عبا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Maedeh در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۸

2025-05-15T14:58:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۸
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز
			[[رده:پوشاک]]
	[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]		[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
	~~[[رده:پوشاک]]~~

Samei در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۹

2025-05-15T12:09:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۹
خط ۱:		خط ۱:
	'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.		'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.

	خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.</ref>.<sup> </sup> به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت ~~ردایی~~ ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج8، ص447.</ref><ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعة الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴. </ref><ref>Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405</ref>. [[کسا]] نوع دیگری از عبا بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.</ref>.<sup> </sup> گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای عمروعاص<ref>طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329. </ref>،<sup> </sup> یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن می‌کردند<ref>نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمة ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.</ref>، ~~اما~~ در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308. </ref>.<sup> </sup> از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند<ref>حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعة الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.</ref>.<sup> </sup> عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149. </ref> این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند<ref>مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303. </ref>.<sup> </sup>		خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.</ref>.<sup> </sup> به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت [[ردا]]<nowiki/>یی ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج8، ص447.</ref><ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعة الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴. </ref><ref>Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405</ref>. [[کسا]] نوع دیگری از عبا بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.</ref>.<sup> </sup> گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای عمروعاص<ref>طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329. </ref>،<sup> </sup> یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن می‌کردند<ref>نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمة ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.</ref>، اما در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308. </ref>.<sup> </sup> از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند<ref>حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعة الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.</ref>.<sup> </sup> عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149. </ref> این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند<ref>مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303. </ref>.<sup> </sup>

	در فرهنگ شیعی، آل عبا یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر [[کسا]]<nowiki/>ی پیامبر دور هم گرد آمده بودند<ref>طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.</ref>. در سده اخیر شهرهای [[قم]]، نایین، شوشتر، [[بوشهر]]، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند<ref> Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater</ref>. دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در زبان فارسی وجود دارد، آورده است<ref>دهخدا، علی‌اکبر. امثال و حکم. امیرکبیر،1363، ج2، ص1089.</ref>. <sup> </sup>		در فرهنگ شیعی، [[آل عبا]] یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر [[کسا]]<nowiki/>ی پیامبر دور هم گرد آمده بودند<ref>طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.</ref>. در سده اخیر شهرهای [[قم]]، نایین، شوشتر، [[بوشهر]]، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند<ref> Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater</ref>. دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در [[فارسی\|زبان فارسی]] وجود دارد، آورده است<ref>دهخدا، علی‌اکبر. امثال و حکم. امیرکبیر،1363، ج2، ص1089.</ref>. <sup> </sup>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۹:		خط ۹:
	* [[قبا]]		* [[قبا]]
	* [[کسا]]		* [[کسا]]
			* [[آل عبا]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۱۸:		خط ۱۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
			[[رده:پوشاک]]

Samei: /* مآخذ */

2025-04-21T21:08:09Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.		'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.

	خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.</ref>.<sup> </sup> به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت ردایی ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج8، ص447.</ref><ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعة الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴. </ref><ref>Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405</ref>. کسا نوع دیگری از عبا بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.</ref>.<sup> </sup> گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای عمروعاص<ref>طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329. </ref>،<sup> </sup> یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن می‌کردند<ref>نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمة ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.</ref>، اما در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308. </ref>.<sup> </sup> از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند<ref>حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعة الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.</ref>.<sup> </sup> عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149. </ref> این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند<ref>مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303. </ref>.<sup> </sup> در فرهنگ شیعی، آل عبا یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر کسای پیامبر دور هم گرد آمده بودند<ref>طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.</ref>. در سده اخیر شهرهای قم، نایین، شوشتر، بوشهر، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند<ref> Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater</ref>. دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در زبان فارسی وجود دارد، آورده است<ref>دهخدا، علی‌اکبر. امثال و حکم. امیرکبیر،1363، ج2، ص1089.</ref>. <sup> </sup>		خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.</ref>.<sup> </sup> به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت ردایی ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج8، ص447.</ref><ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعة الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴. </ref><ref>Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405</ref>. [[کسا]] نوع دیگری از عبا بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.</ref>.<sup> </sup> گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای عمروعاص<ref>طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329. </ref>،<sup> </sup> یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن می‌کردند<ref>نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمة ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.</ref>، اما در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308. </ref>.<sup> </sup> از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند<ref>حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعة الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.</ref>.<sup> </sup> عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149. </ref> این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند<ref>مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303. </ref>.<sup> </sup>

	نیز ~~نگاه کنید به~~		در فرهنگ شیعی، آل عبا یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر [[کسا]]<nowiki/>ی پیامبر دور هم گرد آمده بودند<ref>طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.</ref>. در سده اخیر شهرهای [[قم]]، نایین، شوشتر، [[بوشهر]]، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند<ref> Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater</ref>. دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در زبان فارسی وجود دارد، آورده است<ref>دهخدا، علی‌اکبر. امثال و حکم. امیرکبیر،1363، ج2، ص1089.</ref>. <sup> </sup>

	== ~~مآخذ~~ ==		== نیز نگاه کنید به ==
	~~1. یادداشت مؤلف.~~

	~~2. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.~~		* [[قبا]]
			* [[کسا]]

	3. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعه الاولی، ج8، ص447؛ جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعه الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴.		== مآخذ ==
			<references />
	~~Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405~~

	4. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.

	~~5. طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329.~~

	6. نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.

	7. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308.

	8. حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعه الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.

	9. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149.

	10. مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ ~~1958م، ج4، ص303.~~

	~~11. طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.~~

	~~12. Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater~~

	13. ~~دهخدا، علی‌اکبر~~. ~~امثال و حکم~~. ~~امیرکبیر،1363، ج2، ص1089~~.		== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز

Samei در ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۶

2025-04-21T21:06:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت.<~~sup~~>1</~~sup~~>		'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت<ref>یادداشت مؤلف.</ref>.

	خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید.<sup>2 </sup> به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت ردایی ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود.<~~sup~~>3 </~~sup~~> کسا نوع دیگری از عبا بود.<sup>4 </sup> گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای ~~عمروعاص،~~<sup>5 </sup> یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن ~~می‌کردند،~~<~~sup~~>6</~~sup~~> اما در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد.<sup>7 </sup> از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند.<sup>8 </sup> عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز<~~sup~~>9</~~sup~~> این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند.<sup>10 </sup> در فرهنگ شیعی، آل عبا یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر کسای پیامبر دور هم گرد آمده بودند.<~~sup~~>11</~~sup~~> در سده اخیر شهرهای قم، نایین، شوشتر، بوشهر، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند.<~~sup~~>12</~~sup~~> دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در زبان فارسی وجود دارد، آورده است.<~~sup~~>13</~~sup~~> <sup> </sup>		خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید<ref>ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.</ref>.<sup> </sup> به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت ردایی ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج8، ص447.</ref><ref>جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعة الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴. </ref><ref>Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405</ref>. کسا نوع دیگری از عبا بود<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.</ref>.<sup> </sup> گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای عمروعاص<ref>طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329. </ref>،<sup> </sup> یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن می‌کردند<ref>نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمة ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.</ref>، اما در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308. </ref>.<sup> </sup> از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند<ref>حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعة الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.</ref>.<sup> </sup> عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز<ref>اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149. </ref> این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند<ref>مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303. </ref>.<sup> </sup> در فرهنگ شیعی، آل عبا یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر کسای پیامبر دور هم گرد آمده بودند<ref>طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.</ref>. در سده اخیر شهرهای قم، نایین، شوشتر، بوشهر، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند<ref> Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater</ref>. دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در زبان فارسی وجود دارد، آورده است<ref>دهخدا، علی‌اکبر. امثال و حکم. امیرکبیر،1363، ج2، ص1089.</ref>. <sup> </sup>

			نیز نگاه کنید به

	~~'''~~مآخذ~~''':~~		== مآخذ ==

	1. یادداشت مؤلف.		1. یادداشت مؤلف.

	2. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.		2. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.

	3. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ~~الطبعة~~ الاولی، ج8، ص447؛ جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: ~~مطبعة~~ الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴.		3. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعه الاولی، ج8، ص447؛ جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعه الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴.

	Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405		Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405

	4. ~~اصفهانی،~~ ج6، ص481.		4. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص481.

	5. طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329.		5. طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329.

	6. نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ~~ترجمة~~ ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.		6. نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمه ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.

	7. اصفهانی، ج6، ص307- 308.		7. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ج6، ص307- 308.

	8. حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: ~~الطبعة~~ الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.		8. حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعه الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.

	9. ~~اصفهانی،~~ ج5، ص145- 149.		9. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، ، ج5، ص145- 149.

	10. مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، ~~الطبعة~~ الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303.		10. مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعه الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303.

	11. طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.		11. طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندین...» ایجاد کرد

2024-08-13T10:14:31Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندین...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''عبا،''' تن‌پوشی بلند و جلوباز و بی‌دگمه و بی آستین اما با حلقه آستین‌های بزرگی، که آن را پوشیده و یا اغلب بر دوش می‌اندازند. این لباس روپوش مانند که بیشتر به عنوان لباسی عربی شناخته شده است، تا پایین بدن را می‌پوشاند. در بیشتر موارد دو بندینک کوتاه در طرفین و روی سینه دارد تا در صورت لزوم آن‌ها را به هم بنندند. استفاده از عبا در صدر اسلام رواج بیشتری داشت، اما به نظر می‌رسد برای سالیانی دراز در ایران مورد استفاده قرار نگرفت، و از دوران صفویه و بعد از آن به ویژه توسط روحانیون بود که مورد استفاده مجدد قرار گرفت.1

خلیفه اول عبایی فدکی می‌پوشید.2 به نوعی از عبا "مِطرف" می‌گفتند که در حقیقت ردایی ابریشمین، منقش، مخطط، حاشیه‌دار و در اغلب موارد سیاه رنگ بود.3 کسا نوع دیگری از عبا بود.4 گاه زمینه عبا سیاه با خطوط سرخ بود، که به نوع پشمی آن "حُله برجد" می‌گفتند، مانند عبای عمروعاص،5 یا عبایی خاکستری رنگ و از جنس خز بر تن می‌کردند،6 اما در بیشتر موارد عباها از پشم شتر و به همان رنگ قهوه‌ای تهیه می‌شد.7 از آنجا که رنگ سیاه نشانه خلفای عباسی بود، آنان اغلب و به ویژه در مراسم رسمی عبایی مشکی بر دوش می‌انداختند.8 عبای هارون الرشید ازاری رشیدی (سندی) بود، از جنس ابریشم، با خطوط پهن قرمز9 این خلفا برای سالیانی دراز عبای پیامبر را هنگام مراسم رسمی و یا مذهبی بر دوش خود می‌انداختند.10 در فرهنگ شیعی، آل عبا یا آل کسا که به پنج تن نیز معروفند شامل پیامبر اسلام، دخترشان و سه امام اول شیعه هستند که گفته می‌شود در زیر کسای پیامبر دور هم گرد آمده بودند.11 در سده اخیر شهرهای قم، نایین، شوشتر، بوشهر، گناباد، و فلاحیه بهبهان در کار تهیه عبا بوده‌اند.12 دهخدا برخی از امثال و ضرب المثل‌هایی را که در مورد عبا در زبان فارسی وجود دارد، آورده است.13 

'''مآخذ''':

1. یادداشت مؤلف.

2. ابن اثیر، عزالدین ابوالحسن. '''''الکامل فی التاریخ'''''. بیروت: دارصادر، داربیروت، 1385ق/ 1965م، ج3، ص314.

3. اصفهانی، ابوالفرج علی بن حسین. '''''کتاب الاغانی، اعداد، مکتب تحقیق'''''. بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414- 1415ق/ 1994م، الطبعة الاولی، ج8، ص447؛ جاحظ، ابوعثمان عمرو بن بحر. '''''التاج فی اخلاق الملوک.''''' تحقیق احمد زکی پاشا، قاهره: مطبعة الامیریه، 1332ق/ 1914م، ص۱۵۴.

Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.404-405

4. اصفهانی، ج6، ص481.

5. طبری، ابی جعفر محمد بن جریر. '''''تاریخ الرسل و الملوک.''''' قاهره: 1939- 1957م، ج3، ص 238- 239، 329.

6. نرشخی، ابوبکر محمد بن جعفر. '''''تاریخ بخارا'''''. ترجمة ابونصر قباوی، تلخیص محمد بن زفر، تصحیح مدرس رضوی، تهران: توس،1363، ص55،60.

7. اصفهانی، ج6، ص307- 308.

8. حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعة الثالثه، 1953م، ج2، ص361- 362.

9. اصفهانی، ج5، ص145- 149.

10. مسعودی، ابی الحسن علی. '''''مروج الذهب و معادن الجوهر فی التاریخ'''''. بتحقیق محمد محیی‌الدین عبدالحمید، الطبعة الثالث، قاهره: 1377ق/ 1958م، ج4، ص303.

11. طباطبایی، محمدحسین. المیزان فی تفسیرالقرآن. بیروت: 1973، ج16، ص310.

12. Algar,H.abā.in Encyclopaedia Iranica,ed, E. Yarshater

13. دهخدا، علی‌اکبر. امثال و حکم. امیرکبیر،1363، ج2، ص1089.

محمدرضا چیت ساز