </ins>شهود را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجذوب می‌خواند&lt;ref&gt;ابن عربی، '''''دیوان ابن عربی، شرح الجرا'''''ح. بیروت</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارالکتاب العلمیه، 1996، ص168.&lt;/ref&gt;. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''1) محاضره، یعنی </del>شهود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعال،''' </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان چنان </del>است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعال </del>حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر دل صافی سالک جلوه‌گر می‌شود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک افعال حق را شهود (= محاضره) می‌کند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با همه وجود در می‌یابد که فاعل واقعی خداست. درپی این دریافت، سالک به «مقام محو» یا «توحید افعالی» می‌رسد یعنی افعال خود </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگران را محو در افعال حق می‌بیند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدا </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یگانه فاعل می‌شمارد.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن عربی در دیوان خود، می‌گوید: تاب و توان دیدار خدا نیست، زیرا همه در محاقند، اگر خلق، توان </ins>شهود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را داشت، زمین و طبقات آن، آن را در می‌یافتند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به مقام شهود می‌رسیدند، پس دیدار من شهود نیست، بلکه گسترش نور </ins>است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اثر تجلی نور [[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]، انسان به مقام شهود قلبی می‌رسد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خالق </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخلوق </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باطن، یکی می‌شوند&lt;ref&gt;ابن‌عربی'''''، فرهنگ اصطلاحات عرفانی'''''. ترجمه: گل باباسعیدی، تهران: انتشارات شفیعی، 1383، ص412- 414.&lt;/ref&gt;. شهود </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به تبع تجلی به سه قسم تقسیم کرده‌اند:</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''2</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاشفه، </del>یعنی شهود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفات،''' </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>چنان است که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذات </del>حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با صفات جلال و یا با صفات جمال خود </del>بر دل صافی سالک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجلّی </del>می‌شود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک، صفات </del>حق را شهود (= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاشفه</del>) می‌کند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی تجلی صفات جلال، </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفات قهر خداوندی است، سالک به خضوع و خشوع می‌رسد و به دنبال تجلی صفات جمال، که صفات مهر الهی است برای سالک سرور و انس به بار می‌اید</del>. سالک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به دنبال مکاشفه </del>به «مقام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طَمْس» </del>یا «توحید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاتی» </del>می‌رسد یعنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفات </del>خود و دیگران را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنب صفات </del>حق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعالی نابود </del>می‌بیند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== 1</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محاضره، </ins>یعنی شهود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعال ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>چنان است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعال </ins>حق بر دل صافی سالک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوه‌گر </ins>می‌شود و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک افعال </ins>حق را شهود (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محاضره</ins>) می‌کند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و با همه وجود </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌یابد </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فاعل واقعی خداست</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درپی این دریافت، </ins>سالک به «مقام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محو» </ins>یا «توحید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعالی» </ins>می‌رسد یعنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعال </ins>خود و دیگران را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محو </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افعال </ins>حق می‌بیند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و خدا را یگانه فاعل می‌شمارد</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''3</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهده، </del>یعنی شهود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذات،''' </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>چنان است که ذات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(= وجود) </del>حق بر دل صافی سالک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجلی می‌گردد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک ان </del>را شهود (= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهده</del>) می‌کند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>در پی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان، هستی خود را فانی در هستی حق می‌بیند </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقام فناء فی الله می‌رسد صاحب مشاهده </del>به «مقام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محق» </del>یا «توحید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی» </del>می‌رسد و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مقام است که خود در میان نمی‌بیند&lt;ref&gt;کاشانی، عزّالدین محمود. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. به کوشش جلال‌الدین همایی، تهران:    ، ص  .&lt;/ref&gt;. </del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">← فنا</del>] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== 2</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاشفه، </ins>یعنی شهود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفات ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>چنان است که ذات حق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با صفات جلال و یا با صفات جمال خود </ins>بر دل صافی سالک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متجلّی می‌شود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالک، صفات [[حق]] </ins>را شهود (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاشفه</ins>) می‌کند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در پی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجلی صفات جلال، که صفات قهر خداوندی است، سالک به خضوع و خشوع می‌رسد و به دنبال تجلی صفات [[جمال]]، که صفات مهر الهی است برای سالک سرور </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انس به بار می‌آید. سالک </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنبال مکاشفه </ins>به «مقام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طَمْس» </ins>یا «توحید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفاتی» </ins>می‌رسد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی صفات خود </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگران را </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنب صفات [</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حق|حق تعالی</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] نابود می‌بیند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ:</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= 3) مشاهده، یعنی شهود ذات ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و آن چنان است که ذات (= وجود) حق بر دل صافی سالک متجلی می‌گردد و سالک ان را شهود (= مشاهده) می‌کند و در پی آن، هستی خود را فانی در هستی حق می‌بیند و به مقام فناء فی الله می‌رسد صاحب مشاهده به «مقام محق» یا «توحید ذاتی» می‌رسد و در این مقام است که خود در میان نمی‌بیند&lt;ref&gt;کاشانی، عزّالدین محمود. '''''مصباح''''' '''</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'الهدایه</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. به کوشش جلال‌الدین همایی، تهران:    ، ص  .&lt;/ref&gt;. [← [[فنا]]]  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تصوف]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[جمال]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حق]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فنا</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصغر دادبه</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهود</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،''' دیدار حق به حق.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهود، در لغت، دیدن و حاضر شدن&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; است و در اصطلاح عرفان، رؤیت حق به حق و خاص حضرت وجود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; حصول به این رؤیت که در ان حس، واسطه نیست، موقوف است به این که شعور و وجدان عارف در میان نباشد؛ شهود، ادراک بلاواسطه حق است و اهل شهود، قائمان به حق‌اند که از خودی خود در تجلی الهی، فانی شده، به حق، قائم گشته و حق، عین ذات و صفات ایشان شده، حق را به حق دیده‌اند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; شهود، معرفت یا اگاهی مستقیم و بی‌واسطه است در مقابل معرفت و ‌اگاهی حاصل از تجربه یا استدلال؛ ابن عطاءالله اسکندری، اهل برهان و استدلال را در مقام قیاس با اهل شهود، عوام می‌‌داند؛ اهل استدلال را سالک و اهل شهود را مجذوب می‌خواند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; ابن عربی در دیوان خود، می‌گوید: تاب و توان دیدار خدا نیست، زیرا همه در محاقند، اگر خلق، توان شهود را داشت، زمین و طبقات ان، ان را در می‌یافتند و به مقام شهود می‌رسیدند، پس دیدار من شهود نیست، بلکه گسترش نور است که در اثر تجلی نور حق، انسان به مقام شهود قلبی می‌رسد و خالق و مخلوق و ظاهر و باطن، یکی می‌شوند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; شهود، خود به دو گونه است: شهود مفصل در مجمل که رؤیت کثرت در ذات احدیت است و شهود مجمل در مفصل که رؤیت احدیت است در کثرت.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ماخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.     دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه.''''' تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه دهخدا، ج10، 14627.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.     منتهی‌الارب.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.     ابن‌عربی'''''، فرهنگ اصطلاحات عرفانی'''''. ترجمه: گل باباسعیدی، تهران: انتشارات شفیعی، 1383، ص412- 414.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.     مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف بزرگ فارسی'''''. چاپ فرانکلین، ج2، 1518.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.     ابن عربی، '''''دیوان ابن عربی، شرح الجرا'''''ح. بیروت: دارالکتاب العلمیه، 1996، ص168.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.     '''''فرهنگ اصطلاحات عرفانی'''''. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اسدالله معظمی گودرزی</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسندگان مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصغر دادبه و </ins>اسدالله معظمی گودرزی</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2811:rev-3560:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=2811&oldid=prev 2025-04-03T11:08:51Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&amp;diff=2811&amp;oldid=1289">نمایش تغییرات</a>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=1289&oldid=prev 2024-08-16T06:54:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۶:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''شهود،''' ديدار حق به حق.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهود، در لغت، ديدن&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و حاضر شدن&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; است و در اصطلاح عرفان، رؤيت حق به حق و خاص حضرت وجود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; حصول به اين رؤيت كه در آن حس، واسطه نيست، موقوف است به اين كه شعور و وجدان عارف در ميان نباشد؛ شهود، ادراك بلاواسطة حق است و اهل شهود، قائمان به حق‌اند كه از خودي خود در تجلي الهي، فاني شده، به حق، قائم گشته و حق، عين ذات و صفات ايشان شده، حق را به حق ديده‌اند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; شهود، معرفت يا آگاهي مستقيم و بي‌واسطه است در مقابل معرفت و ‌آگاهي حاصل از تجربه يا استدلال؛ ابن عطاءالله اسكندري، اهل برهان و استدلال را در مقام قياس با اهل شهود، عوام مي‌‌داند؛ اهل استدلال را سالك و اهل شهود را مجذوب مي‌خواند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; ابن عربي در ديوان خود، مي‌گويد: تاب و توان ديدار خدا نيست، زيرا همه در محاقند، اگر خلق، توان شهود را داشت، زمين و طبقات آن، آن را در مي‌يافتند و به مقام شهود مي‌رسيدند، پس ديدار من شهود نيست، بلكه گسترش نور است كه در اثر تجلي نور حق، انسان به مقام شهود قلبي مي‌رسد و خالق و مخلوق و ظاهر و باطن، يكي مي‌شوند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; شهود، خود به دو گونه است: شهود مفصل در مجمل كه رؤيت كثرت در ذات احديت است و شهود مجمل در مفصل كه رؤيت احديت است در كثرت.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.     دهخدا، علي‌اكبر. '''''لغت‌نامه.''''' تهران: دانشگاه تهران، مؤسسة دهخدا، ج10، 14627.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.     منتهي‌الارب.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.     ابن‌عربي'''''، فرهنگ اصطلاحات عرفاني'''''. ترجمه: گل باباسعيدي، تهران: انتشارات شفيعي، 1383، ص412- 414.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.     مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف بزرگ فارسي'''''. چاپ فرانكلين، ج2، 1518.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.     ابن عربي، '''''ديوان ابن عربي، شرح الجرا'''''ح. بيروت: دارالكتاب العلميه، 1996، ص168.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.     '''''فرهنگ اصطلاحات عرفاني'''''. همانجا.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسدالله معظمی گودرزی</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%87%D9%88%D8%AF&diff=536&oldid=prev 2024-08-12T23:52:12Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;شهود،&#039;&#039;&#039; در لغت به معني ديدن و مشاهده كردن و در اصطلاح تصوف و عرفان عبارت است از ادراك بي‌واسطه و دريافت مستقيم حقيقت. بدين معنا كه چون ميان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابي نماند، شهود تحقق مي‌يابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤيت حق به حق»&lt;sup&gt;1&lt;/s...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;شهود،&#039;&#039;&#039; در لغت به معني ديدن و مشاهده كردن و در اصطلاح تصوف و عرفان عبارت است از ادراك بي‌واسطه و دريافت مستقيم حقيقت. بدين معنا كه چون ميان عاشق و معشوق (= عالم و معلوم) حجابي نماند، شهود تحقق مي‌يابد. شهود را به زبان اصطلاح «رؤيت حق به حق»&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; تعريف كرده‌اند و چنان‌كه مولوي تصريح كرده است در جريان شهود موانع (= حجاب‌ها) از ميان برمي‌خيزد و آفتاب دليل آفتاب مي‌آيد&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و حق به حق شناخته مي‌شود. شهود را به تبع تجلي به سه قسم تقسيم كرده‌اند:<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;1) محاضره، يعني شهود افعال،&#039;&#039;&#039; و آن چنان است كه افعال حق بر دل صافي سالك جلوه‌گر مي‌شود و سالك افعال حق را شهود (= محاضره) مي‌كند و با همة وجود در مي‌يابد كه فاعل واقعي خداست. درپي اين دريافت، سالك به «مقام محو» يا «توحيد افعالي» مي‌رسد يعني افعال خود و ديگران را محو در افعال حق مي‌بيند و خدا را يگانه فاعل مي‌شمارد.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;2) مكاشفه، يعني شهود صفات،&#039;&#039;&#039; و آن چنان است كه ذات حق با صفات جلال و يا با صفات جمال خود بر دل صافي سالك متجلّي مي‌شود و سالك، صفات حق را شهود (= مكاشفه) مي‌كند. در پي تجلي صفات جلال، كه صفات قهر خداوندي است، سالك به خضوع و خشوع مي‌رسد و به دنبال تجلي صفات جمال، كه صفات مهر الهي است براي سالك سرور و انس به بار مي‌آيد. سالك به دنبال مكاشفه به «مقام طَمْس» يا «توحيد صفاتي» مي‌رسد يعني صفات خود و ديگران را در جنب صفات حق تعالي نابود مي‌بيند.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;3) مشاهده، يعني شهود ذات،&#039;&#039;&#039; و آن چنان است كه ذات (= وجود) حق بر دل صافي سالك متجلي مي‌گردد و سالك آن را شهود (= مشاهده) مي‌كند و در پي آن، هستي خود را فاني در هستي حق مي‌بيند و به مقام فناء في الله مي‌رسد صاحب مشاهده به «مقام محق» يا «توحيد ذاتي» مي‌رسد و در اين مقام است كه خود در ميان نمي‌بيند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; [← فنا] <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    جرجاني. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تعريفات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قاهره: 1306ق، ص57.<br /> <br /> 2.    مولوي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مثنوي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معنوي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش نيكلسن، تهران: اميركبير، 1359، 1/ بيت 116.<br /> <br /> 3.    كاشاني، عزّالدين محمود. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مصباح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الهدايه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش جلال‌الدين همايي، تهران:    ، ص  .<br /> <br /> اصغر دادبه</div>

Samei