https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%AA 2026-06-20T06:18:56Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%AA&diff=10364&oldid=prev 2025-06-10T08:20:34Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%AA&diff=10363&oldid=prev 2025-06-10T08:20:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''فصاحت'''، </del>در علم معانی و بیان روشنی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>یا به عبارت دیگر، گشاده زبانی و روشن گویی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فصاحت، </ins>در علم معانی و بیان روشنی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>یا به عبارت دیگر، گشاده زبانی و روشن گویی&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت. '''''واژه نامه هنر شاعری'''''. تهران: کتاب مهناز، چ 2، 1376، ص193.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صراحت لفظ، شیوایی بیان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاكیزگی </del>سخن از پیچیدگی و دشواری لفظی از لوازم اصلی فصاحت هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;2&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اهل فن در اصطلاح برای فصاحت بر اساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌كه </del>صفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمه </del>یا صفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام </del>و یا صفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متكلم </del>قرار گیرد، سه نوع تعریف به دست داده‌اند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;sup&gt;3</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''الف)''' فصاحت كلمه كه باید از عیوبی چون: 1- تنافر حروف 2- غرابت استعمال 3- كراهت در سمع 4- مخالفت قیاس صرفی، خالی باشد</del>. '''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ب)</del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' فصاحت كلام كه خالی بودن آن از عیوبی نظیر: 1- تنافر در كلمات 2- ضعف تألیف و تعقید لفظی 3- تقید معنوی 4- كثرت تكرار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- تتابع اضافات، ضروری است. </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ج)</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فصاحت متكلم و آن هنگامی است كه آوردن كلمه و كلام فصیح از عادات او باشد و كلمه و كلام فصیح را بدون هر گونه تكلف و تصنع ادا كند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; از آن‌جا كه كلام بلیغ پس از كلام فصیح تحقق می‌پذیرد، فصاحت را جزو علم معانی به شمار آورده‌اند. بنابراین اگر كلمه یا كلام فصیح نباشد، به دلایل گوناگون نمی‌توان آن را بلیغ دانست</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; ارتباط فصاحت و [[بلاغت]]&lt;sup&gt;*</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا بدان پایه است كه برخی از دانشمندان و صاحب نظران علم بلاغت از شیوایی و شكوه الفاظ به عنوان شرط لازم برای تحقق بلاغت یاد كرده‌اند</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>صراحت لفظ، شیوایی بیان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاکیزگی </ins>سخن از پیچیدگی و دشواری لفظی از لوازم اصلی فصاحت هستند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباسپور، هومن. «فصاحت»، '''''فرهنگنامه ادبی فارسی ؛ دانشنامه ادب فارسی (</ins>2<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">).''''' به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1376، ص 1042.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اهل فن در اصطلاح برای فصاحت بر اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌که </ins>صفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمه </ins>یا صفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام </ins>و یا صفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکلم </ins>قرار گیرد، سه نوع تعریف به دست داده‌اند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نصیریان، یدالله</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم بلاغت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعجاز قرآن</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌تهران: سمت، چ 2، 1380، ص 25</ins>.&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ</del>:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الف) فصاحت کلمه که باید از عیوبی چون</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- تنافر حروف 2- غرابت استعمال 3- کراهت در سمع 4- مخالفت قیاس صرفی، خالی باشد.  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    میرصادقی (ذوالقدر</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، میمنت. '''''واژه نامة هنر شاعری'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب مهناز، چ 2، 1376، ص193</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ب</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فصاحت کلام که خالی بودن آن از عیوبی نظیر</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- تنافر در کلمات 2- ضعف تألیف و تعقید لفظی 3- تقید معنوی 4- کثرت تکرار و 5- تتابع اضافات، ضروری است</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    عباسپور، هومن</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«فصاحت»، </del>'''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامة ادبی فارسی ؛ دانشنامة ادب فارسی (2)</del>.''''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به سرپرستی حسن انوشه، </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، </del>چ 1، 1376، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1042</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ج) فصاحت متکلم و آن هنگامی است که آوردن کلمه و کلام فصیح از عادات او باشد و کلمه و کلام فصیح را بدون هر گونه تکلف و تصنع ادا کند&lt;ref&gt;علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معانی و بیان</ins>.''''' تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت، </ins>چ 1، 1376، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">21ـ 25 (به اختصار).&lt;/ref&gt;</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">   نصیریان، یدالله</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم </del>بلاغت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعجاز قرآن</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت، </del>چ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2، 1380، </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">25</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از آن‌جا که کلام بلیغ پس از کلام فصیح تحقق می‌پذیرد، فصاحت را جزو علم معانی به شمار آورده‌اند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنابراین اگر کلمه یا کلام فصیح نباشد، به دلایل گوناگون نمی‌توان آن را بلیغ دانست&lt;ref&gt;شمیسا، سیروس</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معانی و بیان (1).''''' تهران: دانشگاه پیام نور، چ 1، 1370، ص 11، 12، 13 (سری انتشارات آزمایشی متون درسی).&lt;/ref&gt;. ارتباط فصاحت و [[بلاغت]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تا بدان پایه است که برخی از دانشمندان و صاحب نظران علم </ins>بلاغت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از شیوایی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکوه الفاظ به عنوان شرط لازم برای تحقق بلاغت یاد کرده‌اند&lt;ref&gt;رضانژاد (نوشین)، غلامحسین. </ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصول علم بلاغت در زبان فارسی</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات الزهراء ، </ins>چ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1، 1367، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">31.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. '''''معانی و بیان.''''' تهران: سمت، چ 1، 1376، ص 21ـ 25 (</del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختصار).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    شمیسا، سیروس. '''''معانی و بیان (1).''''' تهران: دانشگاه پیام نور، چ 1، 1370، ص 11، 12، 13 (سری انتشارات آزمایشی متون درسی).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[بلاغت]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    رضانژاد (نوشین)، غلامحسین. '''''اصول علم بلاغت در زبان فارسی.''''' تهران: انتشارات الزهراء ، چ 1، 1367، ص 31.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%AA&diff=9845&oldid=prev 2025-06-07T18:00:29Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;فصاحت&#039;&#039;&#039;، در علم معانی و بیان روشنی در كلمه و كلام یا به عبارت دیگر، گشاده زبانی و روشن گویی.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; صراحت لفظ، شیوایی بیان و پاكیزگی سخن از پیچیدگی و دشواری لفظی از لوازم اصلی فصاحت هستند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; اهل فن در اصطلاح برای فصاحت بر اساس آن‌كه صفت ك...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;فصاحت&#039;&#039;&#039;، در علم معانی و بیان روشنی در كلمه و كلام یا به عبارت دیگر، گشاده زبانی و روشن گویی.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> صراحت لفظ، شیوایی بیان و پاكیزگی سخن از پیچیدگی و دشواری لفظی از لوازم اصلی فصاحت هستند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; اهل فن در اصطلاح برای فصاحت بر اساس آن‌كه صفت كلمه یا صفت كلام و یا صفت متكلم قرار گیرد، سه نوع تعریف به دست داده‌اند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; &#039;&#039;&#039;الف)&#039;&#039;&#039; فصاحت كلمه كه باید از عیوبی چون: 1- تنافر حروف 2- غرابت استعمال 3- كراهت در سمع 4- مخالفت قیاس صرفی، خالی باشد. &#039;&#039;&#039;ب)&#039;&#039;&#039; فصاحت كلام كه خالی بودن آن از عیوبی نظیر: 1- تنافر در كلمات 2- ضعف تألیف و تعقید لفظی 3- تقید معنوی 4- كثرت تكرار و 5- تتابع اضافات، ضروری است. &#039;&#039;&#039;ج)&#039;&#039;&#039; فصاحت متكلم و آن هنگامی است كه آوردن كلمه و كلام فصیح از عادات او باشد و كلمه و كلام فصیح را بدون هر گونه تكلف و تصنع ادا كند.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; از آن‌جا كه كلام بلیغ پس از كلام فصیح تحقق می‌پذیرد، فصاحت را جزو علم معانی به شمار آورده‌اند. بنابراین اگر كلمه یا كلام فصیح نباشد، به دلایل گوناگون نمی‌توان آن را بلیغ دانست.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; ارتباط فصاحت و [[بلاغت]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; تا بدان پایه است كه برخی از دانشمندان و صاحب نظران علم بلاغت از شیوایی و شكوه الفاظ به عنوان شرط لازم برای تحقق بلاغت یاد كرده‌اند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه نامة هنر شاعری&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: كتاب مهناز، چ 2، 1376، ص193.<br /> <br /> 2.    عباسپور، هومن. «فصاحت»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة ادبی فارسی ؛ دانشنامة ادب فارسی (2).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1376، ص 1042.<br /> <br /> 3.    نصیریان، یدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;علوم بلاغت و اعجاز قرآن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: سمت، چ 2، 1380، ص 25.<br /> <br /> 4.    علوی‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معانی و بیان.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: سمت، چ 1، 1376، ص 21ـ 25 (به اختصار).<br /> <br /> 5.    شمیسا، سیروس. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;معانی و بیان (1).&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: دانشگاه پیام نور، چ 1، 1370، ص 11، 12، 13 (سری انتشارات آزمایشی متون درسی).<br /> <br /> 6.    رضانژاد (نوشین)، غلامحسین. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اصول علم بلاغت در زبان فارسی.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: انتشارات الزهراء ، چ 1، 1367، ص 31.<br /> <br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei