https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%D9%88%D8%B4شوش - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T08:19:45Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=7938&oldid=prevSamei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۰2025-05-10T16:00:32Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان خوزستان]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[استان ایلام]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان خوزستان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[استان ایلام]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[اهواز]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[اهواز]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7542:rev-7938:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=7542&oldid=prevMaedeh در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۹2025-05-09T17:29:13Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوش، شهرستانی در شمال غربی [[استان خوزستان]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از جنوب با مرکز استان ([[اهواز]])، از شرق با شهرستانهای شوشتر و دزفول، از شمال و غرب با شهرستانهای اندیمشک، دهلران (در [[استان ایلام]]) و دشت آزادگان همسایه است<ref>'''''دفتر تقسیمات کشوری. نقشه و جدول تقسیمات کشوری'''''. تهران: وزارت کشور، 1383.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوش، شهرستانی در شمال غربی [[استان خوزستان]]، با مرکزیتی به همین نام، دارای 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان. این شهرستان از جنوب با مرکز استان ([[اهواز]])، از شرق با شهرستانهای شوشتر و دزفول، از شمال و غرب با شهرستانهای اندیمشک، دهلران (در [[استان ایلام]]) و دشت آزادگان همسایه است<ref>'''''دفتر تقسیمات کشوری. نقشه و جدول تقسیمات کشوری'''''. تهران: وزارت کشور، 1383.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر شوش، در فاصله حدود 100 کیلومتری مرکز استان و در فاصله 770 کیلومتری شهر تهران از راه زمینی، قرار دارد. این شهر از طریق راه آهن نیز با تهران و مرکز استان و چند شهر دیگر متصل است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران. ویرایش دوم.''''' تهران: 1380، همشهری، ص34 و 134.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شهر شوش، در فاصله حدود 100 کیلومتری مرکز استان و در فاصله 770 کیلومتری شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>از راه زمینی، قرار دارد. این شهر از طریق راه آهن نیز با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مرکز استان و چند شهر دیگر متصل است<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران. ویرایش دوم.''''' تهران: 1380، همشهری، ص34 و 134.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوش با مختصات جغرافیایی ً00 َ15 ْ48 طول شرقی و ً00 َ12 ْ32 عرض شمالی و با ارتفاع 87 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی گرم و خشک، در کنار رودخانه شاهور (شاخهای از کرخه) و در اراضی نسبتاً همواری واقع شده است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران.''''' دایرهالمعارف جغرافیایی ایران. ج3،چ1، تهران: 1379، گیتاشناسی، ص793.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوش با مختصات جغرافیایی ً00 َ15 ْ48 طول شرقی و ً00 َ12 ْ32 عرض شمالی و با ارتفاع 87 متر از سطح دریا، دارای آب و هوایی گرم و خشک، در کنار رودخانه شاهور (شاخهای از کرخه) و در اراضی نسبتاً همواری واقع شده است<ref>جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران.''''' دایرهالمعارف جغرافیایی ایران. ج3،چ1، تهران: 1379، گیتاشناسی، ص793.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قدیمیترین اثر جغرافیایی به زبان فارسی درباره شهر شوش چنین آمده است: «شوش، شهریست تونگر [توانگر] و جای بازرگانان و بارکده خوزستان است و از وی جامه و عمامه خز خیزد و ترنج دست انبوی خیزد، و تابوت دانیال پیغمبر علیه السلام [را] آنجا یافتند»<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. به کوشش دکتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، ، ص139.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در قدیمیترین اثر جغرافیایی به زبان فارسی درباره شهر شوش چنین آمده است: «شوش، شهریست تونگر [توانگر] و جای بازرگانان و بارکده خوزستان است و از وی جامه و عمامه خز خیزد و ترنج دست انبوی خیزد، و تابوت دانیال پیغمبر علیه السلام [را] آنجا یافتند»<ref>'''''حدود العالم من المشرق الی المغرب'''''. به کوشش دکتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، ، ص139.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات نیز آمده که «مدینه شوش شهریست به خوزستان ابن مقنع گوید، اول سوری که بنا کردند بعد از طوفان نوع سور شوش بود و ششتر و گویند که سام بن نوح بنا کرد و این شهر را ابوموسی اشعری گشود در عهد عمر بن خطاب در آن سیصد خزینه نهاده بود... <ref>طوسی، محمد بن محمود بن احمد طوسی. '''''عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات.''''' به اهتمام منوچهر ستوده، چ2، تهران: 1382، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص240.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات نیز آمده که «مدینه شوش شهریست به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>خوزستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|خوزستان]] </ins>ابن مقنع گوید، اول سوری که بنا کردند بعد از طوفان نوع سور شوش بود و ششتر و گویند که سام بن نوح بنا کرد و این شهر را ابوموسی اشعری گشود در عهد عمر بن خطاب در آن سیصد خزینه نهاده بود... <ref>طوسی، محمد بن محمود بن احمد طوسی. '''''عجایب المخلوقات و غرایب الموجودات.''''' به اهتمام منوچهر ستوده، چ2، تهران: 1382، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص240.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حمدالله مستوفی از شوش با نام «سوس» یاد کرده است: «از اقلیم سیم و شهری و سطست و گرمسیر. مهالیل بن قنیان بن انوش بن شیت بن آدم (عم) ساخت. و این اولین شهریست که در خوزستان بنا کردند و هوشنگ بر آن عمارات افزود و آنجا قلعه محکم ساخت و بر آن قلعه دیگر ساخت که در غایت استحکام بود. شاپور ذوالاکتاف تجدید عمارت آن شهر کرد و شاپورخوره خواند، و شکلش بر مثال باز نهاده بود. گور دانیال پیغمبر (عم) آنجاست بر جانب غربی آن شهر در میان آب. و در آنجا ماهیان انسیاند و از مردم نگریزند و کسی ایشان را نرنجاند»<ref>مستوفیقزوینی، حمدالله. '''''نزههالقلوب'''''. به کوشش دکتر محمد دبیرسیاقی، چ1، قزوین: 1381، حدیث امروز، ص168.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حمدالله مستوفی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از شوش با نام «سوس» یاد کرده است: «از اقلیم سیم و شهری و سطست و گرمسیر. مهالیل بن قنیان بن انوش بن شیت بن آدم (عم) ساخت. و این اولین شهریست که در خوزستان بنا کردند و هوشنگ بر آن عمارات افزود و آنجا قلعه محکم ساخت و بر آن قلعه دیگر ساخت که در غایت استحکام بود. شاپور ذوالاکتاف تجدید عمارت آن شهر کرد و شاپورخوره خواند، و شکلش بر مثال باز نهاده بود. گور دانیال پیغمبر (عم) آنجاست بر جانب غربی آن شهر در میان آب. و در آنجا ماهیان انسیاند و از مردم نگریزند و کسی ایشان را نرنجاند»<ref>مستوفیقزوینی، حمدالله. '''''نزههالقلوب'''''. به کوشش دکتر محمد دبیرسیاقی، چ1، قزوین: 1381، حدیث امروز، ص168.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوش در تاریخ عمر طولانی خود دارای دو عصر طولانی بوده است. دوره عظمت پادشاهان ایلام... و دوره دوم عصر شاهنشاهان هخامنشی است که داریوش بزرگ شوش را تجدید عمارت نمود و قصرها و عمارات بسیار عالی و زیبا در آن برپا کرد مانند قصر معروف آپادانا...»<ref>قدیانی، عباس. '''''شوش بهشت شهرهای عیلام'''''. چ1، تهران: 1381، فرهنگ مکتوب، 1381، ص61.</ref>. آثار کشف شده در منطقه و دیگر اسناد و مدارک تاریخی حکایت از تاریخ پر ماجرایی دارد که شوش و به گونه وسیعتر سرزمین عیلام (ایلام) به خود دیده است. آرامگاههای عیلامی هفتتپه، معبد چغازنبیل در 40 کیلومتری شهر و دیگر آثار بر جای مانده، شوش را همواره مورد توجه باستانشناسان قرار داده است. موقعیت جغرافیایی شوش نیز همواره پر اهمیت بوده است: «شوش در عین حال محل تلاقی راههای مهمی هم بود. در سفر به سوی غرب با قایق از کرخه میگذشتند و با کاروانی سه روزه در جایی که امروز اماره در عراق در قرار دارد، به دجله میرسیدند، و در صورت ادامه سفر به مدت یک هفته دیگر، مسافر به بابل میرسید. مسیر دیگری که همیشه به شمال ختم میشد، از کرخه و کاشقان به خرمآباد لرستان و از طریق بروجرد به سوی تهران امروز که در جنوب آن ری قرار دارد و در اصل راگا نامیده میشد میرفت. جاده سوم با گذشتن از شوشتر، شوش را به ایذه و از آنجا به دشت اصفهان وصل میکرد و در ادامه به سوی جنوب از طریق بهبهان و فهلیان به پرسپولیس یا شیراز میرسید»<ref>هینس، والتر. '''''دنیای گمشده عیلام'''''. ترجمه فیروز فیروزنیا، چ3، تهران: 1383، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص25.</ref>. جمعیت شهر شوش در سرشماری 1375ش تعداد 52058 تن و طبق برآوردها در 1384ش به 58490 تن رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: 1382، مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، ص111و113.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شوش در تاریخ عمر طولانی خود دارای دو عصر طولانی بوده است. دوره عظمت پادشاهان ایلام... و دوره دوم عصر شاهنشاهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>هخامنشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>داریوش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بزرگ شوش را تجدید عمارت نمود و قصرها و عمارات بسیار عالی و زیبا در آن برپا کرد مانند قصر معروف آپادانا...»<ref>قدیانی، عباس. '''''شوش بهشت شهرهای عیلام'''''. چ1، تهران: 1381، فرهنگ مکتوب، 1381، ص61.</ref>. آثار کشف شده در منطقه و دیگر اسناد و مدارک تاریخی حکایت از تاریخ پر ماجرایی دارد که شوش و به گونه وسیعتر سرزمین عیلام (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) به خود دیده است. آرامگاههای عیلامی هفتتپه، معبد چغازنبیل در 40 کیلومتری شهر و دیگر آثار بر جای مانده، شوش را همواره مورد توجه باستانشناسان قرار داده است. موقعیت جغرافیایی شوش نیز همواره پر اهمیت بوده است: «شوش در عین حال محل تلاقی راههای مهمی هم بود. در سفر به سوی غرب با قایق از کرخه میگذشتند و با کاروانی سه روزه در جایی که امروز اماره در عراق در قرار دارد، به دجله میرسیدند، و در صورت ادامه سفر به مدت یک هفته دیگر، مسافر به بابل میرسید. مسیر دیگری که همیشه به شمال ختم میشد، از کرخه و کاشقان به خرمآباد لرستان و از طریق بروجرد به سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>امروز که در جنوب آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قرار دارد و در اصل راگا نامیده میشد میرفت. جاده سوم با گذشتن از شوشتر، شوش را به ایذه و از آنجا به دشت اصفهان وصل میکرد و در ادامه به سوی جنوب از طریق بهبهان و فهلیان به پرسپولیس یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>میرسید»<ref>هینس، والتر. '''''دنیای گمشده عیلام'''''. ترجمه فیروز فیروزنیا، چ3، تهران: 1383، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص25.</ref>. جمعیت شهر شوش در سرشماری 1375ش تعداد 52058 تن و طبق برآوردها در 1384ش به 58490 تن رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور بر اساس محدوده سال 1380'''''. تهران: 1382، مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، ص111و113.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان خوزستان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان ایلام]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اهواز]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>غلامحسین تکمیل همایون</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جغرافیا]]</ins></div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=7539&oldid=prevMaedeh در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۲۵2025-05-09T17:25:54Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=7539&oldid=7038">نمایش تغییرات</a>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=7038&oldid=prevSamei در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۲۲2025-05-08T00:22:45Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=7038&oldid=1028">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%D9%88%D8%B4&diff=1028&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''شوش،''' شهرستاني در شمال غربي استان خوزستان، با مركزيتي به همين نام، داراي 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان. اين شهرستان از جنوب با مركز استان (اهواز)، از شرق با شهرستانهاي شوشتر و دزفول، از شمال و غرب با شهرستانهاي انديمشك، دهلران (در استان ايلام) و دش...» ایجاد کرد2024-08-14T19:08:05Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''شوش،''' شهرستاني در شمال غربي استان خوزستان، با مركزيتي به همين نام، داراي 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان. اين شهرستان از جنوب با مركز استان (اهواز)، از شرق با شهرستانهاي شوشتر و دزفول، از شمال و غرب با شهرستانهاي انديمشك، دهلران (در استان ايلام) و دش...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''شوش،''' شهرستاني در شمال غربي استان خوزستان، با مركزيتي به همين نام، داراي 2 شهر، 2 بخش و 7 دهستان. اين شهرستان از جنوب با مركز استان (اهواز)، از شرق با شهرستانهاي شوشتر و دزفول، از شمال و غرب با شهرستانهاي انديمشك، دهلران (در استان ايلام) و دشت آزادگان همسايه است.<sup>1</sup><br />
<br />
'''شهر شوش،''' در فاصلة حدود 100 كيلومتري مركز استان و در فاصلة 770 كيلومتري شهر تهران از راه زميني، قرار دارد. اين شهر از طريق راه آهن نيز با تهران و مركز استان و چند شهر ديگر متصل است.<sup>2</sup> <br />
<br />
شوش با مختصات جغرافيايي ً00 َ15 ْ48 طول شرقي و ً00 َ12 ْ32 عرض شمالي و با ارتفاع 87 متر از سطح دريا، داراي آب و هوايي گرم و خشك، در كنار رودخانة شاهور (شاخهاي از كرخه) و در اراضي نسبتاً همواري واقع شده است.<sup>3</sup> <br />
<br />
رودخانة كرخه در غرب اين شهر جريان دارد و رودخانة دز نيز در دَه كيلومتري شرق آن به سوي جنوب روان است. وجود جريان هاي آبي دز و كرخه و احداث سدهاي آبي- برقي در منطقه موجب رونق كشاورزي در اطراف شهر و توسعة زندگي شهري شده است. شوش در جريان جنگ عراق عليه ايران به دليل نزديكي به منطقة جنگي، متحمل صدماتي شد، امّا در سالهاي اخير با بازگشت مهاجران جنگي و ارائة كمكهاي لازم براي بازسازي، اين شهر مجدداً به دوران توسعه و عمران خود بازگشته است.<br />
<br />
شهر باستاني شوش در گذشته با نامهاي گوناگوني خوانده ميشده است كه آلاميس، ايران خوره شاهپور، خاتام تي، سوزيانا، سوزيس، سوس، سوسونكا، شوشن، كوسيا<sup>4</sup> و... از آن جملهاند.<br />
<br />
در قديميترين اثر جغرافيايي به زبان فارسي دربارة شهر شوش چنين آمده است: «شوش، شهريست تونگر [توانگر] و جاي بازرگانان و باركدة خوزستان است و از وي جامه و عمامة خز خيزد و ترنج دست انبوي خيزد، و تابوت دانيال پيغمبر عليه السلام [را] آنجا يافتند».<sup>5</sup> <br />
<br />
در عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات نيز آمده كه «مدينة شوش شهريست به خوزستان ابن مقنع گويد، اول سوري كه بنا كردند بعد از طوفان نوع سور شوش بود و ششتر و گويند كه سام بن نوح بنا كرد و اين شهر را ابوموسي اشعري گشود در عهد عمر بن خطاب در آن سيصد خزينه نهاده بود... .<sup>6</sup><br />
<br />
حمدالله مستوفي از شوش با نام «سوس» ياد كرده است: «از اقليم سيم و شهري و سطست و گرمسير. مهاليل بن قنيان بن انوش بن شيت بن آدم (عم) ساخت. و اين اولين شهريست كه در خوزستان بنا كردند و هوشنگ بر آن عمارات افزود و آنجا قلعة محكم ساخت و بر آن قلعة ديگر ساخت كه در غايت استحكام بود. شاپور ذوالاكتاف تجديد عمارت آن شهر كرد و شاپورخوره خواند، و شكلش بر مثال باز نهاده بود. گور دانيال پيغمبر (عم) آنجاست بر جانب غربي آن شهر در ميان آب. و در آنجا ماهيان انسياند و از مردم نگريزند و كسي ايشان را نرنجاند».<sup>7</sup> <br />
<br />
شوش در تاريخ عمر طولاني خود داراي دو عصر طولاني بوده است. دورة عظمت پادشاهان ايلام... و دورة دوم عصر شاهنشاهان هخامنشي است كه داريوش بزرگ شوش را تجديد عمارت نمود و قصرها و عمارات بسيار عالي و زيبا در آن برپا كرد مانند قصر معروف آپادانا...».<sup>8</sup> آثار كشف شده در منطقه و ديگر اسناد و مدارك تاريخي حكايت از تاريخ پر ماجرايي دارد كه شوش و به گونة وسيعتر سرزمين عيلام (ايلام) به خود ديده است. آرامگاههاي عيلامي هفتتپه، معبد چغازنبيل در 40 كيلومتري شهر و ديگر آثار بر جاي مانده، شوش را همواره مورد توجه باستانشناسان قرار داده است. موقعيت جغرافيايي شوش نيز همواره پر اهميت بوده است: «شوش در عين حال محل تلاقي راههاي مهمي هم بود. در سفر به سوي غرب با قايق از كرخه ميگذشتند و با كارواني سه روزه در جايي كه امروز اماره در عراق در قرار دارد، به دجله ميرسيدند، و در صورت ادامة سفر به مدت يك هفتة ديگر، مسافر به بابل ميرسيد. مسير ديگري كه هميشه به شمال ختم ميشد، از كرخه و كاشقان به خرمآباد لرستان و از طريق بروجرد به سوي تهران امروز كه در جنوب آن ري قرار دارد و در اصل راگا ناميده ميشد ميرفت. جادة سوم با گذشتن از شوشتر، شوش را به ايذه و از آنجا به دشت اصفهان وصل ميكرد و در ادامه به سوي جنوب از طريق بهبهان و فهليان به پرسپوليس يا شيراز ميرسيد».<sup>9</sup> جمعيت شهر شوش در سرشماري 1375ش تعداد 52058 تن و طبق برآوردها در 1384ش به 58490 تن رسيده است.<sup>10</sup> <br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. '''''دفتر تقسيمات كشوري. نقشه و جدول تقسيمات كشوري'''''. تهران: وزارت كشور، 1383.<br />
<br />
2. سازمان حمل و نقل و پايانههاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جادههاي ايران. ويرايش دوم.''''' تهران: 1380، همشهري، ص34 و 134.<br />
<br />
3. جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران.''''' دايرةالمعارف جغرافيايي ايران. ج3،چ1، تهران: 1379، گيتاشناسي، ص793.<br />
<br />
4. چكنگي، عليرضا. '''''فرهنگنامة تطبيقي نامهاي قديم و جديد مكانهاي جغرافيايي ايران و نواحي مجاور'''''. چ1، مشهد: 1378، آستان قدس رضوي، ص210-211.<br />
<br />
5. '''''حدود العالم من المشرق الي المغرب'''''. به كوشش دكتر منوچهر ستوده، تهران: 1362، ، ص139.<br />
<br />
6. طوسي، محمد بن محمود بن احمد طوسي. '''''عجايب المخلوقات و غرايب الموجودات.''''' به اهتمام منوچهر ستوده، چ2، تهران: 1382، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ص240.<br />
<br />
7. مستوفيقزويني، حمدالله. '''''نزهةالقلوب'''''. به كوشش دكتر محمد دبيرسياقي، چ1، قزوين: 1381، حديث امروز، ص168.<br />
<br />
8. قدياني، عباس. '''''شوش بهشت شهرهاي عيلام'''''. چ1، تهران: 1381، فرهنگ مكتوب، 1381، ص61.<br />
<br />
9. هينس، والتر. '''''دنياي گمشدة عيلام'''''. ترجمة فيروز فيروزنيا، چ3، تهران: 1383، شركت انتشارات علمي و فرهنگي، ص25.<br />
<br />
10. مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستانهاي كشور بر اساس محدودة سال 1380'''''. تهران: 1382، مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، ص111و113.<br />
<br />
غلامحسین تکمیل همایون</div>Samei