https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86%28%D8%B9%29علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع) - تاریخچهٔ نسخهها2026-08-07T05:06:14Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=5937&oldid=prevSamei در ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۴2025-05-04T18:04:29Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بن ابیطالب (ع)، امیرالمؤمنین (حدود 21 قبل از هجرت ـ 40 هجری)، امام اول شیعه اثنی عشر و جانشین بلافصل پیامبر و یکی از پنج تن آل عبا در نظر شیعیان و خلیفه چهارم از خلفای راشدین و یکی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عشرﺓ </del>مبشره در نظر اهل سنّت. اعتقاد به امامت و وصایت و ولایت آن حضرت و یازده فرزندش، یکی از اصول مذهب شیعه امامیه است<ref>علامه حلی. '''''منهاج الكرامه فی معرفه الامامه'''''. تهران: میراث مكتوب، 1376، ص 132 به بعد </ref><ref>رجبزاده، رضا. '''''ترجمان حیات امام علی'''''. از شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید، تهران: انتشارات رستگار، 1376،</ref>. پدرش ابوطالب (عموی پیامبر) و مادرش فاطمه بنت اسد است و بنا به گفته علمای انساب، نخستین زن هاشمی است که به ازدواج یک مرد هاشمی (ابوطالب) درآمده است و صاحب فرزند شده است<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 51ـ53. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بن ابیطالب (ع)، امیرالمؤمنین (حدود 21 قبل از هجرت ـ 40 هجری)، امام اول شیعه اثنی عشر و جانشین بلافصل پیامبر و یکی از پنج تن آل عبا در نظر شیعیان و خلیفه چهارم از خلفای راشدین و یکی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عشره </ins>مبشره در نظر اهل سنّت. اعتقاد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امامت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و وصایت و ولایت آن حضرت و یازده فرزندش، یکی از اصول مذهب شیعه امامیه است<ref>علامه حلی. '''''منهاج الكرامه فی معرفه الامامه'''''. تهران: میراث مكتوب، 1376، ص 132 به بعد </ref><ref>رجبزاده، رضا. '''''ترجمان حیات امام علی'''''. از شرح نهجالبلاغه ابن ابیالحدید، تهران: انتشارات رستگار، 1376،</ref>. پدرش ابوطالب (عموی پیامبر) و مادرش فاطمه بنت اسد است و بنا به گفته علمای انساب، نخستین زن هاشمی است که به ازدواج یک مرد هاشمی (ابوطالب) درآمده است و صاحب فرزند شده است<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 51ـ53. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تولد علی، روز سیزدهم ماه رجب، سی سال از واقعه عامالفیل گذشته، در درون خانه کعبه اتفاق افتاده است. میگویند کسی پیش از آن حضرت و پس از ایشان، در خانه کعبه متولد نشده است. اگر تولد پیامبر در عامالفیل اتفاق افتاده است و عامالفیل بنا بر بعضی محاسبات با سال 570 م. منطبق باشد، باید تولد علی در حدود سال 600 م.، یعنی 21 سال قبل از هجرت اتفاق افتاده باشد (با در نظر گرفتن اختلاف سالهای قمری و میلادی این تاریخها تقریبیست)<ref>'''''دایره المعارف تشیّع'''''. مدخل «امام علی»، ج 2، ص 335. </ref>. بسیاری از اهل سنّت، علی را نخستین کسی میدانند که اسلام آورد و محدثانی که خدیجه را نخستین اسلامآورنده میدانند، علی را نخستین اسلامآورنده از مردان میشمارند و سن او بههنگام پذیرش اسلام، به اختلاف روایات، بین ده تا پانزده سال بود<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تولد علی، روز سیزدهم ماه رجب، سی سال از واقعه عامالفیل گذشته، در درون خانه کعبه اتفاق افتاده است. میگویند کسی پیش از آن حضرت و پس از ایشان، در خانه کعبه متولد نشده است. اگر تولد پیامبر در عامالفیل اتفاق افتاده است و عامالفیل بنا بر بعضی محاسبات با سال 570 م. منطبق باشد، باید تولد علی در حدود سال 600 م.، یعنی 21 سال قبل از هجرت اتفاق افتاده باشد (با در نظر گرفتن اختلاف سالهای قمری و میلادی این تاریخها تقریبیست)<ref>'''''دایره المعارف تشیّع'''''. مدخل «امام علی»، ج 2، ص 335. </ref>. بسیاری از اهل سنّت، علی را نخستین کسی میدانند که اسلام آورد و محدثانی که خدیجه را نخستین اسلامآورنده میدانند، علی را نخستین اسلامآورنده از مردان میشمارند و سن او بههنگام پذیرش اسلام، به اختلاف روایات، بین ده تا پانزده سال بود<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در شبی که قریش قصد داشتند به خانه پیامبر بریزند و او را به قتل برسانند، پیامبر آن شب در بستر خود نخوابید و به علی گفت در بستر من بخواب و خود پیامبر با ابوبکر از مکه بیرون رفت و علی در رختخواب او خوابید. کفار قریش بر در خانه آن حضرت گرد آمده بودند و مراقب او بودند و میپنداشتند که آنکه خوابیده است، خودِ حضرت رسول است. نزدیک بامداد علی آن پارچه را به یکسو افکند و قریش به اشتباه خود پی بردند. امّا دیر شده بود، زیرا پیامبر از مکه بیرون رفته بود. علی سه شبانه روز در مکه ماند و از طرف حضرت رسول مأمور بود تا اماناتی را که مردم پیش او داشتند، مسترد کند و پس از بهپایان رساندن این مأموریت، از مکه بیرون رفت و به حضرت رسول پیوست<ref>بحرانی، سیدهاشم. '''''سیمای علی (ع) به روایت اهل سنّت'''''. ترجمه محمد امینی، انتشارات مهام، 1378. </ref>. در سال اول یا دوم یا سوم هجری، حضرت رسول، دخترش فاطمه را به علی تزویج کرد. امام حسن و امام حسین، امامان دوم و سوم شیعه، نتیجه این ازدواجاند<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 328. </ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در شبی که قریش قصد داشتند به خانه پیامبر بریزند و او را به قتل برسانند، پیامبر آن شب در بستر خود نخوابید و به علی گفت در بستر من بخواب و خود پیامبر با ابوبکر از مکه بیرون رفت و علی در رختخواب او خوابید. کفار قریش بر در خانه آن حضرت گرد آمده بودند و مراقب او بودند و میپنداشتند که آنکه خوابیده است، خودِ حضرت رسول است. نزدیک بامداد علی آن پارچه را به یکسو افکند و قریش به اشتباه خود پی بردند. امّا دیر شده بود، زیرا پیامبر از مکه بیرون رفته بود. علی سه شبانه روز در مکه ماند و از طرف حضرت رسول مأمور بود تا اماناتی را که مردم پیش او داشتند، مسترد کند و پس از بهپایان رساندن این مأموریت، از مکه بیرون رفت و به حضرت رسول پیوست<ref>بحرانی، سیدهاشم. '''''سیمای علی (ع) به روایت اهل سنّت'''''. ترجمه محمد امینی، انتشارات مهام، 1378. </ref>. در سال اول یا دوم یا سوم هجری، حضرت رسول، دخترش فاطمه را به علی تزویج کرد. امام حسن و امام حسین، امامان دوم و سوم شیعه، نتیجه این ازدواجاند<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 328. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امام علی در همه غزوات بهجز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزوﺓ </del>تبوک حضور داشته و علمدار لشکر اسلام بوده و با شجاعت و رشادت جنگیده است<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 151. </ref>. پیامبر در روز هیجدهم ذیحجه سال دهم هجری، پس از بازگشت از حجهالوداع، در ناحیهیی موسوم به غدیر خم، مردم را جمع کرد و علی را به جانشینی خود معرفی کرد<ref>علامه امینی. '''''الغدیر'''''. (خلاصه)، گزیده و ترجمه محمود افتخارزاده، انتشارات مقام، 1380، ص 35ـ203. </ref>، ولی پس از رحلت پیامبر، بزرگان قریش و انصار در سقیفه بنیساعده گرد آمدند و با ابوبکر به جانشینی پیامبر بیعت کردند. امام علی با آنکه هیچکس را سزاوارتر از خود به خلافت نمیدانست، ناگزیر برای حفظ مصالح مسلمین با ابوبکر و سپس با عمر و عثمان بیعت کرد، تا آنکه پس از کشتهشدن عثمان در ذیالحجه سال 35 ق، مردم با امام علی به خلافت بیعت کردند. بعضی بزرگان مثل طلحه و زبیر و معاویه به دلایل مالی و جاهطلبیهای شخصی با خلافت علی مخالفت کردند. طلحه و زبیر با حمایت عایشه همسر پیامبر، در 36 ق به بصره رفته و بعد از تصرف بیتالمال، در برابر امام علی دعوی امارت کردند. امام علی ناچار برای خواباندن فتنه به بصره رفت، مخالفان او عایشه را بر شتری سوار کردند و با سپاهیان امام علی به جنگ پرداختند، امّا شکست خوردند<ref name=":0">خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 166-261. </ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امام علی در همه غزوات بهجز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزوه </ins>تبوک حضور داشته و علمدار لشکر اسلام بوده و با شجاعت و رشادت جنگیده است<ref>خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 151. </ref>. پیامبر در روز هیجدهم ذیحجه سال دهم هجری، پس از بازگشت از حجهالوداع، در ناحیهیی موسوم به غدیر خم، مردم را جمع کرد و علی را به جانشینی خود معرفی کرد<ref>علامه امینی. '''''الغدیر'''''. (خلاصه)، گزیده و ترجمه محمود افتخارزاده، انتشارات مقام، 1380، ص 35ـ203. </ref>، ولی پس از رحلت پیامبر، بزرگان قریش و انصار در سقیفه بنیساعده گرد آمدند و با ابوبکر به جانشینی پیامبر بیعت کردند. امام علی با آنکه هیچکس را سزاوارتر از خود به خلافت نمیدانست، ناگزیر برای حفظ مصالح مسلمین با ابوبکر و سپس با عمر و عثمان بیعت کرد، تا آنکه پس از کشتهشدن عثمان در ذیالحجه سال 35 ق، مردم با امام علی به خلافت بیعت کردند. بعضی بزرگان مثل طلحه و زبیر و معاویه به دلایل مالی و جاهطلبیهای شخصی با خلافت علی مخالفت کردند. طلحه و زبیر با حمایت عایشه همسر پیامبر، در 36 ق به بصره رفته و بعد از تصرف بیتالمال، در برابر امام علی دعوی امارت کردند. امام علی ناچار برای خواباندن فتنه به بصره رفت، مخالفان او عایشه را بر شتری سوار کردند و با سپاهیان امام علی به جنگ پرداختند، امّا شکست خوردند<ref name=":0">خطیب خوارزمی. '''''مناقب'''''. ترجمه ابوالحسن حقیقی، تهران: 1375، ص 166-261. </ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امام علی پس از جنگ جمل بر تمام بلاد اسلام بهجز شام که در دست معاویه بود، مستولی شد. وی در شوال 36 ق. روی به شام نهاد. معاویه هم با سپاه خود به طرف لشکر علی آمد و دو لشکر در ناحیه صفین واقع در کنار فرات به هم رسیدند و پس از یکصد و ده روز جنگ، هنگامیکه لشکر امام علی در جنگ نزدیک به پیروزی بود، معاویه به ابتکار عمرو بن عاص، به سپاه خود دستور داد که قرآنها را بر بالای نیزه کردند و خواستار متارکه جنگ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذاکرﺓ </del>صلح براساس حکم قرآن شدند. سپاهیان امام علی ترک مخاصمه کردند و آن حضرت را وادار به قبول حکمیت نمودند. وقتی حکم داوری بر اثر نیرنگ عمروعاص منجر به عزل امام علی از خلافت شد، جمعی از سپاهیان وی که بعدها به خوارج معروف شدند، به جهت موافقت امام با تعیین حکم، سر از اطاعت آن حضرت پیچیدند و در کنار پل نهروان گرد آمدند و در سال 38 ق اکثر آنها جز معدودی در این جنگ کشته شدند. امّا بقایای ایشان با توطئهیی قرار گذاشتند که در یک شب امام علی را در کوفه، معاویه را در شام و عمروعاص را در مصر بکشند. عبدالرحمن بن ملجم مرادی در شب نوزدهم (یا هفدهم) ماه رمضان 40 ق. به هدف خود رسید و به امام علی در حال نماز حمله کرد و آن حضرت پس از دو روز به شهادت رسید<ref name=":0" />.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امام علی پس از جنگ جمل بر تمام بلاد اسلام بهجز شام که در دست معاویه بود، مستولی شد. وی در شوال 36 ق. روی به شام نهاد. معاویه هم با سپاه خود به طرف لشکر علی آمد و دو لشکر در ناحیه صفین واقع در کنار فرات به هم رسیدند و پس از یکصد و ده روز جنگ، هنگامیکه لشکر امام علی در جنگ نزدیک به پیروزی بود، معاویه به ابتکار عمرو بن عاص، به سپاه خود دستور داد که قرآنها را بر بالای نیزه کردند و خواستار متارکه جنگ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذاکره </ins>صلح براساس حکم قرآن شدند. سپاهیان امام علی ترک مخاصمه کردند و آن حضرت را وادار به قبول حکمیت نمودند. وقتی حکم داوری بر اثر نیرنگ عمروعاص منجر به عزل امام علی از خلافت شد، جمعی از سپاهیان وی که بعدها به خوارج معروف شدند، به جهت موافقت امام با تعیین حکم، سر از اطاعت آن حضرت پیچیدند و در کنار پل نهروان گرد آمدند و در سال 38 ق اکثر آنها جز معدودی در این جنگ کشته شدند. امّا بقایای ایشان با توطئهیی قرار گذاشتند که در یک شب امام علی را در کوفه، معاویه را در شام و عمروعاص را در مصر بکشند. عبدالرحمن بن ملجم مرادی در شب نوزدهم (یا هفدهم) ماه رمضان 40 ق. به هدف خود رسید و به امام علی در حال نماز حمله کرد و آن حضرت پس از دو روز به شهادت رسید<ref name=":0" />.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی در دوران شصت و نه ماهه خلافت خود، در اجرای دقیق احکام اسلام و حفظ حقوق مسلمانان، لحظهیی نیاسود و در این راه از بذل جان نیز مضایقه نکرد. در شهر کوفه پیوسته در بین مردم و در دسترس همه بود. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی در دوران شصت و نه ماهه خلافت خود، در اجرای دقیق احکام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و حفظ حقوق مسلمانان، لحظهیی نیاسود و در این راه از بذل جان نیز مضایقه نکرد. در شهر کوفه پیوسته در بین مردم و در دسترس همه بود. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی تا فاطمه زنده بود، زنی دیگر نگرفت و از او دو فرزند ذکور یعنی امام حسن و امام حسین داشت و میگویند پسر دیگری از او بهنام محسن داشت که در کوچکی از دنیا رفت. دو دختر نیز از حضرت فاطمه داشت که یکی زینب کبری و دیگری امکلثوم کبری است. پس از حضرت فاطمه، زنی بهنام امالبنین گرفت که از او چند پسر به نامهای عباس و جعفر و عبدالله و عثمان داشت و همه در واقعه کربلا شهید شدند. آن حضرت فرزندان ذکور و اناث دیگری از زوجات دیگر داشتند<ref>كاشفی. '''''روضه الشهداء'''''. چاپ عقیقی بخشایشی، قم: 1380. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فاطمه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(س)|فاطمه]] </ins>زنده بود، زنی دیگر نگرفت و از او دو فرزند ذکور یعنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام حسن مجتبی(ع)|</ins>امام حسن<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام حسین بن علی(ع)|</ins>امام حسین<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>داشت و میگویند پسر دیگری از او بهنام محسن داشت که در کوچکی از دنیا رفت. دو دختر نیز از حضرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فاطمه(س)|</ins>فاطمه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>داشت که یکی زینب کبری و دیگری امکلثوم کبری است. پس از حضرت فاطمه، زنی بهنام امالبنین گرفت که از او چند پسر به نامهای عباس و جعفر و عبدالله و عثمان داشت و همه در واقعه کربلا شهید شدند. آن حضرت فرزندان ذکور و اناث دیگری از زوجات دیگر داشتند<ref>كاشفی. '''''روضه الشهداء'''''. چاپ عقیقی بخشایشی، قم: 1380. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کلمات قصار و خطبهها و نامههای امام علی را شریف رضی در قرن چهارم گرد آورد و آنها را ''نهجالبلاغه'' نامید.<ref>امامعلی. '''''نهجالبلاغه'''.'' چاپ محمد عبده، بیروت: دارالمعارف، چهار جلد، بیتا.</ref><ref>نواب لاهیجانی. '''''شرح نهجالبلاغه'''''. میراث مكتوب، دو جلد، 1379. </ref> دیوان اشعاری نیز به آن حضرت منسوب است<ref>قاضی میبدی. '''''شرح دیوان منسوب به امیرالمؤمنین'''''. تهران: میراث مكتوب، 1379. </ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کلمات قصار و خطبهها و نامههای امام علی را شریف رضی در قرن چهارم گرد آورد و آنها را ''نهجالبلاغه'' نامید.<ref>امامعلی. '''''نهجالبلاغه'''.'' چاپ محمد عبده، بیروت: دارالمعارف، چهار جلد، بیتا.</ref><ref>نواب لاهیجانی. '''''شرح نهجالبلاغه'''''. میراث مكتوب، دو جلد، 1379. </ref> دیوان اشعاری نیز به آن حضرت منسوب است<ref>قاضی میبدی. '''''شرح دیوان منسوب به امیرالمؤمنین'''''. تهران: میراث مكتوب، 1379. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسلام]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[امامت]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فاطمه(س)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[امام حسین بن علی(ع)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[امام حسن مجتبی(ع)]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید حسن امین</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سید حسن امین</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=2287&oldid=prevSamei: /* مآخذ */2024-12-19T12:51:52Z<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=2287&oldid=2286">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=2286&oldid=prevSamei در ۱۹ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۱2024-12-19T12:51:09Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=2286&oldid=1242">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C_%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C%D9%86(%D8%B9)&diff=1242&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''علي بن ابيطالب (ع)'''، اميرالمؤمنين (حدود 21 قبل از هجرت ـ 40 هجري)، امام اول شيعة اثني عشر و جانشين بلافصل پيامبر و يكي از پنج تن آل عبا در نظر شيعيان و خليفة چهارم از خلفاي راشدين و يكي از عشرﺓ مبشره در نظر اهل سنّت. اعتقاد به امامت و وصايت و ولا...» ایجاد کرد2024-08-16T05:36:10Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''علي بن ابيطالب (ع)'''، اميرالمؤمنين (حدود 21 قبل از هجرت ـ 40 هجري)، امام اول شيعة اثني عشر و جانشين بلافصل پيامبر و يكي از پنج تن آل عبا در نظر شيعيان و خليفة چهارم از خلفاي راشدين و يكي از عشرﺓ مبشره در نظر اهل سنّت. اعتقاد به امامت و وصايت و ولا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''علي بن ابيطالب (ع)'''، اميرالمؤمنين (حدود 21 قبل از هجرت ـ 40 هجري)، امام اول شيعة اثني عشر و جانشين بلافصل پيامبر و يكي از پنج تن آل عبا در نظر شيعيان و خليفة چهارم از خلفاي راشدين و يكي از عشرﺓ مبشره در نظر اهل سنّت. اعتقاد به امامت و وصايت و ولايت آن حضرت و يازده فرزندش، يكي از اصول مذهب شيعة اماميه است.<sup>1</sup> پدرش ابوطالب (عموي پيامبر) و مادرش فاطمه بنت اسد است و بنا به گفتة علماي انساب، نخستين زن هاشمي است كه به ازدواج يك مرد هاشمي (ابوطالب) درآمده است و صاحب فرزند شده است.<sup>2</sup> <br />
<br />
تولد علي، روز سيزدهم ماه رجب، سي سال از واقعة عامالفيل گذشته، در درون خانة كعبه اتفاق افتاده است. ميگويند كسي پيش از آن حضرت و پس از ايشان، در خانة كعبه متولد نشده است. اگر تولد پيامبر در عامالفيل اتفاق افتاده است و عامالفيل بنا بر بعضي محاسبات با سال 570 م. منطبق باشد، بايد تولد علي در حدود سال 600 م.، يعني 21 سال قبل از هجرت اتفاق افتاده باشد (با در نظر گرفتن اختلاف سالهاي قمري و ميلادي اين تاريخها تقريبيست.)<sup>3</sup> بسياري از اهل سنّت، علي را نخستين كسي ميدانند كه اسلام آورد و محدثاني كه خديجه را نخستين اسلامآورنده ميدانند، علي را نخستين اسلامآورنده از مردان ميشمارند و سن او بههنگام پذيرش اسلام، به اختلاف روايات، بين ده تا پانزده سال بود.<sup>4</sup><br />
<br />
در شبي كه قريش قصد داشتند به خانة پيامبر بريزند و او را به قتل برسانند، پيامبر آن شب در بستر خود نخوابيد و به علي گفت در بستر من بخواب و خود پيامبر با ابوبكر از مكه بيرون رفت و علي در رختخواب او خوابيد. كفار قريش بر در خانة آن حضرت گرد آمده بودند و مراقب او بودند و ميپنداشتند كه آنكه خوابيده است، خودِ حضرت رسول است. نزديك بامداد علي آن پارچه را به يكسو افكند و قريش به اشتباه خود پي بردند. امّا دير شده بود، زيرا پيامبر از مكه بيرون رفته بود. علي سه شبانه روز در مكه ماند و از طرف حضرت رسول مأمور بود تا اماناتي را كه مردم پيش او داشتند، مسترد كند و پس از بهپايان رساندن اين مأموريت، از مكه بيرون رفت و به حضرت رسول پيوست.<sup>5</sup> در سال اول يا دوم يا سوم هجري، حضرت رسول، دخترش فاطمه را به علي تزويج كرد. امام حسن و امام حسين، امامان دوم و سوم شيعه، نتيجة اين ازدواجاند.<sup>6</sup><br />
<br />
امام علي در همة غزوات بهجز غزوﺓ تبوك حضور داشته و علمدار لشكر اسلام بوده و با شجاعت و رشادت جنگيده است.<sup>7</sup> پيامبر در روز هيجدهم ذيحجة سال دهم هجري، پس از بازگشت از حجةالوداع، در ناحيهيي موسوم به غدير خم، مردم را جمع كرد و علي را به جانشيني خود معرفي كرد.<sup>8</sup> ولي پس از رحلت پيامبر، بزرگان قريش و انصار در سقيفة بنيساعده گرد آمدند و با ابوبكر به جانشيني پيامبر بيعت كردند. امام علي با آنكه هيچكس را سزاوارتر از خود به خلافت نميدانست، ناگزير براي حفظ مصالح مسلمين با ابوبكر و سپس با عمر و عثمان بيعت كرد، تا آنكه پس از كشتهشدن عثمان در ذيالحجة سال 35 ق، مردم با امام علي به خلافت بيعت كردند. بعضي بزرگان مثل طلحه و زبير و معاويه به دلايل مالي و جاهطلبيهاي شخصي با خلافت علي مخالفت كردند. طلحه و زبير با حمايت عايشه همسر پيامبر، در 36 ق به بصره رفته و بعد از تصرف بيتالمال، در برابر امام علي دعوي امارت كردند. امام علي ناچار براي خواباندن فتنه به بصره رفت، مخالفان او عايشه را بر شتري سوار كردند و با سپاهيان امام علي به جنگ پرداختند، امّا شكست خوردند.<sup>9</sup> <br />
<br />
امام علي پس از جنگ جمل بر تمام بلاد اسلام بهجز شام كه در دست معاويه بود، مستولي شد. وي در شوال 36 ق. روي به شام نهاد. معاويه هم با سپاه خود به طرف لشكر علي آمد و دو لشكر در ناحية صفين واقع در كنار فرات به هم رسيدند و پس از يكصد و ده روز جنگ، هنگاميكه لشكر امام علي در جنگ نزديك به پيروزي بود، معاويه به ابتكار عمرو بن عاص، به سپاه خود دستور داد كه قرآنها را بر بالاي نيزه كردند و خواستار متاركة جنگ و مذاكرﺓ صلح براساس حكم قرآن شدند. سپاهيان امام علي ترك مخاصمه كردند و آن حضرت را وادار به قبول حكميت نمودند. وقتي حكم داوري بر اثر نيرنگ عمروعاص منجر به عزل امام علي از خلافت شد، جمعي از سپاهيان وي كه بعدها به خوارج معروف شدند، به جهت موافقت امام با تعيين حكم، سر از اطاعت آن حضرت پيچيدند و در كنار پل نهروان گرد آمدند و در سال 38 ق اكثر آنها جز معدودي در اين جنگ كشته شدند. امّا بقاياي ايشان با توطئهيي قرار گذاشتند كه در يك شب امام علي را در كوفه، معاويه را در شام و عمروعاص را در مصر بكشند. عبدالرحمن بن ملجم مرادي در شب نوزدهم (يا هفدهم) ماه رمضان 40 ق. به هدف خود رسيد و به امام علي در حال نماز حمله كرد و آن حضرت پس از دو روز به شهادت رسيد.<sup>10</sup><br />
<br />
علي در دوران شصت و نه ماهة خلافت خود، در اجراي دقيق احكام اسلام و حفظ حقوق مسلمانان، لحظهيي نياسود و در اين راه از بذل جان نيز مضايقه نكرد. در شهر كوفه پيوسته در بين مردم و در دسترس همه بود. <br />
<br />
علي تا فاطمه زنده بود، زني ديگر نگرفت و از او دو فرزند ذكور يعني امام حسن و امام حسين داشت و ميگويند پسر ديگري از او بهنام محسن داشت كه در كوچكي از دنيا رفت. دو دختر نيز از حضرت فاطمه داشت كه يكي زينب كبري و ديگري امكلثوم كبري است. پس از حضرت فاطمه، زني بهنام امالبنين گرفت كه از او چند پسر به نامهاي عباس و جعفر و عبدالله و عثمان داشت و همه در واقعة كربلا شهيد شدند. آن حضرت فرزندان ذكور و اناث ديگري از زوجات ديگر داشتند.<sup>11</sup><br />
<br />
كلمات قصار و خطبهها و نامههاي امام علي را شريف رضي در قرن چهارم گرد آورد و آنها را ''نهجالبلاغه'' ناميد.<sup>12</sup> ديوان اشعاري نيز به آن حضرت منسوب است.<sup>13</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1. علامه حلي. '''''منهاج الكرامة في معرفة الامامة'''''. تهران: ميراث مكتوب، 1376، ص 132 به بعد؛ رجبزاده، رضا. '''''ترجمان حيات امام علي'''''. از شرح نهجالبلاغة ابن ابيالحديد، تهران: انتشارات رستگار، 1376، ص <br />
<br />
2. خطيب خوارزمي. '''''مناقب'''''. ترجمة ابوالحسن حقيقي، تهران: 1375، ص 51ـ53. <br />
<br />
3. '''''دايرةالمعارف تشيّع'''''. مدخل «امام علي»، ج 2، ص 335. <br />
<br />
4. خطيب خوارزمي. همانجا، ص 57. <br />
<br />
5. بحراني، سيدهاشم. '''''سيماي علي (ع) به روايت اهل سنّت'''''. ترجمة محمد اميني، انتشارات مهام، 1378. <br />
<br />
6. خوارزمي، همانجا، ص 328. <br />
<br />
7. همانجا، ص 151. <br />
<br />
8. علامه اميني. '''''الغدير'''''. (خلاصه)، گزيده و ترجمة محمود افتخارزاده، انتشارات مقام، 1380، ص 35ـ203. <br />
<br />
9. خوارزمي. همانجا، ص 166ـ261. <br />
<br />
10. همانجا. <br />
<br />
11. كاشفي. '''''روضة الشهداء'''''. چاپ عقيقي بخشايشي، قم: 1380. <br />
<br />
12. امامعلي. '''''نهجالبلاغه'''.'' چاپ محمد عبده، بيروت: دارالمعارف، چهار جلد، بيتا؛ نواب لاهيجاني. '''''شرح نهجالبلاغه'''''. ميراث مكتوب، دو جلد، 1379. <br />
<br />
13. قاضي ميبدي. '''''شرح ديوان منسوب به اميرالمؤمنين'''''. تهران: ميراث مكتوب، 1379. <br />
<br />
<br />
سید حسن امین</div>Samei