https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C 2026-06-20T11:50:57Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C&diff=10269&oldid=prev 2025-06-09T18:10:09Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:فرهنگ جهانگیری.jpg|بندانگشتی|فرهنگ جهانگیری برگرفته از سایت کتابناک قابل بازیابی از https://ketabnak.com/book/41943/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88-%D8%AC%D9%84%D8%AF-]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ جهانگیری، کتابی در لغات [[فارسی|زبان فارسی]]، تألیف میر جمال‌الدین حسین اینجو.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ جهانگیری، کتابی در لغات [[فارسی|زبان فارسی]]، تألیف میر جمال‌الدین حسین اینجو.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C&diff=10267&oldid=prev 2025-06-09T18:08:40Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانگیری'''، كتابی </del>در لغات [[فارسی|زبان فارسی]]، تألیف میر جمال‌الدین حسین اینجو<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهانگیری، کتابی </ins>در لغات [[فارسی|زبان فارسی]]، تألیف میر جمال‌الدین حسین اینجو.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل </del>ترین و مهم ترین فرهنگ با شواهد شعری در قیاس با سایر فرهنگ‌های پیشین است. میرجمال‌الدین حسین اینجو یا انجو (د 1035ق / 1626م)، فرزند فخرالدین حسن شیرازی، ‌از امرای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكبرشاه گوركانی </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>963-1014ق / 1556-1605م) و پسرش جهانگیر شاه (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>1014-1037ق / 1605-1628م) در 1005ق / 1596م تألیف آن را آغاز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>و در 1017ق / 1608م آن را به پایان رسانید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; سپس به تجدید نظر در آن پرداخت و در 1032ق / 1623م <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخة </del>مجددی از آن را فراهم آورد. این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة </del>لغت به نام جهانگیرشاه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>فرهنگ جهانگیری<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>شهرت یافت. مؤلف در تدوین آن از 44 فرهنگ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسالة </del>لغت شناخته شده به [[فارسی|زبان فارسی]] و 9 فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مؤلف آنها ناشناس بوده، بهره برده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; روش وی در تحقیق تنها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكیه كردن </del>بر فرهنگ‌ها نیست، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلكه </del>در خلال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار، </del>پژوهش، پرسش و فحص نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>و مراجعه به متون نیز داشته و موارد مبهم و متناقض را با هم سنجیده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; این فرهنگ، شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیباچة </del>مؤلف، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>مقدمه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>خاتمه است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمة </del>آن خود به دوازده آیین تقسیم می‌شود. بخش اصلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب، </del>در بیست و چهار باب، حاوی واژگان فارسی سَره با معنی آنها به فارسی است و برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اكثر </del>واژگان شواهد شعری آورده است. بزرگ‌ترین نقص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>فرهنگ جهانگیری<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>ترتیب واژگان آن است، چنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مؤلف حرف اول واژگان را اساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار، </del>‌یعنی باب و حرف دوم را فصل قرار داه است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از مزایای آن جمع‌آوری الفاظ نواحی ولایات و توجه به لغات زند و پازند است. مؤلفان ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ سُروری</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ رشیدی</del>'' و ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بُرهان قاطع</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آن بسیار استفاده كرده‌اند</del>.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>ترین و مهم ترین فرهنگ با شواهد شعری در قیاس با سایر فرهنگ‌های پیشین است. میرجمال‌الدین حسین اینجو یا انجو (د 1035ق / 1626م)، فرزند فخرالدین حسن شیرازی، ‌از امرای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکبرشاه گورکانی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>963-1014ق / 1556-1605م) و پسرش جهانگیر شاه (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>1014-1037ق / 1605-1628م) در 1005ق / 1596م تألیف آن را آغاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>و در 1017ق / 1608م آن را به پایان رسانید&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقوی، شهریار. '''''فرهنگ‌نویسی فارسی در هندو پاکستان'''''. تهران: اداره کل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 81.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>سپس به تجدید نظر در آن پرداخت و در 1032ق / 1623م <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخه </ins>مجددی از آن را فراهم آورد. این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه </ins>لغت به نام جهانگیرشاه به فرهنگ جهانگیری شهرت یافت. مؤلف در تدوین آن از 44 فرهنگ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رساله </ins>لغت شناخته شده به [[فارسی|زبان فارسی]] و 9 فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مؤلف آنها ناشناس بوده، بهره برده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرادی، نورالله. '''''مرجع‌شناسی'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 136.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>روش وی در تحقیق تنها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکیه کردن </ins>بر فرهنگ‌ها نیست، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلکه </ins>در خلال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار، </ins>پژوهش، پرسش و فحص نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>و مراجعه به متون نیز داشته و موارد مبهم و متناقض را با هم سنجیده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبیرسیاقی، ‌محمد. '''''فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها'''''. تهران: اسپرک، 1368، ص 118.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>این فرهنگ، شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیباچه </ins>مؤلف، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>مقدمه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>خاتمه است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه </ins>آن خود به دوازده آیین تقسیم می‌شود. بخش اصلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب، </ins>در بیست و چهار باب، حاوی واژگان فارسی سَره با معنی آنها به فارسی است و برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اکثر </ins>واژگان شواهد شعری آورده است. بزرگ‌ترین نقص فرهنگ جهانگیری ترتیب واژگان آن است، چنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مؤلف حرف اول واژگان را اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار، </ins>‌یعنی باب و حرف دوم را فصل قرار داه است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دانشنامه شبه قاره'''.'' به کوشش حسن انوشه، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، 1380، (3)، ص 1958.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. یکی </ins>از مزایای آن جمع‌آوری الفاظ نواحی ولایات و توجه به لغات زند و پازند است. مؤلفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ سُروری، فرهنگ رشیدی و بُرهان قاطع از آن بسیار استفاده کرده‌اند&lt;ref&gt;حکمت، ‌علی‌اصغر. «فرهنگ جهانگیری»، '''''لغت‌نامه دهخدا'</ins>''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: دانشگاه تهران، 1337ش، مقدمه.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;دبیرسیاقی، ‌محمد. '</ins>''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ‌های فارسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ‌گونه‌ها'</ins>''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: اسپرک، 1368، ص 119 و 120</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 1890.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ''':</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.     نقوی، شهریار. '''''فرهنگ‌نویسی </del>فارسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در هندو پاكستان'''''. تهران: ادارة كل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 81.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.     مرادی، نورالله. '''''مرجع‌شناسی'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 136.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.     دبیرسیاقی، ‌محمد. '''''فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها'''''. تهران: اسپرك، 1368، ص 118.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.     '''''دانشنامة شبه قاره'''.'' به كوشش حسن انوشه، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، 1380، (3)، ص 1958.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.     دبیرسیاقی. '''''همان'''''. ‌ص 119 و 120.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نك: حكمت، ‌علی‌اصغر. «فرهنگ جهانگیری»، '''''لغت‌نامة دهخدا'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1337ش، مقدمه؛ مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف فارسی'''''. ج 2، ص 1890.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C&diff=9836&oldid=prev 2025-06-07T17:33:51Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;فرهنگ جهانگیری&#039;&#039;&#039;، كتابی در لغات <a href="/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C" title="فارسی">زبان فارسی</a>، تألیف میر جمال‌الدین حسین اینجو&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039; این فرهنگ كامل ترین و مهم ترین فرهنگ با شواهد شعری در قیاس با سایر فرهنگ‌های پیشین است. میرجمال‌الدین حسین اینجو یا انجو (د 1035ق / 1626م)، فرزند فخرالدین...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;فرهنگ جهانگیری&#039;&#039;&#039;، كتابی در لغات [[فارسی|زبان فارسی]]، تألیف میر جمال‌الدین حسین اینجو&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> این فرهنگ كامل ترین و مهم ترین فرهنگ با شواهد شعری در قیاس با سایر فرهنگ‌های پیشین است. میرجمال‌الدین حسین اینجو یا انجو (د 1035ق / 1626م)، فرزند فخرالدین حسن شیرازی، ‌از امرای اكبرشاه گوركانی (حك 963-1014ق / 1556-1605م) و پسرش جهانگیر شاه (حك 1014-1037ق / 1605-1628م) در 1005ق / 1596م تألیف آن را آغاز كرد و در 1017ق / 1608م آن را به پایان رسانید.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; سپس به تجدید نظر در آن پرداخت و در 1032ق / 1623م نسخة مجددی از آن را فراهم آورد. این مجموعة لغت به نام جهانگیرشاه به &#039;&#039;فرهنگ جهانگیری&#039;&#039; شهرت یافت. مؤلف در تدوین آن از 44 فرهنگ و رسالة لغت شناخته شده به [[فارسی|زبان فارسی]] و 9 فرهنگ كه مؤلف آنها ناشناس بوده، بهره برده است.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; روش وی در تحقیق تنها تكیه كردن بر فرهنگ‌ها نیست، بلكه در خلال كار، پژوهش، پرسش و فحص نیز كرده و مراجعه به متون نیز داشته و موارد مبهم و متناقض را با هم سنجیده است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; این فرهنگ، شامل دیباچة مؤلف، یك مقدمه و یك خاتمه است. مقدمة آن خود به دوازده آیین تقسیم می‌شود. بخش اصلی كتاب، در بیست و چهار باب، حاوی واژگان فارسی سَره با معنی آنها به فارسی است و برای اكثر واژگان شواهد شعری آورده است. بزرگ‌ترین نقص &#039;&#039;فرهنگ جهانگیری&#039;&#039; ترتیب واژگان آن است، چنان كه مؤلف حرف اول واژگان را اساس كار، ‌یعنی باب و حرف دوم را فصل قرار داه است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; یكی از مزایای آن جمع‌آوری الفاظ نواحی ولایات و توجه به لغات زند و پازند است. مؤلفان &#039;&#039;فرهنگ سُروری&#039;&#039;، &#039;&#039;فرهنگ رشیدی&#039;&#039; و &#039;&#039;بُرهان قاطع&#039;&#039; از آن بسیار استفاده كرده‌اند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039;:<br /> <br /> 1.     نقوی، شهریار. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ‌نویسی فارسی در هندو پاكستان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: ادارة كل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 81.<br /> <br /> 2.     مرادی، نورالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مرجع‌شناسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 136.<br /> <br /> 3.     دبیرسیاقی، ‌محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اسپرك، 1368، ص 118.<br /> <br /> 4.     &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دانشنامة شبه قاره&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039; به كوشش حسن انوشه، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، 1380، (3)، ص 1958.<br /> <br /> 5.     دبیرسیاقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌ص 119 و 120.<br /> <br /> نیز نك: حكمت، ‌علی‌اصغر. «فرهنگ جهانگیری»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامة دهخدا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دانشگاه تهران، 1337ش، مقدمه؛ مصاحب، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایرةالمعارف فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 2، ص 1890.<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei