https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86شورای نگهبان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T07:37:03Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=5006&oldid=prevSamei: /* نیز نگاه کنید به */2025-04-30T18:20:14Z<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین شورای نگهبان نظارت بر انتخابات [[مجلس خبرگان]] رهبری، ریاست جمهوری و انتخاب نمایندگان [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی]، مراجعه به آراء عمومی و همهپرسی را نیز عهدهدار است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 99. </ref>. تفسیر [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]<sup>*</sup> به عهده سه چهارم اكثریت اعضای شورای نگهبان است و تصریح آن در اصل 98 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] نیز به دلیل اهمیت آن آمده است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''''' . اصل 98. </ref>. مصوبات [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] بدون تأیید شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد، مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب 6 نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان<ref> '''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 93. </ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>همچنین شورای نگهبان نظارت بر انتخابات [[مجلس خبرگان]] رهبری، ریاست جمهوری و انتخاب نمایندگان [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی]، مراجعه به آراء عمومی و همهپرسی را نیز عهدهدار است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 99. </ref>. تفسیر [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]<sup>*</sup> به عهده سه چهارم اكثریت اعضای شورای نگهبان است و تصریح آن در اصل 98 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] نیز به دلیل اهمیت آن آمده است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''''' . اصل 98. </ref>. مصوبات [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] بدون تأیید شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد، مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب 6 نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان<ref> '''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 93. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اول اسفند 1358ش فقهای نخستین دوره شورای نگهبان [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] از سوی [[امام خمینی]] برگزیده شدند كه عبارت بودند از: لطفالله صافی، محمد مؤمنی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، غلامرضا رضوانی و عبدالرحیم ربانی شیرازی. بعد از مدتی محمدرضا مهدوی كنی و یوسف صانعی جایگزین صافی و ربانی شیرازی شدند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه'''''. تهران: سیاست، 1379، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">309؛ </del>روزنامه '''''جمهوری اسلامی'''''. ش 102، 10 مهر 1358، ص 2 و 8. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اول اسفند 1358ش فقهای نخستین دوره شورای نگهبان [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] از سوی [[امام خمینی]] برگزیده شدند كه عبارت بودند از: لطفالله صافی، محمد مؤمنی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، غلامرضا رضوانی و عبدالرحیم ربانی شیرازی. بعد از مدتی محمدرضا مهدوی كنی و یوسف صانعی جایگزین صافی و ربانی شیرازی شدند<ref>دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه'''''. تهران: سیاست، 1379، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">309. </ref><ref></ins>روزنامه '''''جمهوری اسلامی'''''. ش 102، 10 مهر 1358، ص 2 و 8.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی هادوی، محسن هادوی، محمد صالحی، حسین مهرپرور، علی آراد و گودرز افتخار جهرمی نیز حقوقدانان نخستین دوره شورای نگهبان بودند كه در 29 تیر 1359ش به عضویت شورای نگهبان درآمدند<ref>«این حافظان شرع و قانون»، '''''تهران''''' (ضمیمه هفتگی) '''''روزنامه همشهری'''''، ش 109، 20 خرداد 1381، ص 3.</ref><ref>«گزارش ایران از انتخاب 3 حقوقدان شورای نگهبان در مجلس هفتم»، '''''روزنامه ایران'''''. ش 2836، تهران: 8 تیر 1383، ص 3.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی هادوی، محسن هادوی، محمد صالحی، حسین مهرپرور، علی آراد و گودرز افتخار جهرمی نیز حقوقدانان نخستین دوره شورای نگهبان بودند كه در 29 تیر 1359ش به عضویت شورای نگهبان درآمدند<ref>«این حافظان شرع و قانون»، '''''تهران''''' (ضمیمه هفتگی) '''''روزنامه همشهری'''''، ش 109، 20 خرداد 1381، ص 3.</ref><ref>«گزارش ایران از انتخاب 3 حقوقدان شورای نگهبان در مجلس هفتم»، '''''روزنامه ایران'''''. ش 2836، تهران: 8 تیر 1383، ص 3.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=5005&oldid=prevSamei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹2025-04-30T18:19:24Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:1256 734.jpg|بندانگشتی|شورای نگهبان برگرفته از وبسایت شورای نگهبان قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.shora-gc.ir/fa/guardian-council]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:1256 734.jpg|بندانگشتی|شورای نگهبان برگرفته از وبسایت شورای نگهبان قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.shora-gc.ir/fa/guardian-council]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شورای نگهبان]]'''، شورایی مركب از چند فقیه و حقوقدان كه وظیفه آنها عمدتاً نظارت بر مصوبات مجلس شورای اسلامی و تصویب آنها بر اساس احكام اسلامی و [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]، همچنین نظارت بر اجرای انتخابات مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگان، </del>ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی است<ref>فارسی، جلالالدین. '''''فرهنگ واژههای انقلاب اسلامی'''''. تهران: بنیاد فرهنگی امام رضا علیهالسلام، 1374، ص 527.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شورای نگهبان]]'''، شورایی مركب از چند فقیه و حقوقدان كه وظیفه آنها عمدتاً نظارت بر مصوبات مجلس شورای اسلامی و تصویب آنها بر اساس احكام اسلامی و [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]، همچنین نظارت بر اجرای انتخابات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگان]]، </ins>ریاست جمهوری و مجلس شورای اسلامی است<ref>فارسی، جلالالدین. '''''فرهنگ واژههای انقلاب اسلامی'''''. تهران: بنیاد فرهنگی امام رضا علیهالسلام، 1374، ص 527.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق اصل 91 قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی، </del>علت و نحوه تشكیل و محدوده اختیارات و وظایف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>شورای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگهبان]]<sup>*</sup>، </del>اینگونه تبیین شده است: «به منظور پاسداری از احكام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی<sup>*</sup> با آنها، شورایی به نام شورای نگهبان با تركیب زیر تشكیل میشود: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. 6 نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز [كه] انتخاب این عده با مقام رهبری است. 2. شش نفر حقوقدان در رشتههای مختلف حقوقی [حقوق خصوصی، حقوق عمومی، حقوق جزا و علوم جزایی] از میان حقوقدانان مسلمانی كه به وسیله رئیس قوه قضائیه به مجلس شورای اسلامی معرفی میشوند و با رأی مجلس انتخاب میگردند.»<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 91. </ref>. اعضای شورای نگهبان برای مدت 6 سال انتخاب میشوند، ولی در نخستین دوره آن، پس از گذشت 3 سال، نیمی از اعضای هر گروه به قید قرعه تغییر مییابند. (اصل 92)<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 92. </ref> كلیه مصوبات مجلس شورای اسلامی اعم از این كه از جانب اكثریت نمایندگان احاله شود یا این كه از طرف كمیسیونهای داخلی مطرح گردد، باید به تأیید اكثریت اعضای شورای نگهبان برسد. این تأیید شامل دو مورد است: 1. مصوبه یا مصوبات احاله شده، منطبق با احكام اسلام باشد و عدولی از آن نشده باشد كه تشخیص آن به عهده اكثریت اعضاء فقیه شورای نگهبان است و حقوقدانان این شورا در این مورد حق رأی ندارند. 2. مصوبه یا مصوبات احاله شده تعارضی با اصول قانون اساسی نداشته باشد كه تشخیص آن به عهده اكثریت اعضاء (اعم از فقها و حقوقدانان) است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''''' . اصل 94-96. </ref>. همچنین شورای نگهبان نظارت بر انتخابات [[مجلس خبرگان]] رهبری، ریاست جمهوری و انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مراجعه به آراء عمومی و همهپرسی را نیز عهدهدار است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 99. </ref>. تفسیر [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]<sup>*</sup> به عهده سه چهارم اكثریت اعضای شورای نگهبان است و تصریح آن در اصل 98 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] نیز به دلیل اهمیت آن آمده است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''''' . اصل 98. </ref>. مصوبات مجلس شورای اسلامی بدون تأیید شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد، مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب 6 نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان<ref> '''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 93. </ref>. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق اصل 91 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی]]، </ins>علت و نحوه تشكیل و محدوده اختیارات و وظایف شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگهبان، </ins>اینگونه تبیین شده است: «به منظور پاسداری از احكام اسلام و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قانون اساسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] </ins>از نظر عدم مغایرت مصوبات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.parliran.ir/ </ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins><sup>*</sup> با آنها، شورایی به نام شورای نگهبان با تركیب زیر تشكیل میشود: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اول اسفند 1358ش فقهای نخستین دوره شورای نگهبان </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون اساسی</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از سوی امام خمینی برگزیده شدند كه عبارت بودند از</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لطفالله صافی، محمد مؤمنی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، غلامرضا رضوانی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالرحیم ربانی شیرازی</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد از مدتی محمدرضا مهدوی كنی و یوسف صانعی جایگزین صافی و ربانی شیرازی شدند</del><ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه'''''. تهران: سیاست، 1379، ص 309؛ روزنامه </del>'''''جمهوری اسلامی'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ش 102، 10 مهر 1358، ص 2 و 8</del>. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز [كه] انتخاب این عده با مقام رهبری است. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* شش نفر حقوقدان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رشتههای مختلف حقوقی [حقوق خصوصی، حقوق عمومی، حقوق جزا و علوم جزایی] از میان حقوقدانان مسلمانی كه به وسیله رئیس </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوه قضاییه</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوه قضائیه</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به [https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] معرفی میشوند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با رأی مجلس انتخاب میگردند</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">»</ins><ref>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون اساسی </ins>جمهوری اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصل 91</ins>. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی هادوی، محسن هادوی، محمد صالحی، حسین مهرپرور، علی آراد و گودرز افتخار جهرمی نیز حقوقدانان نخستین دوره شورای نگهبان بودند كه در 29 تیر 1359ش به عضویت شورای نگهبان درآمدند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> «این </del>حافظان شرع و قانون»، '''''تهران''''' (ضمیمه هفتگی) '''''روزنامه همشهری'''''، ش 109، 20 خرداد 1381، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3؛ </del>«گزارش ایران از انتخاب 3 حقوقدان شورای نگهبان در مجلس هفتم»، '''''روزنامه ایران'''''. ش 2836، تهران: 8 تیر 1383، ص 3.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعضای شورای نگهبان برای مدت 6 سال انتخاب میشوند، ولی در نخستین دوره آن، پس از گذشت 3 سال، نیمی از اعضای هر گروه به قید قرعه تغییر مییابند. (اصل 92)<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 92. </ref> كلیه مصوبات [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] اعم از این كه از جانب اكثریت نمایندگان احاله شود یا این كه از طرف كمیسیونهای داخلی مطرح گردد، باید به تأیید اكثریت اعضای شورای نگهبان برسد. این تأیید شامل دو مورد است: </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مصوبه یا مصوبات احاله شده، منطبق با احكام اسلام باشد و عدولی از آن نشده باشد كه تشخیص آن به عهده اكثریت اعضاء فقیه شورای نگهبان است و حقوقدانان این شورا در این مورد حق رأی ندارند. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مصوبه یا مصوبات احاله شده تعارضی با اصول [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] نداشته باشد كه تشخیص آن به عهده اكثریت اعضاء (اعم از فقها و حقوقدانان) است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''''' . اصل 94-96. </ref>. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین شورای نگهبان نظارت بر انتخابات [[مجلس خبرگان]] رهبری، ریاست جمهوری و انتخاب نمایندگان [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی]، مراجعه به آراء عمومی و همهپرسی را نیز عهدهدار است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 99. </ref>. تفسیر [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]<sup>*</sup> به عهده سه چهارم اكثریت اعضای شورای نگهبان است و تصریح آن در اصل 98 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] نیز به دلیل اهمیت آن آمده است<ref>'''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران''''' . اصل 98. </ref>. مصوبات [https://www.parliran.ir/ مجلس شورای اسلامی] بدون تأیید شورای نگهبان اعتبار قانونی ندارد، مگر در مورد تصویب اعتبارنامه نمایندگان و انتخاب 6 نفر حقوقدان اعضای شورای نگهبان<ref> '''''قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران'''''. اصل 93. </ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در اول اسفند 1358ش فقهای نخستین دوره شورای نگهبان [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] از سوی [[امام خمینی]] برگزیده شدند كه عبارت بودند از: لطفالله صافی، محمد مؤمنی، احمد جنتی، ابوالقاسم خزعلی، غلامرضا رضوانی و عبدالرحیم ربانی شیرازی. بعد از مدتی محمدرضا مهدوی كنی و یوسف صانعی جایگزین صافی و ربانی شیرازی شدند<ref> دارابی، علی. '''''سیاستمداران اهل فیضیه'''''. تهران: سیاست، 1379، ص 309؛ روزنامه '''''جمهوری اسلامی'''''. ش 102، 10 مهر 1358، ص 2 و 8. </ref>. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهدی هادوی، محسن هادوی، محمد صالحی، حسین مهرپرور، علی آراد و گودرز افتخار جهرمی نیز حقوقدانان نخستین دوره شورای نگهبان بودند كه در 29 تیر 1359ش به عضویت شورای نگهبان درآمدند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«این </ins>حافظان شرع و قانون»، '''''تهران''''' (ضمیمه هفتگی) '''''روزنامه همشهری'''''، ش 109، 20 خرداد 1381، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.</ref><ref></ins>«گزارش ایران از انتخاب 3 حقوقدان شورای نگهبان در مجلس هفتم»، '''''روزنامه ایران'''''. ش 2836، تهران: 8 تیر 1383، ص 3.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=4300&oldid=prevKarimian در ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰2025-04-25T09:40:23Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4299:rev-4300:php=table -->
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=4299&oldid=prevKarimian در ۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۹2025-04-25T09:39:59Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=4299&oldid=1109">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=1109&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''شوراي نگهبان'''، شورايي مركب از چند فقيه و حقوقدان كه وظيفة آنها عمدتاً نظارت بر مصوبات مجلس شوراي اسلامي و تصويب آنها بر اساس احكام اسلامي و قانون اساسي، همچنين نظارت بر اجراي انتخابات مجلس خبرگان، رياست جمهوري و مجلس شوراي اسلامي است. مطا...» ایجاد کرد2024-08-14T22:37:54Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''شوراي نگهبان'''، شورايي مركب از چند فقيه و حقوقدان كه وظيفة آنها عمدتاً نظارت بر مصوبات مجلس شوراي اسلامي و تصويب آنها بر اساس احكام اسلامي و قانون اساسي، همچنين نظارت بر اجراي انتخابات مجلس خبرگان، رياست جمهوري و مجلس شوراي اسلامي است. مطا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''شوراي نگهبان'''، شورايي مركب از چند فقيه و حقوقدان كه وظيفة آنها عمدتاً نظارت بر مصوبات مجلس شوراي اسلامي و تصويب آنها بر اساس احكام اسلامي و قانون اساسي، همچنين نظارت بر اجراي انتخابات مجلس خبرگان، رياست جمهوري و مجلس شوراي اسلامي است. <br />
<br />
مطابق اصل 91 قانون اساسي، علت و نحوة تشكيل و محدودة اختيارات و وظايف شوراي نگهبان<sup>*</sup>، اينگونه تبيين شده است: «به منظور پاسداري از احكام اسلام و قانون اساسي از نظر عدم مغايرت مصوبات مجلس شوراي اسلامي<sup>*</sup> با آنها، شورايي به نام شوراي نگهبان با تركيب زير تشكيل ميشود: 1. 6 نفر از فقهاي عادل و آگاه به مقتضيات زمان و مسائل روز [كه] انتخاب اين عده با مقام رهبري است. 2. شش نفر حقوقدان در رشتههاي مختلف حقوقي [حقوق خصوصي، حقوق عمومي، حقوق جزا و علوم جزايي] از ميان حقوقدانان مسلماني كه به وسيلة رئيس قوة قضائيه به مجلس شوراي اسلامي معرفي ميشوند و با رأي مجلس انتخاب ميگردند.»<sup>2</sup>. اعضاي شوراي نگهبان براي مدت 6 سال انتخاب ميشوند، ولي در نخستين دورة آن، پس از گذشت 3 سال، نيمي از اعضاي هر گروه به قيد قرعه تغيير مييابند. (اصل 92)<sup>3</sup> كلية مصوبات مجلس شوراي اسلامي اعم از اين كه از جانب اكثريت نمايندگان احاله شود يا اين كه از طرف كميسيونهاي داخلي مطرح گردد، بايد به تأييد اكثريت اعضاي شوراي نگهبان برسد. اين تأييد شامل دو مورد است: 1. مصوبه يا مصوبات احاله شده، منطبق با احكام اسلام باشد و عدولي از آن نشده باشد كه تشخيص آن به عهدة اكثريت اعضاء فقيه شوراي نگهبان است و حقوقدانان اين شورا در اين مورد حق رأي ندارند. 2. مصوبه يا مصوبات احاله شده تعارضي با اصول قانون اساسي نداشته باشد كه تشخيص آن به عهدة اكثريت اعضاء (اعم از فقها و حقوقدانان) است.<sup>4</sup> همچنين شوراي نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبري، رياست جمهوري و انتخاب نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، مراجعه به آراء عمومي و همهپرسي را نيز عهدهدار است.<sup>5</sup> تفسير قانون اساسي<sup>*</sup> به عهدة سه چهارم اكثريت اعضاي شوراي نگهبان است و تصريح آن در اصل 98 قانون اساسي نيز به دليل اهميت آن آمده است.<sup>6</sup> مصوبات مجلس شوراي اسلامي بدون تأييد شوراي نگهبان اعتبار قانوني ندارد، مگر در مورد تصويب اعتبارنامة نمايندگان و انتخاب 6 نفر حقوقدان اعضاي شوراي نگهبان.<sup>7</sup> <br />
<br />
در اول اسفند 1358ش فقهاي نخستين دورة شوراي نگهبان قانون اساسي از سوي امام خميني برگزيده شدند كه عبارت بودند از: لطفالله صافي، محمد مؤمني، احمد جنتي، ابوالقاسم خزعلي، غلامرضا رضواني و عبدالرحيم رباني شيرازي. بعد از مدتي محمدرضا مهدوي كني و يوسف صانعي جايگزين صافي و رباني شيرازي شدند.<sup>8</sup> <br />
<br />
مهدي هادوي، محسن هادوي، محمد صالحي، حسين مهرپرور، علي آراد و گودرز افتخار جهرمي نيز حقوقدانان نخستين دورة شوراي نگهبان بودند كه در 29 تير 1359ش به عضويت شوراي نگهبان درآمدند.<sup>9</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- فارسي، جلالالدين. '''''فرهنگ واژههاي انقلاب اسلامي'''''. تهران: بنياد فرهنگي امام رضا عليهالسلام، 1374، ص 527.<br />
<br />
2- '''''قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران'''''. اصل 91. <br />
<br />
3- '''''همان'''''. اصل 92. <br />
<br />
4- '''''همان'''''. اصل 94-96. <br />
<br />
5- '''''همان'''''. اصل 99. <br />
<br />
6- '''''همان'''''. اصل 98. <br />
<br />
7- '''''همان'''''. اصل 93. <br />
<br />
8- دارابي، علي. '''''سياستمداران اهل فيضيه'''''. تهران: سياست، 1379، ص 309؛ روزنامة '''''جمهوري اسلامي'''''. ش 102، 10 مهر 1358، ص 2 و 8. <br />
<br />
9- «اين حافظان شرع و قانون»، '''''تهران''''' (ضميمة هفتگي) '''''روزنامة همشهري'''''، ش 109، 20 خرداد 1381، ص 3؛ «گزارش ايران از انتخاب 3 حقوقدان شوراي نگهبان در مجلس هفتم»، '''''روزنامة ايران'''''. ش 2836، تهران: 8 تير 1383، ص 3.<br />
<br />
<br />
جعفر گلشن</div>Samei