https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C شیخ محمد خیابانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-16T04:40:00Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=13976&oldid=prev Samei در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۲ 2026-02-22T07:12:51Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:5555555.png|بندانگشتی|شیخ محمد خیابانی، قابل بازیابی از http://shahidkhiyabani.com/?product=%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1-%d9%88-%d8%aa%d9%85%d8%ab%d8%a7%d9%84-%d8%b4%db%8c%d8%ae-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:5555555.png|بندانگشتی|شیخ محمد خیابانی، قابل بازیابی از http://shahidkhiyabani.com/?product=%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1-%d9%88-%d8%aa%d9%85%d8%ab%d8%a7%d9%84-%d8%b4%db%8c%d8%ae-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،''' از روحانیان و آزادی خواهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطه‌خواه </del>در اواخر [[قاجاریه|دوره قاجار]] و نماینده دوره دوم [[مجلس شورای ملی]]. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،''' از روحانیان و آزادی خواهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نهضت مشروطه|مشروطه‌]]&lt;nowiki/&gt;خواه </ins>در اواخر [[قاجاریه|دوره قاجار]] و نماینده دوره دوم [[مجلس شورای ملی]]. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ محمد خیابانی فرزند عبدالمجید در [[تبریز]] زاده شد در کودکی با پدرش به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] رفت و پس از بازگشت به [[تبریز]] به ادامه تحصیل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد کرمان [[تبریز]] در سلک روحانیت &lt;ref&gt;بامداد، مهدی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح حال رجال ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.&lt;/ref&gt;و در جرگه مخالفان [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغیر از [[تبریز]] به نمایندگی دومین دوره [[مجلس شورای ملی]](؟ ق / ؟ م) رسید&lt;ref&gt;آوری، پیتر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.&lt;/ref&gt;. در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتی ماتوم روسیه به [[ایران]] بود&lt;ref&gt;میراحمدی، مریم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ محمد خیابانی فرزند عبدالمجید در [[تبریز]] زاده شد در کودکی با پدرش به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] رفت و پس از بازگشت به [[تبریز]] به ادامه تحصیل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد کرمان [[تبریز]] در سلک روحانیت &lt;ref&gt;بامداد، مهدی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح حال رجال ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.&lt;/ref&gt;و در جرگه مخالفان [[محمد علی شاه|محمدعلی شاه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغیر از [[تبریز]] به نمایندگی دومین دوره [[مجلس شورای ملی]](؟ ق / ؟ م) رسید&lt;ref&gt;آوری، پیتر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.&lt;/ref&gt;. در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتی ماتوم روسیه به [[ایران]] بود&lt;ref&gt;میراحمدی، مریم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی بعدها [[روزنامه تجدد]] را که ارگان [[حزب دموکرات]] بود در [[تبریز]] منتشر کرد (1337ق/ ؟ م) &lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.&lt;/ref&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه میدان تهران با سخنرانی علیه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگلیس، و در [[تبریز]] با فعالیت‌های سیاسی، مخالفت خود را اعلام کرد و با احیاء تشکیلات [[حزب دموکرات]] در تلاش علیه حکومت ارتجاعی و نیمه استعماری برای آزادی [[ایران]]، آذربایجان را جمهوری آزادی ستان&lt;ref&gt;کسروی، احمد. '''''قیام شیخ‌محمد خیابانی''.''' چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.&lt;/ref&gt; نامید و روزنامه‌ای به این نام منتشر کرد، جمهوری آزادی ستان مورد توجه بلشویک‌های شوروی قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;ref&gt;شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.&lt;/ref&gt;.  سرانجام نیز در برابر نیروهای دولت مرکزی قیام او شکست خورد و خود او کشته شد&lt;ref&gt;مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی بعدها [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجدد، روزنامه|</ins>روزنامه تجدد]] را که ارگان [[حزب دموکرات]] بود در [[تبریز]] منتشر کرد (1337ق/ ؟ م) &lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.&lt;/ref&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه میدان تهران با سخنرانی علیه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگلیس، و در [[تبریز]] با فعالیت‌های سیاسی، مخالفت خود را اعلام کرد و با احیاء تشکیلات [[حزب دموکرات]] در تلاش علیه حکومت ارتجاعی و نیمه استعماری برای آزادی [[ایران]]، آذربایجان را جمهوری آزادی ستان&lt;ref&gt;کسروی، احمد. '''''قیام شیخ‌محمد خیابانی''.''' چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.&lt;/ref&gt; نامید و روزنامه‌ای به این نام منتشر کرد، جمهوری آزادی ستان مورد توجه بلشویک‌های شوروی قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;ref&gt;شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.&lt;/ref&gt;.  سرانجام نیز در برابر نیروهای دولت مرکزی قیام او شکست خورد و خود او کشته شد&lt;ref&gt;مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:تاریخ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ و باستان شناسی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انقلاب اسلامی</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5651:rev-13976:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=5651&oldid=prev Samei در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۴ 2025-05-03T19:34:31Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4661:rev-5651:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=4661&oldid=prev Samei در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۱ 2025-04-26T14:41:45Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:5555555.png|بندانگشتی|شیخ محمد خیابانی، قابل بازیابی از http://shahidkhiyabani.com/?product=%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1-%d9%88-%d8%aa%d9%85%d8%ab%d8%a7%d9%84-%d8%b4%db%8c%d8%ae-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،&#039;&#039;&#039; از روحانیان و آزادی خواهان مشروطه‌خواه در اواخر [[قاجاریه|دوره قاجار]] و نماینده دوره دوم [[مجلس شورای ملی]]. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،&#039;&#039;&#039; از روحانیان و آزادی خواهان مشروطه‌خواه در اواخر [[قاجاریه|دوره قاجار]] و نماینده دوره دوم [[مجلس شورای ملی]]. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ محمد خیابانی فرزند عبدالمجید در تبریز زاده شد در کودکی با پدرش به روسیه رفت و پس از بازگشت به تبریز به ادامه تحصیل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد کرمان تبریز در سلک روحانیت &lt;ref&gt;بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران'''''. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ '''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.&lt;/ref&gt;و در جرگه مخالفان محمدعلی شاه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغیر از تبریز به نمایندگی دومین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهمجلس </del>شورای ملی(؟ ق / ؟ م) رسید&lt;ref&gt;آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران'''''. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.&lt;/ref&gt;. در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتی ماتوم روسیه به ایران بود&lt;ref&gt;میراحمدی، مریم'''''. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران'''''. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.&lt;/ref&gt;. وی بعدها روزنامه تجدد را که ارگان حزب دموکرات بود در تبریز منتشر کرد (1337ق/ ؟ م) &lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.&lt;/ref&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه میدان تهران با سخنرانی علیه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگلیس، و در تبریز با فعالیت‌های سیاسی، مخالفت خود را اعلام کرد و با احیاء تشکیلات حزب دموکرات در تلاش علیه حکومت ارتجاعی و نیمه استعماری برای آزادی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>آذربایجان را جمهوری آزادی ستان&lt;ref&gt;کسروی، احمد. '''''قیام شیخ‌محمد خیابانی''.''' چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.&lt;/ref&gt; نامید و روزنامه‌ای به این نام منتشر کرد، جمهوری آزادی ستان مورد توجه بلشویک‌های شوروی قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;ref&gt;شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.&lt;/ref&gt;.  سرانجام نیز در برابر نیروهای دولت مرکزی قیام او شکست خورد و خود او کشته شد&lt;ref&gt;مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ محمد خیابانی فرزند عبدالمجید در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>زاده شد در کودکی با پدرش به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 </ins>روسیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>رفت و پس از بازگشت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به ادامه تحصیل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد کرمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سلک روحانیت &lt;ref&gt;بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران'''''. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ '''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.&lt;/ref&gt;و در جرگه مخالفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمد علی شاه|</ins>محمدعلی شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغیر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به نمایندگی دومین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره [[مجلس </ins>شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>(؟ ق / ؟ م) رسید&lt;ref&gt;آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران'''''. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.&lt;/ref&gt;. در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتی ماتوم روسیه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود&lt;ref&gt;میراحمدی، مریم'''''. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران'''''. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی بعدها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>روزنامه تجدد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را که ارگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حزب دموکرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منتشر کرد (1337ق/ ؟ م) &lt;ref&gt;'''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.&lt;/ref&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه میدان تهران با سخنرانی علیه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگلیس، و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با فعالیت‌های سیاسی، مخالفت خود را اعلام کرد و با احیاء تشکیلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حزب دموکرات<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در تلاش علیه حکومت ارتجاعی و نیمه استعماری برای آزادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایران]]، </ins>آذربایجان را جمهوری آزادی ستان&lt;ref&gt;کسروی، احمد. '''''قیام شیخ‌محمد خیابانی''.''' چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.&lt;/ref&gt; نامید و روزنامه‌ای به این نام منتشر کرد، جمهوری آزادی ستان مورد توجه بلشویک‌های شوروی قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;ref&gt;شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.&lt;/ref&gt;.  سرانجام نیز در برابر نیروهای دولت مرکزی قیام او شکست خورد و خود او کشته شد&lt;ref&gt;مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مجلس شورای ملی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[خیابانی، شیخ محمد]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حزب دموکرات]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4658:rev-4661:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=4658&oldid=prev Samei در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۱ 2025-04-26T14:31:36Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،''' از روحانیان و آزادی خواهان مشروطه‌خواه در اواخر دوره قاجار و نماینده دوره دوم مجلس شورای ملی. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،''' از روحانیان و آزادی خواهان مشروطه‌خواه در اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دوره قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نماینده دوره دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ محمد خیابانی فرزند عبدالمجید در تبریز زاده شد در کودکی با پدرش به روسیه رفت و پس از بازگشت به تبریز به ادامه تحصیل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد کرمان تبریز در سلک روحانیت &lt;ref&gt;بامداد، مهدی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح حال رجال ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.&lt;/ref&gt;و در جرگه مخالفان محمدعلی شاه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغیر از تبریز به نمایندگی دومین دورهمجلس شورای ملی(؟ ق / ؟ م) رسید&lt;ref&gt;آوری، پیتر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.&lt;/ref&gt;. در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتی ماتوم روسیه به ایران بود&lt;ref&gt;میراحمدی، مریم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.&lt;/ref&gt;. وی بعدها روزنامه تجدد را که ارگان حزب دموکرات بود در تبریز منتشر کرد (1337ق/ ؟ م) &lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.&lt;/ref&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه میدان تهران با سخنرانی علیه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگلیس، و در تبریز با فعالیت‌های سیاسی، مخالفت خود را اعلام کرد و با احیاء تشکیلات حزب دموکرات در تلاش علیه حکومت ارتجاعی و نیمه استعماری برای آزادی ایران، آذربایجان را جمهوری آزادی ستان&lt;ref&gt;کسروی، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قیام شیخ‌محمد خیابانی&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039; چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.&lt;/ref&gt; نامید و روزنامه‌ای به این نام منتشر کرد، جمهوری آزادی ستان مورد توجه بلشویک‌های شوروی قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;ref&gt;شمیم، علی‌اصغر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ایران در دوره سلطنت قاجار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.&lt;/ref&gt;.  سرانجام نیز در برابر نیروهای دولت مرکزی قیام او شکست خورد و خود او کشته شد&lt;ref&gt;مستوفی، عبدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیخ محمد خیابانی فرزند عبدالمجید در تبریز زاده شد در کودکی با پدرش به روسیه رفت و پس از بازگشت به تبریز به ادامه تحصیل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد کرمان تبریز در سلک روحانیت &lt;ref&gt;بامداد، مهدی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح حال رجال ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.&lt;/ref&gt;و در جرگه مخالفان محمدعلی شاه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغیر از تبریز به نمایندگی دومین دورهمجلس شورای ملی(؟ ق / ؟ م) رسید&lt;ref&gt;آوری، پیتر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.&lt;/ref&gt;. در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتی ماتوم روسیه به ایران بود&lt;ref&gt;میراحمدی، مریم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.&lt;/ref&gt;. وی بعدها روزنامه تجدد را که ارگان حزب دموکرات بود در تبریز منتشر کرد (1337ق/ ؟ م) &lt;ref&gt;&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.&lt;/ref&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه میدان تهران با سخنرانی علیه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگلیس، و در تبریز با فعالیت‌های سیاسی، مخالفت خود را اعلام کرد و با احیاء تشکیلات حزب دموکرات در تلاش علیه حکومت ارتجاعی و نیمه استعماری برای آزادی ایران، آذربایجان را جمهوری آزادی ستان&lt;ref&gt;کسروی، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قیام شیخ‌محمد خیابانی&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039; چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.&lt;/ref&gt; نامید و روزنامه‌ای به این نام منتشر کرد، جمهوری آزادی ستان مورد توجه بلشویک‌های شوروی قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;ref&gt;شمیم، علی‌اصغر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ایران در دوره سلطنت قاجار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.&lt;/ref&gt;.  سرانجام نیز در برابر نیروهای دولت مرکزی قیام او شکست خورد و خود او کشته شد&lt;ref&gt;مستوفی، عبدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوروش صالحی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفر گلشن</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4654:rev-4658:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=4654&oldid=prev Samei در ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۵ 2025-04-26T14:25:30Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم سیاسی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''خیابانی، شیخ محمد'''، (1338-1297ق /  ؟؟؟ م)، از روحانیون آزادی خواه و رهبر قیام آذربایجان. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در خامنه آذربایجان به دنیا آمد. تحصیلات دینی را تا درجه اجتهاد ادامه داد&lt;ref&gt;شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی به چند نفر از دوستان و آشنایان او. تهران: سحر، چ 2، 1356، ص 23 و 24؛ مجتهدی، مهدی. '''''رجال آذربایجان در عصر مشروطیت'''''. به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: زرین، ص 134. &lt;/ref&gt;. به دنبال فعالیت در انجمن ایالتی آذربایجان، در دوره دوم مجلس شورای ملی نماینده تبریز شد و در این سمت با اولتی ماتوم روس به ایران (1329ق) مخالفت کرد&lt;ref&gt;مجتهدی، مهدی. '''''همان'''''. ص 134؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 25 و 26. &lt;/ref&gt;. پس از سفر به روسیه و بازگشت، با تشکیل فرقه دموکرات و ایجاد روزنامه ''تجدّد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;'' (ارگان) در 1296ش، فعالیت سیاسی خود را سازمان داد. فعالیتش را خصوصاً پس از آزادی از زندان عثمانی‌ها، در پی ابراز مخالفت با قرارداد 1919م قوت بخشید. قیام او و هوا خواهانش علیه دولت مرکزی با تشکیل «مجلس ملی تبریز» تحت ریاست خود خیابانی و تصرف تبریز در فروردین 1299ش به اوج رسید ولی با نقشه مخبرالسلطنه (والی آذربایجان) و تصرف شهر توسط قزاقان سرکوب شد &lt;ref&gt;مجتهدی، مهدی. '''''همان'''''. ص 135-139؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 26-39. &lt;/ref&gt; و خیابانی هم در 22 شهریور 1299ش / 22 ذیحجه 1338ق به‌دست اسماعیل قزاق به قتل رسید و در قبرستان سید حمزه مدفون شد&lt;ref&gt;آذری، علی. '''''قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز'''''. تهران: صفی‌علیشاه، چ 4، 1354، ص 257-495؛ عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. ج 1، تهران: گفتار ـ علم، 1380، ص 643.&lt;/ref&gt;.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2549:rev-4654:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=2549&oldid=prev Nazli در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۹ 2025-01-22T06:49:25Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خياباني، شيخ‌محمد،</del>''' از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانيان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزاديخواهان </del>مشروطه‌خواه در اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>قاجار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندة دورة </del>دوم مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوراي ملي</del>. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیخ محمد خیابانی|خیابانی، شیخ‌محمد]]،</ins>''' از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آزادی خواهان </ins>مشروطه‌خواه در اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>قاجار و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نماینده دوره </ins>دوم مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای ملی</ins>. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش).  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيخ </del>محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خياباني </del>فرزند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالمجيد </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>زاده شد در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كودكي </del>با پدرش به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسيه </del>رفت و پس از بازگشت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادامة تحصيل </del>پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرمان تبريز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلك روحانيت</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;1&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرگة </del>مخالفان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدعلي </del>شاه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صغير </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمايندگي دومين دورة مجلس شوراي ملي </del>(؟ ق / ؟ م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسيد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولتيماتوم روسيه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وي </del>بعدها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامة </del>تجدد را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>ارگان حزب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموكرات </del>بود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>منتشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>(1337ق/ ؟ م)&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدان </del>تهران با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخنراني عليه </del>حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگليس، </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعاليت‌هاي سياسي، </del>مخالفت خود را اعلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احياء تشكيلات </del>حزب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموكرات </del>در تلاش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عليه حكومت ارتجاعي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيمه استعماري براي آزادي ايران، آذربايجان </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمهوري آزاديستان</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه‌اي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>نام منتشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد، جمهوري آزاديستان </del>مورد توجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلشويك‌هاي شوروي </del>قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; سرانجام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>در برابر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيروهاي </del>دولت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي قيام </del>او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكست </del>خورد و خود او <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشته </del>شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ </ins>محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیابانی </ins>فرزند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالمجید </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>زاده شد در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کودکی </ins>با پدرش به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسیه </ins>رفت و پس از بازگشت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادامه تحصیل </ins>پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرمان تبریز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلک روحانیت </ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بامداد، مهدی. '''''شرح حال رجال ایران'''''. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ '''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. </ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/929.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جرگه </ins>مخالفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدعلی </ins>شاه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صغیر </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمایندگی دومین دورهمجلس شورای ملی</ins>(؟ ق / ؟ م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسید</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران'''''. ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، تهران: عطایی، 1373، ج1، ص440.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اولتی ماتوم روسیه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراحمدی، مریم'''''. پژوهشی در تاریخ معاصر ایران'''''. مشهد: آستان قدس رضوی، 1368، ص24.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. وی </ins>بعدها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه </ins>تجدد را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>ارگان حزب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموکرات </ins>بود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>منتشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>(1337ق/ ؟ م) &lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دایرةالمعارف فارسی، مصاحب'''''. 1/929.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدان </ins>تهران با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخنرانی علیه </ins>حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انگلیس، </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیت‌های سیاسی، </ins>مخالفت خود را اعلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احیاء تشکیلات </ins>حزب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دموکرات </ins>در تلاش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علیه حکومت ارتجاعی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیمه استعماری برای آزادی ایران، آذربایجان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمهوری آزادی ستان</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسروی، احمد. '''''قیام شیخ‌محمد خیابانی''.''' چاپ محمدعلی همایون کاتوزیان، تهران: مرکز، 1376، ص52-51.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه‌ای </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>نام منتشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد، جمهوری آزادی ستان </ins>مورد توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلشویک‌های شوروی </ins>قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.  </ins>سرانجام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>در برابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیروهای </ins>دولت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی قیام </ins>او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست </ins>خورد و خود او <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشته </ins>شد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری دوره قاجاریه'''''. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    بامداد، مهدي. '''''شرح حال رجال ايران'''''. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ '''''دايرةالمعارف فارسي، مصاحب'''''. 1/929.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    آوري، پيتر. '''''تاريخ معاصر ايران'''''. ترجمة محمد رفيعي مهرآبادي، تهران: عطايي، 1373، ج1، ص440.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    ميراحمدي، مريم'''''. پژوهشي در تاريخ معاصر ايران'''''. مشهد: آستان قدس رضوي، 1368، ص24.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    '''''دايرةالمعارف فارسي، مصاحب'''''. 1/929.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    كسروي، احمد. '''''قيام شيخ‌محمد خياباني''.''' چاپ محمدعلي همايون كاتوزيان، تهران: مركز، 1376، ص52-51.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    شميم، علي‌اصغر. '''''ايران در دورة سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من يا تاريخ اجتماعي و اداري دورة قاجاريه'''''. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کورش صالحی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علوم سیاسی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علوم سیاسی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خياباني، شيخ </del>محمد'''، (1338-1297ق /  ؟؟؟ م)، از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانيون آزاديخواه </del>و رهبر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قيام آذربايجان</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیابانی، شیخ </ins>محمد'''، (1338-1297ق /  ؟؟؟ م)، از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیون آزادی خواه </ins>و رهبر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قیام آذربایجان</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در خامنة آذربايجان به دنيا آمد. تحصيلات ديني را تا درجة اجتهاد ادامه داد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; به دنبال فعاليت در انجمن ايالتي آذربايجان، در دورة دوم مجلس شوراي ملي نمايندة تبريز شد و در اين سمت با اولتيماتوم روس به ايران (1329ق) مخالفت كرد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; پس از سفر به روسيه و بازگشت، با تشكيل فرقة دموكرات و ايجاد روزنامة ''تجدّد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;'' (ارگان) در 1296ش، فعاليت سياسي خود را سازمان داد. فعاليتش را خصوصاً پس از آزادي از زندان عثماني‌ها، در پي ابراز مخالفت با قرارداد 1919م قوت بخشيد. قيام او و هواخواهانش عليه دولت مركزي با تشكيل «مجلس ملي تبريز» تحت رياست خود خياباني و تصرف تبريز در فروردين 1299ش به اوج رسيد ولي با نقشة مخبرالسلطنه (والي آذربايجان) و تصرف شهر توسط قزاقان سركوب شد&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; و خياباني هم در 22 شهريور 1299ش / 22 ذيحجه 1338ق به‌دست اسماعيل قزاق به قتل رسيد و در قبرستان سيد حمزه مدفون شد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-    شرح </del>حال و اقدامات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيخ </del>محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خياباني </del>به چند نفر از دوستان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنايان </del>او. تهران: سحر، چ 2، 1356، ص 23 و 24؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجتهدي، مهدي</del>. '''''رجال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجان </del>در عصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطيت</del>'''''. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش </del>غلامرضا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طباطبايي </del>مجد، تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرين، </del>ص 134.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در خامنه آذربایجان به دنیا آمد. تحصیلات دینی را تا درجه اجتهاد ادامه داد&lt;ref&gt;شرح </ins>حال و اقدامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیخ </ins>محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیابانی </ins>به چند نفر از دوستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آشنایان </ins>او. تهران: سحر، چ 2، 1356، ص 23 و 24؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجتهدی، مهدی</ins>. '''''رجال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجان </ins>در عصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشروطیت</ins>'''''. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش </ins>غلامرضا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طباطبایی </ins>مجد، تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرین، </ins>ص 134<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. &lt;/ref&gt;. به دنبال فعالیت در انجمن ایالتی آذربایجان، در دوره دوم مجلس شورای ملی نماینده تبریز شد و در این سمت با اولتی ماتوم روس به ایران (1329ق) مخالفت کرد&lt;ref&gt;مجتهدی، مهدی. '''''همان'''''. ص 134؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 25 و 26. &lt;/ref&gt;. پس از سفر به روسیه و بازگشت، با تشکیل فرقه دموکرات و ایجاد روزنامه ''تجدّد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;'' (ارگان) در 1296ش، فعالیت سیاسی خود را سازمان داد. فعالیتش را خصوصاً پس از آزادی از زندان عثمانی‌ها، در پی ابراز مخالفت با قرارداد 1919م قوت بخشید. قیام او و هوا خواهانش علیه دولت مرکزی با تشکیل «مجلس ملی تبریز» تحت ریاست خود خیابانی و تصرف تبریز در فروردین 1299ش به اوج رسید ولی با نقشه مخبرالسلطنه (والی آذربایجان) و تصرف شهر توسط قزاقان سرکوب شد &lt;ref&gt;مجتهدی، مهدی. '''''همان'''''. ص 135-139؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 26-39. &lt;/ref&gt; و خیابانی هم در 22 شهریور 1299ش / 22 ذیحجه 1338ق به‌دست اسماعیل قزاق به قتل رسید و در قبرستان سید حمزه مدفون شد&lt;ref&gt;آذری، علی. '''''قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز'''''. تهران: صفی‌علیشاه، چ 4، 1354، ص 257-495؛ عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. ج 1، تهران: گفتار ـ علم، 1380، ص 643.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-    مجتهدي، مهدي. '''''همان'''''. ص 134؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 25 و 26. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-    مجتهدي، مهدي. '''''همان'''''. ص 135-139؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 26-39. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-    آذري، علي. '''''قيام شيخ محمد خياباني در تبريز'''''. تهران: صفي‌عليشاه، چ 4، 1354، ص 257-495؛ عاقلي، باقر. '''''شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران'''''. ج 1، تهران: گفتار ـ علم، 1380، ص 643. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوروش صالحی </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1095:rev-2549:php=table --> </table> Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=1095&oldid=prev Samei در ‏۱۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۱۵ 2024-08-14T22:15:15Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۲۲:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم سیاسی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''خياباني، شيخ محمد'''، (1338-1297ق /  ؟؟؟ م)، از روحانيون آزاديخواه و رهبر قيام آذربايجان. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در خامنة آذربايجان به دنيا آمد. تحصيلات ديني را تا درجة اجتهاد ادامه داد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; به دنبال فعاليت در انجمن ايالتي آذربايجان، در دورة دوم مجلس شوراي ملي نمايندة تبريز شد و در اين سمت با اولتيماتوم روس به ايران (1329ق) مخالفت كرد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; پس از سفر به روسيه و بازگشت، با تشكيل فرقة دموكرات و ايجاد روزنامة ''تجدّد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;'' (ارگان) در 1296ش، فعاليت سياسي خود را سازمان داد. فعاليتش را خصوصاً پس از آزادي از زندان عثماني‌ها، در پي ابراز مخالفت با قرارداد 1919م قوت بخشيد. قيام او و هواخواهانش عليه دولت مركزي با تشكيل «مجلس ملي تبريز» تحت رياست خود خياباني و تصرف تبريز در فروردين 1299ش به اوج رسيد ولي با نقشة مخبرالسلطنه (والي آذربايجان) و تصرف شهر توسط قزاقان سركوب شد&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; و خياباني هم در 22 شهريور 1299ش / 22 ذيحجه 1338ق به‌دست اسماعيل قزاق به قتل رسيد و در قبرستان سيد حمزه مدفون شد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-    شرح حال و اقدامات شيخ محمد خياباني به چند نفر از دوستان و آشنايان او. تهران: سحر، چ 2، 1356، ص 23 و 24؛ مجتهدي، مهدي. '''''رجال آذربايجان در عصر مشروطيت'''''. به كوشش غلامرضا طباطبايي مجد، تهران: زرين، ص 134. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-    مجتهدي، مهدي. '''''همان'''''. ص 134؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 25 و 26. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-    مجتهدي، مهدي. '''''همان'''''. ص 135-139؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 26-39. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-    آذري، علي. '''''قيام شيخ محمد خياباني در تبريز'''''. تهران: صفي‌عليشاه، چ 4، 1354، ص 257-495؛ عاقلي، باقر. '''''شرح حال رجال سياسي و نظامي معاصر ايران'''''. ج 1، تهران: گفتار ـ علم، 1380، ص 643. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جعفر گلشن</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-780:rev-1095:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B4%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=780&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''خياباني، شيخ‌محمد،''' از روحانيان و آزاديخواهان مشروطه‌خواه در اواخر دورة قاجار و نمايندة دورة دوم مجلس شوراي ملي. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش). شيخ محمد خياباني فرزند عبدالمجيد در تبريز زاده شد در كودكي با پدرش به روسيه رفت و پس از بازگشت به تبريز ب...» ایجاد کرد 2024-08-13T16:58:58Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;خياباني، شيخ‌محمد،&#039;&#039;&#039; از روحانيان و آزاديخواهان مشروطه‌خواه در اواخر دورة قاجار و نمايندة دورة دوم مجلس شوراي ملي. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش). شيخ محمد خياباني فرزند عبدالمجيد در تبريز زاده شد در كودكي با پدرش به روسيه رفت و پس از بازگشت به تبريز ب...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;خياباني، شيخ‌محمد،&#039;&#039;&#039; از روحانيان و آزاديخواهان مشروطه‌خواه در اواخر دورة قاجار و نمايندة دورة دوم مجلس شوراي ملي. (1297ق ـ 1338ق / ؟ م /1299ش). <br /> <br /> شيخ محمد خياباني فرزند عبدالمجيد در تبريز زاده شد در كودكي با پدرش به روسيه رفت و پس از بازگشت به تبريز به ادامة تحصيل پرداخت و در مقام امام جماعت مسجد كرمان تبريز در سلك روحانيت&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و در جرگة مخالفان محمدعلي شاه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; قرار گرفت. پس از استبداد صغير از تبريز به نمايندگي دومين دورة مجلس شوراي ملي (؟ ق / ؟ م) رسيد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; در 1329ق/ ؟ م از جمله مخالفان اولتيماتوم روسيه به ايران بود.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; وي بعدها روزنامة تجدد را كه ارگان حزب دموكرات بود در تبريز منتشر كرد (1337ق/ ؟ م)&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; و در 1338ق/1919م در سبزه ميدان تهران با سخنراني عليه حسن وثوق‌الدوله عاقد قرارداد 1919 با انگليس، و در تبريز با فعاليت‌هاي سياسي، مخالفت خود را اعلام كرد و با احياء تشكيلات حزب دموكرات در تلاش عليه حكومت ارتجاعي و نيمه استعماري براي آزادي ايران، آذربايجان را جمهوري آزاديستان&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; ناميد و روزنامه‌اي به اين نام منتشر كرد، جمهوري آزاديستان مورد توجه بلشويك‌هاي شوروي قرار گرفت اما با مخالفت مردم مواجه شد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; سرانجام نيز در برابر نيروهاي دولت مركزي قيام او شكست خورد و خود او كشته شد.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    بامداد، مهدي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح حال رجال ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1371، ج6، ص196؛ &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف فارسي، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.<br /> <br /> 2.    آوري، پيتر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ معاصر ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمد رفيعي مهرآبادي، تهران: عطايي، 1373، ج1، ص440.<br /> <br /> 3.    ميراحمدي، مريم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. پژوهشي در تاريخ معاصر ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. مشهد: آستان قدس رضوي، 1368، ص24.<br /> <br /> 4.    &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف فارسي، مصاحب&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. 1/929.<br /> <br /> 5.    كسروي، احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;قيام شيخ‌محمد خياباني&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039; چاپ محمدعلي همايون كاتوزيان، تهران: مركز، 1376، ص52-51.<br /> <br /> 6.    شميم، علي‌اصغر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران در دورة سلطنت قاجار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مدبّر، 1374، ص601-600.<br /> <br /> 7.    مستوفي، عبدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح زندگاني من يا تاريخ اجتماعي و اداري دورة قاجاريه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: زوار، 1360، ج3، ص131-128.<br /> <br /> <br /> کورش صالحی</div> Samei