<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C</id>
	<title>فتوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://iranology-e.ir/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-29T05:10:57Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.43.1</generator>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;diff=6792&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;diff=6792&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-07T10:58:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فتوی،&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فتوی،&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&amp;lt;ref&amp;gt;منتهی‌الارب به نقل از دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977. &amp;lt;/ref&amp;gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود&amp;lt;ref&amp;gt;دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.&amp;lt;/ref&amp;gt;. فتوی، پاسخ یا نظر كتبی عالم و فقیه به سوالی درباره حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای شیعه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اسلام، &lt;/del&gt;ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات&amp;lt;ref name=&quot;:0&quot;&amp;gt;مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرانکلین، جلد 2، ص. 1144.&amp;lt;/ref&amp;gt; را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام شرعیه فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد&amp;lt;ref name=&quot;:0&quot; /&amp;gt;. صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، درباره یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند&amp;lt;ref&amp;gt;نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص. 100.&amp;lt;/ref&amp;gt;. فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;اجتهاد، &lt;/del&gt;استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده&amp;lt;ref name=&quot;:1&quot;&amp;gt;نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص.22.&amp;lt;/ref&amp;gt;. قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است&amp;lt;ref name=&quot;:1&quot; /&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&amp;lt;ref&amp;gt;منتهی‌الارب به نقل از دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977. &amp;lt;/ref&amp;gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود&amp;lt;ref&amp;gt;دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.&amp;lt;/ref&amp;gt;. فتوی، پاسخ یا نظر كتبی عالم و فقیه به سوالی درباره حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای شیعه &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[اسلام]]، &lt;/ins&gt;ایمان، بلوغ، عدالت، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;اجتهاد&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات&amp;lt;ref name=&quot;:0&quot;&amp;gt;مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرانکلین، جلد 2، ص. 1144.&amp;lt;/ref&amp;gt; را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;اسلام&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام شرعیه فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد&amp;lt;ref name=&quot;:0&quot; /&amp;gt;. صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، درباره یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند&amp;lt;ref&amp;gt;نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص. 100.&amp;lt;/ref&amp;gt;. فقهای مسلمان، فتوی را اخص از &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;اجتهاد&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;می‌دانند، زیرا &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[اجتهاد]]، &lt;/ins&gt;استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده&amp;lt;ref name=&quot;:1&quot;&amp;gt;نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص.22.&amp;lt;/ref&amp;gt;. قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;کتاب&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;واجب&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] &lt;/ins&gt;است&amp;lt;ref name=&quot;:1&quot; /&amp;gt;.  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نیز نگاه کنید به ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1.    منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، ج11/16977.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[اسلام]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[اجتهاد]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;* [[واجب]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2.    دهخدا. همانجا.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== مآخذ ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;lt;references &lt;/ins&gt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;&amp;gt;&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3.    مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;4.    مصاحب. همانجا.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5.    نجفی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج40/100.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6.    همان. ج40&lt;/del&gt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;22.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;7.    همانجا.&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== منبع اصلی ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== نویسنده مقاله ==&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اسدالله معظمی گودرزی&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;اسدالله معظمی گودرزی&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6791:rev-6792:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;diff=6791&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۱</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;diff=6791&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-05-07T10:51:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فتوی،&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فتوی،&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;1&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;2&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; فتوی، پاسخ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;يا &lt;/del&gt;نظر &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كتبي &lt;/del&gt;عالم و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فقيه &lt;/del&gt;به سوالی &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دربارة &lt;/del&gt;حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شیعة &lt;/del&gt;اسلام، ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;3&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرعیة &lt;/del&gt;فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;4&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دربارة &lt;/del&gt;یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;5&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا اجتهاد، استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&lt;/del&gt;&amp;lt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;6&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt; قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;.&amp;lt;sup&amp;gt;7&lt;/del&gt;&amp;lt;/&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;sup&lt;/del&gt;&amp;gt;  &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;منتهی‌الارب به نقل از دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977. &lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مؤسسه دهخدا، جلد 11، ص. 16977.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;فتوی، پاسخ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;یا &lt;/ins&gt;نظر &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;كتبی &lt;/ins&gt;عالم و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;فقیه &lt;/ins&gt;به سوالی &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;درباره &lt;/ins&gt;حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شیعه &lt;/ins&gt;اسلام، ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref name=&quot;:0&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره المعارف بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرانکلین، جلد 2، ص. 1144.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt; را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;شرعیه &lt;/ins&gt;فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref name=&quot;:0&quot; &lt;/ins&gt;/&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;درباره &lt;/ins&gt;یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص. 100.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا اجتهاد، استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref name=&quot;:1&quot;&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، جلد 40، ص.22.&lt;/ins&gt;&amp;lt;/&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref&lt;/ins&gt;&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است&amp;lt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ref name=&quot;:1&quot; &lt;/ins&gt;/&amp;gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;. &lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1.    منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لغت‌نامة &lt;/del&gt;دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مؤسسة &lt;/del&gt;دهخدا، ج11/16977.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;1.    منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لغت‌نامه &lt;/ins&gt;دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;مؤسسه &lt;/ins&gt;دهخدا، ج11/16977.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;2.    دهخدا. همانجا.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;2.    دهخدا. همانجا.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3.    مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دایرةالمعارف &lt;/del&gt;بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;3.    مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;دایره المعارف &lt;/ins&gt;بزرگ اسلامی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جواهرالکلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;4.    مصاحب. همانجا.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;4.    مصاحب. همانجا.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;

&lt;!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1302:rev-6791:php=table --&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;diff=1302&amp;oldid=prev</id>
		<title>Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;فتوی،&#039;&#039;&#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.  فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; فتوی، پاسخ يا نظر كتبي عالم و فقيه به سوالی دربارة حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%AA%D9%88%DB%8C&amp;diff=1302&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-08-16T07:06:46Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فتوی،&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.  فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; فتوی، پاسخ يا نظر كتبي عالم و فقيه به سوالی دربارة حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فتوی،&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; آن‌چه عالم نویسد در موضوع حکم شرعی.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
فتوی، فرمان فقیه و مُفتی&amp;lt;sup&amp;gt;1&amp;lt;/sup&amp;gt; است و آن‌چه فقیه نویسد برای مقلدان خود.&amp;lt;sup&amp;gt;2&amp;lt;/sup&amp;gt; فتوی، پاسخ يا نظر كتبي عالم و فقيه به سوالی دربارة حکم شرعی امری است که انجام شده یا ممکن است انجام شود. فتوی و عمل فتوی دهنده را اِفتاء. شخص فتوی‌دهنده را، مُفتی و  شخص سوال‌کننده را مُستَفتی، نامند. فقهای شیعة اسلام، ایمان، بلوغ، عدالت، اجتهاد مطلق، ضبط؛ یعنی، اهل سهو و نسیان نبودن و حیات&amp;lt;sup&amp;gt;3&amp;lt;/sup&amp;gt; را از شرایط مفتی دانسته و معتقدند حکم استفتاء شده نباید از ضروریات دین اسلام باشد. زیرا حکم  ضروری، بدیهی و قطعی است، نیز مورد فتوی باید از احکام شرعیة فرعیه باشد، نه در اصول دین و عقلیات، همچنین مفتی دیگری، قبلاً در آن باره، استفتاء نکرده باشد.&amp;lt;sup&amp;gt;4&amp;lt;/sup&amp;gt; صاحب جواهر، فتوی را، اخباری از سوی خداوند، دربارة یک حکم شرعی متعلق به کلی می‌‌داند.&amp;lt;sup&amp;gt;5&amp;lt;/sup&amp;gt; فقهای مسلمان، فتوی را اخص از اجتهاد می‌دانند، زیرا اجتهاد، استنباط احکام است و افتاء، ارشاد به حکم استنباط شده.&amp;lt;sup&amp;gt;6&amp;lt;/sup&amp;gt; قبول فتوی به اذن امام(ع) نیازمند نیست، بلکه روا بودن فتوا به کتاب و سنت و حتی به حکم عقل، ثابت و واجب است.&amp;lt;sup&amp;gt;7&amp;lt;/sup&amp;gt; &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;مآخذ:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
1.    منتهی‌الارب به نقل از، دهخدا، علی‌اکبر. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;لغت‌نامة دهخدا&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. تهران: مؤسسة دهخدا، ج11/16977.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
2.    دهخدا. همانجا.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
3.    مصاحب، غلامحسین. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;دایرةالمعارف بزرگ اسلامی&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. فرانکلین: ج2/1144؛ نجفی، محمدحسن. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جواهرالکلام&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. دارالاحیاء التراث العربی، ج40/22.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
4.    مصاحب. همانجا.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
5.    نجفی. &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;جواهرالکلام&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;. ج40/100.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
6.    همان. ج40/22.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
7.    همانجا.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
اسدالله معظمی گودرزی&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Samei</name></author>
	</entry>
</feed>