https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3 2026-06-21T20:01:43Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=9311&oldid=prev 2025-05-20T12:10:17Z

<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:مردم شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مردم شناسی]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=9310&oldid=prev 2025-05-20T12:08:43Z

<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[عَسَس]]،&#039;&#039;&#039; نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و [[بازار]] شهر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[عَسَس]]،&#039;&#039;&#039; نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و [[بازار]] شهر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[عَسَس|عسس]] را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژه [[ترکی]]) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;'''''تذکره''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2/</del>1733.&lt;/ref&gt;. در قدیم هر محلّه شهر، و به ویژه محله [[بازار]] شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان [[داروغه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104، ‌106.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104.&lt;/ref&gt;. امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند&lt;ref&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;. بنابر گزارش ارنست هولتسر(Ernst Höltzer)در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در [[اصفهان]] هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت&lt;ref&gt;هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. ترجمه محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[عَسَس|عسس]] را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژه [[ترکی]]) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;'''''تذکره''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دایره المعارف </ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: امیرکبیر، 1356ش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلد 2، ص. </ins>1733.&lt;/ref&gt;. در قدیم هر محلّه شهر، و به ویژه محله [[بازار]] شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان [[داروغه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104، ‌106.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند&lt;ref&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;. بنابر گزارش ارنست هولتسر(Ernst Höltzer)در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در [[اصفهان]] هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت&lt;ref&gt;هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. ترجمه محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:مردم شناسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:مردم شناسی]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=9309&oldid=prev 2025-05-20T12:06:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[عَسَس]]،&#039;&#039;&#039; نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و [[بازار]] شهر.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[عَسَس]]،&#039;&#039;&#039; نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و [[بازار]] شهر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[عَسَس|عسس]] را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژه ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;'''''تذکره''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.&lt;/ref&gt;. در قدیم هر محلّه شهر، و به ویژه محله بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان داروغه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104، ‌106.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104.&lt;/ref&gt;. امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند&lt;ref&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;. بنابر گزارش ارنست هولتسر(Ernst Höltzer)در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در اصفهان هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت&lt;ref&gt;هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. ترجمه محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[عَسَس|عسس]] را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ترکی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند&lt;ref&gt;'''''تذکره''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.&lt;/ref&gt;. در قدیم هر محلّه شهر، و به ویژه محله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بازار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>داروغه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104، ‌106.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104.&lt;/ref&gt;. امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند&lt;ref&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0" /&gt;. بنابر گزارش ارنست هولتسر(Ernst Höltzer)در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت&lt;ref&gt;هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. ترجمه محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بازار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[داروغه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اصفهان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9246:rev-9309:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=9246&oldid=prev 2025-05-19T17:17:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مردم شناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=9245&oldid=prev 2025-05-19T17:16:39Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عَسَس،</del>''' نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و [[بازار]] شهر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عَسَس]]،</ins>''' نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و [[بازار]] شهر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عسس را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژه ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در قدیم هر محلّه شهر، و به ویژه محله بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان داروغه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; بنابر گزارش ارنست هولتسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[1]</del>در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در اصفهان هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عَسَس|</ins>عسس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژه ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;'''''تذکره''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=":0"&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در قدیم هر محلّه شهر، و به ویژه محله بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان داروغه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104، ‌106.&lt;/ref&gt;</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، ص 104.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بنابر گزارش ارنست هولتسر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(Ernst Höltzer)</ins>در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در اصفهان هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. ترجمه محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>'''''مآخذ''''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''''مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:</del>'''''</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.      '''''تذکره''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49؛ مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153؛ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.      کمپفر، انگلبرت. '''''سفرنامه''''' '''''کمپفر'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، 104؛ مینورسکی، همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.      کمپفر، 104، ‌106؛ پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. ترجمه کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646؛ مینورسکی، همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.      هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. ترجمه محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1]. Ernst Höltzer</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=7507&oldid=prev 2025-05-09T16:49:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عَسَس،''' نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و بازار شهر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''عَسَس،''' نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بازار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شهر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عسس را در برخی دوره‌ها گِزمه (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژة </del>ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در قدیم هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلّة </del>شهر، و به ویژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلة </del>بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان داروغه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; بنابر گزارش ارنست هولتسر [1]در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در اصفهان هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عسس را در برخی دوره‌ها گِزمه (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه </ins>ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در قدیم هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محلّه </ins>شهر، و به ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محله </ins>بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان داروغه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; بنابر گزارش ارنست هولتسر [1]در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در اصفهان هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.      '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذکرة</del>''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49؛ مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153؛ مصاحب، غلامحسین. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرةالمعارف </del>فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.      '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تذکره</ins>''''' '''''الملوک'''''. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49؛ مینورسکی، ولادمیر. '''''سازمان اداری حکومت صفوی.''''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153؛ مصاحب، غلامحسین. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </ins>فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.      کمپفر، انگلبرت. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفرنامة</del>''''' '''''کمپفر'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، 104؛ مینورسکی، همانجا.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.      کمپفر، انگلبرت. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفرنامه</ins>''''' '''''کمپفر'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، 104؛ مینورسکی، همانجا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.      کمپفر، 104، ‌106؛ پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646؛ مینورسکی، همانجا.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.      کمپفر، 104، ‌106؛ پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. '''''کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646؛ مینورسکی، همانجا.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.      هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.      هولتسر، ارنست. '''''ایران در یک صد و سیزده سال پیش'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بلوکباشی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. Ernst Höltzer</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>----[1]. Ernst Höltzer</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D8%B9%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D8%B3&diff=1453&oldid=prev 2024-08-18T23:44:39Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;عَسَس،&#039;&#039;&#039; نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و بازار شهر. عسس را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژة ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در قدیم هر محلّة شهر، و به ویژه محلة بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که ش...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;عَسَس،&#039;&#039;&#039; نگهبان و پاسبان شب در محله‌ها و بازار شهر.<br /> <br /> عسس را در برخی دوره‌ها گِزمه (واژة ترکی) و «احداس» (درست کلمه احداث) (حاکم شب) و «میرشب» نیز می‌نامیدند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در قدیم هر محلّة شهر، و به ویژه محلة بازار شهرها، یک یا چند عسس یا گزمه داشت که شب‌ها می‌گردیدند و از خانه‌ها و دکان‌ها و اموال مردم پاسداری می‌کردند. این عسس‌ها زیر نظر امیر عسس یا عسس‌باشی خدمت می‌کردند و عسس‌باشی یکی از معاونان داروغه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; بود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; امیر عسس با ضابطین خود هر شب ولگردان و رُنُود و اوباش را به چنگ می‌آوردند و تبه‌کاران را تأدیب و تنبیه و بی‌گناهان و پیشه‌کاران را جریمه می‌کردند و از آنان «رسم عَسسی» (جریمه برای شبگردی» می‌گرفتند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; بنابر گزارش ارنست هولتسر [1]در 1863- 1883م/ 1280- 1301ق در اصفهان هر محله یک سرگزمه (امیر عسس) و 6 گزمه داشت.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.      &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تذکرة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الملوک&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: بی‌نا، 1332ش، 48- 49؛ مینورسکی، ولادمیر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سازمان اداری حکومت صفوی.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ترجمة مسعود رجب‌نیا، تهران: زوار، 1334ش، 153؛ مصاحب، غلامحسین. دایرةالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر، 1356ش، 2/1733.<br /> <br /> 2.      کمپفر، انگلبرت. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفرنامة&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;کمپفر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة کیکاووس جهانداری. تهران: انتشارات خوارزمی، 1360ش، 104؛ مینورسکی، همانجا.<br /> <br /> 3.      کمپفر، 104، ‌106؛ پطروشفسکی، ایلیاپاولویچ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;کشاورزی و مناسبات ارضی در ایران عهد مغول&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة کریم کشاورز، تهران: انتشارات نیل، 1355ش، 2/646؛ مینورسکی، همانجا.<br /> <br /> 4.      هولتسر، ارنست. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ایران در یک صد و سیزده سال پیش&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمدعاصمی، تهران: مرکز مردم‌شناسی ایران، 1355ش، 11.<br /> <br /> علی بلوکباشی<br /> <br /> ----[1]. Ernst Höltzer</div>

Samei