https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8Cعلی امینی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-20T11:04:08Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=5011&oldid=prevSamei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۶2025-04-30T18:36:44Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدمهدی موسی خان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=5010&oldid=prevSamei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۶2025-04-30T18:36:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Jpg.jpg|بندانگشتی|علی امینی برگرفته از وبسایت دنیای اقتصاد قابل بازیابی از<nowiki/>https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-31/431232-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:Jpg.jpg|بندانگشتی|علی امینی برگرفته از وبسایت دنیای اقتصاد قابل بازیابی از<nowiki/>https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-31/431232-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A7]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[علی امینی|امینی، علی]]''' (1323ق / 1905م-1371ش)، از رجال سیاسی، وزیر و نخستوزیر دوره پهلوی دوم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[علی امینی|امینی، علی]]''' (1323ق / 1905م-1371ش)، از رجال سیاسی، وزیر و نخستوزیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>دوره پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دوم.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امینی در خانوادهای از اشراف قاجار در تهران به دنیا آمد. پدرش محسن خان امینالدوله یکی از رجال قاجار و مادرش اشرف فخرالدوله دختر [[مظفرالدین شاه]] بود. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امینی در خانوادهای از اشراف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>به دنیا آمد. پدرش محسن خان امینالدوله یکی از رجال قاجار و مادرش اشرف فخرالدوله دختر [[مظفرالدین شاه]] بود. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تحصیلات ابتدایی و متوسطه در [[تهران مصور|تهران]]، نخست به نجف و بعد به فرانسه رفت و در رشته حقوق به تحصیل پرداخت و دکتری خود را در رشته حقوق (نقل از ''خاطرات امینی''؛ در سایر منابع دکتری اقتصاد آمده است)، از دانشگاه پاریس دریافت کرد<ref> لاجوردی، حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">21؛ </del>عاقلی، باقر. شرح حال رجال. تهران: گفتار و علم، 1380، ج 1، ص 218.</ref>. پس از بازگشت به ایران در ادارههایی چون گمرک و دارایی به فعالیت مشغول شد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از تحصیلات ابتدایی و متوسطه در [[تهران مصور|تهران]]، نخست به نجف و بعد به فرانسه رفت و در رشته حقوق به تحصیل پرداخت و دکتری خود را در رشته حقوق (نقل از ''خاطرات امینی''؛ در سایر منابع دکتری اقتصاد آمده است)، از دانشگاه پاریس دریافت کرد<ref> لاجوردی، حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">21.</ref><ref></ins>عاقلی، باقر. شرح حال رجال. تهران: گفتار و علم، 1380، ج 1، ص 218.</ref>. پس از بازگشت به ایران در ادارههایی چون گمرک و دارایی به فعالیت مشغول شد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1321ش معاون سیاسی [[احمد قوام السلطنه|احمد قوام]] (قوامالسلطنه)<sup>*</sup> شد<ref>بهنود، مسعود. '''''از سید ضیا تا بختیار'''''. تهران: جاویدان، 1369، ص 203.</ref>. در انتخابات مجلس پانزدهم به نمایندگی از مردم [[تهران مصور|تهران]] به [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> راه یافت<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی، از فروغی تا فردوست'''''. تهران: نشر علم، 1373، ج 2، ص 1088.</ref>. در 1329ش در کابینه [[حسنعلی منصور]] وزیر اقتصاد ملی شد و در 1330ش همین سمت را در کابینه اول [[محمد مصدق]] عهدهدار بود<ref>لاجوردی.حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383 . ص 65-68، 71-75.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1321ش معاون سیاسی [[احمد قوام السلطنه|احمد قوام]] (قوامالسلطنه)<sup>*</sup> شد<ref>بهنود، مسعود. '''''از سید ضیا تا بختیار'''''. تهران: جاویدان، 1369، ص 203.</ref>. در انتخابات مجلس پانزدهم به نمایندگی از مردم [[تهران مصور|تهران]] به [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> راه یافت<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی، از فروغی تا فردوست'''''. تهران: نشر علم، 1373، ج 2، ص 1088.</ref>. در 1329ش در کابینه [[حسنعلی منصور]] وزیر اقتصاد ملی شد و در 1330ش همین سمت را در کابینه اول [[محمد مصدق]] عهدهدار بود<ref>لاجوردی.حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383 . ص 65-68، 71-75.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بعد از کودتای 28 مرداد 1332ش<sup>*</sup> در کابینه فضلالله زاهدی وزیر دارایی و نماینده ایران در مذاکره با شرکتهای نفتی کنسرسیوم بود. بر اساس این مذاکرات که به قرارداد امینی ـ پیچ معروف گردید، تولید و بهرهبرداری از نفت ایران به چند شرکت نفتی اروپایی و آمریکایی واگذار شد<ref>بیل، جیمز، آ. '''''عقاب و شیر، تراژدی روابط ایران و آمریکا'''''. ترجمه مهوش غلامی، تهران: کوبه، 1371، ص 180-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">188؛ </del>برای اطلاع بیشتر از قرارداد کنسرسیوم نک: نجاتی، غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از کودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1، ص 80-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">92؛ </del>عِلم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول، پیامدهای کودتای 28 مرداد'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 483-513.</ref>. از 1334ش تا 1337ش سفارت ایران در آمریکا را بر عهده داشت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 104. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بعد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کودتای 28 مرداد 1332|</ins>کودتای 28 مرداد 1332ش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> در کابینه فضلالله زاهدی وزیر دارایی و نماینده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مذاکره با شرکتهای نفتی کنسرسیوم بود. بر اساس این مذاکرات که به قرارداد امینی ـ پیچ معروف گردید، تولید و بهرهبرداری از نفت ایران به چند شرکت نفتی اروپایی و آمریکایی واگذار شد<ref>بیل، جیمز، آ. '''''عقاب و شیر، تراژدی روابط ایران و آمریکا'''''. ترجمه مهوش غلامی، تهران: کوبه، 1371، ص 180-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">188.</ref><ref></ins>برای اطلاع بیشتر از قرارداد کنسرسیوم نک: نجاتی، غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از کودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1، ص 80-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">92.</ref><ref></ins>عِلم، مصطفی. '''''نفت، قدرت و اصول، پیامدهای کودتای 28 مرداد'''''. ترجمه غلامحسین صالحیار، تهران: چاپخش، 1377، ص 483-513.</ref>. از 1334ش تا 1337ش سفارت ایران در آمریکا را بر عهده داشت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 104. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به دنبال وخیم شدن اوضاع سیاسی و اقتصادی کشور، امینی که در تدارک رسیدن به قدرت بود، در اردیبهشت 1340ش به نخستوزیری رسید<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 107-109.</ref>. اولین اقدام او انحلال مجلس بیستم شورای ملی با موافقت [[محمدرضا شاه پهلوی]]<sup>*</sup> بود<ref>عاقلی، باقر. '''''نخستوزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 900 و 901.</ref>. سپس طرحی به منظور مبارزه با فساد پیاده کرد و عدهای از رجال و مقامات مملکتی متهم به فساد مالی را دستگیر کرد. همچنین برنامهای برای بهبود وضعیت اقتصادی ایران از جمله صرفهجویی در هزینههای دولت را به اجرا درآورد<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 120-123.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به دنبال وخیم شدن اوضاع سیاسی و اقتصادی کشور، امینی که در تدارک رسیدن به قدرت بود، در اردیبهشت 1340ش به نخستوزیری رسید<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 107-109.</ref>. اولین اقدام او انحلال مجلس بیستم شورای ملی با موافقت [[محمدرضا شاه پهلوی]]<sup>*</sup> بود<ref>عاقلی، باقر. '''''نخستوزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار.''''' تهران: جاویدان، 1374، ص 900 و 901.</ref>. سپس طرحی به منظور مبارزه با فساد پیاده کرد و عدهای از رجال و مقامات مملکتی متهم به فساد مالی را دستگیر کرد. همچنین برنامهای برای بهبود وضعیت اقتصادی ایران از جمله صرفهجویی در هزینههای دولت را به اجرا درآورد<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 120-123.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین و جنجالیترین برنامه دولت امینی، طرح اصلاحات ارضی<sup>*</sup> بود که توسط «حسن ارسنجانی» وزیر کشاورزی، به اجرا در آمد. بر اساس این طرح، دولت اراضی کشاورزی متعلق به مالکان بزرگ را خریداری و میان زارعان تقسیم میکرد. برنامه اصلاحات ارضی که بعد از امینی هم ادامه داشت تغییرات زیادی را در جامعه ایران پدید آورد<ref>برای آگاهی از برنامه اصلاحات ارضی و تأثیر آن در جامعه ایران نک: کاتوزیان، محمدعلی همایون. '''''اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی'''''. ترجمه محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: نشر مرکز، 1372، ص 344-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">361؛ </del>هوگلاند، اریک، ج. '''''زمین و انقلاب در ایران 1360-1340.''''' ترجمه فیروزه مهاجر، تهران: نشر شیرازه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1381؛ </del>مؤمنی، باقر. '''''مسئله ارضی و جنگ طبقاتی در ایران'''''. تهران: پیوند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1359؛ </del>ارسنجانی، حسن. '''''دکتر ارسنجانی در آئینه زمان'''''. تهران: نشر قطره، 1379، ص 325 به بعد.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین و جنجالیترین برنامه دولت امینی، طرح اصلاحات ارضی<sup>*</sup> بود که توسط «حسن ارسنجانی» وزیر کشاورزی، به اجرا در آمد. بر اساس این طرح، دولت اراضی کشاورزی متعلق به مالکان بزرگ را خریداری و میان زارعان تقسیم میکرد. برنامه اصلاحات ارضی که بعد از امینی هم ادامه داشت تغییرات زیادی را در جامعه ایران پدید آورد<ref>برای آگاهی از برنامه اصلاحات ارضی و تأثیر آن در جامعه ایران نک: کاتوزیان، محمدعلی همایون. '''''اقتصاد سیاسی ایران از مشروطیت تا پایان سلسله پهلوی'''''. ترجمه محمدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: نشر مرکز، 1372، ص 344-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">361.</ref><ref></ins>هوگلاند، اریک، ج. '''''زمین و انقلاب در ایران 1360-1340.''''' ترجمه فیروزه مهاجر، تهران: نشر شیرازه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1381.</ref><ref></ins>مؤمنی، باقر. '''''مسئله ارضی و جنگ طبقاتی در ایران'''''. تهران: پیوند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1359.</ref><ref></ins>ارسنجانی، حسن. '''''دکتر ارسنجانی در آئینه زمان'''''. تهران: نشر قطره، 1379، ص 325 به بعد.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره نخستوزیری امینی فعالیت احزاب و گروههای سیاسی آزاد شد و احزابی چون «[[جبهه ملی]]<sup>*</sup> دوم» و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«نهضت </del>آزادی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران» </del>به فعالیت پرداختند. اما به دلیل بروز درگیری میان [[جبهه ملی]] دوم و دولت امینی و وجود اختلافات درونی، از این فرصت به درستی استفاده نشد<ref>در مورد فعالیت جبهه ملی دوم و نهضت آزادی و رابطه آنها با امینی نک: سنجابی، کریم. '''''امیدها و ناامیدیها'''''. لندن: جبهه ملیون ایران، 1368، ص 201-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">251؛ </del>مهدوی، عبدالرضا هوشنگ. '''''انقلاب ایران به روایت رادیو بی. بی. سی'''''. تهران: طرح نو، 1372، ص 97-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">106؛ </del>نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از کودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1. ص 145-166، 175-178، 241-287. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوره نخستوزیری امینی فعالیت احزاب و گروههای سیاسی آزاد شد و احزابی چون «[[جبهه ملی]]<sup>*</sup> دوم» و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[نهضت </ins>آزادی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]» </ins>به فعالیت پرداختند. اما به دلیل بروز درگیری میان [[جبهه ملی]] دوم و دولت امینی و وجود اختلافات درونی، از این فرصت به درستی استفاده نشد<ref>در مورد فعالیت جبهه ملی دوم و نهضت آزادی و رابطه آنها با امینی نک: سنجابی، کریم. '''''امیدها و ناامیدیها'''''. لندن: جبهه ملیون ایران، 1368، ص 201-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">251. </ref><ref></ins>مهدوی، عبدالرضا هوشنگ. '''''انقلاب ایران به روایت رادیو بی. بی. سی'''''. تهران: طرح نو، 1372، ص 97-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">106.</ref><ref></ins>نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از کودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1. ص 145-166، 175-178، 241-287.</ref>. امینی پس از یک سال صدارت، به دلیل اختلاف با شاه بر سر بودجه ارتش در تیر 1341ش استعفا کرد و از صحنه سیاسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>خارج شد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 164-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">169.</ref><ref></ins>عاقلی. باقر. '''''نخستوزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار.''''' تهران: جاویدان، 1374. ص 918-921.</ref>. در ماههای آخر سلطنت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمدرضا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه پهلوی|محمدرضا شاه]]، </ins>امینی بار دیگر به صحنه سیاسی بازگشت و به عنوان یکی از مشاوران شاه به ایفای نقش پرداخت. او تلاش کرد تا از طریق صحبت با شاه و مذاکره با شخصیتهای ملی اوضاع را آرام کند. اما در این کار ناموفق بود<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 158-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">163.</ref><ref></ins>سولیوان، ویلیام. '''''مأموریت در ایران'''''. ترجمه محمود مشرقی، تهران: هفته، 1361، ص 132-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">134.</ref><ref></ins>پارسونز، آنتونی. '''''غرور و سقوط'''''. ترجمه حسن پاشا شریفی، تهران: راه نو، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">172.</ref><ref></ins>نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از کودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1. ج 2، ص 139.</ref>. اوپیش از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> به اروپا رفت. بعد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]]، </ins>مدتی در اروپا به فعالیت بر ضد جمهوری اسلامی<sup>*</sup> پرداخت و سرانجام در سن 87 سالگی در پاریس درگذشت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383 . ص 22.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امینی پس از یک سال صدارت، به دلیل اختلاف با شاه بر سر بودجه ارتش در تیر 1341ش استعفا کرد و از صحنه سیاسی ایران خارج شد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 164-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">169؛ </del>عاقلی. باقر. '''''نخستوزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار.''''' تهران: جاویدان، 1374. ص 918-921.</ref>. در ماههای آخر سلطنت محمدرضا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه، </del>امینی بار دیگر به صحنه سیاسی بازگشت و به عنوان یکی از مشاوران شاه به ایفای نقش پرداخت. او تلاش کرد تا از طریق صحبت با شاه و مذاکره با شخصیتهای ملی اوضاع را آرام کند. اما در این کار ناموفق بود<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383. ص 158-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">163؛ </del>سولیوان، ویلیام. '''''مأموریت در ایران'''''. ترجمه محمود مشرقی، تهران: هفته، 1361، ص 132-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">134؛ </del>پارسونز، آنتونی. '''''غرور و سقوط'''''. ترجمه حسن پاشا شریفی، تهران: راه نو، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">172؛ </del>نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از کودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1. ج 2، ص 139.</ref>. اوپیش از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> به اروپا رفت. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بعد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انقلاب، </del>مدتی در اروپا به فعالیت بر ضد جمهوری اسلامی<sup>*</sup> پرداخت و سرانجام در سن 87 سالگی در پاریس درگذشت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''خاطرات علی امینی.''''' تهران: صفحه سفید، 1383 . ص 22.</ref>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=4601&oldid=prevKarimian در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۱2025-04-26T11:01:24Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=4600&oldid=prevKarimian در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۱2025-04-26T11:01:01Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=4600&oldid=1112">نمایش تغییرات</a>Karimianhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C&diff=1112&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''اميني، علي''' (1323ق / 1905م-1371ش)، از رجال سياسي، وزير و نخستوزير دورة پهلوي دوم. اميني در خانوادهاي از اشراف قاجار در تهران به دنيا آمد. پدرش محسن خان امينالدوله يكي از رجال قاجار و مادرش اشرف فخرالدوله دختر مظفرالدين شاه بود. پس از تحصيلات ا...» ایجاد کرد2024-08-14T22:45:21Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''اميني، علي''' (1323ق / 1905م-1371ش)، از رجال سياسي، وزير و نخستوزير دورة پهلوي دوم. اميني در خانوادهاي از اشراف قاجار در تهران به دنيا آمد. پدرش محسن خان امينالدوله يكي از رجال قاجار و مادرش اشرف فخرالدوله دختر مظفرالدين شاه بود. پس از تحصيلات ا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اميني، علي''' (1323ق / 1905م-1371ش)، از رجال سياسي، وزير و نخستوزير دورة پهلوي دوم.<br />
<br />
اميني در خانوادهاي از اشراف قاجار در تهران به دنيا آمد. پدرش محسن خان امينالدوله يكي از رجال قاجار و مادرش اشرف فخرالدوله دختر مظفرالدين شاه بود. <br />
<br />
پس از تحصيلات ابتدايي و متوسطه در تهران، نخست به نجف و بعد به فرانسه رفت و در رشتة حقوق به تحصيل پرداخت و دكتري خود را در رشتة حقوق (نقل از ''خاطرات اميني''؛ در ساير منابع دكتري اقتصاد آمده است)، از دانشگاه پاريس دريافت كرد.<sup>1</sup> پس از بازگشت به ايران در ادارههايي چون گمرك و دارايي به فعاليت مشغول شد. <br />
<br />
در 1321ش معاون سياسي احمد قوام (قوامالسلطنه)<sup>*</sup> شد.<sup>2</sup> در انتخابات مجلس پانزدهم به نمايندگي از مردم تهران به مجلس شوراي ملي<sup>*</sup> راه يافت.<sup>3</sup> در 1329ش در كابينة حسنعلي منصور وزير اقتصاد ملي شد و در 1330ش همين سمت را در كابينة اول محمد مصدق عهدهدار بود.<sup>4</sup> <br />
<br />
بعد از كودتاي 28 مرداد 1332ش<sup>*</sup> در كابينة فضلالله زاهدي وزير دارايي و نمايندة ايران در مذاكره با شركتهاي نفتي كنسرسيوم بود. بر اساس اين مذاكرات كه به قرارداد اميني ـ پيچ معروف گرديد، توليد و بهرهبرداري از نفت ايران به چند شركت نفتي اروپايي و آمريكايي واگذار شد.<sup>5</sup> از 1334ش تا 1337ش سفارت ايران در آمريكا را بر عهده داشت.<sup>6</sup> <br />
<br />
به دنبال وخيم شدن اوضاع سياسي و اقتصادي كشور، اميني كه در تدارك رسيدن به قدرت بود، در ارديبهشت 1340ش به نخستوزيري رسيد.<sup>7</sup> اولين اقدام او انحلال مجلس بيستم شوراي ملي با موافقت محمدرضا شاه پهلوي<sup>*</sup> بود.<sup>8</sup> سپس طرحي به منظور مبارزه با فساد پياده كرد و عدهاي از رجال و مقامات مملكتي متهم به فساد مالي را دستگير كرد. همچنين برنامهاي براي بهبود وضعيت اقتصادي ايران از جمله صرفهجويي در هزينههاي دولت را به اجرا درآورد.<sup>9</sup><br />
<br />
مهمترين و جنجاليترين برنامة دولت اميني، طرح اصلاحات ارضي<sup>*</sup> بود كه توسط «حسن ارسنجاني» وزير كشاورزي، به اجرا در آمد. بر اساس اين طرح، دولت اراضي كشاورزي متعلق به مالكان بزرگ را خريداري و ميان زارعان تقسيم ميكرد. برنامة اصلاحات ارضي كه بعد از اميني هم ادامه داشت تغييرات زيادي را در جامعة ايران پديد آورد.<sup>10</sup> <br />
<br />
در دورة نخستوزيري اميني فعاليت احزاب و گروههاي سياسي آزاد شد و احزابي چون «جبهة ملي<sup>*</sup> دوم» و «نهضت آزادي ايران» به فعاليت پرداختند. اما به دليل بروز درگيري ميان جبهة ملي دوم و دولت اميني و وجود اختلافات دروني، از اين فرصت به درستي استفاده نشد.<sup>11</sup><br />
<br />
اميني پس از يك سال صدارت، به دليل اختلاف با شاه بر سر بودجة ارتش در تير 1341ش استعفا كرد و از صحنة سياسي ايران خارج شد.<sup>12</sup> در ماههاي آخر سلطنت محمدرضا شاه، اميني بار ديگر به صحنة سياسي بازگشت و به عنوان يكي از مشاوران شاه به ايفاي نقش پرداخت. او تلاش كرد تا از طريق صحبت با شاه و مذاكره با شخصيتهاي ملي اوضاع را آرام كند. اما در اين كار ناموفق بود.<sup>13</sup> اوپيش از پيروزي انقلاب اسلامي<sup>*</sup> به اروپا رفت. <br />
<br />
بعد از انقلاب، مدتي در اروپا به فعاليت بر ضد جمهوري اسلامي<sup>*</sup> پرداخت و سرانجام در سن 87 سالگي در پاريس درگذشت.<sup>14</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- لاجوردي، حبيب. '''''خاطرات علي اميني.''''' تهران: صفحة سفيد، 1383، ص 21؛ عاقلي، باقر. شرح حال رجال. تهران: گفتار و علم، 1380، ج 1، ص 218.<br />
<br />
2- بهنود، مسعود. '''''از سيد ضيا تا بختيار'''''. تهران: جاويدان، 1369، ص 203.<br />
<br />
3- طلوعي، محمود. '''''بازيگران عصر پهلوي، از فروغي تا فردوست'''''. تهران: نشر علم، 1373، ج 2، ص 1088.<br />
<br />
4- لاجوردي. همان. ص 65-68، 71-75.<br />
<br />
5- بيل، جيمز، آ. '''''عقاب و شير، تراژدي روابط ايران و آمريكا'''''. ترجمة مهوش غلامي، تهران: كوبه، 1371، ص 180-188؛ براي اطلاع بيشتر از قرارداد كنسرسيوم نك: نجاتي، غلامرضا. '''''تاريخ سياسي بيست و پنج سالة ايران، از كودتا تا انقلاب'''''. تهران: رسا، 1373، ج 1، ص 80-92؛ عِلم، مصطفي. '''''نفت، قدرت و اصول، پيامدهاي كودتاي 28 مرداد'''''. ترجمة غلامحسين صالحيار، تهران: چاپخش، 1377، ص 483-513.<br />
<br />
6- لاجوردي. همان. ص 104. <br />
<br />
7- همان. ص 107-109.<br />
<br />
8- عاقلي، باقر. '''''نخستوزيران ايران از مشيرالدوله تا بختيار.''''' تهران: جاويدان، 1374، ص 900 و 901.<br />
<br />
9- لاجوردي. همان. ص 120-123.<br />
<br />
10- براي آگاهي از برنامة اصلاحات ارضي و تأثير آن در جامعة ايران نك: كاتوزيان، محمدعلي همايون. '''''اقتصاد سياسي ايران از مشروطيت تا پايان سلسلة پهلوي'''''. ترجمة محمدرضا نفيسي و كامبيز عزيزي، تهران: نشر مركز، 1372، ص 344-361؛ هوگلاند، اريك، ج. '''''زمين و انقلاب در ايران 1360-1340.''''' ترجمة فيروزة مهاجر، تهران: نشر شيرازه، 1381؛ مؤمني، باقر. '''''مسئلة ارضي و جنگ طبقاتي در ايران'''''. تهران: پيوند، 1359؛ ارسنجاني، حسن. '''''دكتر ارسنجاني در آئينة زمان'''''. تهران: نشر قطره، 1379، ص 325 به بعد.<br />
<br />
11- در مورد فعاليت جبهة ملي دوم و نهضت آزادي و رابطة آنها با اميني نك: سنجابي، كريم. '''''اميدها و نااميديها'''''. لندن: جبهة مليون ايران، 1368، ص 201-251؛ مهدوي، عبدالرضا هوشنگ. '''''انقلاب ايران به روايت راديو بي. بي. سي'''''. تهران: طرح نو، 1372، ص 97-106؛ نجاتي. همان. ص 145-166، 175-178، 241-287. <br />
<br />
12- لاجوردي. همان. ص 164-169؛ عاقلي. همان. ص 918-921.<br />
<br />
13- لاجوردي. همان. ص 158-163؛ سوليوان، ويليام. '''''مأموريت در ايران'''''. ترجمة محمود مشرقي، تهران: هفته، 1361، ص 132-134؛ پارسونز، آنتوني. '''''غرور و سقوط'''''. ترجمة حسن پاشا شريفي، تهران: راه نو، ص 172؛ نجاتي. همان. ج 2، ص 139.<br />
<br />
14- لاجوردي. همان. ص 22.<br />
<br />
<br />
محمدمهدی موسی خان</div>Samei