https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85
فرهنگ نظام - تاریخچهٔ نسخهها
2026-08-05T18:42:55Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85&diff=10416&oldid=prev
Samei در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴
2025-06-10T17:04:36Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است که در شبه قاره به چاپ رسیده است<ref>نقوی، شهریار'''''. فرهنگ نویسی فارسی در هندو پاکستان'''''. تهران: انتشارات اداره کل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص27.</ref>. حـ 30000 واژه فارسی را در بر دارد<ref>قاسمنژاد، علی. «فرهنگ نظام»، '''''فرهنگنامه ادبی فارسی، دانشنامه ادب فارسی (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376، ص1404.</ref>. چون این فرهنگ پنج جلدی با سرمایه نظام حیدرآباد (امیر عثمان علی خان پادشاه دکن) به چاپ رسید، به نام او مزیّن شد<ref name=":0">دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگهای فارسی به فارسی به زبانهای دیگر'''''. تهران: آرا، چ 1375، ص192.</ref>. مؤلف در مقدمه فرهنگ نظام تصریح دارد که با کمک پادشاه دکن و صدر اعظم ادیب و شاعر او، مهاراجه سرکشن پرشاد برای تهیه فرهنگ جامعی از واژگان فارسی به ایران آمد<ref>داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دکن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص ب (سرآغاز).</ref>. وی بیش از دو سال در ایران به پژوهش درباره زبانهای ولایتی پرداخت و در این امر از ادبای ایرانی یاری گرفت. سپس به دکن بازگشت و به تألیف این فرهنگ پرداخت<ref>نفیسی، سعید. «فرهنگ نظام»، ''''' مقدمه لغتنامه دهخدا'''''. گروهی از نویسندگان، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص224، 225.</ref>. جلدهای نخست و پنجم فرهنگ نظام هریک مقدمهای دارد که به لحاظ روش کار مؤلف، نقد فرهنگهای فارسی و معرفی برخی از فرهنگهای تألیف شده در ایران و هندوستان تا حدی قابل اعنتاست. واژگان این فرهنگ بیشتر [[فارسی]] است، اما گاه واژگان [[عربی]] و نیز ترکی در آن دیده میشود. واژگان آن با حروف اوستایی ضبط شده و به همین سبب از دقت ضبط برخوردار است<ref name=":0" />. در نوع خود تازگی دارد و متضمن واژگان فارسی هر سه شعبه زبان، یعنی شعر، نثر و تکلم است. از ویژگیهای فرهنگ نظام میتوان به: 1- ضبط زبان هر ولایت در ذیل معنای لفظ ولایتی آن. 2- حذف هر لفظ ولایتی فاقد سند شعری. 3- پرهیز از الفاظ زند و پازند و اوستا. 4- حذف الفاظ تکراری و مرکب، اشاره کرد<ref>داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دکن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص38 (دیباچه).</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است که در شبه قاره به چاپ رسیده است<ref>نقوی، شهریار'''''. فرهنگ نویسی فارسی در هندو پاکستان'''''. تهران: انتشارات اداره کل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص27.</ref>. حـ 30000 واژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در بر دارد<ref>قاسمنژاد، علی. «فرهنگ نظام»، '''''فرهنگنامه ادبی فارسی، دانشنامه ادب فارسی (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376، ص1404.</ref>. چون این فرهنگ پنج جلدی با سرمایه نظام حیدرآباد (امیر عثمان علی خان پادشاه دکن) به چاپ رسید، به نام او مزیّن شد<ref name=":0">دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگهای فارسی به فارسی به زبانهای دیگر'''''. تهران: آرا، چ 1375، ص192.</ref>. مؤلف در مقدمه فرهنگ نظام تصریح دارد که با کمک پادشاه دکن و صدر اعظم ادیب و شاعر او، مهاراجه سرکشن پرشاد برای تهیه فرهنگ جامعی از واژگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>آمد<ref>داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دکن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص ب (سرآغاز).</ref>. وی بیش از دو سال در ایران به پژوهش درباره زبانهای ولایتی پرداخت و در این امر از ادبای ایرانی یاری گرفت. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سپس به دکن بازگشت و به تألیف این فرهنگ پرداخت<ref>نفیسی، سعید. «فرهنگ نظام»، ''''' مقدمه لغتنامه دهخدا'''''. گروهی از نویسندگان، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص224، 225.</ref>. جلدهای نخست و پنجم فرهنگ نظام هریک مقدمهای دارد که به لحاظ روش کار مؤلف، نقد فرهنگهای فارسی و معرفی برخی از فرهنگهای تألیف شده در ایران و هندوستان تا حدی قابل اعنتاست. واژگان این فرهنگ بیشتر [[فارسی]] است، اما گاه واژگان [[عربی]] و نیز ترکی در آن دیده میشود. واژگان آن با حروف اوستایی ضبط شده و به همین سبب از دقت ضبط برخوردار است<ref name=":0" />. در نوع خود تازگی دارد و متضمن واژگان فارسی هر سه شعبه زبان، یعنی شعر، نثر و تکلم است. از ویژگیهای فرهنگ نظام میتوان به: 1- ضبط زبان هر ولایت در ذیل معنای لفظ ولایتی آن. 2- حذف هر لفظ ولایتی فاقد سند شعری. 3- پرهیز از الفاظ زند و پازند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[اوستا|</ins>اوستا.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>4- حذف الفاظ تکراری و مرکب، اشاره کرد<ref>داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دکن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص38 (دیباچه).</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[فارسی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عربی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[عربی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اوستا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10278:rev-10416:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85&diff=10278&oldid=prev
Nazli در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۶
2025-06-09T18:46:19Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:فرهنگ نظام.jpg|بندانگشتی|فرهنگ نظام برگرفته از سایت پرشین پی دی اف قابل بازیابی از https://persianpdf.com/book/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85&diff=10276&oldid=prev
Nazli در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۴
2025-06-09T18:44:26Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در شبه قاره به چاپ رسیده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> حـ 30000 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژة </del>فارسی را در بر دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>>2</<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> چون این فرهنگ پنج جلدی با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرمایة </del>نظام حیدرآباد (امیر عثمان علی خان پادشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دكن</del>) به چاپ رسید، به نام او مزیّن شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> مؤلف </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمة ''</del>فرهنگ نظام<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>تصریح دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمك </del>پادشاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دكن </del>و صدر اعظم ادیب و شاعر او، مهاراجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سركشن </del>پرشاد برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهیة </del>فرهنگ جامعی از واژگان فارسی به ایران آمد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> وی بیش از دو سال در ایران به پژوهش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة </del>زبانهای ولایتی پرداخت و در این امر از ادبای ایرانی یاری گرفت. سپس به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دكن </del>بازگشت و به تألیف این فرهنگ پرداخت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> جلدهای نخست و پنجم فرهنگ نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هریك </del>مقدمهای دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به لحاظ روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>مؤلف، نقد فرهنگهای فارسی و معرفی برخی از فرهنگهای تألیف شده در ایران و هندوستان تا حدی قابل اعنتاست. واژگان این فرهنگ بیشتر فارسی است، اما گاه واژگان عربی و نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركی </del>در آن دیده میشود. واژگان آن با حروف اوستایی ضبط شده و به همین سبب از دقت ضبط برخوردار است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.<sup>6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در نوع خود تازگی دارد و متضمن واژگان فارسی هر سه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعبة </del>زبان، یعنی شعر، نثر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكلم </del>است. از ویژگیهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>فرهنگ نظام<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>میتوان به: 1- ضبط زبان هر ولایت در ذیل معنای لفظ ولایتی آن. 2- حذف هر لفظ ولایتی فاقد سند شعری. 3- پرهیز از الفاظ زند و پازند و اوستا. 4- حذف الفاظ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكراری </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركب، </del>اشاره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در شبه قاره به چاپ رسیده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقوی، شهریار'''''. فرهنگ نویسی فارسی در هندو پاکستان'''''. تهران: انتشارات اداره کل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص27.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>حـ 30000 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واژه </ins>فارسی را در بر دارد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاسمنژاد، علی. «فرهنگ نظام»، '''''فرهنگنامه ادبی فارسی، دانشنامه ادب فارسی (</ins>2<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376، ص1404.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>چون این فرهنگ پنج جلدی با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرمایه </ins>نظام حیدرآباد (امیر عثمان علی خان پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکن</ins>) به چاپ رسید، به نام او مزیّن شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگهای فارسی به فارسی به زبانهای دیگر'''''. تهران: آرا، چ 1375، ص192.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. مؤلف </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمه </ins>فرهنگ نظام تصریح دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمک </ins>پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکن </ins>و صدر اعظم ادیب و شاعر او، مهاراجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرکشن </ins>پرشاد برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهیه </ins>فرهنگ جامعی از واژگان فارسی به ایران آمد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دکن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص ب (سرآغاز).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>وی بیش از دو سال در ایران به پژوهش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </ins>زبانهای ولایتی پرداخت و در این امر از ادبای ایرانی یاری گرفت. سپس به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دکن </ins>بازگشت و به تألیف این فرهنگ پرداخت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نفیسی، سعید. «فرهنگ نظام»، ''''' مقدمه لغتنامه دهخدا'''''. گروهی از نویسندگان، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص224، 225.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>جلدهای نخست و پنجم فرهنگ نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هریک </ins>مقدمهای دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به لحاظ روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>مؤلف، نقد فرهنگهای فارسی و معرفی برخی از فرهنگهای تألیف شده در ایران و هندوستان تا حدی قابل اعنتاست. واژگان این فرهنگ بیشتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است، اما گاه واژگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکی </ins>در آن دیده میشود. واژگان آن با حروف اوستایی ضبط شده و به همین سبب از دقت ضبط برخوردار است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در نوع خود تازگی دارد و متضمن واژگان فارسی هر سه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعبه </ins>زبان، یعنی شعر، نثر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکلم </ins>است. از ویژگیهای فرهنگ نظام میتوان به: 1- ضبط زبان هر ولایت در ذیل معنای لفظ ولایتی آن. 2- حذف هر لفظ ولایتی فاقد سند شعری. 3- پرهیز از الفاظ زند و پازند و اوستا. 4- حذف الفاظ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکراری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکب، </ins>اشاره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دکن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص38 (دیباچه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. نقوی، شهریار'''''. فرهنگ نویسی </del>فارسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در هندو پاكستان'''''. تهران: انتشارات ادارة كل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص27.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عربی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. قاسمنژاد، علی. «فرهنگ نظام»، '''''فرهنگنامة ادبی فارسی، دانشنامة ادب فارسی (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376، ص1404.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگهای فارسی به فارسی به زبانهای دیگر'''''. تهران : آرا، چ 1375، ص192.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دكن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص ب (سرآغاز).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. نفیسی، سعید. «فرهنگ نظام»، ''''' مقدمة لغتنامة دهخدا'''''. گروهی از نویسندگان، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص224، 225.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. دبیرسیاقی، محمد. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. داعیالاسلام، محمدعلی. همان، ص38 (دیباچه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85&diff=9839&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان فارسی به فارسی تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م). این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است كه در شبه قاره به چاپ رسیده است.<sup>1</sup> حـ 30000 واژة فارسی را در بر دارد.<sup>2</sup> چون این فرهن...» ایجاد کرد
2025-06-07T17:47:33Z
<p>صفحهای تازه حاوی « فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان <a href="/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C" title="فارسی">فارسی</a> به <a href="/index.php?title=%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C" title="فارسی">فارسی</a> تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م). این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است كه در شبه قاره به چاپ رسیده است.<sup>1</sup> حـ 30000 واژة فارسی را در بر دارد.<sup>2</sup> چون این فرهن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
<br />
فرهنگ نظام، فرهنگ واژگان [[فارسی]] به [[فارسی]] تألیف سید محمدعلی داعیالاسلام در میان سالهای (1346 ـ 1358 ق/ 1927 ـ 1939 م).<br />
<br />
این فرهنگ از جمله فرهنگهای معتبر است كه در شبه قاره به چاپ رسیده است.<sup>1</sup> حـ 30000 واژة فارسی را در بر دارد.<sup>2</sup> چون این فرهنگ پنج جلدی با سرمایة نظام حیدرآباد (امیر عثمان علی خان پادشاه دكن) به چاپ رسید، به نام او مزیّن شد.<sup>3</sup> مؤلف در مقدمة ''فرهنگ نظام'' تصریح دارد كه با كمك پادشاه دكن و صدر اعظم ادیب و شاعر او، مهاراجه سركشن پرشاد برای تهیة فرهنگ جامعی از واژگان فارسی به ایران آمد.<sup>4</sup> وی بیش از دو سال در ایران به پژوهش دربارة زبانهای ولایتی پرداخت و در این امر از ادبای ایرانی یاری گرفت. سپس به دكن بازگشت و به تألیف این فرهنگ پرداخت.<sup>5</sup> جلدهای نخست و پنجم فرهنگ نظام هریك مقدمهای دارد كه به لحاظ روش كار مؤلف، نقد فرهنگهای فارسی و معرفی برخی از فرهنگهای تألیف شده در ایران و هندوستان تا حدی قابل اعنتاست. واژگان این فرهنگ بیشتر فارسی است، اما گاه واژگان عربی و نیز تركی در آن دیده میشود. واژگان آن با حروف اوستایی ضبط شده و به همین سبب از دقت ضبط برخوردار است.<sup>6</sup> در نوع خود تازگی دارد و متضمن واژگان فارسی هر سه شعبة زبان، یعنی شعر، نثر و تكلم است. از ویژگیهای ''فرهنگ نظام'' میتوان به: 1- ضبط زبان هر ولایت در ذیل معنای لفظ ولایتی آن. 2- حذف هر لفظ ولایتی فاقد سند شعری. 3- پرهیز از الفاظ زند و پازند و اوستا. 4- حذف الفاظ تكراری و مركب، اشاره كرد.<sup>8</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. نقوی، شهریار'''''. فرهنگ نویسی فارسی در هندو پاكستان'''''. تهران: انتشارات ادارة كل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص27.<br />
<br />
2. قاسمنژاد، علی. «فرهنگ نظام»، '''''فرهنگنامة ادبی فارسی، دانشنامة ادب فارسی (2).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ1، 1376، ص1404.<br />
<br />
3. دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگهای فارسی به فارسی به زبانهای دیگر'''''. تهران : آرا، چ 1375، ص192.<br />
<br />
4. داعیالاسلام، محمدعلی. '''''فرهنگ نظام.''''' حیدرآباد دكن: اعظم استیم پریس، 1348م، ج1، ص ب (سرآغاز).<br />
<br />
5. نفیسی، سعید. «فرهنگ نظام»، ''''' مقدمة لغتنامة دهخدا'''''. گروهی از نویسندگان، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص224، 225.<br />
<br />
6. دبیرسیاقی، محمد. همانجا.<br />
<br />
7. داعیالاسلام، محمدعلی. همان، ص38 (دیباچه).<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei